原典講読「神の摂理』 309

 

(1) 原文


309.  Sed referam quid a quibusdam in mundo spirituali audivi; erant ex illis, qui crediderunt propriam prudentiam esse omne, ac Divinam Providentiam non aliquid. Dixi, quod non aliquod proprium homini sit, nisi velis id vocare proprium ejus, quod tale aut tale subjectum sit, seu tale aut tale organum, seu talis aut talis forma; sed hoc non est proprium quod intelligitur, est enim modo quale; at quod nulli homini aliquod proprium sit sicut proprium communiter intelligitur. Illi, qui prudentiae propriae addixerunt omnia, qui etiam vocari possunt proprietarii in imagine sua, excanduerunt ita, ut appareret flamma ex naribus, dicentes, “Loqueris paradoxa et insana; annon sic foret homo nihil et inane? vel foret idea et phantasia? vel foret sculptile aut statua?” [2.] Sed non potui aliter respondere, quam quod paradoxon et insanum sit credere, quod homo sit vita ex se, quodque sapientia et prudentia non influat a Deo, sed quod sint in homine, ita quoque bonum quod charitatis et verum quod fidei est. Haec sibi attribuere, ab omni sapiente vocatur insanum, et inde quoque est paradoxon; ac insuper sunt sicut illi, qui alterius domum et possessionem inhabitant, et cum in illis sunt, persuadent sibi quod suae sint, aut sicut oeconomi et dispensatores, qui omnia domini sui credunt esse sua; et sicut servi ministratores, quibus dominus dedit talenta et minas ad negotiandum, non rationem redderent, sed retinerent ut sua, et sic fures agerent; [3.] de his et illis dici potest quod insaniant, immo quod nihili et inanes, tum quod idealistae sint, quia bonum, quod est ipsum Esse vitae, non apud se a Domino habent, ita nec verum; quare tales etiam vocantur “mortui,” et quoque “nihili et inanes” (Esai. xl. 17, 23); et alibi, “formatores imaginis,” tum “sculptilia” et “statuae.” Sed de his plura in sequentibus, quae in hoc ordine lustrentur:


(i.) Quid Prudentia propria, et quid Prudentia non propria.


(ii.) Quod homo ex prudentia propria persuadeat sibi et confirmet apud se, quod omne bonum et verum sit a se et in se, similiter omne malum et falsum.


(iii.) Quod omne persuasum et confirmatum permaneat sicut proprium apud hominem.


(iv.) Quod si homo crederet sicut veritas est, quod omne bonum et verum sit a Domino, ac omne malum et falsum ab inferno, non appropriaret sibi bonum et id meritorium faceret, nec appropriaret sibi malum, et se reum ejus faceret.


 


(2) 直訳


Sed referam quid a quibusdam in mundo spirituali audivi; しかし、私は語りたい、何かある者から霊界で私が聞いた。


erant ex illis, qui crediderunt propriam prudentiam esse omne, ac Divinam Providentiam non aliquid. 彼らからであった、その者はすべてのものはプロプリウムの思慮であると信じていた、そして神的な摂理は何ものでもない。


Dixi, quod non aliquod proprium homini sit, nisi velis id vocare proprium ejus, quod tale aut tale subjectum sit, seu tale aut tale organum, seu talis aut talis forma; 私は言った、何らかのプロプリウムは人間にないこと、あなたがそれ☆を彼のプロプリウムと呼ぶことを欲しないなら、このようなまたはこのような主体であること、あるいはこのようなまたはこのような器官、またはこのようなまたはこのような形。


「それ」とは「quod~」です。「彼の」とは「(その)人間の」です。ここももちろん直訳ですが、わかるでしょう。


sed hoc non est proprium quod intelligitur, est enim modo quale; しかし、これは〔本来〕意味されるプロプリウムではない、というのは単に性質(どんなものであるか)あるから。


at quod nulli homini aliquod proprium sit sicut proprium communiter intelligitur. しかし、だれも人間に何らかのプロプリウムはないこと、全般的に意味されるプロプリウムのような〔ものは〕。


