原典講読「神の摂理』 307

 

(1) 原文


307.  Nunc ad rem propositam, quod Dominus regat infernum per opposita, et quod malos, qui in mundo sunt, regat in inferno quoad interiora, et non quoad exteriora. Quod concernit Primum, Quod Dominus regat infernum per opposita. Supra (n. 288, 289), ostensum est, quod angeli caeli non in amore et sapientia, seu in affectione boni et inde cogitatione veri sint a se, sed a Domino; et quod e caelo influat bonum et verum in infernum, et quod ibi bonum vertatur in malum, et verum in falsum, ex causa quia interiora mentis eorum in contrario versu sunt. Nunc quia omnia inferni opposita sunt omnibus caeli, sequitur quod Dominus regat infernum per opposita. [2.] Secundum: Quod Dominus malos, qui in mundo sunt, regat in inferno, est quia homo quoad spiritum suum est in Mundo spirituali, et ibi in aliqua societate, in societate infernali si malus est, et in societate caelesti si bonus; mens enim hominis, quae in se est spiritualis, non potest alibi esse quam inter spirituales, inter quos etiam post mortem venit: quod ita sit, etiam supra dictum et ostensum est. Sed homo non est ibi quemadmodum spiritus qui societati inscriptus est; est enim homo continue in statu reformationis; quare secundum vitam suam et ejus mutationes transfertur a Domino ab una societate inferni in alteram, si malus est; at si se reformari patitur, educitur ex inferno, et subducitur in caelum, et quoque ibi transfertur ab una societate in alteram, et hoc usque ad mortem, post quam non amplius a societate in societatem ibi fertur, quia tunc non amplius in aliquo statu reformationis est, sed manet in illo in quo est secundum vitam. Quare dum homo moritur, inscriptus est suo loco. [3.] [1]Tertium: Quod Dominus malos in mundo ita regat quoad interiora, aliter quoad exteriora. Interiora mentis hominis regit Dominus sicut nunc dictum est, sed exteriora in mundo spirituum, qui medius est inter caelum et infernum. Causa est, quia homo ut plurimum alius est in externis quam est in internis; potest enim in externis mentiri lucis angelum, et tamen in internis esse spiritus tenebrarum; quare aliter regitur externum ejus, et aliter internum; externum regitur in mundo spirituum, internum autem in caelo vel in inferno, quamdiu in mundo est; quare etiam cum moritur, primum venit in mundum spirituum, et ibi in externum suum, et hoc ibi exuitur; quo exutus fertur in locum suum, cui inscriptus est. Quid mundus spirituum, et qualis ille, videatur in opere De Caelo et Inferno, Londini, an. 1758, edito (n. 421-535).


@1 Tertium pro “Quartum.”


 


(2) 直訳


Nunc ad rem propositam, quod Dominus regat infernum per opposita, et quod malos, qui in mundo sunt, regat in inferno quoad interiora, et non quoad exteriora. そこで(さて)、目的の事柄へ〔話を戻そう、それは〕、主は地獄を正反対のものによって支配されること、世の中にいる悪い者を内的なものに関して地獄の中で支配される、また外的なものに関して〔支配され〕ないこと。


Quod concernit Primum, Quod Dominus regat infernum per opposita. 第一については☆、「主は地獄を正反対の(対立する)のによって支配されること」。


quod concernitで「~については、~に関しては」という意味です。


Supra (n. 288, 289), ostensum est, quod angeli caeli non in amore et sapientia, seu in affectione boni et inde cogitatione veri sint a se, sed a Domino; 上に(288289)示されている、天界の天使たちは愛と知恵の中に、すなわち、善とここからの真理の思考の中に自分自身からいないこと、しかし、主から。


et quod e caelo influat bonum et verum in infernum, et quod ibi bonum vertatur in malum, et verum in falsum, ex causa quia interiora mentis eorum in contrario versu sunt. また天界から善と真理が地獄の中に流入すること、またそこに善は悪に変わる、また真理は虚偽に、その理由は彼らの心の内的なものは正反対の(対立する)のに変わるからである。


Nunc quia omnia inferni opposita sunt omnibus caeli, sequitur quod Dominus regat infernum per opposita. そこで、地獄のすべてのものは天界のすべてのものに対立するものであるので、~ということになる、主は地獄を正反対のものによって支配されること。


[2.] Secundum: [2.] 第二〔のものは〕:


Quod Dominus malos, qui in mundo sunt, regat in inferno, est quia homo quoad spiritum suum est in Mundo spirituali, et ibi in aliqua societate, in societate infernali si malus est, et in societate caelesti si bonus; 「主は悪い者を、その者は世の中にいる、地獄の中で支配されること」は、人間は自分の霊に関して霊界の中にいるからである、またそこに何らかの社会の中に、もし悪い者であるなら地獄の社会の中に、またもし善い者〔である〕なら天界の社会の中に。


mens enim hominis, quae in se est spiritualis, non potest alibi esse quam inter spirituales, inter quos etiam post mortem venit: というのは、人間の心は、それは本質的に霊的なものである、霊的なものの間以外に他のところに存在することができないからである、さらにまたそれらの間に死後、やって来る。


quod ita sit, etiam supra dictum et ostensum est. このようであること、〔そのこと〕もまた上に言われ、示されている。


Sed homo non est ibi quemadmodum spiritus qui societati inscriptus est; しかし、人間はそこに霊のようにいない、その者は社会に割り当てられている。


est enim homo continue in statu reformationis; というのは、人間は絶えず改心の状態の中にいるから。


quare secundum vitam suam et ejus mutationes transfertur a Domino ab una societate inferni in alteram, si malus est; それゆえ、自分のいのち(生活)とその変化にしたがって主により移される、地獄の一つの社会からもう一つのものの中へ、もし悪い者であるなら。


at si se reformari patitur, educitur ex inferno, et subducitur in caelum, et quoque ibi transfertur ab una societate in alteram, et hoc usque ad mortem, post quam non amplius a societate in societatem ibi fertur, quia tunc non amplius in aliquo statu reformationis est, sed manet in illo in quo est secundum vitam.  しかし、自分自身が改心されることを受ける(許す)なら、地獄から連れ出される、また天界の中に引き上げられる、そしてまたそこに移される、一つの社会からもう一つのものの中へ、またこのことが死までも(ずっと)、その後は、もはや社会から社会の中へそこに運ばれない、その時、もはや改心の何らかの状態の中にいないので、しかし、その中にとどまる、その中にいのち(生活)にしたがっている。


Quare dum homo moritur, inscriptus est suo loco. それゆえ、人間は死ぬ時、自分の場所が割り当てられる。


[3.] [1]Tertium: [3.] 第三〔のものは〕:


Quod Dominus malos in mundo ita regat quoad interiora, aliter quoad exteriora. 「主は悪い者を世の中でこのように支配されること、内的なものに関して、外的なものに関して異なって」。


Interiora mentis hominis regit Dominus sicut nunc dictum est, sed exteriora in mundo spirituum, qui medius est inter caelum et infernum. 人間の心の内的なものを主は支配される、今、言われたように、しかし、外的なものを霊たちの世界の中で〔支配される〕、それは天界と地獄の間の中間にある。


