原典講読「神の摂理』 321(~[3.])

 

(1) 原文


321.  Sed haec in proposito ordine explicentur. Primum: Quod qui confirmat apud se apparentiam, quod sapientia et prudentia sint ab homine et in homine ut ejus, non videre possit aliter, quam quod alioqui non foret homo, sed vel bestia, vel sculptile; cum tamen contrarium est. Ex lege Divinae Providentiae est, ut homo cogitet sicut a se, utque prudenter agat sicut a se, sed usque ut agnoscat, quod sit a Domino. Inde sequitur quod qui cogitat et prudenter agit sicut a se, et simul agnoscit quod sit a Domino, ille sit homo; non autem ille, qui confirmat apud se, quod omne quod cogitat et quod agit, sit ex se; tum nec ille, qui quia scit quod sapientia et prudentia a Deo sunt, usque exspectat influxum. Hic enim fit sicut sculptile, et ille sicut bestia. Quod ille qui exspectat influxum sit sicut sculptile, patet; oportet enim ut is stet vel sedeat immotus, manibus remissis, oculis vel clausis vel apertis absque nictu, non cogitando nec animando. Quid tunc vitae illi est? [2.] Quod ille qui credit quod omnia quae cogitat et agit, sint ex se, non dissimilis bestiae sit, etiam patet; nam cogitat solum ex mente naturali, quae homini communis est cum bestiis, et non ex mente rationali spirituali, quae est mens vere humana; haec enim mens agnoscit, quod solus Deus cogitet ex se, et quod homo ex Deo: quare etiam talis non scit discrimen inter hominem et bestiam aliud quam quod homo loquatur et bestia sonet; et credit quod uterque moriatur similiter. [3.] De illis qui expectant influxum adhuc aliquid dicetur. Illi non recipiunt aliquem, nisi quam pauci qui ex corde desiderant illum, hi quandoque recipiunt aliquod responsum per vivam perceptionem in cogitatione, vel per tacitam loquelam in illo, et raro per manifestam; et tunc hoc, ut cogitent et agant sicut volunt et sicut possunt, et quod qui sapienter agit sapiens sit, et qui stulte agit stultus sit; et nusquam instruuntur quid credituri et quid facturi sint; et hoc ex causa, ne rationale et liberum humanum pereat; quod est, ut quisque ex libero secundum rationem agat, cum omni apparentia sicut ex se. Illi qui per influxum instruuntur quid credituri aut quid facturi sint, non instruuntur a Domino, nec ab aliquo angelo caeli, sed a quodam spiritu Enthusiastico, Quaqueriano, vel Moraviano, et seducuntur. Omnis influxus a Domino fit per illustrationem intellectus, et per affectionem veri, et per hanc in illam. [4.] Secundum: Quod credere et cogitare sicut veritas est, quod omne bonum et verum sit a Domino, ac omne malum et falsum ab inferno, appareat sicut impossibile; cum tamen id est vere humanum et inde angelicum. Credere et cogitare quod omne bonum et verum sit a Deo, apparet possibile, modo non aliquid ultra dicatur; causa est, quia est secundum fidem theologicam, contra quam non licet cogitare. At credere et cogitare quod omne malum et falsum sit ex inferno, apparet impossibile, quia sic etiam crederetur, quod homo nihil posset cogitare. Sed usque cogitat homo sicut ex se, tametsi ex inferno; quia Dominus dat cuivis, quod cogitatio, undecunque sit, appareat in illo sicut sua; alioqui homo non viveret homo, nec posset educi ex inferno, ac introduci in caelum, hoc est, reformari, ut multis supra ostensum est. [5.] Quare etiam Dominus dat homini scire et inde cogitare quod in inferno sit si in malo, et quod ex inferno cogitet si ex malo et quoque dat cogitare media, quomodo possit ab inferno exire, et non cogitare ex illo, sed venire in caelum et ibi cogitare ex Domino; et quoque dat homini liberum electionis. Ex quibus videri potest, quod homo possit cogitare malum et falsum sicut ex se, et quoque cogitare quod id et illud sit malum et falsum; proinde quod sit modo apparentia quod a se, sine qua homo non foret homo. Ipsum humanum et inde angelicum est cogitare ex veritate; et hoc veritas est, quod homo non cogitet ex se, sed quod ei detur a Domino cogitare, in omni apparentia ut ex se. [6.] Tertium: Quod ita credere et cogitare sit impossibile illis qui non agnoscunt Divinum Domini, et qui non agnoscunt mala esse peccata; et quod possibile sit illis qui duo illa agnoscunt. Quod id impossibile sit illis qui non agnoscunt Divinum Domini, est quia solus Dominus dat homini cogitare et velle; et qui non agnoscunt Divinum Domini, illi sejuncti ab Ipso credunt quod cogitent a se. Quod impossibile etiam sit illis qui non agnoscunt mala esse peccata, est quia hi cogitant ex inferno, et quisque ibi putat quod a se cogitet. Quod autem possibile sit illis qui duo illa agnoscunt, constare potest ex illis quae supra (n. 288-294) in copia allata sunt. [7.] Quartum: Quod qui in duabus illis agnitionibus sunt, solum reflectant super mala apud se, ac illa ad infernum, unde sunt, rejiciant, quantum illa ut peccata fugiunt et aversantur. Quis non scit, vel scire potest, quod malum sit ab inferno, et quod bonum e caelo? Et quis non inde scire potest, quod quantum homo fugit et aversatur malum, tantum fugiat et aversetur infernum? Et quis inde non scire potest, quod, quantum quis malum fugit et aversatur, tantum velit et amet bonum; proinde quod tantum a Domino ab inferno eximatur, et ad caelum ducatur? Haec omnis rationalis homo, modo scit quod infernum et caelum sint, et quod malum sit a sua origine et bonum a sua, videre potest. Nunc si homo reflectit super mala apud se, (quod idem est cum explorare se,) et fugit illa, tunc evolvit se ab inferno, et hoc rejicit ad tergum; ac immittit se in caelum, et ibi Dominum spectat a facie. Dicitur quod homo hoc faciat, sed facit id sicut a se, tunc ex Domino. Cum homo agnoscit hoc verum ex bono corde et ex pia fide, tunc latet id intus in omni quod postea sicut ex se cogitat et facit; quemadmodum prolificum in semine, quod intus comitatur usque ad novum semen; et quemadmodum volupe in appetitu cibi, quem semel agnovit sibi salutiferum esse; verbo, est sicut cor et anima in omni quod cogitat et facit. [8.] Quintum: Quod sic Divina Providentia non appropriet alicui malum nec alicui bonum, sed quod propria prudentia appropriet utrumque. Hoc consequitur ex omnibus quae nunc dicta sunt. Finis Divinae Providentiae est bonum; hoc itaque in omni operatione intendit. Quare non appropriat alicui bonum, nam sic illud fieret meritorium; nec appropriat alicui malum, nam sic illum reum mali faceret. Utrumque tamen facit homo ex proprio, quia hoc non est nisi quam malum; proprium voluntatis ejus est amor sui, ac proprium intellectus ejus est fastus propriae intelligentiae; et ex hoc est propria prudentia.


 


(2) 直訳


Sed haec in proposito ordine explicentur. しかし、これらのことは示された順序の中で説明される。


Primum: 第一:


Quod qui confirmat apud se apparentiam, quod sapientia et prudentia sint ab homine et in homine ut ejus, non videre possit aliter, quam quod alioqui non foret homo, sed vel bestia, vel sculptile; 自分自身のもとに外観を確信する者は、知恵と思慮は人間から存在すること、またここから彼らの中に彼の〔もの〕のように、異なって見ることができない、そうでなければ人間でなかったこと以外に、しかしあるいは獣、あるいは彫像。


cum tamen contrarium est.  そのとき、それでもなお正反対()ある。


Ex lege Divinae Providentiae est, ut homo cogitet sicut a se, utque prudenter agat sicut a se, sed usque ut agnoscat, quod sit a Domino. 神的な摂理の法則からである、人間が自分自身からのように考えるように、また自分自身からのように慎重に行動するように、しかし、それでも認めように、主からであること。


Inde sequitur quod qui cogitat et prudenter agit sicut a se, et simul agnoscit quod sit a Domino, ille sit homo; ここから~ということになる、自分自身からのように考え、慎重に行動する者は、また同時に主からであることを認める、彼は人間であること。


non autem ille, qui confirmat apud se, quod omne quod cogitat et quod agit, sit ex se; けれども、彼は〔人間では〕ない、自分自身のもとに確信する者、考えることと行動することのすべてものは、自分自身からである。


tum nec ille, qui quia scit quod sapientia et prudentia a Deo sunt, usque exspectat influxum. なおまた彼も〔人間では〕ない、その者は知恵と思慮は神からであることを知っているので、それでも流入を待つ。


Hic enim fit sicut sculptile, et ille sicut bestia. というのは、この者〔後者〕は彫像のようになるから、またその者〔前者〕は獣のように。


Quod ille qui exspectat influxum sit sicut sculptile, patet; 彼らが、流入を待つ者、彫像のようであることは、明らかである。


oportet enim ut is stet vel sedeat immotus, manibus remissis, oculis vel clausis vel apertis absque nictu, non cogitando nec animando. というのは、~するのが当然である(すべきである)から、彼は動かないで立つかあるいは座るように、手でゆるめて、目であるいは閉ざすかあるいは開いて、まばたきなしに、考えないで、呼吸もしないで。


Quid tunc vitae illi est? 何が、その時、彼にいのちであるか?


