原典講読『宗教と生活』 19, 20

 

(1) 原文「952番」


 19 Qui putat quod agnoscat et credat quod Deus sit, antequam abstinet a malis quae in decalogo, imprimis ab amore imperandi ex jucundo imperii, et ex amore possidendi bona mundi ex jucundo possessionis, et non ex jucundo usuum, fallitur: homo confirmet se quantum possit quod Deus sit, ex Verbo, ex praedicationibus, ex libris, ex lumine rationis, et inde sibi persuadeat quod credat; usque non credit, si non mala ex amore sui et mundi scaturientiaremota sunt. Causa est, quia mala et eorum jucunda obstant, et inhibent ac repellunt bona et eorum jucunda e caelo, et inde confirmationem; et antequam caelum confirmat, est modo fides oris, quae in se est nulla fides, et non fides cordis, quae est ipsa fides: fides oris est fides in externis, fides cordis est fides in internis; quando interna constipata sunt omnis generis malis, tunc ablates externis, ut fit cum omni homine post mortem, homo ex illis rejicit etiam fidem quod Deus sit.


 


(2) 直訳


Qui putat quod agnoscat et credat quod Deus sit, antequam abstinet a malis quae in decalogo, imprimis ab amore imperandi ex jucundo imperii, et ex amore possidendi bona mundi ex jucundo possessionis, et non ex jucundo usuum, fallitur: 神が存在することを認め、信じていると思う者は、十戒にある悪をやめる前に、特に、支配の快さから支配する愛から、また所有の快さから世の財産を所有する愛から、また役立ちの快さからでない、欺かれている。


homo confirmet se quantum possit quod Deus sit, ex Verbo, ex praedicationibus, ex libris, ex lumine rationis, et inde sibi persuadeat quod credat; 人間が自分自身に確信しても、神が存在することをできるかぎり、みことばから、説教から、書物から、理性の光から、またここから自分自身に信じていることを説得する。


usque non credit, si non mala ex amore sui et mundi scaturientia remota sunt. それでも、信じていない、もし、自己と世への愛からわき出る悪から遠ざかっていないなら。


Causa est, quia mala et eorum jucunda obstant, et inhibent ac repellunt bona et eorum jucunda e caelo, et inde confirmationem; 理由である、悪とその快さが妨害するので、また天界からの善とその快さを引き止める(ふさぐ)、そして追い払う、またここから確信を〔妨害する〕。


et antequam caelum confirmat, est modo fides oris, quae in se est nulla fides, et non fides cordis, quae est ipsa fides: また天界が〔信仰を〕確信させる前には、口の 信仰だけがある、それ自体の中に(本質的に)仰は何もない、また心の信仰はない、それは信仰そのものである。


fides oris est fides in externis, fides cordis est fides in internis; 口の信仰は外なる信仰であり、心の信仰は内なる信仰である。


quando interna constipata sunt omnis generis malis, tunc ablatis externis, ut fit cum omni homine post mortem, homo ex illis rejicit etiam fidem quod Deus sit. 内なるもの(内部)がすべての種類の悪でいっぱいである時、その時、外なるもの(外部)が取り去られて、死後、すべての人間に起こるように、人間はそれら(外なるもの)から神が存在することの信仰もまた投げ返す☆。


死後、人間が外面的なものを脱ぎ捨てるとき、そこに付着していた口先だけの信仰も一緒に捨てますが、そのとき「神が存在する」という信仰の本質までも捨ててしまう、という意味です。


 


(3) 訳文(『黙示録講解』952)


 19 特に支配の快さから支配する愛から、また所有の快さから世の財産を所有する愛から、また役立ちの快さからでなく、十戒にある悪をやめる前に、神が存在することを認め、信じていると思う者は、欺かれている。人間が自分自身に、神が存在することをできるかぎり、みことばから、説教から、書物から、理性の光から確信し、またここから自分自身に信じていることを説得するにしても、それでも、自己と世への愛からわき出る悪から遠ざかっていないなら、信じていない。


 その理由は、悪とその快さが、天界からの善とその快さを引き止め、そして追い払い、またここから確信を妨害するからである。また天界が〔信仰を〕確信させる前には、口の信仰だけがあり、それ自体の中に仰は何もなく、信仰そのものである心の信仰はない。口の信仰は外なる信仰であり、心の信仰は内なる信仰である。内なるもの(内部)がすべての種類の悪でいっぱいである時、死後、すべての人間に起こるように、外なるもの(外部)が取り去られるとき、人間はそれら(外なるもの)から神が存在することの信仰もまた捨てる。


 


 (1) 原文「954番」


  20 Quantum homo resistit binis amoribus propriis, qui sunt amor imperandi ex solo jucundo imperii, et amor possidendi bona mundi ex solo jucundo possessionis, et sic quantum fugit mala ut peccata quae in decalogo, tantum per caelum a Domino influit quod Deus sit, qui Creator et Conservator universi, immo etiam quod Deus unus sit. Causa, quod hoc tunc influat, est quia cum remota sunt mala, caelum apertum est; et cum caelum est apertum, homo non amplius ex se, sed per caelum ex Domino cogitat; et hoc in caelo universale est, complectens omnia, quod Deus sit, et quoque quod Deus unus sit. Quod homo ex solo influxu sciat et quasi videat quod Deus unus sit, constare potest ex communi omnium gentium confessione, et ex renisu cogitandi quod plures sint. Interior cogitatio hominis, quae est cogitatio spiritus ejus, vel ex inferno est, vel ex caelo est; ex inferno est antequam remota sunt mala, ex caelo autem dum remota sunt. Quando ex inferno est, tunc homo non videt aliud quam quod Natura sit Deus, et quod intimum Naturae sit quod vocatur Divinum. Talis homo post mortem, dum fit spiritus, quemlibet qui potentia valet, vocat deum; et quoque ipse affectat potentiam ut dicatur deus; talis vesania est omnibus malis latens in spiritu eorum. Quando autem homo ex caelo cogitat, quod fit dum remota sunt mala, tunc videt ex luce in caelo quod Deus sit, et quod Deus unus sit. Visus ex luce e caelo, est qui intelligitur per influxum.


 


(2) 直訳


Quantum homo resistit binis amoribus propriis, qui sunt amor imperandi ex solo jucundo imperii, et amor possidendi bona mundi ex solo jucundo possessionis, et sic quantum fugit mala ut peccata quae in decalogo, tantum per caelum a Domino influit quod Deus sit, qui Creator et Conservator universi, immo etiam quod Deus unus sit. どれだけ人間がプロプリウムの☆二つの愛に抵抗するか〔によって〕、それらは支配の快さだけからの支配する愛である、また所有の快さだけからの世の財産を所有する愛である、またこのように、どれだけ罪として悪を避けるか〔によって〕、それらは十戒の中の〔悪である〕、それだけ主により天界を通して流入する、神が存在すること、その者は全世界の創造者と維持者である、それどころか神はひとりであることもまた。


英訳書にはここに注「ラテン語“プロプリース”「自分自身のものの」」があります。


Causa, quod hoc tunc influat, est quia cum remota sunt mala, caelum apertum est; 理由は、その時これが流入すること、悪が遠ざけられているとき、天界が開かれるからである。


et cum caelum est apertum, homo non amplius ex se, sed per caelum ex Domino cogitat; また天界が開かれているとき、人間はもはや自分自身からでなく、しかし主から天界を通じて、考える。


et hoc in caelo universale est, complectens omnia, quod Deus sit, et quoque quod Deus unus sit. また、このこと(quod)は天界の中で、すべてを包含している、普遍的なものである、神が存在すること、そしてまた神はひとりであること。


Quod homo ex solo influxu sciat et quasi videat quod Deus unus sit, constare potest ex communi omnium gentium confessione, et ex renisu cogitandi quod plures sint. 人間が流入だけから、知り、またいわば見ることは、神がひとりであること、すべての国民に共通の承認(信仰告白)から、また多く〔の神が〕存在することを考えることの抵抗から、明らかにすることができる。


Interior cogitatio hominis, quae est cogitatio spiritus ejus, vel ex inferno est, vel ex caelo est; 人間の内的な思考は、それは彼の霊の思考である、あるいは地獄から存在する、あるいは天界から存在する。


ex inferno est antequam remota sunt mala, ex caelo autem dum remota sunt. 地獄から存在する、悪が遠ざけられる前に、けれども、天界から〔存在する〕、遠ざかっている時。


