原典講読「神の摂理』 279([6]~[7])

 

(2) 直訳


[6.] Quartum: [6.] 第四:


Quod illi qui credunt momentaneam salvationem et immediatam misericordiam, non sciant quod affectiones, quae sunt voluntatis, sint merae mutationes status substantiarum pure organicarum mentis; 彼らは、瞬間の救いと直接の慈悲を信じる者、知らないこと、情愛が、それは意志のものである、心の有機体の(器官の)純粋な実体的な変化の状態にほかならない。


et quod cogitationes, quae sunt intellectus, sint merae mutationes et variationes formae illarum; また思考が、それは理解力のものである、それらの形の変化と相違(多様性)ほかならない。


et quod memoria sit status istarum mutationum et variationum permanens. また記憶は、これらの変化のとどまっている(持続している)状態であること。


Quis non agnoscit, quando dicitur, quod affectiones et cogitationes non dentur nisi in substantiis et earum formis, quae sunt subjecta, et quia dantur in [1]cerebro, quod plenum est substantiis et formis, vocantur formae pure organicae. だれが認めないか、言われる時、情愛と思考は実体(物質)その形の中でないなら存在しないこと、それらが主体である、また脳の中に存在するので、それは実体(物質)と形に満ちている、純粋な有機体の(器官の)形と呼ばれる。


Nemo, qui rationaliter cogitat, non potest non ridere ad quorundam phantasias, quod affectiones et cogitationes non sint in subjectis substantiatis, sed quod sint halitus modificati a calore et luce, sicut apparentes imagines in aere et aethere; だれも、理性的に考える者、ある種の幻想に笑うことができない、〔ことは〕ない、情愛と思考は実体(物質)の主体の中にないこと、しかし、熱と光により変えられた息(発散物)であること、空気やエーテルの中に映像(想像の産物)の見られるような。


cum tamen cogitatio non plus dari potest separata a forma substantiali, quam visus a sua quae est oculus, auditus a sua quae auris, et gustus a sua quae est lingua. そのとき、それでもなお、思考は実体的(物質的)な形から分離して存在することできるより多くない、視覚が自分のものからよりも、それは目である、聴覚が自分のものからそれは耳、また味覚が自分のものからそれは舌である。


Specta cerebrum, et videbis substantias innumerabiles, et similiter fibras, et quod nihil non ibi organizatum sit; 脳を眺めよ、また(=すると)なたは無数の実体(物質)を見る、また同様に繊維を、またそこに有機的に設計されていない(有機的にまとめられていない)ものは何もないこと。


quid opus est alia confirmatione, quam oculari illa? 何が必要とされる☆か? 他の証拠が、その目に見える〔証拠〕以外に。


opus estは奪格をともなって「~必要とされる」という意味の非人称構文です。


[7.] Sed quaeritur, Quid ibi affectio et quid cogitatio? [7.] しかし、質問される、何がそこに情愛か、何が思考か?


Hoc concludi potest ab omnibus et singulis quae in corpore; このことはすべてと個々のものから証明されることができる、それらは身体の中の。


ibi sunt plura viscera, singula in sua sede fixa, et suas functiones per mutationes et variationes status et formae operantur; そこに多くの内臓がある、個々のものは自分の固定した場所(位置)の中に、自分の機能(役目)を状態と形の変化と変化(変化による相違)よって働いている。


quod in operationibus suis sint, notum est; 自分の働きの中にあることは、よく知られている。


ventriculus in suis, intestina in suis, renes in suis, hepar, pancreas et lien in suis, ac cor et pulmo in suis; 胃は自分の(働きの)中に、腸は自分の(働きの)中に、腎臓は自分の(働きの)中に、肝臓、すい臓と脾臓は自分の(働きの)中に、また心臓と肺は自分の(働きの)中に。


et omnes illae operae solum intrinsecus moventur, ac intrinsecus moveri est per mutationes et variationes status et formae. また、すべてのこれらの働きは内部だけで働かされる、そして内部で働かされること、状態と形の変化と変化(変化による相違)よって。


Inde constare potest, quod substantiarum pure organicarum mentis operationes non aliud sint, cum differentia quod operationes substantiarum organicarum corporis sint naturales, at mentis spirituales, et quod hae et illae unum faciant per correspondentias. ここから明らかにすることができる、心の有機体の(器官の)純粋な実体的な働きが他のものではないこと、相違とともに、身体の有機体の(器官の)実体的な働きが自然的であること、しかし、心のものは霊的〔である〕、またこれ〔後者〕とそれ〔前者〕は対応によって一つとなっていること。


 


(3) 訳文


279.  [6.] Quartum: [6.] 第四:「瞬間の救いと直接の慈悲を信じる者は、意志のものである情愛が、心の有機体の純粋な実体的な変化の状態にほかならず、また理解力のものである思考が、それらの形の変化と相違ほかならず、また記憶は、これらの変化のとどまっている状態であること知らない」


 情愛と思考は実体(物質)その形の中でないなら存在しないこと、また主体である脳の中に存在するので、それは純粋な有機体の(器官の)形と呼ばれる実体(物質)と形に満ちている、と言われる時、だれが〔そのことを〕認めないか


 理性的に考える者ならだれも、情愛と思考は実体(物質)の主体の中になく、空気やエーテルの中の映像に見られるような熱と光により変えられた息(発散物)であるといったある種の幻想を笑うことしかできないそのとき、それでもなお、視覚が自分のものである目から、聴覚が自分のものである耳から、また味覚が自分のものである舌から分離して存在するがことできない〔ように〕、それ以上に思考は実体的(物質的)な形から分離して存在するがことできない。


 脳を眺めよ、するとあなたは、無数の実体(物質)を、また同様に繊維を、またそこに有機的にまとめられていないものは何もないことを見る。その目に見える〔証拠〕以外に、他の証拠の何が必要とされるか?


[7.] しかし、「そこの何が情愛か、何が思考か?」と質問される。このことは身体の中のすべてと個々のものから証明されることができる。そこに多くの内臓があり、その個々のものは自分の固定した位置にあって、自分の機能を状態と形の変化と相違によって働かせている。胃は自分の働きの中に、腸は自分の働きの中に、腎臓、肝臓、すい臓と脾臓は自分の働きの中に、また心臓と肺は自分の働きの中にあることは、よく知られている。また、すべてのこれらの働きは内部だけで働いており、そして、状態と形の変化と相違によって内部で働いている。


 ここから、心の有機体の(器官の)純粋な実体的な働きが、身体の有機体の(器官の)実体的な働きが自然的である相違とともに、心のものは霊的である以外の他のものではないこと、またこれら〔心のと身体のもの〕は対応によって一つとなっていることを明らかにすることができる。