[2.] Quod ille qui credit quod omnia quae cogitat et agit, sint ex se, non dissimilis bestiae sit, etiam patet; [2.] 彼が、信じる者、すべてのもの、それを考え、行なう、自分自身からであることを、獣と同じでないでない、さらにまた明らかである。


nam cogitat solum ex mente naturali, quae homini communis est cum bestiis, et non ex mente rationali spirituali, quae est mens vere humana; なぜなら、自然的な心だけから考えるから、それは人間に共通である、獣と、また霊的な理性的な心からではない、それは真に人間的な心である。


haec enim mens agnoscit, quod solus Deus cogitet ex se, et quod homo ex Deo: というのは、この心は認めるから、神だけがそれ自体から考えること、また人間は神から〔考える〕こと。


quare etiam talis non scit discrimen inter hominem et bestiam aliud quam quod homo loquatur et bestia sonet; それゆえ、さらにまたこのような者は人間と獣の間の違いを知らないから、人間が話し、また獣が音を出すこと以外に何らかのもの。


et credit quod uterque moriatur similiter. また、両方のものが同様に死ぬことを信じる。


[3.] De illis qui expectant influxum adhuc aliquid dicetur. [3.] 彼らについて、流入を待つ者、さらに何らかのことが言われる。


Illi non recipiunt aliquem, nisi quam pauci qui ex corde desiderant illum, hi quandoque recipiunt aliquod responsum per vivam perceptionem in cogitatione, vel per tacitam loquelam in illo, et raro per manifestam; 彼らは何らかのものを受けない、わずかな者以外でないなら、心からそれ〔流入〕を望む者、この者は時々、何らかの応答を受ける、思考の中の思考の道を通って、あるいはその中の無言の話しを通して、またまれに明瞭な〔話しを通して〕。


et tunc hoc, ut cogitent et agant sicut volunt et sicut possunt, et quod qui sapienter agit sapiens sit, et qui stulte agit stultus sit; またその時、このことは考え、また行なうように、欲するようにまたできるように、またそのことは、賢明に行なう者は賢明である、また愚かに行なう者は愚かである☆。


これでは意味が通じませんね。「~ことである(意味する)」と言った言葉を補えばよいでしょう。すなわち、「(あることを)欲し、できる、と考え、行なう」ということは「賢明な者は賢明に、愚かな者は愚かに行なう」ということである(意味する)、ということです。


et nusquam instruuntur quid credituri et quid facturi sint; また決して教えられない、何が信じられ、また何が行なわなければならないか。


et hoc ex causa, ne rationale et liberum humanum pereat; またこのことは理由から、人間の理性や自由が滅びないように。


quod est, ut quisque ex libero secundum rationem agat, cum omni apparentia sicut ex se. そのことである、それぞれの者が理性にしたがって自由から行動するように、すべての外観が自分自身からのようであるとき。


Illi qui per influxum instruuntur quid credituri aut quid facturi sint, non instruuntur a Domino, nec ab aliquo angelo caeli, sed a quodam spiritu Enthusiastico, Quaqueriano, vel Moraviano, et seducuntur. 彼らは、流入によって教えられる者、何が信じられ、または何が行なわれるめにか、主から教えられない、天界のある天使からも、しかし、ある霊から、狂信的な、クエーカー教徒の、あるいはモラヴィア教徒の、また迷わされる。


Omnis influxus a Domino fit per illustrationem intellectus, et per affectionem veri, et per hanc in illam. 主からのすべての流入は、理解力の照らしによって生じる(行なわれる)、また真理への情愛によって、またこれ〔後者〕によってそれ〔前者〕の中へ。


 


(3) 訳文


321. しかし、これらのことは示された順序で説明される。


 第一:「知恵と思慮が人間から存在し、またここから彼らの中に自分のものであるとの外観を自分自身のもとに確信する者は、そうでなければ〔人間は〕人間ではなく、あるいは獣、あるいは彫像〔である〕としか見ることができないこと。そのとき、それでも正反対ある」


 神的な摂理の法則から、人間は自分自身からのように考え、また自分自身からのように慎重に行動するように、しかし、それでも主からであること認めようになっている。


 ここから、自分自身からのように考え、慎重に行動し、また同時に主からであることを認めるする者は人間であること、けれども、考え、行動するすべてものは、自分自身からであると自分自身のもとに確信する者は人間ではないことになる。なおまた知恵と思慮は神からであることを知っていても、それでも流入を待つ者もまた人間ではない。というのは、後者は彫像のように、また前者は獣のようになるから。


 彼らが、流入を待つ者が彫像のようであることは明らかである。というのは、当然、彼は動かないで立つかあるいは座り、手をゆるめ、まばたきもしないで目を閉ざすかあるいは開き、考えも、呼吸もしないからである〔別訳:このことが当然である〕。その時、彼に何のいのちあるのか?


[2.] 考え、行なう、すべてのものは自分自身からである、と信じる者が獣と異ならないこともまた明らかである。なぜなら、獣と人間に共通である自然的な心だけから考え、真に人間的な心である霊的で理性的な心から考えないからである。というのは、この心は、神だけがそれ自体から考え、また人間は神から考えることを認めるから。それゆえ、さらにまたこのような者は、人間が話し、獣が音を出すこと以外に人間と獣の間の何らか違いを知らないから。また、両方のものが同様に死ぬと信じている。


[3.] 流入を待つ者について、さらにいくらかのことを述べておこう。


心からその流入を望む、わずかな者以外でないなら、何らかのものを受けない。、この者は時々、思考の中の思考の道を通って、あるいはその中の無言の、またまれに明瞭な話しを通して、何らかの応答を受ける。またその時、このことは欲するように、またできるように考え、また行なうことであって、そのことは、賢明な者は賢明に行ない、愚か者は愚かに行なうことでもある。また、何が信じられ、また何が行なわなければならないか、決して教えられない。またこのことは、人間の理性や自由が滅びないようにとの理由からである。そのことは、すべての外観が自分自身からのようであるとき、それぞれの者が理性にしたがって自由から行動することである。何を信じ、または何が行なわけばならないか、主からも、天界のある天使からも教えられない者は、しかし、ある狂信的な者の、クエーカー教徒の、あるいはモラヴィア教徒の霊からの流入によって教えられる者であり、迷わされる。


主からのすべての流入は、理解力の照らしによって、また真理への情愛によって、また後者によって前者の中へ生じるものである。

原典講読「神の摂理』 321([4.]~[8.]おわり)

 

(2) 直訳


[4.] Secundum: [4.] 第二:


Quod credere et cogitare sicut veritas est, quod omne bonum et verum sit a Domino, ac omne malum et falsum ab inferno, appareat sicut impossibile; 真理であるように信じることと考えることは、すべての善と真理は主からであること、そしてすべての悪と虚偽は地獄から、不可能のように見える。


cum tamen id est vere humanum et inde angelicum.― そのときそれでもなおそのことは真の人間性(人間らしさ)とここから天使のものである。


Credere et cogitare quod omne bonum et verum sit a Deo, apparet possibile, modo non aliquid ultra dicatur; 信じることと考えることは、すべての善と真理は主からであること、可能に見える、越えた何らかのものが言われないかぎり。


causa est, quia est secundum fidem theologicam, contra quam non licet cogitare. 理由がある、神学の信仰にしたがっているので、それらに反するものを考えることが許されない。


At credere et cogitare quod omne malum et falsum sit ex inferno, apparet impossibile, quia sic etiam crederetur, quod homo nihil posset cogitare. しかし、信じることと考えることは、すべての悪と虚偽は地獄からであること、不可能に見える、このようにもまた信じられるので、人間は何も考えることができないこと。


Sed usque cogitat homo sicut ex se, tametsi ex inferno; しかし、それでも、人間は自分自身からのように考える、たとえ地獄から〔考える〕にしても。


quia Dominus dat cuivis, quod cogitatio, undecunque sit, appareat in illo sicut sua; 主はそれぞれの者に与えられているので、思考を、どんな源からであっても、彼の中に自分のもののように見える。


alioqui homo non viveret homo, nec posset educi ex inferno, ac introduci in caelum, hoc est, reformari, ut multis supra ostensum est. そうでなければ、人間は人間〔として〕生きない、地獄からも連れ出されることができない、そして天界に導かれること、すなわち、改心されること、上の多くに示されているように。


[5.] Quare etiam Dominus dat homini scire et inde cogitare quod in inferno sit si in malo, et quod ex inferno cogitet si ex malo; [5.] それゆえ、主もまた人間に知ることとここから考えることを与えられている、地獄の中にいること、もし悪の中に〔いる〕なら、また地獄から考える、もし悪から〔考える〕なら。


et quoque dat cogitare media, quomodo possit ab inferno exire, et non cogitare ex illo, sed venire in caelum et ibi cogitare ex Domino; そしてまた、手段を考えることを与えられている、どのように地獄から出ることができるか、またそれ〔地獄〕から考えないこと、しかし、天界にやって来ること、またそこで主から考えること。


et quoque dat homini liberum electionis. そしてまた、人間に選択の自由を与えられている。


Ex quibus videri potest, quod homo possit cogitare malum et falsum sicut ex se, et quoque cogitare quod id et illud sit malum et falsum; それらから見られることができる、人間は悪と虚偽を自分自身から考えることができること、そしてまた考えること、それらやあれらが悪と虚偽であること。


proinde quod sit modo apparentia quod a se, sine qua homo non foret homo. それゆえに、単なる外観であること、自分自身から〔考えるができる〕こと、そのこと〔外観〕なしに人間は人間でなくなった。