Causa est, quia homo ut plurimum alius est in externis quam est in internis; その理由は、人間が、大部分は外なるものの中で別(もの)であるから、内なるものの中であるよりも。


potest enim in externis mentiri lucis angelum, et tamen in internis esse spiritus tenebrarum; というのは、外なるもの(外部)で光の天使を偽る(装う)ことができるから、またそれでも内なるもの(内部)暗やみの霊であること〔ができる〕。


quare aliter regitur externum ejus, et aliter internum; それゆえ、異なって支配される、彼の外なるものは、また異なって内なるものは。


externum regitur in mundo spirituum, internum autem in caelo vel in inferno, quamdiu in mundo est; 外なるものは霊たちの世界の中で支配される、けれども内なるものは天界の中あるいは地獄の中で、世の中にいるかぎり。


quare etiam cum moritur, primum venit in mundum spirituum, et ibi in externum suum, et hoc ibi exuitur; それゆえ、さらにまた死ぬとき、最初に霊たちの世界にやって来る、またそこに自分の外なるものの中に、またこれはそこに捨てられる(脱がされる)


quo exutus fertur in locum suum, cui inscriptus est. それを捨てて(脱いで)、自分の場所に運ばれる、その者に割り当てられている。


Quid mundus spirituum, et qualis ille, videatur in opere De Caelo et Inferno, Londini, an. 1758, edito (n. 421-535).  何が霊たちの世界か、またそれがどんなものか、著作『天界と地獄』の中に見られる、1758年、ロンドン(で出)(421-535)


@1 Tertium pro “Quartum.” 注1Quatum」の代わりにTertium


 


(3) 訳文


307.  さて、目的の事柄は、「主は地獄を正反対のものによって支配され、世の中にいる悪い者を内的なものに関して地獄の中で支配され、外的なものに関して支配されないこと」であった。


 第一のものについては、「主は地獄を正反対ののによって支配されること」である。


 前に(288289)、天界の天使たちは愛と知恵の中に、すなわち、善とここからの真理の思考の中に自分自身からはいないで、しかし、主からであること、また天界から善と真理が地獄の中に流入し、そこで善は悪に、また真理は虚偽に変わること、その理由は彼らの心の内的なものは正反対の(対立する)のに変わるからであることが示されている。


そこで、地獄のすべてのものは天界のすべてのものに対立するものであるので、主は地獄を正反対のものによって支配されることがいえる。


[2.] 第二の「主は、世の中にいる悪い者を地獄の中で支配されること」は、人間は自分の霊に関して霊界の中に、またそこの何らかの社会の中に、悪い者であるなら地獄の社会の中に、もし善い者であるなら天界の社会の中にいるからである。というのは、本質的に霊的なものである人間の心は、霊的なものの間にしか存在することができず、さらにまた死後、それらの間にやって来るからである。このようであることもまた前に言われ、示されている。


 しかし、人間はそこの社会に割り当てられている霊のようではない。というのは、人間は絶えず改心の状態の中にいるから。それゆえ、自分のいのち(生活)とその変化にしたがって、もし悪い者であるなら、地獄のある社会から他の社会へ、主により移される。しかし、改心されることを許すなら、地獄から連れ出され、天界の中に引き上げられ、そしてまたそこの、ある社会から他の社会へ移され、またこのことが死までも(ずっとあるが)、その後は、もはや社会から社会の中へ運ばれることはない、その時、もはや改心の何らかの状態の中にいないからであり、いのち(生活)にしたがって、その中にとどまる。


 それゆえ、人間は死ぬ時、自分の場所が割り当てられている。


[3.] 第三:「主は悪い者を世の中で内的なものに関して支配され、外的なものに関してはそのようではないこと」。


今、言われたように、主は人間の心の内的なものを支配されるが、しかし、外的なものを天界と地獄の中間にある霊たちの世界の中で支配される。


 その理由は、大部分の人間が、外なるものと内なるものの中で別ものであるからである。というのは、外なるものの中で光の天使を装い、それでも内なるものの中で暗やみの霊であることができるから。それゆえ、彼の外なるものと内なるものは異なって支配される。世の中にいるかぎり、外なるものは霊たちの世界の中で支配される、けれども内なるものは天界の中あるいは地獄の中で支配される。それゆえ、死ぬとき、最初に霊たちの世界に、またそこで自分の外なるものの中にやって来て、その外なるものはそこで捨てられる。それを捨てて、割り当てられている自分の場所に運ばれる。


 霊たちの世界とは何か、またそれがどんなものか、1758年、ロンドンで出版された著作『天界と地獄』の中に見られる(421-535)

原典講読「神の摂理』 308

 

QUOD DIVINA PROVIDENTIA NON APPROPRIET ALICUI MALUM


NEC ALICUI BONUM,


SED QUOD PROPRIA PRUDENTIA UTRUMQUE APPROPRIET.


神的な摂理はある者に悪を専有しない(自分のものにしない)こと


ある者に善も


しかし、プロプリウムの思慮が両方のものを専有する


 


(1) 原文


308.  Creditur paene ab unoquovis, quod homo cogitet et velit ex se, et inde loquatur et agat ex se. Quis aliud potest credere dum a se? cum apparentia quod ita sit, tam fortis est, ut nihil differat ab actualiter a se cogitare, velle, loqui et agere, quod tamen non dabile est. In Sapientia Angelica De Divino Amore et Divina Sapientia, demonstratum est, quod unica Vita sit, et quod homines sint recipientes vitae; tum quod voluntas hominis sit receptaculum amoris, ac intellectus hominis sit receptaculum sapientiae, quae duo sunt unica illa Vita. Demonstratum etiam est, quod ex creatione sit, et inde ex Divina Providentia continue, ut vita illa appareat in homine, in tali similitudine, sicut esset ejus, proinde sicut propria; sed quod hoc sit apparentia, ob finem ut homo possit esse receptaculum. Demonstratum etiam est supra (n. 288-294), quod nullus homo cogitet ex se, sed ex aliis; et quod nec alii ex se, sed omnes ex Domino, ita tam malus quam bonus: tum quod hoc in orbe Christiano notum sit, imprimis apud illos qui non modo dicunt, sed etiam credunt, quod omne bonum et verum sit a Domino, tum quod omnis sapientia, ita fides et charitas; et quoque quod omne malum et falsum sit a diabolo seu ab inferno. [2.] Ex his omnibus non potest aliud conclusum sequi, quam quod omne influat quod homo cogitat et vult; et quia omnis loquela fluit a cogitatione, sicut effectus a sua causa, et omnis actio a voluntate similiter, quod etiam omne id influat, quod homo loquitur et agit, tametsi derivative seu mediate. Quod omne influat quod homo videt, audit, odorat, gustat et sentit, non potest negari; quid non quod homo cogitat et vult? Num aliud potest esse discrimen, quam quod in organa sensuum externorum seu corporis influant talia quae in mundo naturali sunt, et quod in substantias organicas sensuum internorum seu mentis influant talia quae in mundo spirituali sunt? proinde quod sicut organa sensuum externorum seu corporis sunt receptacula objectorum naturalium, ita substantiae organicae sensuum internorum seu mentis sint receptacula objectorum spiritualium. Cum talis status est hominis, quid tunc est proprium ejus? et proprium ejus non est quod tale aut tale receptaculum sit, quia hoc proprium non aliud est quam quale ejus quoad receptionem, non autem est proprium vitae per proprium enim a nemine intelligitur aliud, quam quod vivat ex se, et inde cogitet et velit ex se: sed quod hoc proprium non sit apud hominem, immo quod nec dari possit apud ullum, a supradictis consequitur.