Quando ex inferno est, tunc homo non videt aliud quam quod Natura sit Deus, et quod intimum Naturae sit quod vocatur Divinum. 地獄から存在する時、その時、人間は、自然が神であること以外に何らかのものを見ない、また自然の最内部のものが神性と呼ばれること。


Talis homo post mortem, dum fit spiritus, quemlibet qui potentia valet, vocat deum; このような人間は、死後、霊になる時、だれでも、その者は権力(支配力)にまさる、神と呼ぶ。


et quoque ipse affectat potentiam ut dicatur deus; また、自分自身もまた権力(支配力)求める、神と呼ばれるために。


talis vesania est omnibus malis latens in spiritu eorum. このような狂気が、すべての悪い者に、彼の霊の中に隠れている。


Quando autem homo ex caelo cogitat, quod fit dum remota sunt mala, tunc videt ex luce in caelo quod Deus sit, et quod Deus unus sit. けれども、人間が天界から考える時、それは悪が遠ざけられている時に起こる、その時、天界の中の光から、神が存在すること、また神はひとりであることを見る。


Visus ex luce e caelo, est qui intelligitur per influxum. 天界からの光からの視覚(見ること)、それが流入によって意味される〔ことで〕ある。


 


(3) 訳文(『黙示録講解』954)


 20 どれだけ人間がプロプリウムの二つの愛に抵抗するかによって、そられは支配の快さだけからの支配する愛と所有の快さだけからの世の財産を所有する愛であるが、またこのように、どれだけ罪として悪を避けるかによって、それらは十戒の中の悪であるが、それだけ主により天界を通して、全世界の創造者と維持者である神が存在すること、それどころか神はひとりであることもまた流入する。その時ここのことが流入する理由は、悪が遠ざけられている時、天界が開かれるからである。また天界が開かれているとき、人間はもはや自分自身からでなく、しかし主から天界を通じて考える。また、神が存在すること、そしてまた神はひとりであることは、天界の中で、すべてを包含する普遍的なものである。


 人間が流入だけから、神がひとりであること知り、またいわば見るのは、すべての国民に共通の承認(信仰告白)から、また多くの神が存在すると考えることの抵抗から、明らかにすることができる。人間の霊の思考である内的な思考は、地獄から存在するかあるいは天界から存在する。悪が遠ざけられる前は地獄から存在する、けれども、遠ざかっている時、天界から存在する。


 地獄から存在する時、人間は、自然が神であること以外に何らかのものを見ない、また自然の最内部のものが神性と呼ばれる。このような人間は、死後、霊になる時、権力(支配力)にまさる者をだれでも神と呼ぶ。また、自分自身もまた神と呼ばれるために権力(支配力)求める。このような狂気が、すべての悪い者に、彼の霊の中に隠れている。


けれども、人間が天界から考える時、それは悪が遠ざけられている時に起こるが、その時、天界の中の光から、神が存在すること、また神はひとりであることを見る。流入によって意味されるものは天界からの光から見ることである。

原典講読『宗教と生活』 21, 22

 

(1) 原文「955番」


 21 Homo cum fugit et aversatur mala quia peccata sunt, ex luce caeli non modo videt quod Deus sit, et quod Deus unus sit, sed etiam quod Deus Homo sit; vult enim videre suum Deum, et aliter Ipsum non potest videre nisi sicut Hominem. Ita viderunt Deum antiqui ante Abrahamum, ac post illum; ita vident Deum ex interiore perceptione gentes in terris extra ecclesiam, imprimis illi qui interius sapiunt tametsi non ex scientiis; ita vident Deum omnes infantes, pueri, ac probi simplices; ac ita vident Deum incolae omnium tellurum, dicunt enim quod invisibile, quia non cadit in ideam, non cadat in fidem: causa est, quia homo qui fugit et aversatur mala ut peccata, cogitat e caelo, ac universum caelum, et unusquisque ibi, non in alia idea est de Deo quam ut de Homine; nec in alia potest esse, quia universum caelum est in maxima effigie Homo, ac Divinum procedens a Domino facit caelum; quare cogitare aliter de Deo quam secundum Divinam illam formam, quae est Humana, angelis impossibile est, cogitationes enim angelicae pervadunt caelum. (Quod universum Caelum in Complexu referat unum Hominem, videatur in opere De Caelo et Inferno, n. 51-86; et quod Angeli cogitent secundum formam caeli, n. 200-212 ibi.)


Haec idea Dei influit e caelo apud omnes in mundo, ac residet in spiritu illorum; sed apparet sicut exstirpata in ecclesia apud illos qui in intelligentia sunt ex proprio; immo ita exstirpata sicut non dabile sit: causa est quia cogitant de Deo ex spatio. Aliter vero iidem cum fiunt spiritus, quod ex multa experientia mihi patuit; in spirituali enim mundo indeterminata idea de Deo est nulla idea de Ipso; quare datur determinata ad aliquem qui vel in alto sedet, vel alibi, ac responsa dat. Ex influxu communi, qui est e mundo spirituali, apud homines receptae sunt ideae de Deo ut Homine varie secundum statum perceptionis; inde est quod Deus Triunus apud nos Personae nominentur; quodque Deus Pater sicut Homo Antiquus dierum in templis sistatur pictus. Ex influxu communi etiam est, quod homines vivi et homines mortui, qui sancti dicuntur, a plebe in gentilismo Christiano adorentur ut dii, et quod sculptilia eorum amentur: similiter ut apud plures gentes alibi; et quoque apud antiquos in Graecia, in Roma, et in Asia, quibus plures dii fuerunt, ac omnes illis visi sunt sicut homines. Haec dicta sunt, ut sciatur quod insitum sit, nempe in spiritu hominis, Deum ut Hominem videre: insitum dicitur quod est ex influxu communi.


 


(2) 直訳


Homo cum fugit et aversatur mala quia peccata sunt, ex luce caeli non modo videt quod Deus sit, et quod Deus unus sit, sed etiam quod Deus Homo sit; 人間は、罪であるので悪を避け、退けるとき、天界の光から、単に神が存在することと神がひとりであることを見るだけでなく、しかし神が人間であることもまた〔見る〕。


vult enim videre suum Deum, et aliter Ipsum non potest videre nisi sicut Hominem. というのは、〔人間は〕自分の神を見ることを欲するから、またその方を異なって見ることができない、人間のようにでないなら。


Ita viderunt Deum antiqui ante Abrahamum, ac post illum; そのように神を見た、アブラハム以前に、また彼以後に、古代人たちは。


ita vident Deum ex interiore perceptione gentes in terris extra ecclesiam, imprimis illi qui interius sapiunt tametsi non ex scientiis; そのように神を見る、内的な知覚から、教会の外の地域での異教徒たちは、特に、彼らは、内的に賢明である者たち、たとえ知識からでなくても。


ita vident Deum omnes infantes, pueri, ac probi simplices; そのように神を見る、すべての幼児、子供、そして正直な者、単純な者は。


ac ita vident Deum incolae omnium tellurum, dicunt enim quod invisibile, quia non cadit in ideam, non cadat in fidem: そしてそのように、すべての惑星☆の住民は神を見る、というのは、彼らは言うから、目に見えないものは、観念の中に落ち込まないので、信仰(信念)の中に落ち込まない。


英訳書には次の注があります。「この地球のように、宇宙間の他の惑星には人類が住んでいる。スヴェーデンボリの『宇宙間の諸地球』を参照」。


causa est, quia homo qui fugit et aversatur mala ut peccata, cogitat e caelo, ac universum caelum, et unusquisque ibi, non in alia idea est de Deo quam ut de Homine; 理由である、人間は、悪を罪として避け、また退ける者、天界から考えるので、そして全天界は、またそこにそれぞれの者は、神について他の観念の中にいない、人間についてのように以外に。


nec in alia potest esse, quia universum caelum est in maxima effigie Homo, ac Divinum procedens a Domino facit caelum; 他の〔観念の〕中にいることもできない、全天界は最大の似姿における人間であるので、そして主から発出する神性が天界をつくる。


quare cogitare aliter de Deo quam secundum Divinam illam formam, quae est Humana, angelis impossibile est, cogitationes enim angelicae pervadunt caelum. それゆえ、神について異なって考えることは、神性のその形にしたがってよりも、それは人間〔の形〕であって、天使たちに不可能である、というのは、天使の思考が天界に行き渡っているから。