Ipsum humanum et inde angelicum est cogitare ex veritate; 真理から考えることは人間性そのものとここから天使的である。


et hoc veritas est, quod homo non cogitet ex se, sed quod ei detur a Domino cogitare, in omni apparentia ut ex se. またこのことは真理である、人間は自分自身から考えないこと、しかし彼に主から考えることが与えられていること、すべての外観の中で、自分自身からのように。


[6.] Tertium: [6.] 第三:


Quod ita credere et cogitare sit impossibile illis qui non agnoscunt Divinum Domini, et qui non agnoscunt mala esse peccata; そのように信じることと考えることは彼らに不可能であることは、主の神性を認めない者、また悪が罪であることを認めない者。


et quod possibile sit illis qui duo illa agnoscunt.― しかし、彼らに可能であること、それら二つを認める者。


Quod id impossibile sit illis qui non agnoscunt Divinum Domini, est quia solus Dominus dat homini cogitare et velle; そのことは彼らに不可能であること、主の神性を認めない者、主だけが人間に考えることと意志することを与えられるからである。


et qui non agnoscunt Divinum Domini, illi sejuncti ab Ipso credunt quod cogitent a se. また、主の神性を認めない者は、彼らはその方から切り離されて〔いて〕自分自身から考えることを信じている。


Quod impossibile etiam sit illis qui non agnoscunt mala esse peccata, est quia hi cogitant ex inferno, et quisque ibi putat quod a se cogitet. さらにまた彼らに不可能であること、悪が罪であること認めない者、その者たちは地獄から考えるからである、またそこにだれもが考える、自分自身から考えること。


Quod autem possibile sit illis qui duo illa agnoscunt, constare potest ex illis quae supra (n. 288-294) in copia allata sunt. けれども、彼らに可能である、それら二つのものを認める者、それらから明らかにすることができる、それらは上に(288-294)豊富なもの(多量)が提示されている。


[7.] Quartum: [7.] 第四:


Quod qui in duabus illis agnitionibus sunt, solum reflectant super mala apud se, ac illa ad infernum, unde sunt, rejiciant, quantum illa ut peccata fugiunt et aversantur.― これら二つの承認の中にいる者は、単に自分自身のもとに悪を熟考する(考慮する)、またそれらを自分自身から地獄へ、〔その悪は〕そこからである、押し戻す(追い払う)それらを罪として避け、退けるかぎり。


Quis non scit, vel scire potest, quod malum sit ab inferno, et quod bonum e caelo? だれが知らないか? あるいは知ることができる、悪は地獄からであること、また善は天界から。


Et quis non inde scire potest, quod quantum homo fugit et aversatur malum, tantum fugiat et aversetur infernum? また、だれがここから知ることができないか? どれだけ人間が悪を避け、退けるか〔によって〕、それだけ地獄を避け、退けること。


Et quis inde non scire potest, quod, quantum quis malum fugit et aversatur, tantum velit et amet bonum; また、だれがここから知ることができないか? 〔この〕ことを、どれだけだれかが悪を避け、退けるか〔によって〕、それだけ善を欲し、愛する。


proinde quod tantum a Domino ab inferno eximatur, et ad caelum ducatur? それゆえに、それだけ主により地獄から連れ出される、また天界へ導かれる〔ない〕か?


Haec omnis rationalis homo, modo scit quod infernum et caelum sint, et quod malum sit a sua origine et bonum a sua, videre potest. これらのことを理性的なすべての人間は、地獄と天界があることを知りさえすれば、また悪はその起源から、善はそれからであること、見ることができる。


Nunc si homo reflectit super mala apud se, (quod idem est cum explorare se,) et fugit illa, tunc evolvit se ab inferno, et hoc rejicit ad tergum; そこで、もし人間が自分自身のもとの悪を熟考する、(自分自身を調べることと同じことである)またそれらを避ける、その時、自分自身を地獄から解く、またこれ〔地獄〕を背後に押し戻す(退ける)


ac immittit se in caelum, et ibi Dominum spectat a facie. そして自分自身を天界の中に引き入れる、またそこに主を眺める、顔から。


Dicitur quod homo hoc faciat, sed facit id sicut a se, tunc ex Domino. 人間がこのことを行なうことが言われる、しかし、それを自分自身からのように行なう、その時、主から。


Cum homo agnoscit hoc verum ex bono corde et ex pia fide, tunc latet id intus in omni quod postea sicut ex se cogitat et facit; 人間がこの真理を認めるとき、善い心からと敬虔な信仰から、その時、それ〔真理〕はすべてのものの中に内部に隠れている、その後、自分自身から考え、行なうこと。


quemadmodum prolificum in semine, quod intus comitatur usque ad novum semen; いわば種の中の生殖力〔である〕、内部に伴うこと、新しい種にまで。


et quemadmodum volupe in appetitu cibi, quem semel agnovit sibi salutiferum esse; いわば欲望(食欲など)の食物の中の快さ〔である〕、それをかつて自分自身に健康に良いと認めた。


verbo, est sicut cor et anima in omni quod cogitat et facit. 一言でいえば、考え、行なうことすべてのもの中の心臓と霊魂のようである。


[8.] Quintum: [8.] 第五:


Quod sic Divina Providentia non appropriet alicui malum nec alicui bonum, sed quod propria prudentia appropriet utrumque.― このように神的な摂理はある者に悪を所有物とさせない(専有する)こと、ある者に善をも、しかしプロプリウムの思慮が両方のものを所有物とする(専有する)こと。


Hoc consequitur ex omnibus quae nunc dicta sunt. このことはすべてのことから結果として生ずる(~ということになる)、それらはここで言われた。


Finis Divinae Providentiae est bonum; 神的な摂理の目的は善である。


hoc itaque in omni operatione intendit. そこでこれ〔善〕をすべての働きの中で意図する。


Quare non appropriat alicui bonum, nam sic illud fieret meritorium; それゆえ、それはある者に善を専有しない、なぜなら、このようにそれ〔善〕は功績的なものになるから。


nec appropriat alicui malum, nam sic illum reum mali faceret. ある者に悪も専有しない、なぜなら、このように彼を悪のものにするから。


Utrumque tamen facit homo ex proprio, quia hoc non est nisi quam malum; それでも両方のものを人間はプロプリウムから行なう、これは悪以外でないなら〔何ものでも〕ないので。


proprium voluntatis ejus est amor sui, ac proprium intellectus ejus est fastus propriae intelligentiae; 彼の意志のプロプリウムは自己愛である、そして彼の理解力のプロプリウムは知性のプロプリウムの高慢である。


et ex hoc est propria prudentia. またこのことからである、プロプリウムの思慮。


 


(3) 訳文


321.  [4.] 第二:「すべての善と真理は主から、そしてすべての悪と虚偽は地獄からであることが真理であると信じることと考えることは、不可能のように見える、そのときそれでもなお、そのことは真の人間性であり、ここから天使性である」


すべての善と真理は主からである、と信じ、考えることは、これを越える何らかのものが言われないかぎり、可能に見える。その理由は、それらに反して考えることは許されない、という神学の信仰にしたがっているからである。しかし、すべての悪と虚偽は地獄からであることを信じ、考えることは、人間は何も考えることができない、とこのようにもまた信じられているので、不可能に見える。しかし、それでも、人間は、たとえ地獄から〔考える〕にしても、自分自身からのように考える。主はそれぞれの者に、思考を、どんな源からであっても、彼の中に自分のもののように見えるように与えられているからである。そうでなければ、前の多くのものに示されているように、人間は人間として生きず、地獄からも連れ出されず、天界に導かれることもない、すなわち、改心することができない。


[5.] それゆえ、主もまた人間に、もし悪の中にいるなら地獄の中にいること、またもし悪から考えるなら地獄から考えることを知ることとここから考えることを与えられている。そしてまた、どのように地獄から出て、その地獄から考えないことができ、しかし、天界にやって来て、そこで主から考えることができる手段を与えられている。そしてまた、人間に選択の自由を与えられている。それらから、人間は悪と虚偽を自分自身から考え、そしてまた、それらやあれらが悪と虚偽である、と考えることができることが見られる。それゆえに、自分自身から考えるができることは単なる外観であり、その外観なしに人間は人間ではなくなってしまう。


真理から考えることは人間性そのものとここから天使性である。また、人間は自分自身から考えず、しかし彼に主から、すべての外観の中で、自分自身からのよう考えることが与えられており、このことは真理である。


[6.] 第三:「そのように信じることと考えることは、主の神性を認めない者、また悪が罪であることを認めない者に不可能であること、しかし、それら二つを認める者に可能であること」


主だけが人間に考えることと意志することを与えられるので、主の神性を認めない者に、そのことは不可能である。また、主の神性を認めない者は、その方から切り離されていて、自分自身から考える、と信じている。悪が罪であることを認めない者にもまた不可能である。その者たちは地獄から考え、またそこのだれもが、自分自身から考えている、と思っているからである。


 けれども、それら二つのものを認める者に可能であり、前に豊富に提示されている(288-294)それらから明らかにすることができる。


[7.] 第四:「これら二つの承認の中にいる者は、ただ自分自身のもとに悪を考慮し、それらを罪として避け、退けるかぎり、それの悪を自分自身からもとの地獄へ押し戻すだけである


悪は地獄から、また善は天界からであることを、だれが知らないか、あるいは知ることができないか? またここから、どれだけ人間が悪を避け、退けるかによって、それだけ地獄を避け、退けることを、だれが知ることができないか? またここから、だれかがどれだけ悪を避け、退けるかによって、それだけ善を欲し、愛することを、だれが知ることができないか? それゆえ、それだけ主により地獄から連れ出され、天界へ導かれないか?