Illi, qui prudentiae propriae addixerunt omnia, qui etiam vocari possunt proprietarii in imagine sua, excanduerunt ita, ut appareret flamma ex naribus, dicentes, “Loqueris paradoxa et insana; 彼らは、すべてのものをプロプリウムの思慮に帰した者、さらにまたその者は自分の像(想像の産物)の中で自力でなしたと呼ばれることができる〔と思っている〕者、このように激しく怒った、鼻から炎が見えるように、言って、「あなたは背理と狂気(気違い沙汰)を話す。


annon sic foret homo nihil et inane? このように人間は無また狂気とならないか?


vel foret idea et phantasia? あるいは観念や幻想となる(なった)


vel foret sculptile aut statua?” あるいは彫像または彫像(彫刻)となる(なった)


[2.] Sed non potui aliter respondere, quam quod paradoxon et insanum sit credere, quod homo sit vita ex se, quodque sapientia et prudentia non influat a Deo, sed quod sint in homine, ita quoque bonum quod charitatis et verum quod fidei est. [2.] しかし、私は異なって答えることができなかった、信じることは背理と狂気であること以外に、人間は自分自身から()のちであること、そしてまた知恵と思慮は神から流入しないこと、しかし、人間の中にあること、このように仁愛である善と信仰である真理も。


Haec sibi attribuere, ab omni sapiente vocatur insanum, et inde quoque est paradoxon; これらを自分自身に帰することは、すべての賢人(賢明な者)より気が狂っていると呼ばれる、またここからもまた背理である。


ac insuper sunt sicut illi, qui alterius domum et possessionem inhabitant, et cum in illis sunt, persuadent sibi quod suae sint, aut sicut oeconomi et dispensatores, qui omnia domini sui credunt esse sua; そして、加えて、彼らのようである、その者は他の者の家と所有物を住む☆、またそれらの中にいるとき、自分自身に自分のものであることを説きつける、または管理人や家令(執事)〔である〕ように、その者は自分の主人のすべてのものを自分のものであることを信じる。 


このままでは居心地がわるいので「まかされる」といった言葉を補うようでしょう。


et sicut servi ministratores, quibus dominus dedit talenta et minas ad negotiandum, non rationem redderent, sed retinerent ut sua, et sic fures agerent; また、管理者のしもべたちのよう〔である〕、それらの者に主人はタレントとミナを仕事(商売)のために与えた、〔彼らは〕勘定書きを戻さなかった、しかし、自分のものとして保有した、またこのように泥棒を働いた。


[3.] de his et illis dici potest quod insaniant, immo quod nihili et inanes, tum quod idealistae sint, quia bonum, quod est ipsum Esse vitae, non apud se a Domino habent, ita nec verum; [3.] これらの者やそれらの者に私は言うことができた、彼らは狂っていること、それどころか無と空虚〔である〕こと、なおまた観念論者であること、善を、それはいのちのエッセそのものである、自分自身のもとに主からもたない、このように真理も。


quare tales etiam vocantur “mortui,” et quoque “nihili et inanes” (Esai. xl. 17, 23); それゆえ、このような者もまた「死んだ者」と呼ばれる、そしてまた「無と空虚」(イザヤ40:17, 23)


et alibi, “formatores imaginis,” tum “sculptilia” et “statuae.” また他の個所に「像を形成する者」、なおまた「彫像」と「彫像(彫刻)」。


Sed de his plura in sequentibus, quae in hoc ordine lustrentur:― しかし、これら多くのものについて、続くものの中で、それらはこの順序で調べられる(熟考される)
(i.) Quid Prudentia propria, et quid Prudentia non propria.
 (i.) 何がプロプリウムの思慮か、また何がプロプリアムでない思慮か。


(ii.) Quod homo ex prudentia propria persuadeat sibi et confirmet apud se, quod omne bonum et verum sit a se et in se, similiter omne malum et falsum. (ii.) 人間はプロプリウムの思慮から自分自身に説きつける、また自分自身のもとで確信する、すべての善と真理は自分自身から、また自分自身の中にあること、同様にすべての悪と虚偽。