 


(2) 直訳


Creditur paene ab unoquovis, quod homo cogitet et velit ex se, et inde loquatur et agat ex se. それぞれの者によりほとんど信じられている、人間が自分自身から考え、意志していること、またここから自分自身から話し、行動している。


Quis aliud potest credere dum a se? だれが他のことを信じることができるか? 自分自身から〔そのようなことをしている〕の時。


cum apparentia quod ita sit, tam fortis est, ut nihil differat ab actualiter a se cogitare, velle, loqui et agere, quod tamen non dabile est. 外観がそのようであること、これほどに強いとき☆、自分自身から実際に考えること、意志すること、話すこと、また行動することから何も違わないように、それでも〔そのようで〕ありえないこと。


この接続詞cumについて後述参照。


In Sapientia Angelica De Divino Amore et Divina Sapientia, demonstratum est, quod unica Vita sit, et quod homines sint recipientes vitae; 『神的な愛と神的な知恵についての天使の知恵』の中に、示されている、唯一のいのちが存在すること、また人間はいのちの受容するものであること。


tum quod voluntas hominis sit receptaculum amoris, ac intellectus hominis sit receptaculum sapientiae, quae duo sunt unica illa Vita. なおまた、人間の意志が愛の容器であること、そして人間の理解力が知恵の容器であること、それら二つが唯一のそのいのちである。


Demonstratum etiam est, quod ex creatione sit, et inde ex Divina Providentia continue, ut vita illa appareat in homine, in tali similitudine, sicut esset ejus, proinde sicut propria; さらにまた示されている、創造から、また神的な摂理から絶えず存在すること、そのいのちが人間の中に見られるように、このような類(似ているもの)中に、彼のものであるように、それゆえにプロプリウムのように。


sed quod hoc sit apparentia, ob finem ut homo possit esse receptaculum. しかし、このことは外観であること、人間が容器であることができるようにとの目的のために。


Demonstratum etiam est supra (n. 288-294), quod nullus homo cogitet ex se, sed ex aliis; さらにまた上に示されている(288-294)、人間はだれも自分自身から考えないこと、しかし他の者から。


et quod nec alii ex se, sed omnes ex Domino, ita tam malus quam bonus: また、他の者も自分自身からでなく、しかしすべての者は主から、このように悪い者も善い者も。


tum quod hoc in orbe Christiano notum sit, imprimis apud illos qui non modo dicunt, sed etiam credunt, quod omne bonum et verum sit a Domino, tum quod omnis sapientia, ita fides et charitas: なおまた、このことはキリスト教世界の中によく知られていること、特に彼らのもとに、言うだけでなく、しかしまた信じる者、すべての善と真理は主からであること、なおまた、すべての知恵、このように信仰と仁愛。


et quoque quod omne malum et falsum sit a diabolo seu ab inferno. さらにまた、すべての悪と虚偽は悪魔から、すなわち、地獄からであること。


[2.] Ex his omnibus non potest aliud conclusum sequi, quam quod omne influat quod homo cogitat et vult; [2.] これらすべてのことから、他の結論()うことができない、人間が考え、意志することすべてのものは流入すること以外に。


et quia omnis loquela fluit a cogitatione, sicut effectus a sua causa, et omnis actio a voluntate similiter, quod etiam omne id influat, quod homo loquitur et agit, tametsi derivative seu mediate. またすべての話しは思考から流れるので、結果がその原因からのように、またすべての行動が意志から、同様に、さらにまたそのすべてのものは流入すること、人間が話し、行動するもの、たとえ派生的にまたは間接的に(媒介的に)〔であって〕でも。


Quod omne influat quod homo videt, audit, odorat, gustat et sentit, non potest negari; すべてのものが流入すること、人間が見、聞き、嗅ぎ、味わい、また感じるもの、否定されることができない。


quid non quod homo cogitat et vult? 何がないか?☆ 人間が考え、意志するもの。


quid non?」は相当な省略表現ですが、「何? ~がない?」と見なせます。すなわち、「え? 考え、意志することは流入じゃないのですか?」といった感じです。


Num aliud potest esse discrimen, quam quod in organa sensuum externorum seu corporis influant talia quae in mundo naturali sunt, et quod in substantias organicas sensuum internorum seu mentis influant talia quae in mundo spirituali sunt? 何か違いが存在することができるか、外なるまたは身体の感覚器官の中にこのようなものが〔流入する〕以外に、それらは自然界の中にある、また内なるまたは心の感覚の有機的な実体の中にこのようなものが流入する、それらは霊界の中にある。


proinde quod sicut organa sensuum externorum seu corporis sunt receptacula objectorum naturalium, ita substantiae organicae sensuum internorum seu mentis sint receptacula objectorum spiritualium. それゆえに、外なるまたは身体の感覚器官が自然的な対象()容器であるように、そのように内なるまたは心の感覚の有機的な実体は霊的な対象()容器である。


Cum talis status est hominis, quid tunc est proprium ejus? このような状態が人間にあるとき☆、何がその時、彼のプロプリウムか?


ここの接続詞としてのcumは「~のとき」ではなくて、「~である点から見ると、~であるからには」の訳がよいでしょう。


et proprium ejus non est quod tale aut tale receptaculum sit, quia hoc proprium non aliud est quam quale ejus quoad receptionem, non autem est proprium vitae; また彼のプロプリウムはこのようなまたはあのような〔といった〕容器であるものではない、このプロプリウムは受け入れに関して彼がどんなものであるか以外の他のものではないので、けれども、いのちのプロプリウム☆ではない。


☆ このまま「いのちのプロプリウム」では、わかりづらいと思います。「いのちをもったプロプリウム」、「生きたプロプリウム」という意味でしょう。


per proprium enim a nemine intelligitur aliud, quam quod vivat ex se, et inde cogitet et velit ex se: というのは、プロプリウムによって、だれからもあるものが意味されないから、自分自身から生きるもの以外の、またここから自分自身から考え、意志する。


sed quod hoc proprium non sit apud hominem, immo quod nec dari possit apud ullum, a supradictis consequitur. しかし、このプロプリウムは人間のもとにない、それどころかだれのもとにも存在することができないことは、前述のことから(結果として生ずる起こる)


 


(3) 訳文


308.  だれでもほとんどの者に、人間は自分自身から考え、意志している、またここから自分自身から話し、行動している、と信じられている。自分自身から〔そのようなことをしている〕時、だれが他のことを信じることができるか? 自分自身から実際に考え、意志し、話し、また行動するのと何も違わないほどにも外観がこれほどに強いとき、それでもそのことは〔そのようでは〕ありえない。


 『神の愛と知恵(についての天使の知恵)』の中に、唯一のいのちが存在し、人間はいのちの受容するものであることが、なおまた、人間の意志が愛の容器であり、そして人間の理解力が知恵の容器であること、それら二つが唯一のそのいのちであることが示されている。


 さらにまた、創造から、また神的な摂理から絶えず、そのいのちが人間の中に、彼のものであるように、このような類似の中に、それゆえにプロプリウムのように見られるように存在すること、しかし、このことは人間が容器であることができる目的のための外観であることが示されている。


 さらにまた、人間はだれも自分自身から考えないで、他の者から、また、他の者も自分自身からでなく、しかしすべての者は主から、このように悪い者も善い者も考えることが前に示されている(288-294)