 理性的なすべての人間は、これらのことを地獄と天界があることを知りさえすれば、悪と善はそれらを起源することを見ることができる。


そこで、もし人間が自分自身のもとの悪を熟考し(自分自身を調べることと同じことである)またそれらを避けるなら、その時、自分自身を地獄から解き、また地獄を背後に押し戻す。そして自分自身を天界の中に引き入れ、またそこで主を顔から眺める。


 人間がこのことを行なう、と言われる、しかし、それを自分自身からのように行なうが、その時、主から行なっているのである。人間がこの真理を、善い心からと敬虔な信仰から認めるとき、その時、その真理は、その後に自分自身から考え、行なうことすべてのものの中の内部に隠れている。いわば種の中の内部に、新しい種にまで生長する生殖力が備わっているようなものである。また、いわばかつて自分自身に健康に良いと認めた食物に感じる食欲の快さである。一言でいえば、考え、行なうすべてのことの中の心臓と霊魂のようである。


[8.] 第五:「このように神的な摂理は、ある者に悪を、また善も専有させず、しかしプロプリウムの思慮がその両方のものを専有すること」


 このことはここで言われたすべてのことから結果として生ずる。神的な摂理の目的は善である。そこで善をすべての働きの中で意図する。それゆえ、ある者に善を専有させない、なぜなら、このようにしてその善は功績的なものになるから。ある者に悪も専有させない、なぜなら、このようにして彼を悪いものにするから。それでも両方のものを人間はプロプリウムから行なう、これは悪以外の何ものでもないからである。彼の意志のプロプリウムは自己愛であり、そして彼の理解力のプロプリウムは知性のプロプリウムの高慢である。またこのことから、プロプリウムの思慮がある。

原典講読「神の摂理』 322

 

QUOD OMNIS HOMO REFORMARI POSSIT,


ET QUOD PRAEDESTIATIO NON DETUR.


すべての人間は改心されることができること、


また予定(運命)☆は存在しないこと


 


praedestiatiopraedestinatioのミスプリ。なお「予定説」の意味もあります。


 


(1) 原文


322.  Sana ratio dictat, quod omnes praedestinati sint ad caelum, et nullus ad infernum; sunt enim omnes nati homines, et inde imago Dei in illis est. Imago Dei in illis est, quod possint intelligere verum, et quod possint facere bonum. Posse intelligere verum est ex Divina Sapientia, ac posse facere bonum est ex Divino Amore; illa potentia est imago Dei, quae manet apud hominem sanum, et non eradicatur. Inde est quod possit fieri homo civilis et moralis, et qui est civilis et moralis, is etiam potest fieri spiritualis, nam civile et morale est receptaculum spiritualis. Civilis homo dicitur, qui scit leges sui regni ubi est civis, et vivit secundum illas; et moralis homo dicitur, qui leges illas facit mores suos, et virtutes suas, et ex ratione illas vivit. [2.] Nunc dicam quomodo vita civilis et moralis est receptaculum vitae spiritualis: Vive illas leges non modo ut leges civiles et morales, sed etiam ut Leges Divinas, et eris homo spiritualis. Vix datur gens tam barbara, quae non per leges sancivit, quod non occidendum sit, non cum alterius uxore scortandum, non furandum, non false testandum, non violandum quod alterius est. Has leges civilis et moralis homo servat, ut sit vel ut appareat bonus civis; sed si illas leges non simul Divinas facit, est modo civilis et moralis homo naturalis; at si illas etiam Divinas facit, fit civilis et moralis homo spiritualis. Differentia est, quod hic non sit modo bonus civis regni terrestris, sed etiam bonus civis regni caelestis, ille autem bonus civis regni terrestris non autem regni caelestis. Bona, quae faciunt, distinguunt illos; bona quae civiles et morales naturales faciunt, non sunt bona in se, est enim homo et mundus in illis; bona quae civiles et morales spirituales faciunt, sunt bona in se, quia Dominus et caelum in illis est. [3.] Ex his constare potest, quod quisque homo, quia natus est ut fieri possit civilis et moralis naturalis, etiam natus sit ut fieri possit civilis et moralis spiritualis; est modo ut agnoscat Deum, et non faciat mala quia contra Deum sunt, sed faciat bona quia cum Deo sunt; per hoc venit spiritus in civilia et moralia ejus, et vivunt; at absque eo non est aliquis spiritus in illis, et inde non vivunt. Quare naturalis homo, utcunque civiliter et moraliter agit, vocatur mortuus, at spiritualis homo vivus. [4.] Ex Divina Domini Providentia est, quod cuivis genti sit aliqua religio, et primarium omnis religionis est, agnoscere quod sit Deus, nam alioqui non vocatur religio; et omnis gens quae vivit suam religionem, hoc est, quae non facit malum quia est contra suum Deum, recipit aliquod spirituale in suo naturali. Quis, cum audit aliquem Gentilem dicentem, quod hoc et illud malum non velit facere, quia est contra suum Deum, non secum dicit, “Annon hic salvatur? Apparet sicut non possit aliter.” Hoc dictat ei sana ratio. Et vicissim, quis, cum audit Christianum dicentem, Hoc et illud malum nihili facio; quid hoc quod dicatur esse contra Deum?” non secum dicit, “Num hic salvatur? apparet sicut non possit.” Hoc etiam sana ratio dictat. [5.] Si dicit, “Sum natus Christianus, sum baptizatus, novi Dominum, legi Verbum, obivi Sacramentum Cenae;” num haec sunt aliquid, cum homicidia aut vindictas quae illa spirat, adulteria, furta clandestina, falsa testimonia aut mendacia, et varias violentias, non facit peccata? Num talis cogitat de Deo, aut de aliqua vita aeterna? Num cogitat quod sint? Dictatne sana ratio, quod talis salvari non possit? Haec de Christiano dicta sunt; quia Gentilis plus quam Christianus ex religione in vita sua de Deo cogitat. Sed de his plura in sequentibus dicentur, in hoc ordine.


 


(i.) Quod finis creationis sit caelum ex humano genere.


(ii.) Quod inde ex Divina Providentia sit, quod unusquisque homo possit salvari, et quod salventur qui Deum agnoscunt et bene vivunt.


(iii.) Quod ipse homo in culpa sit, si non salvatur.


(iv.) Quod sic omnes praedestinati sint ad caelum, et nullus ad infernum.


 


(2) 直訳


Sana ratio dictat, quod omnes praedestinati sint ad caelum, et nullus ad infernum; 健全な理性は指図する(命じる)、すべての者が天界へ予定されていること、まただれも地獄へ〔予定されて〕ない。


sunt enim omnes nati homines, et inde imago Dei in illis est. というのは、すべて者は人間を生まれているから、またここから神の像が彼らの中にある。


Imago Dei in illis est, quod possint intelligere verum, et quod possint facere bonum. 神の像が彼らの中にある〔とは〕、真理を理解することができること、また善を行なうことができること。


Posse intelligere verum est ex Divina Sapientia, ac posse facere bonum est ex Divino Amore; 真理を理解することができることは神的な知恵からである、そして善を行なうことができることは神的な愛からである。


illa potentia est imago Dei, quae manet apud hominem sanum, et non eradicatur. その力(能力)神の像である、それは健全な人間のもとに残る(継続する)、また根こそぎにされない。


Inde est quod possit fieri homo civilis et moralis, et qui est civilis et moralis, is etiam potest fieri spiritualis, nam civile et morale est receptaculum spiritualis. ここからである、市民的で道徳的な人間になることができること、また市民的で道徳的な者は、彼はまた霊的な者になることができる、なぜなら、市民的で道徳的なものは霊的なものの容器であるから。


Civilis homo dicitur, qui scit leges sui regni ubi est civis, et vivit secundum illas; 市民的な人間と言われる、その者は自分の国の法律を知っている、そこに市民である、またそれらにしたがって生きる。


et moralis homo dicitur, qui leges illas facit mores suos, et virtutes suas, et ex ratione illas vivit. また道徳的な人間と言われる、その者はそれらの法律を自分の習慣にする、また自分の美点(美徳)、また理性からそれらを生きる。


[2.] Nunc dicam quomodo vita civilis et moralis est receptaculum vitae spiritualis: [2.] そこで私は言おう、どのように市民的で道徳的な生活が霊的な生活の容器であるか。


Vive illas leges non modo ut leges civiles et morales, sed etiam ut Leges Divinas, et eris homo spiritualis. それらの法律に生きよ、市民的や道徳的な法律としてだけでなく、しかしまた神的な法律(律法)して、すると、あなたは霊的な人間になる。


Vix datur gens tam barbara, quae non per leges sancivit, quod non occidendum sit, non cum alterius uxore scortandum, non furandum, non false testandum, non violandum quod alterius est. このように野蛮な異教徒(国民)はほとんど存在しない、それ〔異教徒〕は法律によって定められていない、殺人があってはならないこと、他の者の妻に淫行が(あっては)ならない、盗みが(あっては)ならない、偽りの証言が(あっては)ならない、他の者のものであるものを傷つける(侵害する)ことが(あっては)ならない。


