原典講読『神の摂理』 262(~[3])

 

(1) 原文


262.  (i.) Quod contra Divinam Providentiam dubium possit inferri ex eo, quod totus Christianus orbis colat Deum unum sub tribus Personis, quod est, tres Deos: et quod huc usque nesciverit, quod Deus sit unus persona et essentia, in quo Trinitas, et quod ille Deus sit Dominus. Ratiocinator De Divina Providentia dicere potest, Annon tres Personae tres Dii sunt, dum unaquaevis Persona per se est Deus? Quis potest aliter cogitare? Immo quis aliter cogitat? Ipse Athanasius non potuit aliter; quare in fide Symbolica, quae ab Ipso nominatur, dicit,


 


“Tametsi ex Christiana veritate agnoscere debemus unamquamque Personam esse Deum et Dominum; usque non licet ex Christiana fide dicere seu nominare tres Deos aut tres Dominos.”


 


Per hoc non aliud intelligitur, quam quod debeamus agnoscere tres Deos et Dominos, sed quod non liceat dicere seu nominare tres Deos et tres Dominos. [2.] Quis usquam potest percipere unum Deum, nisi etiam unus sit persona? Si dicitur, quod percipere possit, si cogitat, quod una essentia sit Tribus, quis ex hoc aliud percipit et potest percipere, quam quod sic unanimes sint, et quod consentiant, et usque quod tres Dii sint? Et si altius cogitat, secum dicit, Quomodo potest Divina essentia, quae infinita est, dividi? et quomodo potest illa ab aeterno gignere alium, et adhuc producere alium qui ab utroque procedat? Si dicitur, quod id credendum sit, et de eo non cogitandum, sed quis non cogitat de eo quod dicitur credendum esse; unde alioqui agnitio quae est fides in sua essentia? Annon ex cogitatione de Deo ut de tribus Personis ortus est Socinianismus et Arianismus, qui in corde plurium regnant, quam credis? Fides unius Dei, et quod unus ille Deus sit Dominus, facit ecclesiam, in Ipso enim est Divina Trinitas; quod ita sit, videatur in Doctrina Novae Hierosolymae de Domino, a principio ad finem. [3.] Sed quid cogitatur hodie de Domino? Cogitaturne quod sit Deus et Homo, Deus ex Jehovah Patre, a quo conceptus est, et Homo ex Maria Virgine, ex qua natus est? Quis cogitat, quod Deus et Homo in Ipso, seu Divinum et Humanum Ipsius, sint una Persona, et quod sint unum sicut anima et corpus unum sunt? An quisquam hoc novit? Interroga Doctores ecclesiae, ac dicent quod non sciverint; cum tamen est ex doctrina ecclesiae in universo Christiano orbe recepta, quae talis:


“Dominus noster Jesus Christus Filius Dei, est Deus et Homo; et quamvis est Deus et Homo, usque non sunt duo, sed est unus Christus est unus, quia Divinum suscepit ad se Humanum; immo est prorsus unus, est enim una Persona; quoniam sicut anima et corpus facit unum hominem, ita Deus et homo est unus Christus:”


 


hoc est Fide seu symbolo Athanasii. Quod non sciverint, est quia, cum legerunt illud, non cogitaverunt de Domino ut Deo, sed solum ut de Homine. [4.] Si iidem interrogantur num sciant, a quo conceptus est, num a Deo Patre, vel num a suo Divino, et respondebunt quod a Deo Patre, hoc enim est secundum Scripturam. Annon tunc Pater et Ipse unum sunt, sicut anima et corpus unum sunt? Quis potest cogitare, quod a duobus Divinis conceptus sit, et si suo, quod illud foret Pater Ipsius? Si adhuc interrogas, Quae vestra idea est de Divino Domini, et quae de Humano Ipsius? dicent quod Divinum Ipsius sit ab Essentia Patris, ac Humanum ab Essentia matris, et quod Divinum Ipsius sit apud Patrem: et si tunc interrogas, Ubinam Ipsius Humanum? et nihil respondebunt? separant enim in idea sua Divinum et Humanum Ipsius, ac Divinum faciunt aequale Divino Patris, et Humanum simile humano alterius hominis; et non sciunt, quod sic etiam separent animam et corpus; nec vident contradictionem, quod sic natus fuisset rationalis homo ex sola matre. [5.] Ex idea impressa de Humano Domini, quod simile fuerit humano alterius hominis, factum est, quod Christianus aegre possit adduci ad cogitandum Divinum Humanum, etiamsi diceretur quod anima seu vita Ipsius a conceptione fuerit et sit Ipse Jehovah. Collige nunc rationes, et expende, num alius Deus universi sit quam Solus Dominus, in quo Ipsum Divinum a quo est quod vocatur Pater, Divinum Humanum quod vocatur Filius, et Divinum procedens quod vocatur Spiritus Sanctus, et sic quod Deus unus sit Persona et Essentia, et quod ille Deus sit Dominus. [6.] Si instas dicendo, quod Ipse Dominus nominaverit Tres apud Matthaeum,