(iii.) Quod omne persuasum et confirmatum permaneat sicut proprium apud hominem. (iii.) すべての(間違った信念に基づいて)きつけられたものと確信したものはプロプリウムのように人間のもとに残ること。


(iv.) Quod si homo crederet sicut veritas est, quod omne bonum et verum sit a Domino, ac omne malum et falsum ab inferno, non appropriaret sibi bonum et id meritorium faceret, nec appropriaret sibi malum, et se reum ejus faceret. (iv.) もし人間が(あたかも)真理であるかのように信じるなら、すべての善と真理は主からであること、そしてすべての悪と虚偽は地獄から、自分自身に善を帰さなかった、またそれを功績のものにする(しなかった)、自分自身に悪も帰さなかった、また自分自身がその事柄を行なう(行なわない)


 


(3) 訳文


309.  しかし、私は、霊界である者から私が聞いたものが何かを語りたい。すべてのものはプロプリウムの思慮であり、そして神的な摂理は何ものでもないと信じていた者からであった。


 私は、「あれこれのような主体、あるいはあれこれのような器官、またはあれこれのような形であるものを、あなたが人間のプロプリウムと呼ぶことを欲しないなら、何らかのプロプリウムは人間にない」と言った。しかし、これは〔本来〕意味されるプロプリウムではない、というのは単に性質であるから。しかし、全般的に意味されるプロプリウムのようなものは、人間のだれにもない。


 すべてのものをプロプリウムの思慮に帰した者、さらにまたは自分の想像の中で自力でなしたと呼ばれることができる〔と思っている〕者は、鼻から炎が見えるように激しく怒って、「あなたは背理と狂ったことを話している。それでは人間は無また狂気とならないか? あるいは観念や幻想とならないか? あるいは彫像または彫刻とならないか?」と言った。


[2.] しかし、私は、「人間は自分自身から、いのちであること、そしてまた知恵と思慮は、したがって仁愛である善と信仰である真理も、神から流入しないで、人間の中にある、と信じることは背理と狂気である」としか答えることができなかった。


 これらを自分自身に帰することは、すべての賢人により気が狂っていると呼ばれ、ここからもまた背理である。そして、加えて、彼らは他の者の家に住み、その所有物をまかされた者のようであり、またそれらの中にいるとき、自分の主人のすべてのものを自分のものであると信じ、自分のものであると自分自身に説きつける管理人や執事のようである。また、管理者の主人が商売するようにとタレントとミナを与えた、しもべたちのようである。彼らは勘定書きを戻さず、しかし、自分のものとして保有し、またこのように泥棒を働いたのであった。


[3.] これらの者に私は、「狂っている。それどころか無と空虚であり、なおまた、いのちのエッセそのものである善を、したがって真理も、主から自分自身のもとにもたない観念論者である」と言うことができた。それゆえ、このような者もまた「死んだ者」、そしてまた「無と空虚」(イザヤ40:17, 23)また他の個所に「像を作る者」、なおまた「彫像」や「彫刻」と呼ばれている。


 しかし、これら多くのものについて、続くものの中で、それらは次の順序で熟考しよう


 (i.) 何がプロプリウムの思慮か、また何がプロプリアムでない思慮か。


 (ii.) 人間はプロプリウムの思慮から、すべての善と真理は、同様にすべての悪と虚偽は、自分自身から、また自分自身の中にあることを自分自身に説きつけ、自分自身のもとで確信すること。


 (iii.) きつけられ、また確信したすべてのものはプロプリウムのように人間のもとに残ること。


(iv.) もし人間が、すべての善と真理は主からであり、すべての悪と虚偽は地獄からであることを真理であると信じていたなら、自分自身に善を帰さず、またその善を功績ともせず、自分自身に悪も帰さず、また自分自身がその事を行なうこともなかった。