Has leges civilis et moralis homo servat, ut sit vel ut appareat bonus civis; これらの市民的で道徳的な法律を人間は遵守する、善い市民であるために、あるいは見られるために。


sed si illas leges non simul Divinas facit, est modo civilis et moralis homo naturalis; しかし、もしそれらの法律を同時に神的なものにしないなら、単に市民的で道徳的な、自然的な人間である。


at si illas etiam Divinas facit, fit civilis et moralis homo spiritualis. しかし、もしそれを神的なものにもするなら、市民的で道徳的な、霊的な人間である。


Differentia est, quod hic non sit modo bonus civis regni terrestris, sed etiam bonus civis regni caelestis, ille autem bonus civis regni terrestris non autem regni caelestis. 相違がある、この者(後者)は世俗の王国の善良な市民であるだけでなく、しかしまた、天界の王国の善良な市民である、けれども、その者(前者)は世俗の王国の善良な市民である、けれども天界の王国の〔市民では〕ない。


Bona, quae faciunt, distinguunt illos; 善が、それを彼らが行なう、彼らを分ける(区別する)


bona quae civiles et morales naturales faciunt, non sunt bona in se, est enim homo et mundus in illis; 善は、それらを市民的で道徳的な自然的な者が行なう、本質的に善ではない、というのは人間と世がそれらの中にあるから。


bona quae civiles et morales spirituales faciunt, sunt bona in se, quia Dominus et caelum in illis est.  善は、それらを市民的で道徳的な霊的な者が行なう、本質的に善である、主と天界がそれらの中にあるので。


[3.] Ex his constare potest, quod quisque homo, quia natus est ut fieri possit civilis et moralis naturalis, etiam natus sit ut fieri possit civilis et moralis spiritualis; [3.] これらから明らかにすることができる、それそれの人間は、市民的で道徳的な自然的な者になることができるように生まれているので、さらにまた市民的で道徳的な霊的な者になることができるように生まれている。


est modo ut agnoscat Deum, et non faciat mala quia contra Deum sunt, sed faciat bona quia cum Deo sunt; 〔そうなるためには〕神を認めるように〔すること〕だけである、また神に反しているので悪を行なわない、しかし神とともにいる〔ことになる〕ので善を行なう。


per hoc venit spiritus in civilia et moralia ejus, et vivunt; このことによって霊が彼の市民的なもの〔行為〕と道徳的なもの〔行為〕の中にやって来る、また〔彼らは〕生きる。


at absque eo non est aliquis spiritus in illis, et inde non vivunt. しかし、それ〔らの行為〕なしに何らかの霊はそれらの中にない、またここから〔彼らは〕生きない。


Quare naturalis homo, utcunque civiliter et moraliter agit, vocatur mortuus, at spiritualis homo vivus. それゆえ、自然的な人間は、どれほど市民的にまた道徳的に行動しても、死んでいると言われる、しかし、霊的な人間は生きている。


[4.] Ex Divina Domini Providentia est, quod cuivis genti sit aliqua religio, et primarium omnis religionis est, agnoscere quod sit Deus, nam alioqui non vocatur religio; [4.] 神的な摂理からである、それぞれの異教徒(国民)に何らかの宗教があること、またすべての宗教の主要なものである、神が存在することを認めること、なぜなら、そうでなければ宗教と呼ばれないから。


et omnis gens quae vivit suam religionem, hoc est, quae non facit malum quia est contra suum Deum, recipit aliquod spirituale in suo naturali. またすべての異教徒(国民)は、彼ら自分の宗教に生きる、すなわち、彼らは悪を行なわない、自分の神に反するからである、何らかの霊的なものを自分の自然的なものの中に受ける。


Quis, cum audit aliquem Gentilem dicentem, quod hoc et illud malum non velit facere, quia est contra suum Deum, non secum dicit, “Annon hic salvatur? だれが、ある異教徒が言うのを聞くとき、これやそれの悪を行なうことを欲しない、自分の神に反するので、自分自身に言わないか?「この者は救われるのではないか。


Apparet sicut non possit aliter.” 異なってできないように見える」。


Hoc dictat ei sana ratio. このことを彼に健全な理性は指図する(命じる)


Et vicissim, quis, cum audit Christianum dicentem, Hoc et illud malum nihili facio; また逆に、だれが、キリスト教徒が言うのを聞くとき、これやそれの悪を私は何ともしない(無価値なものにする)


quid hoc quod dicatur esse contra Deum?” これは何か? 神に反していることが言われること」


non secum dicit, “Num hic salvatur? 自分自身に言わないか? 「この者は救われるのか。


apparet sicut non possit.” できないように見える」。


Hoc etiam sana ratio dictat. このこともまた健全な理性は指図する(命じる)


[5.] Si dicit, “Sum natus Christianus, sum baptizatus, novi Dominum, legi Verbum, obivi Sacramentum Cenae;” [5.] もし言うなら、「私はキリスト教徒に生まれた、私は洗礼を受けた、私は主を知った(知っている)、私はみことばを読んだ、私は聖餐に出席した」。


num haec sunt aliquid, cum homicidia aut vindictas quae illa spirat, adulteria, furta clandestina, falsa testimonia aut mendacia, et varias violentias, non facit peccata? これらは何らかのものなのか? 殺人を、またはそれ〔殺人〕をしたい復讐を、姦淫、ひそかな盗み、偽りの証言またはうそ、またいろいろな暴力を、罪としないとき。


Num talis cogitat de Deo, aut de aliqua vita aeterna? このような者は神ついて考えているのか? または何らかの永遠のいのちについて。


Num cogitat quod sint? 存在することを考えているのか?


Dictatne sana ratio, quod talis salvari non possit? 健全な理性は指図しないか(命じないか)? このような者が救われることができないこと。


Haec de Christiano dicta sunt; キリスト教徒についてこれらのことが言われた。


quia Gentilis plus quam Christianus ex religione in vita sua de Deo cogitat. 異教徒はキリスト教徒よりも、自分の生活の中で宗教から神について考えているので。


Sed de his plura in sequentibus dicentur, in hoc ordine. しかし、これらについて多くのことが続くものの中で言われる、この順序の中で。


 


(i.) Quod finis creationis sit caelum ex humano genere. (i.) 創造の目的は人類からの天界であること。


(ii.) Quod inde ex Divina Providentia sit, quod unusquisque homo possit salvari, et quod salventur qui Deum agnoscunt et bene vivunt. (ii.) そこから(それゆえ)神的な摂理からであること、それぞれの人間が救われることができること、また神を認め、善く生きる者は救われること。


(iii.) Quod ipse homo in culpa sit, si non salvatur. (iii.) 人間自身が責(過失)中にあること、もし救われないなら。


(iv.) Quod sic omnes praedestinati sint ad caelum, et nullus ad infernum. (iv.) このようにすべての者は天界へ予定されている、まただれも地獄へ〔予定されて〕ないこと。


 


(3) 訳文


322. 健全な理性は、すべての者が天界へ予定されており、だれも地獄へ予定されてない、と指図する。というのは、すべて者は〔そのような〕人間に生まれており、またここから神の像が彼らの中にあるからである。神の像が彼らの中にあるとは、真理を理解することができ、また善を行なうことができることである。真理を理解することができることは神的な知恵から、そして善を行なうことができることは神的な愛からである。その力神の像であり、それは健全な人間のもとに残り、根こそぎにされない。


 ここから、市民的で道徳的な人間になることができ、また市民的で道徳的な者は霊的な者になることができる、なぜなら、市民的で道徳的なものは霊的なものの容器であるから。


 自分の国の法律を知って、そこの市民であり、またそれらにしたがって生きる者は市民的な人間と言われる。またそれらの法律を自分の習慣に、また自分の美点にし、理性からそれらを生きる者は道徳的な人間と言われる。


[2.] さて、どのように市民的で道徳的な生活が霊的な生活の容器であるかを述べよう。


 市民的や道徳的な法律としてだけでなく、しかしまた神的な律法として、それらの法律に生きよ、すると、あなたは霊的な人間になる。


 法律によって、殺人してはならないこと、他の者の妻に淫行してはならない、盗んではならない、偽りの証言をしてならない、他の者のものを侵害してはならない、と定められていないような野蛮な国民はほとんど存在しない。


 これらの市民的で道徳的な法律を人間は、善い市民であるために、あるいは見られるために遵守する。しかし、もしそれらの法律を同時に神的なものにしないなら、単に市民的で道徳的な、自然的な人間である。しかし、もしそれを神的なものにもするなら、市民的で道徳的な、霊的な人間である。相違は、後者が世俗の王国の善良な市民であるだけでなく、天界の王国の善良な市民でもあるが、前者世俗の王国の善良な市民であるけれども天界の王国の市民ではないことである。彼らの行なう善が、彼らを分ける。市民的で道徳的な自然的な者が行なう善は、本質的なに善ではない、というのは人間と世がそれらの中にあるから。それらを市民的で道徳的な霊的な者が行なう善は、本質的に善である、主と天界がそれらの中にいるからである。


[3.] これらから、それそれの人間は、市民的で道徳的な自然的な者になることができるように生まれているので、さらにまた市民的で道徳的な霊的な者になることができるように生まれていること、〔そうなるためには〕神を認め、また神に反しているので悪を行なわない、しかし神とともにいる〔ことになる〕ので善を行なうように〔すること〕だけであり、このことによって霊が彼の市民的なものと道徳的なもの〔の行為〕の中にやって来て、〔彼らは〕生き、しかし、それ〔らの行為〕なしに何らかの霊はそれらの中になく、またここから〔彼らは〕生きないことを明らかにすることができる。それゆえ、自然的な人間はどれほど市民的にまた道徳的に行動しても死んでいると言われ、しかし、霊的な人間は生きていると言われる。