(Quod universum Caelum in Complexu referat unum Hominem, videatur in opere De Caelo et Inferno, n. 51-86; et quod Angeli cogitent secundum formam caeli, n. 200-212 ibi.) (全天界が統一体として一人の人間を写し出す(表わす)とは、著作『天界と地獄』の51-86 番に見られる。また天使たちが天界の形にしたがって考えることは、そこに200-212 )


Haec idea Dei influit e caelo apud omnes in mundo, ac residet in spiritu illorum; 神のこの観念は、天界から世の中のすべての者のもとへ流入する、そして彼らの霊の中に住む。


sed apparet sicut exstirpata in ecclesia apud illos qui in intelligentia sunt ex proprio; しかし、教会の中で、彼らのもとで消滅したように見える、プロプリウムからの知性の中にいる者たち。


immo ita exstirpata sicut non dabile sit: それどころか、そのように消滅した、存在できないかのように。


causa est quia cogitant de Deo ex spatio. 理由である、神について空間から考えるので。


Aliter vero iidem cum fiunt spiritus, quod ex multa experientia mihi patuit; けれども、同じ者〔人間〕が霊となるとき、異なって〔考える〕、そのことは多くの経験から私に明らかであった。


in spirituali enim mundo indeterminata idea de Deo est nulla idea de Ipso; というのは、霊界の中で、神について不確定な(漠然とした)観念は、その方について無意味な観念であるから。


quare datur determinata ad aliquem qui vel in alto sedet, vel alibi, ac responsa dat. それゆえ、ある者〔神〕に高い所かまたは他の所に座り、そして答えを与える者〔神〕といった限定されたもの〔観念〕が与えられる。


Ex influxu communi, qui est e mundo spirituali, apud homines receptae sunt ideae de Deo ut Homine varie secundum statum perceptionis; 一般的な流入から、それは霊界からである、人間のもとに受け入れられた、人間としての神についての観念が、知覚の状態にしたがってさまざまに。


inde est quod Deus Triunus apud nos Personae nominentur; そこからである、三位一体の神が私たちのもとで〔複数の〕位格☆で呼ばれること。


ここで「位格(ペルソナ)」の複数形が使われており、「神が複数と見なされるようになった」という意味でしょう。『真のキリスト教』15,16番参照。


quodque Deus Pater sicut Homo Antiquus dierum in templis sistatur pictus. そして☆1、父なる神は日の古代人☆2の人間のように神殿の中に描かれて示されること〔が生じた〕。


1 quodque quod+que「そして~ということも」です。


2 「ダニエル書」7:13参照。文語訳聖書には「日の老いたる者」と訳されています。


Ex influxu communi etiam est, quod homines vivi et homines mortui, qui sancti dicuntur, a plebe in gentilismo Christiano adorentur ut dii, et quod sculptilia eorum amentur: さらにまた一般的な流入からである、生きている人間や死んでいる人間が、その者が聖者と呼ばれること、庶民により〔聖徒の崇拝を許す〕異端的キリスト教の中で神々として崇拝される、また彼らの彫像が愛されること〔が生じたのは〕。


☆ 英訳書の中に「スヴェーデンボリは、ローマカトリック教会に支配されている国々を示すために、この表現〔gentilismus Christianus =異端的キリスト教〕をしばしば用いている」とあります。『天界の秘義』3447:1番を参照。


similiter ut apud plures gentes alibi; 同様に,より多くの国民のもとのように、他の所で。


et quoque apud antiquos in Graecia, in Roma, et in Asia, quibus plures dii fuerunt, ac omnes illis visi sunt sicut homines. そしてまた、ギリシアの中の古代人のもとに、ローマの中の、またアジアの中の、彼らのもとに多くの神々が存在した、そして、すべて〔のそれらの神々〕は彼らに人間のように見られた。


Haec dicta sunt, ut sciatur quod insitum sit, nempe in spiritu hominis, Deum ut Hominem videre: これらが言われたのは,植え付けられたことが知られるためである、すなわち、人間の霊の中に、神を人間として見ること。


insitum dicitur quod est ex influxu communi. 植え付けられた(生来の)のと言われる、それは一般的な流入から存在する〔もの〕。


 


(3) 訳文(『黙示録講解』955)


 21 人間は、罪であるので悪を避け、退けるとき、天界の光から神が存在することと神がひとりであることを見るだけでなく、神が人間であることもまた見る。というのは、〔人間は〕自分の神を見ることを欲し、その方を人間のようにしか見ることができないから。アブラハム以前に、また彼以後に、古代人たちはそのように神を見た。内的な知覚から、教会の外の地域での異教徒たちは、特に、内的に賢明である者たちは、たとえ知識からでなくても、そのように神を見る。すべての幼児、子供、そして正直な者、単純な者は、そのように神を見る。そしてそのように、すべての惑星の住民は神を見る、というのは、彼らは、目に見えないものは観念の中に落ち込まないので、信仰の中に落ち込まない、と言うから。


 その理由は、悪を罪として避け、退ける人間は天界から考え、そして全天界は、またそこのそれぞれの者は、神について人間であるという観念の中にしかいないからである。他の観念の中にいることもできない、全天界は最大の似姿における人間であり、そして主から発出する神性が天界をつくるからである。それゆえ、神について人間の形である神性のその形にしたがわないで考えることは天使たちに不可能である、というのは、天使の思考が天界に行き渡っているから。(全天界が統一体として一人の人間を表わすことは、著作『天界と地獄』の51-86 番に、また天使たちが天界の形にしたがって考えることはそこの200-212 番見られる)


 神のこの観念は、天界から世の中のすべての者のもとへ流入し、そして彼らの霊の中に住む。しかし、教会の中で、プロプリウムからの知性の中にいる者たちのもとで消滅したように見える。それどころか存在できないかのように消滅した。その理由は神について空間から考えるからである。けれども、同じ者が霊となるとき、異なって考え、そのことは多くの経験から私に明らかであった。というのは、霊界の中で、神について漠然とした観念は、その方について無意味な観念であるから。それゆえ、高い所かまたは他の所に座り、そして答えを与える神といった限定された観念が与えられる。


霊界からの一般的な流入から、人間としての神についての観念が、知覚の状態にしたがってさまざまに、人間のもとに受け入れられた。そこから、三位一体の神が私たちのもとで〔複数の〕位格で呼ばれている。そして、父なる神は「日の老いたる者」という人間のように神殿の中で描かれて、示されるようになった。さらにまた一般的な流入から、生きている人間や死んでいる人間が聖者と呼ばれること、庶民により〔聖徒の崇拝を許す〕異端的キリスト教の中で神々として崇拝され、また彼らの彫像が愛されるようになった。同様に,他の所の多くの国民のもとでように。そしてまた、ギリシア、ローマ、またアジアの古代人のもとに多くの神々が存在し、そして、すべての神々は彼らに人間のように見られた。


 これらが言われたのは,植え付けられたことが、すなわち、人間の霊の中で神を人間として見ることが知られるためである。一般的な流入から存在するものは、植え付けられた(生来の)のと言われる。


 


(1) 原文「956番」


 22 Quoniam homo ex communi influxu e caelo in spiritu suo videt quod Deus Homo sit, sequitur quod illi qui ab ecclesia sunt ubi Verbum est, si mala ut peccata fugiunt et aversantur, ex luce caeli, in qua tunc sunt, videant Divinum in Humano Domini, ac Trinum in Ipso, et Ipsum Deum caeli et terrae: sed illi hoc videre non possunt qui ideam Dei ut Hominis per intelligentiam ex proprio apud se destruxerunt; hi nec vident quod Deus unus sit ex Trinitate quam cogitant; ore modo unum dicunt. Illi autem qui non a malis purificati sunt, et ideo nec in luce caeli, in spiritu suo non vident Dominum ut Deum caeli et terrae, sed alium loco Ipsius; quidam aliquem quem Deum Patrem credunt, quidam aliquem quem Deum vocant quia potentia valet; quidam aliquem diabolum, quem timent quia potest malefacere; quidam Naturam, ut in mundo; et quidam nullum Deum. In spiritu suo dicitur, quia tales sunt post mortem dum fiunt spiritus; quare quod in spiritu eorum latuit in mundo, hoc tunc manifestatur. Sed omnes, quotcunque in caelo sunt, unice agnoscunt Dominum; universum enim caelum est ex Divino quod procedit ab Ipso, ac refert Ipsum ut Hominem; quare nemo potest intrare caelum nisi in Domino sit, nam intrat in Ipsum dum in caelum; alii si intrant, fiunt impotes mentis, et retrorsum cadunt.


