原典講読『神の摂理』 246, 247, 248

 

(1) 原文


246.  (vi.) Quod permissum sit multis regibus post Salomonem profanare templum et sancta ecclesiae, erat quia populus repraesentabat ecclesiam, et rex caput eorum; et quia gens Israelitica et Judaica talis erat, ut non diu potuerint repraesentare ecclesiam, erant enim corde idololatrae, quare successive a cultu repraesentativo recesserunt, pervertendo omnia ecclesiae, usque ut tandem devastaverint illam. Hoc per profanationes Templi a regibus, et per idololatrias eorum, repraesentatum est; ipsa devastatio ecclesiae per ipsius Templi destructionem, perque abductionem populi Israelitici, ac per captivitatem populi Judaici in Babyloniam. Haec fuit causa; et quicquid fit ex aliqua causa, fit ex Divina Providentia secundum aliquam legem ejus.


 


(2) 直訳


(vi.) Quod permissum sit multis regibus post Salomonem profanare templum et sancta ecclesiae, erat quia populus repraesentabat ecclesiam, et rex caput eorum; (vi.)「ソロモン後に多くの王に神殿と教会の聖なるものを冒涜することが許されたこと」〔このことは〕民が教会を表象したからである、また王は彼らの頭(主要な部分、源)


et quia gens Israelitica et Judaica talis erat, ut non diu potuerint repraesentare ecclesiam, erant enim corde idololatrae, quare successive a cultu repraesentativo recesserunt, pervertendo omnia ecclesiae, usque ut tandem devastaverint illam. また、イスラエルとユダの国民はこのようであったので、長い間は教会を表象することができなかったような、というのは心で偶像崇拝()あったから、それゆえ、引き続いて(連続的に)象的な礼拝からそれた(やんだ)、教会のすべてのものをゆがめて、ついにそれらを破壊し(荒した)でも。


Hoc per profanationes Templi a regibus, et per idololatrias eorum, repraesentatum est; このことは王たちにより神殿の冒涜によって、また彼らの偶像崇拝によって、表象された。


ipsa devastatio ecclesiae per ipsius Templi destructionem, perque abductionem populi Israelitici, ac per captivitatem populi Judaici in Babyloniam. 教会の荒廃(荒すこと)のものは、神殿そのものの破壊によって、イスラエルの民の連れ去ることによってもまた、そして、バビロニア(の中)へユダの民の捕囚によって。


Haec fuit causa; これが理由であった。


et quicquid fit ex aliqua causa, fit ex Divina Providentia secundum aliquam legem ejus. また、何でもある理由から起こる(生じる)ことは、神的な摂理から起こる(生じる)、その法則の何らかのものにしたがって。


 


(3) 訳文


246.  (vi.)「ソロモン後に多くの王に神殿と教会の聖なるものを冒涜することが許されたこと」


このことは、民が教会を表象し、また王は彼らの頭であったからである。また、イスラエルとユダの国民は、長い間は教会を表象することができなかったようなものであったので、というのは心で偶像崇拝者であったから、それゆえ、継続的に象的な礼拝から、教会のすべてのものをゆがめ、ついにそれらを破壊するにでもそれた。このことは王たちによる神殿の冒涜によって、また王たちの偶像崇拝によって、教会の荒廃のものは、神殿そのものの破壊によって、イスラエルの民が連れ去られ、そして、ユダの民のバビロニアへの捕囚によってもまた表象された。


 これが〔許されたことの〕理由であった。また、何であれ、ある理由から起こることは、神的な摂理から、その法則の何らかのものにしたがって起こる〔のである〕


 


(1) 原文


247.  (vii.) Quod genti isti fuerit permissum crucifigere Dominum, erat quia ecclesia apud illam gentem prorsus devastata fuit, et talis facta, ut non modo non cognoscerent et agnoscerent Dominum, sed etiam odio haberent Ipsum: at usque omnia quae fecerunt Ipsi, fuerunt secundum leges Divinae Ipsius Providentiae. Quod passio crucis fuerit ultima tentatio, seu ultima pugna, per quam Dominus plene vicit inferna, et plene glorificavit Humanum suum, videatur in Doctrina Novae Hierosolymae de Domino (n. 12-14); et in Doctrina Novae Hierosolymae de Fide (n. 34, 35).