 


“Euntes et discipulos facite omnes gentes, baptizantes eos in nomen Patris, Filii et Spiritus Sancti (xxviii. 19);


sed quod hoc dixerit, ut sciretur quod in Ipso nunc glorificato Divina Trinitas esset, patet a versu proxime antecedente et proxime sequente ibi; in versu proxime antecedente dicit, quod Ipsi data sit omnis potestas in caelo et in terra: et in versu proxime sequente dicit, quod Ipse cum illis esset usque ad comsummationem saeculi, ita de Se Solo, et non de Tribus. [7.] Nunc ad Divinam Providentiam, cur permiserit, quod Christiani colerent Deum unum sub tribus Personis, quod est, tres Deos, et huc usque nesciverint, quod Deus unus sit Persona et Essentia in quo Trinitas, et quod ille Deus sit Dominus; non in causa est Dominus sed ipse homo; Dominus docuit id manifeste in suo Verbo, ut constare potest ex omnibus illis locis, quae in Doctrina Novae Hierosolymae de Domino, adducta sunt; et quoque docuit in doctrina omnium ecclesiarum, in qua est, quod Divinum et Humanum Ipsius non sint duo, sed una Persona unita sicut anima et corpus: [8.] at quod Divinum et Humanum diviserint et Divinum fecerint aequale Divino Jehovae Patris, et Humanum aequale humano alterius hominis, erat prima causa, quia ecclesia post ortum ejus descivit in Babyloniam, quae in se potestatem Divinam Domini transtulit; verum ne diceretur Divina potestas sed humana, fecerunt Humanum Domini simile humano alterius hominis: et postea, quando ecclesia reformata est, ac sola fides recepta pro unico medio salvationis, quae est ut Deus Pater misereatur propter Filium, nec potuit Humanum Domini aliter spectari; quod non potuerit, est causa, quia nemo potest adire Dominum, et corde agnoscere Ipsum pro Deo caeli et terrae, nisi qui vivit secundum praecepta Ipsius. In mundo spirituali, ubi quisque tenetur loqui sicut cogitat, ne quidem potest aliquis nominare Jesum, nisi qui vixit in mundo sicut Christianus; et hoc ex Divina Ipsius Providentia, ne Nomen Ipsius profanaretur.


 


(2) 直訳


(i.) Quod contra Divinam Providentiam dubium possit inferri ex eo, quod totus Christianus orbis colat Deum unum sub tribus Personis, quod est, tres Deos: (i.) 「神的な摂理に反してこのことから疑いを持ち込む(もたらす)とができること、全キリスト教世界が、三つの位格(ペルソナ)の下に一つの神を崇拝していること、すなわち、三つの神。


et quod huc usque nesciverit, quod Deus sit unus persona et essentia, in quo Trinitas, et quod ille Deus sit Dominus.  またここまで☆知らなかったこと、神が一つの位格(ペルソナ)と本質であること、またその中に三一性がある、また、その神は主であること」―


hucusqueの二語で「ここまで、この点まで」という意味になります。


Ratiocinator De Divina Providentia dicere potest, Annon tres Personae tres Dii sunt, dum unaquaevis Persona per se est Deus? 神的な摂理についての推論する者(理屈家)は言うことができる、「三つの位格☆は三つの神ではないのか? その時、それぞれの位格は本質的に神である」


personaは「人物、人物の個性、人格」という意味です。またここから「役割、俳優、仮面」といった意味もあります(スヴェーデンボリはそれらの意味で用いてもいます)。この言葉が神に使われる時(神は人ではないので人格とは言い難いのでその代わりに)「位格」またはそのまま「ペルソナ」と表現します。


Quis potest aliter cogitare? だれが〔これと〕異なって考えることができるのか?


Immo quis aliter cogitat? それどころか、だれが〔これと〕異なって考えるのか?