[4.] それぞれの国民に何らかの宗教があることは神的な摂理からである、また神の存在を認めることはすべての宗教の主要なものである、なぜなら、そうでなければ宗教と呼ばれないから。また自分の宗教に生きる、すなわち、自分の神に反するからと悪を行なわないすべての国民は、何らかの霊的なものを自分の自然的なものの中に受ける。


 だれが、ある異教徒が、あれこれの悪を行なうことを自分の神に反するので欲しない、と言うのを聞くとき、自分自身に、「この者は救われるのではないか、これと異なるとは見えない」と言わないか? このことを健全な理性は彼に指図する


 また逆に、だれが、キリスト教徒が、「あれこれの悪を私は何とも思わない、神に反していると言われるが、それは何のことか?」と言うのを聞くとき自分自身に、「この者は救われることができるか? できないように見える」、言わないか? このこともまた健全な理性は指図する


[5.] もし、「私はキリスト教徒に生まれた、洗礼を受けた、主を知った、みことばを読んだ、聖餐に出席した」と言っても、それらのことは、殺人、または殺人したい復讐、姦淫、ひそかな盗み、偽りの証言またはうそ、またいろいろな暴力を罪としないとき、何なのか? このような者は、神ついてまたは何らかの永遠のいのちについて考えているのか? 存在する、と考えているのか?


 健全な理性は、このような者は救われることができない、と指図しないか? 異教徒はキリスト教徒よりも、自分の生活の中で宗教から神について考えているので、これらのことはキリスト教徒について言われた。


 しかし、これらについて多くのことが続くものの中で、次の順序の中で述べよう。


 


 (i.) 創造の目的は人類からの天界であること。


 (ii.) それゆえ、それぞれの人間が救われることができること、また神を認め、善く生きる者は救われることは神的な摂理からであること。


 (iii.) もし救われないなら、責任は人間自身の中にあること。


 (iv.) このようにすべての者は天界へ予定されており、だれも地獄へ予定されていないこと。

原典講読「神の摂理』 323, 323の原文

 

(1) 原文


323.  (i.) Quod finis creationis sit caelum ex humana genere. Quod caelum non ex aliis consistat, quam qui nati sint homines, in opere De Caelo et Inferno, (Londini, an. 1758 edito,) et quoque supra, ostensum est; et quia caelum non ex aliis consistit, sequitur quod finis creationis sit caelum ex humano genere. Quod ille creationis finis fuerit, quidem supra n. 27 ad 45, demonstratum est; sed idem adhuc manifestius videbitur ex his explicatis. (1.) Quod omnis homo creatus sit ut vivat in aeternum. (2.) Quod omnis homo creatus sit ut vivat in aeternum in statu beato. (3.) Quod sic omnis homo creatus sit ut in caelum veniat. (4.) Quod Divinus Amor non possit aliter quam id velle, et quod Divina Sapientia non possit aliter quam id providere.


 


(2) 直訳


(i.) Quod finis creationis sit caelum ex humana genere.― (i.) 創造の目的は人類からの天界であること。


Quod caelum non ex aliis consistat, quam qui nati sint homines, in opere De Caelo et Inferno, (Londini, an. 1758 edito,) et quoque supra, ostensum est; 天界が他の者から構成されない(成り立たない)こと、人間に生まれた者以外、著作『天界と地獄』(ロンドン、1758年出版)の中に、そしてまた上に、示されている。


et quia caelum non ex aliis consistit, sequitur quod finis creationis sit caelum ex humano genere. また、天界は他の者から構成されない(成り立たない)ので、創造の目的が人類からの天界であるということになる。


Quod ille creationis finis fuerit, quidem supra n. 27 ad 45, demonstratum est; それが創造の目的であったことは、確かに上に27から45番に、示された。


sed idem adhuc manifestius videbitur ex his explicatis. しかし、同じことがさらに明瞭に見られる(未来)、これらの説明から。


(1.) Quod omnis homo creatus sit ut vivat in aeternum. (1.) すべての人間は永遠に生きるように創造されていること。


(2.) Quod omnis homo creatus sit ut vivat in aeternum in statu beato. (2.) すべての人間は幸福の状態の中で永遠に生きるように創造されていること。


(3.) Quod sic omnis homo creatus sit ut in caelum veniat. (3.) このように(したがって)すべての人間は天界にやって来るように創造されていること。


(4.) Quod Divinus Amor non possit aliter quam id velle, et quod Divina Sapientia non possit aliter quam id providere. (4.) 神的な愛は異なってできないこと、そのことを意志すること以外に、また神的な知恵は異なってできないこと、そのことを備える(配慮する)こと以外に。


 


(3) 訳文


323.  (i.)「創造の目的は人類からの天界であること」


 天界が人間に生まれた以外の他の者から構成されないことは、著作『天界と地獄』(ロンドン、1758年に出版)の中に、そしてまた前に示されている。また、天界が他の者から構成されないので、創造の目的は人類からの天界であるといえる。


 それが創造の目的であったことは、前の27から45番に確かに示された。しかし、同じことが次の説明からさらに明瞭に見られる。


 (1.) すべての人間は永遠に生きるように創造されていること。


 (2.) すべての人間は幸福の状態の中で永遠に生きるように創造されていること。


 (3.) したがって、すべての人間は天界にやって来るように創造されていること。


(4.) 神的な愛はそのことを意志すること以外にできない、また神的な知恵はそのことを備えること以外にできないこと。


 


(1) 原文


324.  Quoniam ex his quoque videri potest, quod Divina Providentia non sit alia praedestinatio quam ad caelum, et quod nec in aliam mutari possit, demonstrandum hic est, quod finis creationis sit caelum ex humano genere, in proposito ordine. Primum: Quod omnis homo creatus sit ut vivat in aeternum. In transactione De Divino Amore et Divina Sapientia, Parte Tertia et Quinta, ostensum est, quod apud hominem sint tres gradus vitae, qui vocantur naturalis, spiritualis, et caelestis, et quod hi gradus actualiter apud unumquemvis sint; et quod apud bestias non sit nisi quam unus gradus vitae, qui est similis ultimo gradui apud hominem, qui vocatur naturalis. Ex quo sequitur, quod homo per elevationem vitae suae ad Dominum sit prae bestiis in illo statu, ut possit intelligere tale quod Divinae Sapientiae, ac velle tale quod Divini Amoris est, ita Divinum recipere; et qui Divinum recipere potest, ita ut videat et percipiat illud in se, ille non potest aliter quam conjunctus Domino esse, et per conjunctionem illam vivere in aeternum. [2.] Quid Dominus cum omni creatione universi, nisi etiam creavisset imagines et similitudines Sui, quibus communicare possit suum Divinum? Alioqui quid foret aliud quam facere ut aliquid sit et non sit, seu ut aliquid existat et non existat, hoc non propter aliud, quam ut posset e longinquo contemplari meras vicissitudines, ac continuas variationes sicut super aliquo theatro? Quid Divinum in illis, nisi forent propter finem, ut inservirent subjectis quae Divinum recipirent propius, ac viderent et sentirent id? Et quia Divinum est inexhaustae gloriae, num id apud se solum retineret, et num hoc posset? Amor enim vult suum communicare alteri, immo dare ex suo quantum potest. Quid non Divinus Amor, qui est infinitus? Num dare potest et rursus auferre? Foretne hoc dare quod periturum est? quod intus in se non est aliquid, quia cum perit fit nihil, non est Est in illo. Sed dat quod Est, seu quod non desinit esse, et hoc est aeternum. [3.] Ut omnis homo vivat in aeternum, aufertur id quod est mortale apud illum. Mortale ejus est materiale corpus, quod aufertur per ejus mortem. Sic nudatur immortale ejus, quod est mens ejus, et fit tunc spiritus in forma humana; mens ejus est ille spiritus. Quod mens hominis non mori possit, viderunt sophi seu sapientes antiqui; dixerunt enim, Quomodo potest animus seu mens mori, cum potest sapere? Interiorem eorum ideam de eo pauci hodie sciunt; sed fuit illa, quae in communem illorum perceptionem e caelo illapsa est, quod Deus sit ipsa Sapientia, cujus particeps est homo, et Deus immortalis seu aeternus est. [4.] Quoniam mihi datum est loqui cum angelis, etiam aliquid ab experientia dicam. Locutus sum cum illis qui ante multa saecula vixerunt, cum illis qui ante diluvium, et cum quibusdam post diluvium, cumque illis qui tempore Domini vixerunt, et cum uno ex Apostolis Ipsius, et cum pluribus qui in saeculis postea; et omnes illi visi sunt sicut homines in media aetate, et dixerunt quod nesciant quid mors, solum quod sit damnatio. Omnes etiam qui bene vixerunt, dum in caelum veniunt, in aetatem suam in mundo juvenilem veniunt, et illa manent in aeternum; etiam qui senes et decrepiti fuerunt in mundo; ac feminae, tametsi fuerunt vetulae et anus, in florem suae aetatis et pulchritudinis redeunt. [5.] Quod homo post mortem vivat in aeternum, patet ex Verbo, ubi vita in caelo vocatur “vita aeterna”


 


(Ut Matth. xix. 29; xxv. 46; Marc. x. 17; Luc. x. 25; xviii. 30; Joh. iii. 15, 16, 36; v. 24, 25, 39; vi. 27, 40, 68; xii. 50):


tum etiam simpliciter “vita”


 


(Matth. xviii. 8, 9; Joh. v. 40; xx. 31).