 


(2) 直訳


Quoniam homo ex communi influxu e caelo in spiritu suo videt quod Deus Homo sit, sequitur quod illi qui ab ecclesia sunt ubi Verbum est, si mala ut peccata fugiunt et aversantur, ex luce caeli, in qua tunc sunt, videant Divinum in Humano Domini, ac Trinum in Ipso, et Ipsum Deum caeli et terrae: 人間は天界からの一般的流入から、自分の霊の中で、神が人間であることを見るので、~ということになる、彼らは、そこにみことばが存在する教会からの者たちは、もし悪を罪として避け、退けるなら、天界の光から、その時、彼らはその〔光の〕中にいる、主の人間性の中に神性を見る、そしてその方の中に三一性(三位一体)を、またその方を天地の神と〔見る〕。


sed illi hoc videre non possunt qui ideam Dei ut Hominis per intelligentiam ex proprio apud se destruxerunt; しかし、彼らはこのことを見ることができない、その者は人間としての神の観念を自分自身のもとのプロプリウムからの理解力によって、滅ぼした者。


hi nec vident quod Deus unus sit ex Trinitate quam cogitant; この者たちは、三一性から神がひとりであることも見ない、それを彼らが考える。


ore modo unum dicunt. 単に口で〔神は〕ひとり〔である〕と言う。


Illi autem qui non a malis purificati sunt, et ideo nec in luce caeli, in spiritu suo non vident Dominum ut Deum caeli et terrae, sed alium loco Ipsius; けれども、悪から清められていない者は、またそれゆえ天界の光の中にもいない〔者は〕、自分の霊の中で、主を天地の神として見ない、しかし、その方の場所に別のものを〔見る〕。


quidam aliquem quem Deum Patrem credunt, quidam aliquem quem Deum vocant quia potentia valet; ある者は何かあるものを父なる神と信じる、ある者は何かあるものを神と呼ぶ、権力が力があるので。


quidam aliquem diabolum, quem timent quia potest malefacere; ある者は何かあるものを悪魔と〔信じ〕、それを恐れる、悪をなすことができるので。


quidam Naturam, ut in mundo; ある者は自然を〔神と信じる〕、世におけるように。


et quidam nullum Deum. また、ある者は決して神を〔信じ〕ない。


In spiritu suo dicitur, quia tales sunt post mortem dum fiunt spiritus; 自分の霊の中でと言われる、このような者であるので、死後、霊になるとき。


quare quod in spiritu eorum latuit in mundo, hoc tunc manifestatur. それゆえ、世の中で彼らの霊の中に隠れているものは、これは〔霊となった〕その時に明らかにされる。


Sed omnes, quotcunque in caelo sunt, unice agnoscunt Dominum; しかし、すべての者は、〔その者たちが〕天界の中にどれほど多くいても、まったく主(だけ)認めている。


universum enim caelum est ex Divino quod procedit ab Ipso, ac refert Ipsum ut Hominem; というのは、全天界はその方から発出する神性から存在するから、そして、人間としてその方を写し出している〔から〕。


quare nemo potest intrare caelum nisi in Domino sit, nam intrat in Ipsum dum in caelum; それゆえ、だれも天界へ入ることができない、主の中にいないなら、なぜなら、その方の中に入るから、天界の中に〔入る〕時。


alii si intrant, fiunt impotes mentis, et retrorsum cadunt. もし他の者たちが入るなら、〔その者たちに〕心の抑制できないが生じる、また後方に倒れる。


 


(3) 訳文(『黙示録講解』956)


 22 人間は天界からの一般的流入から、自分の霊の中で、神が人間であることを見るので、そこにみことばが存在する教会からの者たちは、もし悪を罪として避け、退けるなら、天界の光から、その時、彼らはその光の中にいて、主の人間性の中に神性を、そしてその方の中に三一性を、またその方を天地の神と見ることがいえる。しかし、人間としての神の観念を自分自身のもとのプロプリウムからの理解力によって滅ぼした者はこのことを見ることができない。この者たちは、彼らが考える三一性から神がひとりであることも見ない。ただ口では〔神は〕ひとり〔である〕と言う。けれども、悪から清められていない者は、またそれゆえ天界の光の中にもいない者は、自分の霊の中で、主を天地の神として見ない、しかし、その方の場所に別のものを見る。ある者は何かあるものを父なる神と信じ、ある者は何かあるものを権力があるので神と呼ぶ。ある者は何かあるものを悪魔と信じ、悪をなすことができるので、それを恐れる。ある者は世におけるように、自然を神と信じる。また、ある者は決して神を信じない。


 自分の霊の中でと言われるのは、死後、霊になるとき、このような者であるからである。それゆえ、世の中で彼らの霊の中に隠れているものは、〔霊となった〕その時に明らかにされる。しかし、すべての者は、〔その者たちが〕天界の中にどれほど多くいても、まったく主(だけ)認めている。というのは、全天界はその方から発出する神性から存在し、そして人間としてその方を写し出しているから。それゆえ、主の中にいないなら、だれも天界へ入ることができない、なぜなら、天界の中に〔入る〕時、その方の中に入るから。もし他の者たちが入るなら、その者は心が抑制できなくなり、後方に倒れる。

原典講読『宗教と生活』 23

 

(1) 原文「957番」


23  Idea de Deo est omnium primaria, nam qualis illa est, talis est homini communicatio cum caelo, et conjunctio cum Domino; et inde talis est homini illustratio, affectio veri et boni, perceptio, intelligentia et sapientia; haec enim non ex homine sunt, sed ex Domino secundum conjunctionem cum Ipso. Idea de Deo est idea de Domino ac de Ipsius Divino, nam non alius est Deus caeli et Deus terrae, sicut Ipse docet apud Matthaeum,


 


“Data est Mihi omnis potestas in caelo et in terra” (xxviii. 18).


 


Sed idea de Domino est plena magis et minus, et clara magis et minus; plena est in intimo caelo, minus plena in medio, et adhuc minus plena in ultimo; quare illi qui in intimo caelo in sapientia sunt, illi qui in medio in intelligentia, et illi qui in ultimo in scientia; idea clara est apud angelos qui in medio societatum caeli sunt, ac minus clara apud illos qui circum sunt, secundum gradus distantiae a medio.


Omnes in caelis sortiuntur loca secundum plenitudinem et claritatem ideae de Domino; etiam in correspondente sapientia sunt, et in correspondente felicitate. Omnes qui non ideam Divini de Domino habent, quemadmodum Sociniani et Ariani, sub caelis sunt, ac infelices. Illi qui habent ideam duplam, nempe de Deo invisibili et de Deo visibili sub forma humana, etiam sub caelis manent, nec recipiuntur priusquam unum Deum ac Ipsum visibilem agnoscunt. Quidam loco Dei visibilis vident sicut aliquod aereum, et id ex idea quia Deus vocatur spiritus; si apud eos illa idea non vertitur in ideam Hominis, sic Domini, nec acceptantur. Illi autem qui ideam de Deo sicut de intimo Naturae habent, rejiciuntur, quia non possunt quin cadant in ideam Naturae pro Deo. Omnes gentes quae unum Deum crediderunt, ac ideam Hominis de Ipso habuerunt, recipiuntur a Domino. Ex his constare potest quinam sunt qui Ipsum Deum, et qui alios deos, colunt; ita qui secundum primum decalogi praeceptum vivunt, et qui non vivunt.