 なおまた、このことはキリスト教世界の中によく知られていること、特に、すべての善と真理は、なおまたすべての知恵、このように信仰と仁愛は主からである、さらにまた、すべての悪と虚偽は悪魔から、すなわち、地獄からである、と言うだけでなく、しかしまた信じる者のもとで。


[2.] これらすべてのことから、人間が考え、意志することすべてのものは流入すること以外の他の結論に従うことはできない。またすべての話しは、結果がその原因からのように、思考から、また同様に、すべての行動が意志から流れるので、さらにまたたとえ派生的にまたは間接的にであっても、人間が話し、行動するそのすべてのものは流入する。


人間が見、聞き、嗅ぎ、味わい、また感じるすべてのものが流入することは否定されることができない。人間が考え、意志するものは流入するのではないか?〔ここは意訳、直訳参照〕


 外なるまたは身体の感覚器官の中に自然界の中にあるようなものが流入し、また内なるまたは心の感覚の有機的な実体の中に霊界の中にあるようなものが流入すること以外に何か違いが存在することができるのか? それゆえ、外なるまたは身体の感覚器官が自然的な対象容器であるように、そのように内なるまたは心の感覚の有機的な実体は霊的な対象容器である。


このような状態が人間にあるとき、何がその時、彼のプロプリウムなのか? またこのプロプリウムは受け入れに関して彼がどんなものでしかないので、彼のプロプリウムはこのようなまたはあのような容器ではない、けれども、いのちのあるプロプリウムではない。というのは、プロプリウムによって、だれからも、自分自身から生きるもの、またここから自分自身から考え、意志する以外のものが意味されないから。しかし、このプロプリウムは人間のもとにない、それどころかだれのもとにも存在することができないことは、前述のことから結果として生ずる。

原典講読「神の摂理』 309

 

(1) 原文


309.  Sed referam quid a quibusdam in mundo spirituali audivi; erant ex illis, qui crediderunt propriam prudentiam esse omne, ac Divinam Providentiam non aliquid. Dixi, quod non aliquod proprium homini sit, nisi velis id vocare proprium ejus, quod tale aut tale subjectum sit, seu tale aut tale organum, seu talis aut talis forma; sed hoc non est proprium quod intelligitur, est enim modo quale; at quod nulli homini aliquod proprium sit sicut proprium communiter intelligitur. Illi, qui prudentiae propriae addixerunt omnia, qui etiam vocari possunt proprietarii in imagine sua, excanduerunt ita, ut appareret flamma ex naribus, dicentes, “Loqueris paradoxa et insana; annon sic foret homo nihil et inane? vel foret idea et phantasia? vel foret sculptile aut statua?” [2.] Sed non potui aliter respondere, quam quod paradoxon et insanum sit credere, quod homo sit vita ex se, quodque sapientia et prudentia non influat a Deo, sed quod sint in homine, ita quoque bonum quod charitatis et verum quod fidei est. Haec sibi attribuere, ab omni sapiente vocatur insanum, et inde quoque est paradoxon; ac insuper sunt sicut illi, qui alterius domum et possessionem inhabitant, et cum in illis sunt, persuadent sibi quod suae sint, aut sicut oeconomi et dispensatores, qui omnia domini sui credunt esse sua; et sicut servi ministratores, quibus dominus dedit talenta et minas ad negotiandum, non rationem redderent, sed retinerent ut sua, et sic fures agerent; [3.] de his et illis dici potest quod insaniant, immo quod nihili et inanes, tum quod idealistae sint, quia bonum, quod est ipsum Esse vitae, non apud se a Domino habent, ita nec verum; quare tales etiam vocantur “mortui,” et quoque “nihili et inanes” (Esai. xl. 17, 23); et alibi, “formatores imaginis,” tum “sculptilia” et “statuae.” Sed de his plura in sequentibus, quae in hoc ordine lustrentur:


(i.) Quid Prudentia propria, et quid Prudentia non propria.


(ii.) Quod homo ex prudentia propria persuadeat sibi et confirmet apud se, quod omne bonum et verum sit a se et in se, similiter omne malum et falsum.


(iii.) Quod omne persuasum et confirmatum permaneat sicut proprium apud hominem.


(iv.) Quod si homo crederet sicut veritas est, quod omne bonum et verum sit a Domino, ac omne malum et falsum ab inferno, non appropriaret sibi bonum et id meritorium faceret, nec appropriaret sibi malum, et se reum ejus faceret.


 


(2) 直訳


Sed referam quid a quibusdam in mundo spirituali audivi; しかし、私は語りたい、何かある者から霊界で私が聞いた。


erant ex illis, qui crediderunt propriam prudentiam esse omne, ac Divinam Providentiam non aliquid. 彼らからであった、その者はすべてのものはプロプリウムの思慮であると信じていた、そして神的な摂理は何ものでもない。


Dixi, quod non aliquod proprium homini sit, nisi velis id vocare proprium ejus, quod tale aut tale subjectum sit, seu tale aut tale organum, seu talis aut talis forma; 私は言った、何らかのプロプリウムは人間にないこと、あなたがそれ☆を彼のプロプリウムと呼ぶことを欲しないなら、このようなまたはこのような主体であること、あるいはこのようなまたはこのような器官、またはこのようなまたはこのような形。


「それ」とは「quod~」です。「彼の」とは「(その)人間の」です。ここももちろん直訳ですが、わかるでしょう。


sed hoc non est proprium quod intelligitur, est enim modo quale; しかし、これは〔本来〕意味されるプロプリウムではない、というのは単に性質(どんなものであるか)あるから。


at quod nulli homini aliquod proprium sit sicut proprium communiter intelligitur. しかし、だれも人間に何らかのプロプリウムはないこと、全般的に意味されるプロプリウムのような〔ものは〕。


Illi, qui prudentiae propriae addixerunt omnia, qui etiam vocari possunt proprietarii in imagine sua, excanduerunt ita, ut appareret flamma ex naribus, dicentes, “Loqueris paradoxa et insana; 彼らは、すべてのものをプロプリウムの思慮に帰した者、さらにまたその者は自分の像(想像の産物)の中で自力でなしたと呼ばれることができる〔と思っている〕者、このように激しく怒った、鼻から炎が見えるように、言って、「あなたは背理と狂気(気違い沙汰)を話す。


annon sic foret homo nihil et inane? このように人間は無また狂気とならないか?


vel foret idea et phantasia? あるいは観念や幻想となる(なった)


vel foret sculptile aut statua?” あるいは彫像または彫像(彫刻)となる(なった)


[2.] Sed non potui aliter respondere, quam quod paradoxon et insanum sit credere, quod homo sit vita ex se, quodque sapientia et prudentia non influat a Deo, sed quod sint in homine, ita quoque bonum quod charitatis et verum quod fidei est. [2.] しかし、私は異なって答えることができなかった、信じることは背理と狂気であること以外に、人間は自分自身から()のちであること、そしてまた知恵と思慮は神から流入しないこと、しかし、人間の中にあること、このように仁愛である善と信仰である真理も。