 


Dominus etiam dixit ad discipulos,


 


“Quia Ego vivo, etiam vos vivetis” (Joh. xiv. 19):


et de resurrectione, quod


 


Deus sit “Deus viventium, et non Deus mortuorum;” tum Quod non mori amplius possint (Luc. xx. 36, 38).


 


[6.] Secundum: Quod omnis homo creatus sit ut vivat in aeternum in statu beato, est consequens; nam qui vult ut homo vivat in aeternum, vult etiam ut vivat in statu beato. Quid vita aeterna absque illo? Omnis amor vult alterius bonum, amor parentum vult bonum liberorum; amor sponsi et mariti vult bonum sponsae et uxoris; et amor amicitiae vult bonum amicorum. Quid non Divinus Amor? Et bonum quid aliud est quam jucundum? et Divinum Bonum quid aliud quam beatum aeternum? Omne bonum ex jucundo seu beato sui dicitur bonum: bonum quidem vocatur id quod datur et possidetur; sed nisi etiam sit jucundum, est bonum sterile, quod in se non est bonum. Ex his patet, quod vita aeterna etiam sit beatum aeternum. Hic status hominis est finis creationis; at quod solum illi qui in caelum veniunt in illo statu sint, non est Dominus in culpa, sed est homo; quod homo sit in culpa, videbitur in sequentibus. [7.] Tertium: Quod sic omnis homo creatus sit, ut in caelum veniat. Hoc finis creationis est: sed quod non omnes veniant in caelum, est quia imbuunt jucunda inferni opposita beato caeli; et qui non in beato caeli sunt, non possunt intrare caelum, non enim sustinent illud. Nemini, qui in mundum spiritualem venit, negatur ascendere in caelum; sed qui in jucundo inferni est, dum illuc venit, palpitat corde, laborat respiratione, vita incipit perire, angitur, cruciatur, et se volvit sicut serpens admotus igni; hoc sic, quia oppositum agit in oppositum. [8.] Sed usque quia homines nati sunt, et per id in facultate cogitandi et volendi, et inde in facultate loquendi et agendi sunt, non possunt mori: at quia non cum aliis possunt vivere quam cum illis qui in simili jucundo vitae sunt, ad illos remittuntur; consequenter qui in jucundis mali sunt, ad suos; et qui in jucundis boni sunt ad suos. Immo datur cuivis in jucundo sui mali esse, modo non infestet illos qui in jucundo boni sunt; sed quia malum non potest aliter quam infestare bonum, inest enim malo odium contra bonum, quare ne damnum inferant, removentur, et in sua loca in inferno dejiciuntur, ubi jucundum illorum vertitur in injucundum. [9.] Sed hoc non tollit, quin homo ex creatione sit et inde nascatur talis, ut in caelum possit venire; in caelum enim venit omnis qui infans moritur, educatur ac instruitur ibi, sicut homo in mundo, ac per affectionem boni et veri imbuitur sapientia, et fit angelus. Similiter potuisset homo, qui educatur et instruitur in mundo; nam simile inest illi quod infanti. De infantibus in mundo spirituali videatur in opere De Caelo et Inferno (Londini, an. 1758, edito, n. 329-345). [10.] Sed quod non simile fiat cum multis in mundo, est quia amant primum gradum vitae suae, qui vocatur naturalis, et non volunt ab illo recedere, et fieri spirituales; et gradus vitae naturalis in se spectatus non amat nisi quam semet et mundum, cohaeret enim cum sensibus corporis, qui etiam exstant mundo; at gradus vitae spiritualis in se spectatus amat Dominum et caelum, et quoque semet et mundum, sed Deum et caelum ut superius, principale et dominans, ac semet et mundum ut inferius, instrumentale et famulans. [11.] Quartum: Quod Divinus Amor non possit aliter quam id velle, et quod Divina Sapientia non possit aliter quam id providere. Quod Divina Essentia sit Divinus Amor et Divina Sapientia, in transactione de Divino Amore et Divina Sapientia, plene ostensum est; ibi etiam demonstratum est (n. 358-370), quod Dominus in omni embryone humano formet duo receptacula, unum Divini Amoris et alterum Divinae Sapientiae; receptaculum Divini Amoris pro futura voluntate hominis, et receptaculum Divinae Sapientiae pro futuro intellectu ejus; et quod sic cuivis homini indiderit facultatem volendi bonum, et facultatem intelligendi verum. [12.] Nunc quia hae binae facultates hominis ex nativitate a Domino inditae sunt, et inde Dominus est in illis ut in suis apud hominem, patet quod Divinus Ipsius Amor non possit aliter velle, quam ut homo in caelum veniat, et ibi aeterna beatitudine fruatur; et quoque quod Divina Sapientia non possit aliter quam id providere. Sed quia ex Divino Ipsius Amore est, ut homo sentiat beatum caeleste in se sicut suam, et hoc non fieri potest, nisi homo in omni apparentia teneatur, quod a se cogitet, velit, loquatur et agat, ideo non potest hominem aliter ducere quam secundum leges Divinae suae Providentiae.

原典講読「神の摂理』 324(~[5])

 

(2) 直訳


Quoniam ex his quoque videri potest, quod Divina Providentia non sit alia praedestinatio quam ad caelum, et quod nec in aliam mutari possit, demonstrandum hic est, quod finis creationis sit caelum ex humano genere, in proposito ordine. これらからもまた見られることができるので、神的な摂理は天界へ予定されている他のものではないこと、また他のものに変えられることもできないこと、ここに示されなければならない、創造の目的が人類からの天界であること、表示(命題)順序の中で。


Primum: 第一:


Quod omnis homo creatus sit ut vivat in aeternum. 「すべての人間は永遠に生きるように創造されていること」


In transactione De Divino Amore et Divina Sapientia, Parte Tertia et Quinta, ostensum est, quod apud hominem sint tres gradus vitae, qui vocantur naturalis, spiritualis, et caelestis, et quod hi gradus actualiter apud unumquemvis sint; 論文『神の愛と神の知恵について』第三部と第五部の中に示されている、人間のもとにいのちの三つの段階があること、それらは自然的、霊的、また天的と呼ばれる、またこれらの段階は実際にそれぞれの者のもとにあること。


et quod apud bestias non sit nisi quam unus gradus vitae, qui est similis ultimo gradui apud hominem, qui vocatur naturalis. また獣のもとにいのちの一つの段階以外でないなら存在しないこと、それは人間の最後の段階に似ていること、それは自然的と呼ばれる。


Ex quo sequitur, quod homo per elevationem vitae suae ad Dominum sit prae bestiis in illo statu, ut possit intelligere tale quod Divinae Sapientiae, ac velle tale quod Divini Amoris est, ita Divinum recipere; そのことから~ということになる、人間は主へ自分のいのちの高揚によって、獣によりもその状態の中にいる、このようなものを理解できるような、神的な知恵〔である〕もの、そしてこのようなものを意志すること、神的な愛のものであるもの、このように神性を受け入れること。


et qui Divinum recipere potest, ita ut videat et percipiat illud in se, ille non potest aliter quam conjunctus Domino esse, et per conjunctionem illam vivere in aeternum. また神性を受けることができる者は、このようにそれを本質に見、知覚するように、彼は主と結合している以外に異なってできない、またその結合によって永遠に生きること。


[2.] Quid Dominus cum omni creatione universi, nisi etiam creavisset imagines et similitudines Sui, quibus communicare possit suum Divinum? [2.] 主は何を、全世界の創造のすべてのものに、さらにまたご自分の像と似姿を創造されなかったなら、それらにご自分の神性を伝達することができるのか?


Alioqui quid foret aliud quam facere ut aliquid sit et non sit, seu ut aliquid existat et non existat, hoc non propter aliud, quam ut posset e longinquo contemplari meras vicissitudines, ac continuas variationes sicut super aliquo theatro? そうでなければ、何が何らかのものなったか? 何らかのものが存在し、また存在しないようにすること以外に、すなわち、なんらかのものを存在するようにし、また存在するようにしない、このことは何らかのもののため(のもの)はない、遠くから単に移り変わりを見つめることができるような以外の、そして何らかの舞台の上のような絶え間のない変化するものを。


Quid Divinum in illis, nisi forent propter finem, ut inservirent subjectis quae Divinum recipirent propius, ac viderent et sentirent id? それらの中の神性と何か? 目的のためにでなかったなら、主体に仕えたような、それは神性をさらに近く受け入れる、そしてそれを見、感じる。


Et quia Divinum est inexhaustae gloriae, num id apud se solum retineret, et num hoc posset? また、神性は栄光の無尽蔵のものであるので、それをご自分のもとにだけしまっておくのか、またこれができるのか?


Amor enim vult suum communicare alteri, immo dare ex suo quantum potest. というのは、愛は自分のものを他のものに伝達することを欲するから、それどころかご自分からできるかぎり与えること〔を欲する〕。


Quid non Divinus Amor, qui est infinitus? 神的な愛とは何か? それは無限である。


Num dare potest et rursus auferre? 与えること、また再び取り去ることができるのか?