 


(2) 直訳


Idea de Deo est omnium primaria, nam qualis illa est, talis est homini communicatio cum caelo, et conjunctio cum Domino; 神についての観念は、すべての〔観念で〕第一位の(主要な、最初の)のである、なぜなら、それがどのようなものであるか〔によって〕、そのようなものであるから、人間に、天界との伝達(伝達手段)、また主との結合が。


et inde talis est homini illustratio, affectio veri et boni, perceptio, intelligentia et sapientia; またそこから、そのようなものである、人間に、照らし、真理と善の情愛、知覚、理解力(知性)と知恵。


haec enim non ex homine sunt, sed ex Domino secundum conjunctionem cum Ipso. というのは、これらのものは人間から存在しないから、しかし主から、その方との結合にしたがって〔存在する〕。


Idea de Deo est idea de Domino ac de Ipsius Divino, nam non alius est Deus caeli et Deus terrae, sicut Ipse docet apud Matthaeum, 神についての観念は、主についての観念そしてその方の神性について〔の観念〕である、なぜなら、他の者は天の神と地の神ではないから、その方が「マタイ」のもとで教えられているように、


“Data est Mihi omnis potestas in caelo et in terra” (xxviii. 18). 「天の中と地の中で、すべての力がわたしに与えられている」(28:18)


Sed idea de Domino est plena magis et minus, et clara magis et minus; しかし、主についての観念は、多くまた少なく満ちている、また多くまた少なく明るい☆。


読みづらいでしょうか? やや意訳すれば「完全さで多い、少ないがあり、また明るさで多い、少ないがある」でしょうか。


plena est in intimo caelo, minus plena in medio, et adhuc minus plena in ultimo; 最内部の天界の中でで完全である(満ちている)、中間〔の天界〕の中で少なく満ちている、最外部の(最も低い)〔天界の〕中ではなおさらに少なく満ちている。


quare illi qui in intimo caelo in sapientia sunt, illi qui in medio in intelligentia, et illi qui in ultimo in scientia; それゆえ、彼らは、最内部の天界の中にいる者は知恵の中にいる、彼らは、中間の〔天界の〕中にいる者は理解力(知性)の中に、また彼らは、最外部の(最も低い)〔天界の〕中にいる者は知識の中にいる。


idea clara est apud angelos qui in medio societatum caeli sunt, ac minus clara apud illos qui circum sunt, secundum gradus distantiae a medio. 観念は、天使のもとで明るい、天界の社会の中(真ん中)中心にいる者、そして彼らのもとで少なく明るい、周囲にいる者、中央からの隔たりの段階(程度)にしたがって。


Omnes in caelis sortiuntur loca secundum plenitudinem et claritatem ideae de Domino; 天界の中のすべての者は、主についての観念の満たされること(完全さ)と明るさにしたがって場所を割り当てられている。


etiam in correspondente sapientia sunt, et in correspondente felicitate. さらにまた、〔その者たちは〕対応する知恵の中に、また対応する幸福の中にいる。


Omnes qui non ideam Divini de Domino habent, quemadmodum Sociniani et Ariani, sub caelis sunt, ac infelices.  すべての者は、主について神性の観念を持たない者、ソッツィーニの信奉者☆1やアリウス主義の信奉者☆2のように、天界の下方にいる、そして不幸である。


1 ソッツィーニ(1539-1604) :イタリアに生まれた反三位一体論的立場の神学者。


2 アリウス(256?-331):キリストの神性を否定したアレクサンドリアの神学者。


Illi qui habent ideam duplam, nempe de Deo invisibili et de Deo visibili sub forma humana, etiam sub caelis manent, nec recipiuntur priusquam unum Deum ac Ipsum visibilem agnoscunt. 彼らは、二重の観念を持つ者、すなわち、見えない神について〔の観念〕と人間の形のもとに見える神について〔の観念を持つ者は〕、さらにまた天界の下方にとどまる、受け入れられもしない、ひとりの神そして見えるその方を認めるより前に(~しないうち)


Quidam loco Dei visibilis vident sicut aliquod aereum, et id ex idea quia Deus vocatur spiritus; ある者は、見える神の代わりに空気の何らかのようなものを見る、また、そのことは観念から〔である〕、神が霊と呼ばれるので。


si apud eos illa idea non vertitur in ideam Hominis, sic Domini, nec acceptantur. もし、彼らのもとでその観念が人間〔として〕の、このようにして主のもの〔観念〕に変えられないなら、〔彼らは〕受け入れられない。


Illi autem qui ideam de Deo sicut de intimo Naturae habent, rejiciuntur, quia non possunt quin cadant in ideam Naturae pro Deo. けれども、彼らは、神について〔神とは〕自然の最内部のものについてのような観念を持つ者は、追い払われる、神の代わりに(として)自然の観念の中へ落ち込まないことはできない☆からである。


non posse quinは「~でないことは~できない」「~でないはずはない」という意味です。意訳すれば「どうしても落ち込んでしまう」といったところでしょうか。


Omnes gentes quae unum Deum crediderunt, ac ideam Hominis de Ipso habuerunt, recipiuntur a Domino.  すべての異教徒たちは、その者たちはひとりの神を信じた、そしてその方について人間〔として〕の観念を持った、主により受け入れられる。


Ex his constare potest quinam sunt qui Ipsum Deum, et qui alios deos, colunt; これらから明らかにすることができる、だれであるか、その者は神ご自身を、またその者は他の神々を、崇拝する。


ita qui secundum primum decalogi praeceptum vivunt, et qui non vivunt. そのように、十戒の戒めの第一のものにしたがって生活する者を、また生活しない者を〔明らかにすることができる〕。☆


英訳書の注に「スヴェーデンボリは、ここで「黙示録」第15章の解説を終え、第16章に進んでいる」とあります。


 


(3) 訳文(『黙示録講解』957)


 23 神についての観念は、すべての観念で第一のものである、なぜなら、それがどのようなものであるかによって、人間にとって天界との伝達、また主との結合がそのようなものであり、またそこから、人間の照らし、真理と善の情愛、知覚、知性と知恵もそのようなものであるから。というのは、これらのものは人間からは存在しないで、主からその方との結合にしたがって存在するから。神についての観念とは、主についての観念そしてその方の神性についての観念である、なぜなら、その方が「マタイ」のもとで教えられているように、他の者は天と地の神ではないから、


 


 「天においても地においても、すべての力がわたしに与えられている」(28:18)


 


 しかし、主についての観念は、完全さで多い、少ないがあり、また明るさで多い、少ないがある。最内部の天界の中ででは完全であり、中間の天界で完全さは少なく、最外部の天界の中で、完全さはなおさら少ない。それゆえ、最内部の天界の中にいる者は知恵の中に、中間の天界の中にいる者は知性の中に、また最外部の天界の中にいる者は知識の中にいる。観念は、天界の社会の真ん中にいる天使のもとで明るい、そして周囲にいる者は中央からの隔たりの程度にしたがって明るさが少ない。


 天界の中のすべての者は、主についての観念の完全さと明るさにしたがって場所を割り当てられている。さらにまた、その者たちは対応する知恵の中に、対応する幸福の中にいる。


主について神性の観念を持たないすべての者は、ソッツィーニの信奉者☆1やアリウス主義の信奉者☆2のように、天界の下方にいて、不幸である。二重の観念、すなわち、見えない神についての観念と人間の形のもとに見える神についての観念を持つ者もまた天界の下方にとどまり、ひとりの神そして見えるその方を認めないうち 受け入れられない。


 ある者は、神が霊と呼ばれるので、その観念から、見える神の代わりに空気からの何らかのものを見る。彼らのもとでその観念が人間としての、このようにして主についての観念に変えられないなら、〔彼らは〕受け入れられない。けれども、神について〔神とは〕自然の最内部のものである、といった観念を持つ者は追い払われる、自然を神とする観念の中へ落ち込まざるえないからである。


ひとりの神を信じ、そしてその方について人間としての観念を持ったすべての異教徒たちは、主により受け入れられる。


 これらから、神ご自身を崇拝する者がだれか、また他の神々を崇拝する者がだれか、したがって、


十戒の第一の戒めにしたがって生活する者、またその生活しない者がだれかを明らかにすることができる。


 


1 ソッツィーニ(1539-1604) :イタリアに生まれた反三位一体論的立場の神学者。


2 アリウス(256?-331):キリストの神性を否定したアレクサンドリアの神学者。

原典講読『宗教と生活』 24, 25

 

DE SECUNDO PRAECEPTO,


“NON PROFANABIS NOMEN DEI.”


