(1) 原文
289. Quod nec aliquis in inferno cogitet a se sed ex aliis circum se, nec hi alii a se, sed etiam ex aliis, et quod cogitationes et affectiones vadant in ordine a societate ad societatem, praeter quod ullus sciat aliter quam quod a se, hoc saepius ostensum est. Quidam qui crediderunt se cogitare et velle a se, missi sunt in societatem, intercepta communicatione cum vicinis, ad quas etiam illorum cogitationes exspatiari soluerunt, ac in illa detenti sunt: et tunc dictum est illis, ut cogitent aliter quam spiritus illius societatis cogitant, ac ut cogant se ad cogitandum contra illud; sed fassi sunt, quod hoc eis impossibile esset. [2.] Hoc factum est cum multis, et quoque cum Leibnitzio, qui etiam convictus est, quod nemo cogitet ex se sed ex aliis; et quod nec alii a se; et quod omnes ex influxu e caelo, et quod caelum ex influxu a Domino. Quidam de hac re meditati, dixerunt quod hoc stupendum sit, et quod vix aliquis possit adduci ad id credendum, quia est prorsus contra apparentiam; sed quod usque non possint negare, quia plene ostensum est. Sed tamen cum in admiratione fuerunt, dixerunt, quod sic non in culpa sint, quod malum cogitent; tum quod sic videatur sicut malum sit a Domino: et quoque quod non comprehendant, quomodo solus Dominus possit facere, ut omnes tam diversimode cogitent. Sed haec tria in sequentibus evolvenda sint.
(2) 直訳
Quod nec aliquis in inferno cogitet a se sed ex aliis circum se, nec hi alii a se, sed etiam ex aliis, et quod cogitationes et affectiones vadant in ordine a societate ad societatem, praeter quod ullus sciat aliter quam quod a se, hoc saepius ostensum est. 地獄の中のある者は自分自身(のもの)から☆でもなく、しかし自分自身のまわりの他の者から☆、この他の者たちもまた自分自身(のもの)からでもなく、しかしまた他の者から考えること、また思考と情愛は社会から社会へ順序にしたがって進むこと、加えて、だれも異なって知らないこと、自分自身(のもの)から以外に、このことが(さらに)しばしば示された。
☆ ここにa se(自分自身から)とex aliis(他の者から)とあります。このaとexについて英訳書(デック訳、スヴェーデンボリ協会発行、最も定評ある英訳書です)にその違いについて訳注がありますので以下に紹介します。
〝ここの前置詞aとexはともに対照的に用いられ、「から」と訳されている。aは原因となる動因または出てくる源を、exは行為を果たす上で助けとなる動因を示す。この違いはaをof、exをfromとして、「だれも自分自身のものから(of himself)考えない、しかし他の者から(from others)考える」と訳すことで気づくかもしれない〟
そこで、この文節にかぎってa seを「自分自身(のもの)から」(普段は「自分自身から」です)、ex aliisを「他の者から」と訳しておくことにします。
Quidam qui crediderunt se cogitare et velle a se, missi sunt in societatem, intercepta communicatione cum vicinis, ad quas etiam illorum cogitationes exspatiari soluerunt, ac in illa detenti sunt: ある者たちが、その者は自分自身(のもの)から考えることと意志することを自分自身に信じた、社会の中に送られた、近くの者との伝達(手段)をさえぎられて、そこ〔社会〕にもまた彼らの思考がよく広がった(広がる習慣であった)、そしてその中に留められた。
et tunc dictum est illis, ut cogitent aliter quam spiritus illius societatis cogitant, ac ut cogant se ad cogitandum contra illud; また、その時、彼らに言われた、異なって考えるように、その社会の霊たちが考える以外に、そして自分自身を強いるように、彼らに反して考えるように。
sed fassi sunt, quod hoc eis impossibile esset. しかし、認めた(告白した)☆、このことは彼らに不可能であったこと。
☆ fassiの辞書形はfateorです。
[2.] Hoc factum est cum multis, et quoque cum Leibnitzio, qui etiam convictus est, quod nemo cogitet ex se sed ex aliis; [2.] このことが多くの者になされた、そしてまたライプニッツに、その者もまた確信(納得)させられた、だれも自分自身から考えないこと、しかし他の者から。
et quod nec alii a se; また他の者も自分自身(のもの)からでないこと。
et quod omnes ex influxu e caelo, et quod caelum ex influxu a Domino. またすべての者は天界からの流入から〔考える〕こと、また天界は主(のもの)からの流入から。
Quidam de hac re meditati, dixerunt quod hoc stupendum sit, et quod vix aliquis possit adduci ad id credendum, quia est prorsus contra apparentiam; ある者が、この事柄について熟考して、このことは驚くべきことであることを言った、またほとんどだれかはそのことを信じるように引き寄せられることができない、まったく外観に反しているので。
sed quod usque non possint negare, quia plene ostensum est. しかし、それでも否定することができないこと、十分に示されているので。
Sed tamen cum in admiratione fuerunt, dixerunt, quod sic non in culpa sint, quod malum cogitent; しかし、それでもなお、驚嘆の中にいたとき、言った、〔1〕このように責任(とがめ、過失)の中にいないこと、悪を考えること。
tum quod sic videatur sicut malum sit a Domino: 〔2〕なおまたこのように、悪は主からであるように見られること。
et quoque quod non comprehendant, quomodo solus Dominus possit facere, ut omnes tam diversimode cogitent. 〔3〕そしてまた理解しないこと、主だけが行なうことができること、すべての者がこのようにいろいろな方法で(異なって)考えるように。
Sed haec tria in sequentibus evolvenda sint. しかし、これらの三つのことは続くものの中で☆説明される。
☆ このあとの294番です。
(3) 訳文
289. 地獄の中のある者は、自分自身(のもの)からでもなく、しかし自分自身のまわりの他の者から、この他の者たちもまた自分自身(のもの)からでもなく、しかしまた他の者から考えること、また思考と情愛は社会から社会へ順序にしたがって進むこと、加えて、だれも、自分自身(のもの)からとしか知らないこと、このことがしばしば示された。
自分自身(のもの)から考え、意志することを自分自身に信じた者たちが、近くの者との伝達をさえぎられてある社会の中に送られた。そこの社会もまた彼らの思考が広がるものであって、その社会に留められた。また、その時、彼らに、その社会の霊たちが考えるのと異なって考えるように、そして自分自身を彼らに反して考えることを強いるように言われた。しかし、彼らは、このことが不可能であったことを認めた。
[2.] このことが多くの者に、そしてまたライプニッツになされ、その者もまただれも自分自身から、また他の者も自分自身(のもの)から考えないで、しかし他の者から考えこと、またすべての者は天界からの流入からこと、また天界は主(のもの)からの流入から考えることを納得させられた。ある者は、この事柄について熟考して、このことは驚くべきことであり、まったく外観に反しているので、ほとんどだれもそのことを信じるように引き寄せられることができない、しかし、それでも十分に示されているので否定することができない、と言った。
しかし、それでもなお、驚嘆の中にいたとき、〔次のことを〕言った、〔1〕悪を考えることは、このように過失とならないこと。〔2〕なおまた、このように、悪は主からであるように見られること。〔3〕そしてまた、すべての者がこのように異なって考えるように、主だけが行なうことができることは理解できないこと。
しかし、これらの三つのことは続くものの中で説明される。