Foretne hoc dare quod periturum est? これは与えることにならないか? 滅びるものを。


quod intus in se non est aliquid, quia cum perit fit nihil, non est Est in illo. 内部に本質的に何らかのものではないこと、滅びるとき無となるので、その中に「存在するもの」はない。


Sed dat quod Est, seu quod non desinit esse, et hoc est aeternum. しかし、「存在するもの」を与える、すなわち、存在をやめないもの、またこれは永遠のものである。


[3.] Ut omnis homo vivat in aeternum, aufertur id quod est mortale apud illum. [3.] すべての人間が永遠に生きるために、それは取り除かれる、彼のもとで死ぬべきものであるもの。


Mortale ejus est materiale corpus, quod aufertur per ejus mortem. 彼の死ぬべきものは物質的な身体である、それは彼の死によって取り除かれる。


Sic nudatur immortale ejus, quod est mens ejus, et fit tunc spiritus in forma humana; このように彼の不死のものが現わされる(裸にされる)、それは彼の心である、またその時、人間の形の中の霊になる。


mens ejus est ille spiritus. 彼の心はその霊である。


Quod mens hominis non mori possit, viderunt sophi seu sapientes antiqui; 人間の心が死ぬことができないことは、古代の哲人または賢人が見た。


dixerunt enim, Quomodo potest animus seu mens mori, cum potest sapere? というのは言ったから、「どのように(アニムス)たは心は死ぬことができるか、賢くなることができるとき?」


Interiorem eorum ideam de eo pauci hodie sciunt; そのことについて彼らの内的な観念を、今日ではわずかな者が知っている。


sed fuit illa, quae in communem illorum perceptionem e caelo illapsa est, quod Deus sit ipsa Sapientia, cujus particeps est homo, et Deus immortalis seu aeternus est. しかしそれらであった、それらは天界から彼らの全般的な(共通の)覚の中に注がれた、神は知恵そのものであられること、その小部分が人間である、また神は不死また永遠である。


[4.] Quoniam mihi datum est loqui cum angelis, etiam aliquid ab experientia dicam. [4.] 私に天使たちと話すことが与えられたので、さらにまた何らかのことを経験から私は言おう。


Locutus sum cum illis qui ante multa saecula vixerunt, cum illis qui ante diluvium, et cum quibusdam post diluvium, cumque illis qui tempore Domini vixerunt, et cum uno ex Apostolis Ipsius, et cum pluribus qui in saeculis postea; 私は彼らと話した、多くの世紀の前に生きた者、彼らと、洪水前の者、また洪水後のある者と、彼らともまた、主の時代に生きた者、またその方の使徒からの一人と、また多くの者と、その後の時代の中の者。


et omnes illi visi sunt sicut homines in media aetate, et dixerunt quod nesciant quid mors, solum quod sit damnatio. またすべての者は彼らは真ん中の年齢の中の人間のように見られた、また何が死か知らないことを言った、単に断罪があること。


Omnes etiam qui bene vixerunt, dum in caelum veniunt, in aetatem suam in mundo juvenilem veniunt, et illa manent in aeternum; さらにまたすべての者は、善く生きた者、天界の中にやって来る時、自分の年齢の中に、世の中で若々しく生きた、またそれ〔年齢〕に永遠にとどまる。


etiam qui senes et decrepiti fuerunt in mundo; 世で老人で弱った(よぼよぼの者)であった者もまた。


ac feminae, tametsi fuerunt vetulae et anus, in florem suae aetatis et pulchritudinis redeunt. そして女は、たとえ老いて、年取っても、自分の花の年齢に、また美しさに戻る。


[5.] Quod homo post mortem vivat in aeternum, patet ex Verbo, ubi vita in caelo vocatur “vita aeterna” [5.] 人間が死後、永遠に生きることは、みことばから明らかである、そこに天界の中のいのち(生活)は「永遠のいのち(生活)と呼ばれている。


(Ut Matth. xix. 29; xxv. 46; Marc. x. 17; Luc. x. 25; xviii. 30; Joh. iii. 15, 16, 36; v. 24, 25, 39; vi. 27, 40, 68; xii. 50): (例えば、マタイ19:2925:46、マルコ10: 17、ルカ10:2518:30、ヨハネ3:15, 16, 365:24, 25, 39 6: 27, 40, 6812: 50)
tum etiam simpliciter “vita” (Matth. xviii. 8, 9; Joh. v. 40; xx. 31).
 なおまた単に「いのち(生活)」ともまた(マタイxviii. 18:8, 9、ヨハネ5: 4020: 31)


Dominus etiam dixit ad discipulos, “Quia Ego vivo, etiam vos vivetis” (Joh. xiv. 19): 主もまた弟子たちに言われた、「わたしが生きるので、あなたがたもまた生きる」(ヨハネ14:19)
et de resurrectione, quod Deus sit “Deus viventium, et non Deus mortuorum;” tum Quod non mori amplius possint (Luc. xx. 36, 38).
 またよみがえりについて、神は「生きている者の神、また死んでいる者の神でない」であること、なおまたもはや死ぬことができないこと(ルカ20:36, 38)


 


(3) 訳文


324. これらからもまた、神的な摂理は天界へ予定されものでしかないこと、また他のものに変えられることもできないことを見ることができるので、ここに、創造の目的が人類からの天界であることを提示された順序で示されなければならない。


第一:「すべての人間は永遠に生きるように創造されていること」


I 著作『神の愛と知恵』第三部と第五部の中に、人間のもとに自然的、霊的、天的と呼ばれるいのちの三つの段階があり、またこれらの段階は実際にそれぞれの者のもとにあること、また獣のもとには、いのちの一つの段階しか存在しないで、それは自然的と呼ばれる人間の最も低い段階に似ていることが示されている。


 そのことから、人間は主へ自分のいのちの高揚によって、獣によりも、神的な知恵のようなものを理解できるような、神的な愛のようなものを意志すること、このように神性を受け入れること  の状態の中にいて、また神性を受けることができる者は、主と結合していることしができず、またその結合によって永遠に生きることしかできない、とこのようにその本質に見、知覚するといえる。


[2.] 主は、全世界の創造のすべてのものに、さらにまたご自分の像と似姿を創造されなかったなら、それらにご自分の神性の何を伝達することがおできになるのか?


 そうでなければ、何らかのものが存在し、存在しないようにすること、すなわち、なんらかのものを存在するようにし、また存在するようにしないこと、このことは遠くから単に移り変わりを見つめることができるような以外の、何らかの舞台の上のような絶え間のなく変化するものを見つめること以外の何らかのものとなるか?


神性をさらに近く受け入れ、そしてそれを見、感じる主体に仕えるような目的のためでなかったなら、それらの中の神性と何なのか? また、神性は無尽蔵の栄光に属すものであるのに、それをご自分のもとにだけしまっておかれるのか、またこおことがおできになるのか?


 というのは、愛は自分のものを他のものに伝達すること、それどころかご自分からできるかぎり与えることを欲するから。無限である神的な愛とは何か? 与え、また再び取り去ることのできるものなのか? これは滅びるものを与えることにならないか? 滅びるとき無となり、内部に本質的に何らかのものがないなら、その中に「存在するもの」はない。しかし、「存在するもの」を与えるものは、すなわち、存在をやめないものは、永遠のものである。


[3.] すべての人間が永遠に生きるために、彼のもとの死ぬべきものであるものは取り除かれる。彼の死ぬべきものは物質的な身体であり、それは彼の死によって取り除かれる。このように彼の不死のものが現わされ、それは彼の心であり、またその時、人間の形の中で霊になる。彼の心はその霊である。


 人間の心が死ぬことができないことは、古代の哲人または賢人が見た。というのは「アニムス(気質)たは心は賢くなることができるとき、どのようにして死ぬことができるのか?」と言ったから。そのことについて彼らの内的な観念は、今日ではわずかな者しか知らない。しかし、彼らの全般的な覚の中に、神は知恵そのものであられ、その小部分が人間である、また神は不死また永遠である、というそれらの内的な観念が天界から注がれたのであった。


[4.] 私に天使たちと話すことが与えられたので、さらにまた何らかのことをその経験から述べよう。


 私は、多くの世紀の前に生きた者、洪水前の者また洪水後のある者と、主の時代に生きた者、またその方の使徒からの一人と、またその後の時代の多くの者ともまた話した。またすべての者は中年の人間のように見られ、また死が何がは知らず、単に断罪があることを言った。


さらにまた、善く生きたすべての者は、天界の中にやって来る時、世で老人でよぼよぼであった者もまた、世で若々しく生きた自分の年齢の中で生き、またその年齢に永遠にとどまる。そして女性は、たとえ老いて、年取っても、自分の花の年齢に、また美しさに戻る。


[5.] 死後、人間が永遠に生きることは、みことばから明らかであり、そこに天界の中のいのち(生活)は「永遠のいのち(生活)と呼ばれている。


 (例えば、マタイ19:2925:46、マルコ10: 17、ルカ10:2518:30、ヨハネ3:15, 16, 365:24, 25, 39 6: 27, 40, 6812: 50)


なおまた単に「いのち」とも呼ばれている(マタイxviii. 18:8, 9、ヨハネ5: 4020: 31)


 主もまた弟子たちに、「わたしが生きるので、あなたがたもまた生きる」と言われた(ヨハネ14:19)。またよみがえりについて、神は「生きている者の神、また死んでいる者の神ではない」こと、なおまたもはや死ぬことができないこと(ルカ20:36, 38)