第二戒について,


(「あなたは神の御名を冒涜してはならない」)


 


(1) 原文「959番」


  24  In praecedente capite ad finem cujusvis articuli actum est de Primo Praecepto decalogi; in nunc sequentibus articulis in hoc capite agendum est de reliquis praeceptis decalogi: hic nunc


 


DE SECUNDO PRAECEPTO, “NON PROFANABIS NOMEN DEI.”


 


Quid per “nomen Dei” intelligitur, hic primum dicetur, et deinde quid per “profanare” illud. Per “nomen Dei” intelligitur omne quale per quod Deus colitur; nam Deus in suo quali est, et est suum quale: essentia Ipsius est Divinus Amor, et quale Ipsius est inde Divinum Verum unitum Divino Bono; ita apud nos in terris est Verbum; quare etiam dicitur apud Johannem,


 


“Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum” (i. 1);


 


et inde etiam est doctrina genuini veri et boni ex Verbo, nam secundum illam est cultus.


Nunc quia quale Ipsius est multiplex, continent enim omnia quae ab Ipso, ideo Ipsi plura nomina sunt, et unumquodvis nomen quale Ipsius in genere et in specie involvit et exprimit. Nominatur enim “Jehovah,” “Jehovah Zebaoth,” “Dominus,” “Dominus Jehovih,” “Deus,” “Messias” aut “Christus,” “Jesus,” “Salvator,” “Redemptor,” “Creator,” “Formator,” “Factor,” “Rex” et “Sanctus Israelis,” “Petra” et “Lapis Israelis,” “Schiloh,” “Schaddai,” “David,” “Propheta,” “Filius Dei” et “Filius hominis,” praeter alia. Omnia haec nomina sunt nomina unius Dei, qui est Dominus; sed usque ubi dicuntur in Verbo, significant aliquod universale attributum aut quale Divinum distinctum ab attributis seu qualitatibus Divinis aliis. Similiter ubi dicitur “Pater, Filius et Spiritussanctus,” non sunt tres qui intelliguntur, sed unus Deus; seu non sunt tria Divina, sed unum; et hoc trinum, quod unum, est Dominus.


Quoniam unumquodvis nomen significat aliquod attributum seu quale distinctum, ideo per “profanare nomen Dei,” non intelligitur profanare ipsum nomen, sed quale Ipsius. Causa quod per “nomen” significetur quale, est etiam quia in caelo quisque nominatur secundum quale suum; et quale Dei seu Domini est omne quod ex Ipso, per quod colitur. Inde est quod in inferno, quia non ibi agnoscitur aliquod Divinum quale Domini, non possit nominari Dominus; et quod nomina Ipsius non possint in mundo spirituali ab aliquo enuntiari aliter quam sicut Divinum Ipsius agnoscitur; omnes enim ibi ex corde loquuntur, ita ex amore et inde agnitione.


 


(2) 直訳


In praecedente capite ad finem cujusvis articuli actum est de Primo Praecepto decalogi; 前の章☆の中で、それぞれの節の終わりに、十戒の第一の戒めについて扱われた。


「黙示録」第15章です。


in nunc sequentibus articulis in hoc capite agendum est de reliquis praeceptis decalogi: そこで、この章の中の続く節の中で、十戒の残りの戒めについて扱われなくてはならない――


hic nunc そこで、ここに〔扱うのは〕


DE SECUNDO PRAECEPTO, “NON PROFANABIS NOMEN DEI.” 第二戒、「あなたは神の御名を冒涜してはならない」。☆


英訳書の注に「この戒めのもっとよく知られた言葉は「あなたは神の御名をみだりに唱えてはならない」であるが、スヴェーデンボリは“冒涜”を意味する言葉を使っている」とあります。


Quid per “nomen Dei” intelligitur, hic primum dicetur, et deinde quid per “profanare” illud. 「神の御名”によって何が意味されるか、このことは最初に言われる、またその後、それを「冒涜すること」によって何が〔意味されるか言われる〕。


Per “nomen Dei” intelligitur omne quale per quod Deus colitur; 「神の御名」によって、すべての性質が意味される、それ〔性質〕によって神が崇拝される。


nam Deus in suo quali est, et est suum quale: なぜなら、神はご自分の性質の中にいる、またご自分の性質であるから。


essentia Ipsius est Divinus Amor, et quale Ipsius est inde Divinum Verum unitum Divino Bono; その方の本質は神的な愛である、またその方の性質は、ここから神的な善と結合した神的な真理である。


ita apud nos in terris est Verbum; したがって、地の中で私たちのもとに、みことばである。


quare etiam dicitur apud Johannem, それゆえ、さらにまた「ヨハネ(福音書)」に言われている、


“Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum” (i. 1); 「ことばは神とともにあった。ことばは神であった☆」(1:1)


ここは語順どおりに読めば,「神はことばであった」となりますが、ギリシア原典では「ことば」が主語ですのでこの訳となります。


et inde etiam est doctrina genuini veri et boni ex Verbo, nam secundum illam est cultus. またここから、さらにまた、みことばからの純粋な真理と善の教えである、なぜなら、それらにしたがって礼拝があるから。


Nunc quia quale Ipsius est multiplex, continent enim omnia quae ab Ipso, ideo Ipsi plura nomina sunt, et unumquodvis nomen quale Ipsius in genere et in specie involvit et exprimit. そこで(さて)、その方の性質はさまざまであるので、というのは、すべてのものを含んでいるから、その方からのもの、それゆえ、その方には多くの名前がある、またどの名前も、その方の性質を、全般的に、特定的に含み、また明示する(あらわしている)


Nominatur enim “Jehovah,” “Jehovah Zebaoth,” “Dominus,” “Dominus Jehovih,” “Deus,” “Messias” aut “Christus,” “Jesus,” “Salvator,” “Redemptor,” “Creator,” “Formator,” “Factor,” “Rex” et “Sanctus Israelis,” “Petra” et “Lapis Israelis,” “Schiloh,” “Schaddai,” “David,” “Propheta,” “Filius Dei” et “Filius hominis,” praeter alia. というのは〔次のように〕呼ばれているから、「エホバ」、「万軍のエホバ(エホバ・ゼバオス)1」、「主」、「主エホビ」、「神」、「メシヤ」または「キリスト」、「イエス」、「救い主」、「あがない主」、「創造者」、「形成者」、「造物主」、「王」や「イスラエルの聖者」、「岩」や「イスラエルの石」、「シロ☆2」、「シャダイ☆3」、「ダビデ」、「預言者」、「神の子」や「人の子」、ほかに他のもの。


1 英訳書の注に「万軍のエホバ(エホバ・ゼバオス)は、サムエル記Ⅰ1:3、イザヤ書 1:9 など旧約聖書に250 回ほど使われている」とあります。


2 英訳書の注に「“シロー”はヘブル語で“静かさ・平穏”を意味する言葉。『天界の秘義』6373参照」とあります。6373番は「創世記」49:10 の解説個所です。


3 英訳書の注に「ヘブル語で“最も力のある”を意味する。『欽定聖書』は「創世記」17:1で“全能者”としている。さらには,『天界の秘義』1992参照」とあります。


Omnia haec nomina sunt nomina unius Dei, qui est Dominus; これらのすべての名前は、ひとりの神の名前である、その者は主である。


sed usque ubi dicuntur in Verbo, significant aliquod universale attributum aut quale Divinum distinctum ab attributis seu qualitatibus Divinis aliis. しかし、それでも、みことばで〔それらの名前が〕言われる場所に、神的な属性または性質の何らかの普遍的なものが意味される、他の神的な属性すなわち(または)性質から区別される。


Similiter ubi dicitur “Pater, Filius et Spiritussanctus,” non sunt tres qui intelliguntur, sed unus Deus; 同様に、そこに「父、子、聖霊」が言われる〔とき〕、三つでないその者が意味される、しかし一つの神。


seu non sunt tria Divina, sed unum; すなわち、三つの神性でない、しかし、一つのもの〔神性〕。


et hoc trinum, quod unum, est Dominus. また、この三一性〔を持たれる方〕は、ひとりであり、主であること。


Quoniam unumquodvis nomen significat aliquod attributum seu quale distinctum, ideo per “profanare nomen Dei,” non intelligitur profanare ipsum nomen, sed quale Ipsius. どの名前も区別される何かの属性すなわち(または)性質を意味するので、それゆえ「神の御名を冒涜すること」によって、その方の名前を冒涜することが意味されない、しかし、その方の性質〔が冒涜されること〕。