Haec sibi attribuere, ab omni sapiente vocatur insanum, et inde quoque est paradoxon; これらを自分自身に帰することは、すべての賢人(賢明な者)より気が狂っていると呼ばれる、またここからもまた背理である。


ac insuper sunt sicut illi, qui alterius domum et possessionem inhabitant, et cum in illis sunt, persuadent sibi quod suae sint, aut sicut oeconomi et dispensatores, qui omnia domini sui credunt esse sua; そして、加えて、彼らのようである、その者は他の者の家と所有物を住む☆、またそれらの中にいるとき、自分自身に自分のものであることを説きつける、または管理人や家令(執事)〔である〕ように、その者は自分の主人のすべてのものを自分のものであることを信じる。 


このままでは居心地がわるいので「まかされる」といった言葉を補うようでしょう。


et sicut servi ministratores, quibus dominus dedit talenta et minas ad negotiandum, non rationem redderent, sed retinerent ut sua, et sic fures agerent; また、管理者のしもべたちのよう〔である〕、それらの者に主人はタレントとミナを仕事(商売)のために与えた、〔彼らは〕勘定書きを戻さなかった、しかし、自分のものとして保有した、またこのように泥棒を働いた。


[3.] de his et illis dici potest quod insaniant, immo quod nihili et inanes, tum quod idealistae sint, quia bonum, quod est ipsum Esse vitae, non apud se a Domino habent, ita nec verum; [3.] これらの者やそれらの者に私は言うことができた、彼らは狂っていること、それどころか無と空虚〔である〕こと、なおまた観念論者であること、善を、それはいのちのエッセそのものである、自分自身のもとに主からもたない、このように真理も。


quare tales etiam vocantur “mortui,” et quoque “nihili et inanes” (Esai. xl. 17, 23); それゆえ、このような者もまた「死んだ者」と呼ばれる、そしてまた「無と空虚」(イザヤ40:17, 23)


et alibi, “formatores imaginis,” tum “sculptilia” et “statuae.” また他の個所に「像を形成する者」、なおまた「彫像」と「彫像(彫刻)」。


Sed de his plura in sequentibus, quae in hoc ordine lustrentur:― しかし、これら多くのものについて、続くものの中で、それらはこの順序で調べられる(熟考される)
(i.) Quid Prudentia propria, et quid Prudentia non propria.
 (i.) 何がプロプリウムの思慮か、また何がプロプリアムでない思慮か。


(ii.) Quod homo ex prudentia propria persuadeat sibi et confirmet apud se, quod omne bonum et verum sit a se et in se, similiter omne malum et falsum. (ii.) 人間はプロプリウムの思慮から自分自身に説きつける、また自分自身のもとで確信する、すべての善と真理は自分自身から、また自分自身の中にあること、同様にすべての悪と虚偽。


(iii.) Quod omne persuasum et confirmatum permaneat sicut proprium apud hominem. (iii.) すべての(間違った信念に基づいて)きつけられたものと確信したものはプロプリウムのように人間のもとに残ること。


(iv.) Quod si homo crederet sicut veritas est, quod omne bonum et verum sit a Domino, ac omne malum et falsum ab inferno, non appropriaret sibi bonum et id meritorium faceret, nec appropriaret sibi malum, et se reum ejus faceret. (iv.) もし人間が(あたかも)真理であるかのように信じるなら、すべての善と真理は主からであること、そしてすべての悪と虚偽は地獄から、自分自身に善を帰さなかった、またそれを功績のものにする(しなかった)、自分自身に悪も帰さなかった、また自分自身がその事柄を行なう(行なわない)


 


(3) 訳文


309.  しかし、私は、霊界である者から私が聞いたものが何かを語りたい。すべてのものはプロプリウムの思慮であり、そして神的な摂理は何ものでもないと信じていた者からであった。


 私は、「あれこれのような主体、あるいはあれこれのような器官、またはあれこれのような形であるものを、あなたが人間のプロプリウムと呼ぶことを欲しないなら、何らかのプロプリウムは人間にない」と言った。しかし、これは〔本来〕意味されるプロプリウムではない、というのは単に性質であるから。しかし、全般的に意味されるプロプリウムのようなものは、人間のだれにもない。


 すべてのものをプロプリウムの思慮に帰した者、さらにまたは自分の想像の中で自力でなしたと呼ばれることができる〔と思っている〕者は、鼻から炎が見えるように激しく怒って、「あなたは背理と狂ったことを話している。それでは人間は無また狂気とならないか? あるいは観念や幻想とならないか? あるいは彫像または彫刻とならないか?」と言った。


[2.] しかし、私は、「人間は自分自身から、いのちであること、そしてまた知恵と思慮は、したがって仁愛である善と信仰である真理も、神から流入しないで、人間の中にある、と信じることは背理と狂気である」としか答えることができなかった。


 これらを自分自身に帰することは、すべての賢人により気が狂っていると呼ばれ、ここからもまた背理である。そして、加えて、彼らは他の者の家に住み、その所有物をまかされた者のようであり、またそれらの中にいるとき、自分の主人のすべてのものを自分のものであると信じ、自分のものであると自分自身に説きつける管理人や執事のようである。また、管理者の主人が商売するようにとタレントとミナを与えた、しもべたちのようである。彼らは勘定書きを戻さず、しかし、自分のものとして保有し、またこのように泥棒を働いたのであった。


[3.] これらの者に私は、「狂っている。それどころか無と空虚であり、なおまた、いのちのエッセそのものである善を、したがって真理も、主から自分自身のもとにもたない観念論者である」と言うことができた。それゆえ、このような者もまた「死んだ者」、そしてまた「無と空虚」(イザヤ40:17, 23)また他の個所に「像を作る者」、なおまた「彫像」や「彫刻」と呼ばれている。


 しかし、これら多くのものについて、続くものの中で、それらは次の順序で熟考しよう


 (i.) 何がプロプリウムの思慮か、また何がプロプリアムでない思慮か。


 (ii.) 人間はプロプリウムの思慮から、すべての善と真理は、同様にすべての悪と虚偽は、自分自身から、また自分自身の中にあることを自分自身に説きつけ、自分自身のもとで確信すること。


 (iii.) きつけられ、また確信したすべてのものはプロプリウムのように人間のもとに残ること。


(iv.) もし人間が、すべての善と真理は主からであり、すべての悪と虚偽は地獄からであることを真理であると信じていたなら、自分自身に善を帰さず、またその善を功績ともせず、自分自身に悪も帰さず、また自分自身がその事を行なうこともなかった。

原典講読「神の摂理』 310(~[3.])

 