Ipse Athanasius non potuit aliter; アタナシウス自身が〔これと〕異なって考えることができなかった。


quare in fide Symbolica, quae ab Ipso nominatur, dicit, それゆえ、信条の信仰の中に、それはその者から〔因んで〕名づけられた、言われている、


“Tametsi ex Christiana veritate agnoscere debemus unamquamque Personam esse Deum et Dominum: 「たとえキリスト教徒の真理から私たちは認めなければならくても、それぞれの位格が神と主であると、


usque non licet ex Christiana fide dicere seu nominare tres Deos aut tres Dominos.” それでも、キリスト教徒の信仰から言うこと、すなわち、名前を上げることは許されない、三つの神または三つの主と」


Per hoc non aliud intelligitur, quam quod debeamus agnoscere tres Deos et Dominos, sed quod non liceat dicere seu nominare tres Deos et tres Dominos. このことによって何らかのものは意味されない、私たちは三つの神と主を認めなくてはならないこと(余儀なく~する)、しかし、三つの神と三つの主を言うかまたは名前を上げることは許されないこと以外の。


[2.] Quis usquam potest percipere unum Deum, nisi etiam unus sit persona? [2.] これまで(いったい)だれが一つの神を知覚することができるのか? さらにまた位格が一つでないなら。


Si dicitur, quod percipere possit, si cogitat, quod una essentia sit Tribus, quis ex hoc aliud percipit et potest percipere, quam quod sic unanimes sint, et quod consentiant, et usque quod tres Dii sint? もし言われるなら、知覚することができることが、もし考えるなら、三つのもの()に一つの本質があること、だれがこのことからあることを知覚する、また知覚できるのか、このように〔彼ら=三つの神〕一つの心であること、また一致している(同意している)こと、またそれでも三つの神であること。


Et si altius cogitat, secum dicit, Quomodo potest Divina essentia, quae infinita est, dividi? またもし、さらに深く考えるなら、自分自身に言う、どのように神的な本質が分割されることができるのか? それは無限である。


et quomodo potest illa ab aeterno gignere alium, et adhuc producere alium qui ab utroque procedat? またどのようにそれが永遠から他のものを生むことができるのか? またさらに他のものを引き出す(生み出す)ことが、それは両方のものから発出する。


Si dicitur, quod id credendum sit, et de eo non cogitandum, sed quis non cogitat de eo quod dicitur credendum esse; もし言われるなら、そのことを信じなければならないこと、またそのことについて考えてはならない、しかし、だれかがそのことについて考える、信じなければならないと言われることを。


unde alioqui agnitio quae est fides in sua essentia? どこからある者に承認が〔あるのか〕? それは信仰である、その本質の中で。


Annon ex cogitatione de Deo ut de tribus Personis ortus est Socinianismus et Arianismus, qui in corde plurium regnant, quam credis? 神について三つの位格についてとしての思考からソッツイーニ主義とアリウス主義が起こっていないか? その者たちは心で多くの者を支配する、あなたが信じるよりも。


Fides unius Dei, et quod unus ille Deus sit Dominus, facit ecclesiam, in Ipso enim est Divina Trinitas; 一つの神の信仰は、また一つのその神が主であること、教会をつくる、というのはその方の中に神的三一性があるから。


quod ita sit, videatur in Doctrina Novae Hierosolymae de Domino, a principio ad finem. このようであることは、『新エルサレムの教え、主について』の中に見られる、最初から最後まで。


[3.] Sed quid cogitatur hodie de Domino? [3.] しかし、何が考えられているか? 今日、主について。


Cogitaturne quod sit Deus et Homo, Deus ex Jehovah Patre, a quo conceptus est, et Homo ex Maria Virgine, ex qua natus est? 考えられていないか? 神と人間であること、父なるエホバからの神、その者から受胎した、また処女マリアからの人間、その者から生まれた。


Quis cogitat, quod Deus et Homo in Ipso, seu Divinum et Humanum Ipsius, sint una Persona, et quod sint unum sicut anima et corpus unum sunt? だれが考えるのか? その方の中の神と人間が、すなわち、その方の神的人間性が、一つの位格であること、また霊魂と身体が一つであるように一つであること。


An quisquam hoc novit? だれがこのことを知っている(知った)のか?