Causa quod per “nomen” significetur quale, est etiam quia in caelo quisque nominatur secundum quale suum; 「名前」によって性質が意味されることの理由は、さらにまた天界の中ではだれもが自分の性質にしたがって呼ばれるからである。


et quale Dei seu Domini est omne quod ex Ipso, per quod colitur. また、神または主の性質はすべてのものである、その方からのもの、それによって崇拝される。


Inde est quod in inferno, quia non ibi agnoscitur aliquod Divinum quale Domini, non possit nominari Dominus; そこからである、地獄の中で、そこに主の神的な何らかの性質は認められないので、主は名前を呼ばれることができないこと。


et quod nomina Ipsius non possint in mundo spirituali ab aliquo enuntiari aliter quam sicut Divinum Ipsius agnoscitur; また、その方の名前は、霊界の中で、だれかによって口に出されることができない、その方の神性が認められるように以外に異なって。


omnes enim ibi ex corde loquuntur, ita ex amore et inde agnitione. というのは、そこにすべての者は、心から話すからである、そのように、愛から、ここから、承認して。


 


(3) 訳文(『黙示録講解』959)


 24 前の章の中で、それぞれの節の終わりに、十戒の第一の戒めについて扱われた。そこで、この章の中の続く節の中で、十戒の残りの戒めについて扱われなくてはならない――


そこで、ここで第二戒「あなたは神の御名を冒涜してはならない☆1」。


 


最初に、「神の御名”によって何が意味されるか、またその後、「冒涜すること」によって何が意味されるか言われる。


「神の御名」によって、すべての性質が意味され、それ性質によって神が崇拝される。なぜなら、神はご自分の性質の中におられ、またご自分の性質であられるから。その方の本質は神的な愛であり、またその方の性質は、ここから神的な善と結合した神的な真理である。したがって、地上の私たちのもとで、みことばである。それゆえ、さらにまた「ヨハネ福音書」に言われている、


 


 「ことばは神とともにあった。ことばは神であった」(1:1)


 


 またここから、みことばからの純粋な真理と善の教えでもある、なぜなら、それらにしたがって礼拝があるから。


 さて、その方の性質はさまざまであるので、というのは、その方からのすべてのものを含んでいるから、それゆえ、その方には多くの名前があり、またどの名前も、その方の性質を、全般的に、特定的に含み、またあらわしている。というのは〔次のように〕呼ばれているから、「エホバ」、「万軍のエホバ(エホバ・ゼバオス)2」、「主」、「主エホビ」、「神」、「メシヤ」または「キリスト」、「イエス」、「救い主」、「あがない主」、「創造者」、「形成者」、「造物主」、「王」や「イスラエルの聖者」、「岩」や「イスラエルの石」、「シロ☆3」、「シャダイ☆4」、「ダビデ」、「預言者」、「神の子」や「人の子」、ほかにも他の名前で。


 これらのすべての名前は、ひとりの神、主の名前である。しかし、それでも、みことばで〔それらの名前が〕言われる場所に、他の神的な属性すなわち性質から区別される、神的な属性または性質の何らかの普遍的なものが意味される。「父、子、聖霊」が言われるところも同様であり、三つでなく、一つの神が意味される。すなわち、三つの神性でなく、一つの神性である。また、この三一性〔を持たれる方〕は、ひとりであり、主である。


 どの名前も区別される何かの属性すなわち性質を意味するので、それゆえ「神の御名を冒涜すること」によって、その方の名前を冒涜することでなく、その方の性質を冒涜することが意味される。「名前」によって性質が意味されることの理由は、天界の中ではだれもが自分の性質にしたがって呼ばれるからでもある。また、神または主の性質は、その方からのすべてのものであり、それによって崇拝される。


そこから、地獄の中では、そこに主の神的な何らかの性質は認められないので、主は名前を呼ばれることができない。また、その方の名前は、霊界の中では、だれによっても、その方の神性が認められるようにしか口にすることができない。というのは、そこにすべての者は、心から、そのように、愛から、ここから承認して話すからである。


 


1 この戒めのもっとよく知られた言葉は「あなたは神の御名をみだりに唱えてはならない」であるが、スヴェーデンボリは“冒涜”を意味する言葉を使っている。


2 万軍のエホバ(エホバ・ゼバオス)は、サムエル記Ⅰ1:3、イザヤ書 1:9 など旧約聖書に250 回ほど使われている。


3 “シロー”はヘブル語で“静かさ・平穏”を意味する言葉。『天界の秘義』6373番参照。


4 ヘブル語で“最も力のある”を意味する。『欽定聖書』は「創世記」17:1で“全能者”としている。さらには,『天界の秘義』1992参照。


 


(1) 原文「960番」


  25  Quoniam per “nomen Dei” intelligitur id quod ex Deo est, et quod est Deus, et hoc vocatur Divinum Verum, et apud nos Verbum, hoc quia in se Divinum est, et sanctissimum, non profanandum est; et profanatur cum sanctitas ejus negatur, quod fit cum contemnitur, rejicitur et probris afficitur; quando hoc fit, tunc occluditur caelum, et homo relinquitur inferno. Verbum enim est unicum medium conjunctionis caeli cum ecclesia; quare cum id e corde rejicitur, solvitur illa conjunctio, et tunc homo, quia relinquitur inferno, non amplius agnoscit aliquod verum ecclesiae. Sunt duo per quae caelum hominibus ecclesiae clauditur; unum est negatio Divini Domini, et alterum est negatio sanctitatis Verbi; causa est, quia Divinum Domini est omne caeli, ac Divinum Verum, quod est Verbum in sensu spirituali, facit caelum; inde patet, quod qui unum aut alterum negat, neget id quod est omne caeli, et a quo est et existit caelum, et quod sic deprivet se communicatione et inde conjunctione cum caelo. Profanare Verbum est idem cum “blasphemare Spiritum sanctum,” quod non alicui remittitur; quare etiam in hoc praecepto dicitur quod “non relinquetur impunis qui nomen Dei profanat.”


 


(2) 直訳


Quoniam per “nomen Dei” intelligitur id quod ex Deo est, et quod est Deus, et hoc vocatur Divinum Verum, et apud nos Verbum, hoc quia in se Divinum est, et sanctissimum, non profanandum est; 「神の御名」によって、そのことが意味される、神から存在するもの、また神であるもの、また、これは神的な真理と呼ばれる、また私たちのもとで、みことば〔である〕、これはそれ自体の中で(本質的に)神的なものであるので、また最も聖なるもの〔であるので〕、冒涜されてはならない。


et profanatur cum sanctitas ejus negatur, quod fit cum contemnitur, rejicitur et probris afficitur; また、その神聖さが否定されるとき冒涜される、そのことは軽蔑される、退けられる(拒否される)、また侮辱(無礼)で働きかけられるとき起こる。


quando hoc fit, tunc occluditur caelum, et homo relinquitur inferno. このことが起こる時、その時、天界は閉じられる、また人間は地獄に残される(置き去りにされる)


Verbum enim est unicum medium conjunctionis caeli cum ecclesia; というのは、みことばは教会との天界の結合の唯一の手段であるから。


quare cum id e corde rejicitur, solvitur illa conjunctio, et tunc homo, quia relinquitur inferno, non amplius agnoscit aliquod verum ecclesiae. それゆえ、それが心から拒否されるとき、その結合は解かれる(破られる)、またその時、人間は、地獄に残される(置き去りにされる)ので、もはや教会の真理の何らかのものを認めない。


Sunt duo per quae caelum hominibus ecclesiae clauditur; 二つのものがある、それらによって天界が教会の人間に閉ざされる。


unum est negatio Divini Domini, et alterum est negatio sanctitatis Verbi; 一つは、主の神性の否定である、もう一つは、みことばの神聖さの否定である。


原典講読『宗教と生活』 26, 27

 

(1) 原文「962番」


  26  Quoniam per “nomen Dei” intelligitur Divinum Verum seu Verbum, et per profanationem ejus intelligitur negatio sanctitatis ejus, et inde contemptus, rejectio et blasphematio, sequitur quod nomen Dei interius profanetur per vitam contra praecepta decalogi. Datur enim profanatio interior et non exterior, ac datur profanatio interior et simul exterior, et potest etiam dari aliqua exterior et non simul interior: profanatio interior fit per vitam, exterior per loquelam; profanatio interior, quae fit per vitam, fit quoque exterior seu per loquelam post mortem; nam tunc unusquisque cogitat et vult, et quantum licet loquitur et facit secundum vitam suam, ita non sicut in mundo; in mundo loqui et facere solet homo aliter quam ex vita sua cogitat et vult, propter mundum, et ad captandum famam; inde est, quod dictum sit quod detur profanatio interior et non simul exterior. Quod etiam dari queat aliqua exterior et non simul interior, potest venire ex stylo Verbi, qui prorsus non est stylus mundi, qui inde potest ex non cognita sanctitate ejus interiore aliquatenus contemni.