(1) 原文


310.  (1.) Quid Prudentia propria, et quid Prudentia non propria. In prudentia propria sunt, qui apparentias apud se confirmant, et illas faciunt veritates; imprimis illam apparentiam, quod propria prudentia sit omne, et Divina Providentia non aliquid, nisi aliquod universale, quod tamen non dabile est absque singularibus ex quibus, ut supra ostensum est. Illi etiam sunt in fallaciis, nam omnis apparentia confirmata ut veritas fit fallacia; et quantum se confirmant ex fallaciis, tantum fiunt naturalistae; et tantum non credunt aliud, quam quod aliquo sensu corporis simul possunt percipere, imprimis sensu visus, quia hic praecipue unum agit cum cogitatione; hi denique fiunt sensuales. Et si se confirmant pro natura contra Deum, claudunt interiora mentis suae, ac interponunt sicut velum, ac postea sub velo cogitant, nec aliquid quod supra illud est. Hi sensuales ab antiquis dicti fuerunt serpentes arboris scientiae. De his dicitur in mundo spirituali, quod sicut se confirmant, ita mentis suae interiora occludant, usque tandem ad nasum, nasus enim significat perceptionem veri, et id non aliquam. Quales sunt nunc dicetur. [2.] Sunt prae aliis callidi et astuti, ac ratiocinatores ingeniosi; ac calliditatem et astutiam vocant intelligentiam et sapientiam; nec sciunt aliter. Illos, qui non tales sunt, spectant ut simplices et stupidos, imprimis cultores Dei, et confessores Divinae Providentiae. Quoad principia interiora mentis eorum, de quibus ipsi parum sciunt, sunt sicut illi qui vocantur Machiavelistae, qui homicidia, adulteria, furta et falsa testimonia in se spectata, nihili faciunt, et si ratiocinantur contra illa, est solum ex prudentia ne appareant tales. [3.] De vita hominis in mundo non aliter cogitant, quam quod illa sit similis vitae bestiae; et de vita hominis post mortem, quod sit sicut vapor vitalis, qui exsurgens e cadavere seu sepulcro relabitur, et sic moritur. Ex hac vesania est, quod spiritus et angeli sint aeres, et apud illos quibus injunctum est credere vitam aeternam, quod animae hominum similiter et sic quod non videant, audiant et loquantur, proinde quod caeci, surdi et muti sint, et quod solum in particula aeris sui cogitent. Dicunt, Quomodo potest anima esse aliud? Nonne sensus externi una cum corpore mortui sunt? et quod illos non possint recipere priusquam anima reunitur cum corpore; et quia non aliter quam sensualiter et non spiritualiter comprehendere potuerunt statum animae post mortem, illum constabiliverunt; alioqui periisset fides de vita aeterna. Imprimis confirmant apud se amorem sui, illum vocantes vitae ignem, et excitamentum ad varios in regno usus. Et quia tales sunt, etiam sunt idola sui, ac cogitationes illorum, quia sunt fallaciae et ex fallaciis, sunt imagines falsi; et quia jucundis concupiscentiarum favent, sunt illi satanae et diabolic; satanae dicuntur qui concupiscentias mali apud se confirmant, et diaboli qui illas vivunt. [4.] Quales sunt sensuales homines astutissimi, etiam datum est scire. Infernum eorum est profunde a tergo, et volunt inconspicui esse; quare apparent ibi volantes sicut larvae, quae sunt phantasiae eorum, et vocantur genii. Quondam ex illo inferno aliqui emissi sunt, ut scirem quales sunt. Illi statim applicabant se cervici meae sub occipitio, et inde intrabant in meas affectiones, non volentes in cogitationes, quas dextre evitabant; et affectiones meas variabant unam post alteram, animo flectendi illas insensibiliter in oppositas, quae sunt concupiscentiae mali; et quia nihil tangebant cogitationes, inflexissent et invertissent illas, me nesciente, nisi Dominus avertisset. [5.] Fiunt tales, qui in mundo non credunt dari aliquid Divinae Providentiae, et non aliud explorant apud alios, quam eorum cupiditates et desideria; et sic ducunt illos usque dum dominantur super illos. Et quia id tam clandestine et astute faciunt, ut alter non sciat, et sibi similes fiunt post mortem, ideo statim, dum in mundum spiritualem veniunt, in illud infernum dejiciuntur. Visi in luce caeli apparent absque naso; et quod mirum, est, quod, tametsi ita astuti sunt, usque sint sensuales prae reliquis. Quoniam antiqui sensualem hominem vocaverunt serpentem, et talis homo callidus, astutus et ratiocinator ingeniosus est prae aliis, ideo dicitur,


 


Quod serpens factus sit astutus prae omni fera agri (Gen.iii. 1).


 


et dicit Dominus,


 


 “Estote prudentes ut serpentes, et simplices ut columbae” (Matth. x 16);


et quoque draco, qui etiam vocatur serpens antiquus, diabolus et satanas, describitur,


 


Quod haberet capita septem, et cornua decem, et super capitibus diademata septem (Apoc. xii. 3, 9);


per “capita septem” significatur astutia, per “cornua decem” significatur potentia persuadendi per fallacias, et per “diademata septem” significantur sancta Verbi et ecclesiae profanata.


 


(2) 直訳


(1.) Quid Prudentia propria, et quid Prudentia non propria.― (1.)「何がプロプリウムの思慮か、また何がプロプリアムでない思慮か」―


In prudentia propria sunt, qui apparentias apud se confirmant, et illas faciunt veritates; 〔彼らは〕プロプリウムの思慮の中にいる、外観を自分自身のもとに確信している者、またそれらを真理とする。


imprimis illam apparentiam, quod propria prudentia sit omne, et Divina Providentia non aliquid, nisi aliquod universale, quod tamen non dabile est absque singularibus ex quibus, ut supra ostensum est.  特にその外観を、プロプリウムの思慮がすべてであること、また神的な摂理は何ものでもない、何らからの普遍的なものでないなら、それでもなおそれらから個々のものなしにありえないこと、上に示されているように。


Illi etiam sunt in fallaciis, nam omnis apparentia confirmata ut veritas fit fallacia; さらにまた彼らは欺きの中にいる、なぜなら、真理として確信されたすべての外観は欺きとなるから。


et quantum se confirmant ex fallaciis, tantum fiunt naturalistae; またどれだけ自分自身に欺きから確信するか〔によって〕、それだけ自然主義者となる。


et tantum non credunt aliud, quam quod aliquo sensu corporis simul possunt percipere, imprimis sensu visus, quia hic praecipue unum agit cum cogitatione; またそれだけ何らかのものを信じない、何らかの身体の感覚で同時に知覚することができるもの以外に、特に視覚で、これはとりわけ思考と一つとして働くので。


hi denique fiunt sensuales. これらの者はついに感覚的なものになる。


Et si se confirmant pro natura contra Deum, claudunt interiora mentis suae, ac interponunt sicut velum, ac postea sub velo cogitant, nec aliquid quod supra illud est. また、もし神に反して自然に賛成して(選んで)自分自身に確信するなら、自分の心の内的なものを閉ざす、そして垂れ幕(ヴェール)ように間に置く、そしてその後、垂れ幕(ヴェール)の下に考える、何らかのものを〔考え〕ない、その上にあるもの。


Hi sensuales ab antiquis dicti fuerunt serpentes arboris scientiae. 感覚的なこれらの者は古代人により知識の木のヘビと言われてきた。


De his dicitur in mundo spirituali, quod sicut se confirmant, ita mentis suae interiora occludant, usque tandem ad nasum, nasus enim significat perceptionem veri, et id non aliquam. 彼らについて霊界の中で言われている、自分自身に確信するほど、このように自分の心の内的なものを閉ざす、ついに鼻にまでも、というのは、鼻は真理の知覚を意味するから、またそのことは、何らかのものを☆。


「何らのものを」どうするのでしょうか? 省略されています。「心の内的なものを閉ざすと、鼻まで塞がってしまい、そのことは彼らが真理を何も知覚していないことを意味している」という意味です。


Quales sunt nunc dicetur. どんなものであるか今、言われる。


[2.] Sunt prae aliis callidi et astuti, ac ratiocinatores ingeniosi; [2.] 〔彼らは〕他の者にまさってずるい、また狡猾(陰険)ある、そして才気のある(如才ない)推論する者(理屈屋)である。


ac calliditatem et astutiam vocant intelligentiam et sapientiam; そしてずるさ(抜け目なさ)欺くことを知性と知恵と呼ぶ。


nec sciunt aliter. 異なって知ることもない。


Illos, qui non tales sunt, spectant ut simplices et stupidos, imprimis cultores Dei, et confessores Divinae Providentiae. 彼らを、このようでない者、単純な者や愚かな者のように眺める、特に神の礼拝者たちを、また神的な摂理の信者たちを。