Interroga Doctores ecclesiae, ac dicent quod non sciverint; 教会の教える者(教師)に質問せよ、そして知らないことを言う。


cum tamen est ex doctrina ecclesiae in universo Christiano orbe recepta, quae talis: そのとき、それでも全キリスト教世界の中の教会の教えからである、それがこのよう〔である〕―
“Dominus noster Jesus Christus Filius Dei, est Deus et Homo;
 「私たちの主、イエスキリスト、神の御子は、神と人間である。


et quamvis est Deus et Homo, usque non sunt duo, sed est unus Christus; またたとえ神と人間であっても、それでも二つではない、しかし、一つのキリストである。


est unus, quia Divinum suscepit ad se Humanum; 一つである、神性がそれ自体に人間性を受け入れた(まとった)ので。


immo est prorsus unus, est enim una Persona; それどころか完全に一つである、というのは、一つの位格であるから。


quoniam sicut anima et corpus facit unum hominem, ita Deus et homo est unus Christus:” 霊魂と身体が一人の人間をつくるようにであるから(を考えれば)、そのように神と人間は一人のキリストである」


hoc est Fide seu symbolo Athanasii. これはアタナシウスの信仰または信条である。


Quod non sciverint, est quia, cum legerunt illud, non cogitaverunt de Domino ut Deo, sed solum ut de Homine. 〔彼らは〕知らない(知らなかった)こと、~であるので、それを読む時、神として主について考えなかった、しかし、単に人間についてのように〔考えた〕。


 


(3) 訳文


262. (i.) 「全キリスト教世界が、三つの位格(ペルソナ)、すなわち、三つの神のもとに一つの神を崇拝していること、またこれまで、神が一つの位格(ペルソナ)と本質であること、またその中に三一性があること、また、その神は主であることを知らなかったことから、神的な摂理に反する疑いをもたらすことができること」


 神的な摂理についての推論する者は、「それぞれの位格が本質的に神である時、三つの位格は三つの神ではないのか? だれが〔これと〕異なって考えることができるのか? それどころか、だれが〔これと〕異なって考えるのか?」と言うことができる〔別訳:言うかもしれない〕。アタナシウス自身が〔これと〕異なって考えることができなかった。それゆえ、その者に因んで名づけられた信条の信仰の中に言われている、


 


「たとえキリスト教徒の真理から私たちが、それぞれの位格が神と主であると認めなくてはならくても、それでも、キリスト教徒の信仰から、三つの神または三つの主と言うこと、すなわち、名前を上げることは許されない」


 


 このことによって、私たちは三つの神と主を認めなくてはならないが、しかし、三つの神と三つの主を言うかまたは名前を上げることは許されないこと以外の何も意味されない。


[2.] 位格もまた一つでないなら、いったいだれが一つの神を知覚することができるのか? もし知覚することができると言われるなら、もし三つの神に一つの本質があると考えるなら、だれがこのことから、このように一つの心であり、また一致していて、それでも三つの神であることを知覚し、また知覚できるのか? もし、さらに深く考えるなら、どのように無限である神的な本質が分割されることができるのか、と自分自身に言う。またどのように、それが永遠から他のものを生み、また両方のものから発出するさらに他のものを生み出すことができるのか? だれかが考え、信じなければならないと言われることについて、もし、そのことを信じなければならないこと、またそのことについて考えてはならない、と言われるなら、それは本質的に信仰である、という承認が、どこからその者にあるのか? 神について三つの位格についてとしての思考からソッツイーニ主義とアリウス主義が起こっていないか? その者たちは、あなたが信じるよりも多くの者を心で支配している。


 一つの神、またその一つの神が主である、という信仰が教会をつくる、というのはその方の中に神的三一性があるからである。


このようであることは、『新エルサレムの教え、主について』の最初から最後までに見られる。


[3.] しかし、今日、主について何が考えられているのか? 父なるエホバからの神から受胎し、また人間である処女マリアからから生まれた神と人間である、と考えられていないか? その方の中の神と人間が、すなわち、その方の神的人間性が、一つの位格であること、また霊魂と身体が一つであるように一つである、とだれが考えているのか? だれがこのことを知っているのか? 教会の教師に質問せよ、すると、知らない、と言う。そのとき、それでも全キリスト教世界の中の教会の教えは次のものである―


 「私たちの主、イエスキリスト、神の御子は、神と人間である。また、たとえ神と人間であっても、それでも二つではなく、一人のキリストである。神性がそれ自体に人間性をまとったので一人である。それどころか、完全に一つである、というのは、一つの位格であるから。霊魂と身体が一人の人間をつくるように、そのように神と人間は一人のキリストである」


 


 これはアタナシウスの信仰または信条である。これを読む時、〔彼らは〕神として主について考えず、単に人間のように考えたので、知らなかったのである。

コメントを残す