 


(2) 直訳


Quoniam per “nomen Dei” intelligitur Divinum Verum seu Verbum, et per profanationem ejus intelligitur negatio sanctitatis ejus, et inde contemptus, rejectio et blasphematio, sequitur quod nomen Dei interius profanetur per vitam contra praecepta decalogi. 「神の御名」によって神的な真理、すなわち、みことばが意味されるので、またその冒涜によってその神聖さの否定が、またここから軽蔑、捨てること(拒絶)と中傷(冒涜)が意味される〔ので〕、~ということになる、神の御名が十戒の戒めに反する生活によって内的に(内部で)冒涜されること。


Datur enim profanatio interior et non exterior, ac datur profanatio interior et simul exterior, et potest etiam dari aliqua exterior et non simul interior:  というのは、内的であって、外的でない冒涜が存在するから、そして、内的でまた同時に外的な冒涜が存在する、さらにまた、外的であって同時に内的でない何らかのもの(=ある種の冒涜)が存在する。


profanatio interior fit per vitam, exterior per loquelam; 内的な冒涜は生活によって行なわれる、外的なもの〔冒涜〕は言葉によって。


profanatio interior, quae fit per vitam, fit quoque exterior seu per loquelam post mortem; 内的な冒涜は、それは生活によって行なわれる、死後、外的なものまたは言葉によってもまた行なわれる。


nam tunc unusquisque cogitat et vult, et quantum licet loquitur et facit secundum vitam suam, ita non sicut in mundo; なぜなら、その時、それぞれの者が考え、意志するから、また自分の生活(いのち)にしたがって、話し、行なうことが許されるかぎり、このように世の中で〔話し、行なう〕ようにでない。


in mundo loqui et facere solet homo aliter quam ex vita sua cogitat et vult, propter mundum, et ad captandum famam; 世の中で、人間は話し、行なう習わしである、自分のいのちから考え、意志する以外に異なって、世のために、また名声を得ることに向けて。


inde est, quod dictum sit quod detur profanatio interior et non simul exterior. ここからである、言われたこと、内的であって同時に外的でない冒涜があること。


Quod etiam dari queat aliqua exterior et non simul interior, potest venire ex stylo Verbi, qui prorsus non est stylus mundi, qui inde potest ex non cognita sanctitate ejus interiore aliquatenus contemni. さらにまた、外的であって同時に内的でない何らかのもの(=ある種の冒涜)が存在することができる、〔それは〕みことばの文体からやって来ることができる、それはまったく世の文体ではない、ここからそれは、その内部の神聖さを知らないことから、ある程度(やや)いくらかは軽蔑されることができる。


 


(3) 訳文(『黙示録講解』962)


 26 「神の御名」によって神的な真理、すなわち、みことばが意味され、またその冒涜によってその神聖さの否定が、またここから軽蔑、拒絶と中傷が意味されるので、神の御名が十戒の戒めに反する生活によって内的に冒涜されることがいえる。というのは、内的であって外的でない冒涜が存在し、そして、内的でまた同時に外的な冒涜が存在し、さらにまた、外的であって同時に内的でないある種の冒涜が存在するから。内的な冒涜は生活によって、外的な冒涜は言葉によって行なわれる。


生活によって行なわれる内的な冒涜は、外的なものまたは言葉によってもまた行なわれる。なぜなら、その時、それぞれの者が考え、意志し、また自分の生活(いのち)にしたがって話し、行なうことが許されるかぎり、世の中で話し、行なうようにではなく、そうするから。世の中では、人間は、自分のいのちから考え、意志するのとは異なって、世のために、また名声を得ることに向けて話し、行なう習わしである。ここから、内的であって同時に外的でない冒涜がある、と言われたのである。


 さらにまた、外的であって同時に内的でないある種の冒涜が存在することができ、それは、みことばの文体からやって来ることができ、それはまったく世の文体ではない。その内部の神聖さを知らないことから、みことばは、ある程度、いくらか軽蔑されることができる。


 


(1) 原文「963番」


  27  Qui abstinet a profanando nomen Dei, hoc est, sanctitatem Verbi, per contemptum, rejectionem et aliquam blasphemationem, ille religionem habet; et qualiter abstinet, talem habet: non enim est alicui religio nisi ex revelatione, ac revelatio apud nos est Verbum. Abstinere a profanando sanctitatem Verbi erit ex corde, non solum ex ore; qui ex corde, illi ex religione vivunt; qui vero solum ore, illi non ex religione vivunt; hi enim abstinent vel propter se vel propter mundum, quia Verbum inservit illis pro medio ad honorem et ad lucrum; vel abstinent ex aliquo timore: sed ex his plures sunt hypocritae, quibus nulla religio.


 


(2) 直訳


Qui abstinet a profanando nomen Dei, hoc est, sanctitatem Verbi, per contemptum, rejectionem et aliquam blasphemationem, ille religionem habet; 神の御名を、すなわち、みことばの神聖さを、冒涜することからやめる(控える)者は、軽蔑、捨てること(拒絶)と何らかの中傷(冒涜)よって〔の〕、彼は宗教を持つ。


et qualiter abstinet, talem habet: また、そのようにやめる(控える)、そのようなもの〔宗教〕を持つ。


non enim est alicui religio nisi ex revelatione, ac revelatio apud nos est Verbum. というのは、ある者に宗教がないから、啓示からでないなら、そして、啓示は私たちのもとで、みことばである。


Abstinere a profanando sanctitatem Verbi erit ex corde, non solum ex ore; みことばの神聖さを冒涜することからやめる(控える)ことは、心からである(=心からでなくてはならない☆)、口からだけでない。


未来形eritが使われているので、この意味となります。


qui ex corde, illi ex religione vivunt; 心からの者は、彼らは宗教から生きる。


qui vero solum ore, illi non ex religione vivunt; けれども、口でだけの者は、彼らは宗教から生きない。


hi enim abstinent vel propter se vel propter mundum, quia Verbum inservit illis pro medio ad honorem et ad lucrum; というのは、これらの者はあるいは自分自身のために、あるいは世のためにやめる(控える)から、みことばが彼らに役立つ(仕える)で、名誉へと利得への手段として。


vel abstinent ex aliquo timore: あるいは、何らかの恐れからやめる(控える)


sed ex his plures sunt hypocritae, quibus nulla religio. しかし、これらからの多くの者は偽善者である、その者たちに宗教は何もない。


 


(3) 訳文(『黙示録講解』963)


 27  軽蔑、拒絶と何らかの中傷によって、神の御名を、すなわち、みことばの神聖さを冒涜することを控える者は、宗教を持つ。また、控えるなら、それにふさわしい、そのような宗教を持つ。というのは、啓示からでないならだれにも宗教はなく、啓示とは私たちのもとで、みことばであるから。


 みことばの神聖さを冒涜することを控えることは、口だけからでなく、心からでなければならない。心から控える者は、宗教から生きる。けれども、口だけの者は、宗教から生きない。というのは、これらの者は、みことばが彼らに、名誉へと利得への手段として役立つで、自分自身のために、あるいは世のために、あるいは何らかの恐れから、控えるからである。しかし、これらの多くの者は偽善者であり、その者たちに宗教は何もない。