Quoad principia interiora mentis eorum, de quibus ipsi parum sciunt, sunt sicut illi qui vocantur Machiavelistae, qui homicidia, adulteria, furta et falsa testimonia in se spectata, nihili faciunt, et si ratiocinantur contra illa, est solum ex prudentia ne appareant tales. 彼らの心の内的な原理関しては、それらについてその者自身がほとんど知らない、彼らはマキアヴェリの追随者と呼ばれる者のようである、その者は、本質的に(自分自身の中で)眺められた殺人、姦淫、盗みと偽りの証言を、無意味なものとする、またもしそれらに反して推論するなら、そのようなものが見られないように〔との〕思慮からだけである。


[3.] De vita hominis in mundo non aliter cogitant, quam quod illa sit similis vitae bestiae; [3.] 世の中の人間のいのちについて異なって考えない、それは獣のいのちと似ていること以外に。


et de vita hominis post mortem, quod sit sicut vapor vitalis, qui exsurgens e cadavere seu sepulcro relabitur, et sic moritur. また死後の人間のいのちについては、生きている(生命のある)発気のようであること、それは死体または墓から発生する〔ものであり〕戻る(すべり変える)またこのように死ぬ。


Ex hac vesania est, quod spiritus et angeli sint aeres, et apud illos quibus injunctum est credere vitam aeternam, quod animae hominum similiter; ここから狂気がある、霊と天使たちは空気であること、彼らのもとに、その者に永遠のいのちを信じることを押しこまれている、人間の霊魂も同様であること。


et sic quod non videant, audiant et loquantur, proinde quod caeci, surdi et muti sint, et quod solum in particula aeris sui cogitent. またこのように見、聞き、また話さないこと、それゆえに盲目で、つんぼで、またおしであること、またただ自分の空気の小部分の中で考えること☆。


この意味は何でしょうか? おそらく「霊や天使は空気であって、しかし、その占める空間はわずかなものであり、その中でただ思考だけを働かせている」という意味でしょう。


Dicunt, Quomodo potest anima esse aliud? 彼らは言う、どのように霊魂は何らかのものであることができるのか?


Nonne sensus externi una cum corpore mortui sunt? 外なる感覚は身体と一緒に死ぬのではないか?


et quod illos non possint recipere priusquam anima reunitur cum corpore; またそれら〔感覚〕を受けることはできないこと、霊魂が身体に再結合されるより前に。


et quia non aliter quam sensualiter et non spiritualiter comprehendere potuerunt statum animae post mortem, illum constabiliverunt; また、霊的にでなく、感覚的に以外に異なって理解することができなかったので、霊魂の死後の状態を、それを確定した。


alioqui periisset fides de vita aeterna. そうでなければ、永遠のいのちについての信仰は滅びていたであろう。


Imprimis confirmant apud se amorem sui, illum vocantes vitae ignem, et excitamentum ad varios in regno usus. 特に、自分自身のもとで自己愛を確信する、それをいのちの火と呼んで、また役立ちの王国(分野)中でいろいろなものへの刺激。


Et quia tales sunt, etiam sunt idola sui, ac cogitationes illorum, quia sunt fallaciae et ex fallaciis, sunt imagines falsi; また、〔彼らは〕このような者であるので、〔彼らは〕自分自身の偶像でもある、また彼らの思考は、欺きのものまた欺きからのものであるので、虚偽の像(典型)である。


et quia jucundis concupiscentiarum favent, sunt illi satanae et diabolic; また欲望の快さに好感を持つので、彼らはサタンと悪魔である。


satanae dicuntur qui concupiscentias mali apud se confirmant, et diaboli qui illas vivunt. サタンと呼ばれる、悪の欲望を自分自身のもとで確信した者、また悪魔〔と呼ばれる〕それに生きる者。


 


(3) 訳文


310. (1.)「何がプロプリウムの思慮か、また何がプロプリアムでない思慮か」―


外観を自分自身のもとに確信し、またそれらを真理とする者はプロプリウムの思慮の中にいる。特に、プロプリウムの思慮がすべてであり、また神的な摂理は、何らからの普遍的なものでないなら何ものでもないとする外観である、それでもなお、前に示されているように、それらからの個々のものがなくてはありえないのである。


 さらにまた彼らは欺きの中にいる、なぜなら、真理として確信されたすべての外観は欺きとなるから。また欺きからのものを自分自身に確信するかによって、それだけ自然主義者となる。またそれだけ何らかの身体の感覚で同時に知覚することができるもの以外に何も信じない、特に視覚で〔知覚するものである〕、これはとりわけ思考と一つとして働くからである。これらの者はついに感覚的なものになる。


 また、もし神に反して自然自分自身に確信するなら、自分の心の内的なものを閉ざし、そしてヴェールのようなものを間に置く、そしてその後、ヴェールの下で考え、その上にあるものを何も考えない。


これらの感覚的な者は古代人により知識の木のヘビと言われてきた。彼らについて霊界の中で、〔感覚的なものを〕自分自身に確信するほど、自分の心の内的なものを閉ざし、ついに鼻までも閉ざすと言われている、というのは、鼻は真理の知覚を意味し、またその〔鼻をふさぐ〕ことは、何も知覚しないことを意味するからである。


 彼らがどんなものであるか、今、述べよう。


[2.] 彼らは他の者にまさってずるく、また狡猾あり、才気のある理屈屋である。そしてずるさ欺くことを知性と知恵と呼び、それ以外のことを知らない。このようでない者を、特に神の礼拝者、また神的な摂理の信者を単純な者や愚かな者のように眺める。


 彼らの心の内的な原理関しては、それらについてその者自身もほとんど知らないが、彼らは自分自身を眺めたとき、殺人、姦淫、盗みと偽りの証言を無意味なものとするマキアヴェリの追随者と呼ばれる者のようである、またもしそれらに反して推論するなら、そのような者として見られないための思慮だけからである。


[3.] 世の人間のいのちについては、獣のいのちと似ているとしか考えない。また死後の人間のいのちについては、生命のある蒸発気のようであること、それは死体または墓から発生し、戻りこのように死ぬと考えている。


 ここから、永遠のいのちを信じるようにされている者に、霊と天使たちは空気であり、人間の霊魂も同様である、またこのように見も、聞きも、話しもしないこと、それゆえに盲目で、つんぼで、またおしであること、またただ自分のわずかな空気の中で考えているだけである、という狂気がある。


 彼らは、「どのようにして、霊魂は何らかのものであることができるのか? 外なる感覚は身体と一緒に死ぬのではないか?」と言い、また霊魂が身体に再結合されるより前に、それらの感覚を受けることはできないこと、また、霊的にでなく、感覚的にしか理解することができなかったので、霊魂の死後の状態を、〔そのようなものであると〕確定した。そうでなければ、永遠のいのちについての信仰は滅びていたであろう。


 特に、彼らは自己愛を、それをいのちの火、また役立ちの分野の中でいろいろなものへの刺激と呼んで、自分自身のもとで確信する。


また、彼らはこのような者であるので、自分自身が偶像でもあり、また彼らの思考は、欺きのものまた欺きからのものであるので、虚偽の像である。また欲望の快さに好感を持つので、彼らはサタンと悪魔である。悪の欲望を自分自身のもとで確信した者はサタンと呼ばれ、またその欲望に生きる者は悪魔と呼ばれる。

原典講読「神の摂理』 310([4.],[5.]おわり)

 

(2) 直訳


[4.] Quales sunt sensuales homines astutissimi, etiam datum est scire. [4.] 最も狡猾な感覚的な人間がどんなものであるか、さらにまた知ることが与えられた。


Infernum eorum est profunde a tergo, et volunt inconspicui esse; 彼らの地獄は深い、後ろにある、また目立たない(目に見えない)ことを欲している。


quare apparent ibi volantes sicut larvae, quae sunt phantasiae eorum, et vocantur genii. それゆえ、そこに幽霊のように飛び回って見える、それは彼らの幻想である、また悪鬼と呼ばれる。


Quondam ex illo inferno aliqui emissi sunt, ut scirem quales sunt. かつて、その地獄からある者が送り出された、〔彼らが〕どんなものか私が知るために。


Illi statim applicabant se cervici meae sub occipitio, et inde intrabant in meas affectiones, non volentes in cogitationes, quas dextre evitabant; 彼らは直ちに私の首に(自分自身を)寄り添った、後頭部の下に、またここから私の情愛の中に入った、思考の中に〔入ることを〕欲しないで、それを巧みに避けた。


et affectiones meas variabant unam post alteram, animo flectendi illas insensibiliter in oppositas, quae sunt concupiscentiae mali; また私の情愛を変えた、あるものその後に他のもの〔へと〕、それら〔情愛〕を曲げようとするつもりで☆、気づかれずに、正反対のものに、それらは悪の欲望である。


animusには「意図、意向」の意味があり、animoで「~のつもりで」という意味になります。et quia nihil tangebant cogitationes, inflexissent et invertissent illas, me nesciente, nisi Dominus avertisset. また〔私の〕思考を何も触れなかった(影響を及ぼさなかった)ので、それらを曲げ、逆さにしてしまったであろう、私を()知らないで、主が向きを変えさせなかった(防がなかった)ら。


[5.] Fiunt tales, qui in mundo non credunt dari aliquid Divinae Providentiae, et non aliud explorant apud alios, quam eorum cupiditates et desideria; [5.] このような者になる、その者は世の中で何らかの神的な摂理が存在することを信じない、また他の者のもとに何らかのものを調べない(見つけ出さない)、彼らの欲望や願望以外に。


et sic ducunt illos usque dum dominantur super illos. またこのように彼らを導く、彼らの上に支配するまで。


Et quia id tam clandestine et astute faciunt, ut alter non sciat, et sibi similes fiunt post mortem, ideo statim, dum in mundum spiritualem veniunt, in illud infernum dejiciuntur. またそのことはこのようにひそかに、また狡猾に行なわれるので、他の者が知らないように、また自分自身に似た者に死後なる〔ので〕、それゆえ、直ちに、霊界にやって来た時、その地獄の中に投げ込まれる。


Visi in luce caeli apparent absque naso; 天界の光の中で見られて、〔彼らは〕鼻なしに見られる。


et quod mirum, est, quod, tametsi ita astuti sunt, usque sint sensuales prae reliquis. また驚くべきこと、である、そのことは、たとえこのように狡猾であるにしても、それでも他の者よりも感覚的である。


Quoniam antiqui sensualem hominem vocaverunt serpentem, et talis homo callidus, astutus et ratiocinator ingeniosus est prae aliis, ideo dicitur, 古代人は感覚的な人間をヘビと呼んだので、またこのような人間は、他の者にまさってずるく、狡猾、才気のある(如才ない)推論する者(理屈屋)である、それゆえ、言われている、


Quod serpens factus sit astutus prae omni fera agri (Gen.iii. 1). すべての野の獣にまさってヘビは狡猾であったこと(創世記3:1)


Et dicit Dominus, また主は言われる、


“Estote prudentes ut serpentes, et simplices ut columbae” (Matth. x 16); 「あなたがたはヘビのように賢明でありなさい☆、またはハトのように単純(素直)(マタイ10:16)


estoteは珍しい形です、命令法(能動)2人称複数未来形です。
et quoque draco, qui etiam vocatur serpens antiquus, diabolus et satanas, describitur,
 そしてまた竜は、それは古代のヘビ、悪魔やサタンと呼ばれる、述べられている、


Quod haberet capita septem, et cornua decem, et super capitibus diademata septem (Apoc. xii. 3, 9); 七つの頭と十の角を持つこと、また頭の上に七つの王冠(黙示録12:3, 9)
per “capita septem” significatur astutia, per “cornua decem” significatur potentia persuadendi per fallacias, et per “diademata septem” significantur sancta Verbi et ecclesiae profanata.
 「七つの頭」によって狡猾が意味される、「十の角」によって欺きによっての説きつける力が意味される、また「七つの王冠」によってみことばと教会の聖なるもの〔の〕冒涜が意味される。


 


(3) 訳文


310.  [4.] 最も狡猾な感覚的な人間がどんなものであるか、さらにまた知ることが与えられた。彼らの地獄は深くて、後ろにあり、また彼らは目に見えないことを欲している。それゆえ、そこで幽霊のように飛び回って見え、それは彼らの幻想であり、また悪鬼と呼ばれる。


 かつて、その地獄からある者が送り出された。〔彼らが〕どんなものか私が知るためにである。


 彼らは直ちに私の後頭部の下の首に寄り添い、またここから私の情愛の中に入った。思考の中に入ることは欲しないで、それを巧みに避けた。また私の情愛を、気づかれずに、悪の欲望である正反対のものに曲げようとするつもりで、あるものから他のものへと変えた。また私の思考には何も影響を及ぼさず、私が知らなうちに、主が向きを変えさせなかったら、それらを曲げ、逆さにしてしまったであろう。


[5.] 世で何らかの神的な摂理が存在することを信じない者、また他の者のもとに、彼らを導き、彼らを支配するような、彼らの欲望や願望以外に何らかのものを見つけ出さない者は、このような者になる。


 また、そのことは他の者が知らないように、ひそかに、また狡猾に行なわれ、また死後、自分自身がそれに似た者になるので、それゆえ、霊界にやって来た時、直ちに、その地獄の中に投げ込まれる。


 天界の光の中で見られるとき、彼らには鼻がない。また驚くべきことに、たとえこのように狡猾であるにしても、それでも他の者よりも感覚的である。


 古代人は感覚的な人間をヘビと呼び、またこのような人間は、他の者にまさってずるく、狡猾で、才気のある理屈屋であるので、それゆえ、言われている、


 


 すべての野の獣にまさってヘビは狡猾であったこと(創世記3:1)


 


また主は言われている、


 


 「あなたがたはヘビのように賢明であ、またはハトのように素直でありなさい」(マタイ10:16)


 


 そしてまた、古いヘビ、悪魔やサタンと呼ばれる竜は述べられている、


 


 七つの頭と十の角を、また頭の上に七つの王冠持つこと(黙示録12:3, 9)


 


「七つの頭」によって狡猾が意味され、「十の角」によって欺きによる説得力が意味され、また「七つの王冠」によってみことばと教会の聖なるものの冒涜が意味される。