 


(2) 直訳


(vii.) Quod genti isti fuerit permissum crucifigere Dominum, erat quia ecclesia apud illam gentem prorsus devastata fuit, et talis facta, ut non modo non cognoscerent et agnoscerent Dominum, sed etiam odio haberent Ipsum: (vii.)「その国民に主をはりつけにすることが許されたこと」は、その国民のもとの教会は完全に荒された(破壊された)からであった、またこのようになった〔から〕、主を知らない、また認めないだけでなく、しかしまたその方に憎しみを抱いた。


at usque omnia quae fecerunt Ipsi, fuerunt secundum leges Divinae Ipsius Providentiae. しかし、それでも、すべてのことは、それらを〔彼らは〕その方に行なった、その方の神的な摂理の法則にしたがっていた。


Quod passio crucis fuerit ultima tentatio, seu ultima pugna, per quam Dominus plene vicit inferna, et plene glorificavit Humanum suum, videatur in Doctrina Novae Hierosolymae de Domino (n. 12-14); 十字架上の苦難(受難)が最後の試練であったことは、すなわち、最後の闘争、それによって主は完全に地獄に勝った、また完全にご自分の人間性を栄化された、『新しいエルサレムの教え、主について』(12-14)の中に見られる。


et in Doctrina Novae Hierosolymae de Fide (n. 34, 35). また『新しいエルサレムの教え、信仰について』(34, 35)の中に。


 


(3) 訳文


247. (vii.)「その国民に主をはりつけにすることが許されたこと」


このことは、その国民のもとの教会は完全に破壊され、主を知らず、認めないだけでなく、しかしまたその方に憎しみを抱くようになったからである。しかし、それでも、〔彼らが〕その方に行なったすべてのことは、その方の神的な摂理の法則にしたがっていた。十字架の受難が最後の試練、すなわち、最後の闘争であり、それによって主は完全に地獄に勝ち、また完全にご自分の人間性を栄化されたことは、『新しいエルサレムの教え、主について』(12-14)の中に、また『新しいエルサレムの教え、信仰について』(34, 35)の中に見られる。


 


(1) 原文


248.  Hactenus explicata sunt illa quae supra, n. 236, recensita sunt, quae sunt aliqua ex Verbo per quae homo naturalis ratiocinator contra Divinam Providentiam se confirmare potest: nam, ut prius dictum, quicquid talis homo videt, audit et legit, potest pro argumento sumere contra illam. At pauci contra Divinam Providentiam se confirmant ex talibus quae in Verbo sunt: plures vero ex illis quae coram oculis exstant, quae sunt quae n. 237 continentur, quae nunc similiter explicanda sunt.


 


(2) 直訳


Hactenus explicata sunt illa quae supra, n. 236, recensita sunt, quae sunt aliqua ex Verbo per quae homo naturalis ratiocinator contra Divinam Providentiam se confirmare potest: これまでそれらが説明された、それらは上に、236番、列挙された、それらはみことばからの何らかのもの、それらによって自然的な人間、推論する者は、神的な摂理に反して自分自身を確信することができる。


nam, ut prius dictum, quicquid talis homo videt, audit et legit, potest pro argumento sumere contra illam. なぜなら、前に言われたように、このような人間は、〔自分が〕見る、聞くまた読むものは何でも、論証として、それ〔摂理〕に反して用いることができるから。


At pauci contra Divinam Providentiam se confirmant ex talibus quae in Verbo sunt: しかし、わずかな者が、神的な摂理に反して、自分自身にこのようなものから確信する、それらはみことばの中にある。


plures vero ex illis quae coram oculis exstant, quae sunt quae n. 237 continentur, quae nunc similiter explicanda sunt. けれども、多くの者は、それらから〔確信する〕、それらは目の前に現れる、それらである、それらは237番に含まれている、それらは今や(そこで)同様に説明されなければならない。


 


(3) 訳文


248.  これまで前の236番に列挙されたことは、みことばからのものであって、それらによって自然的な人間であって、推論する者は、神的な摂理に反して確信することができる。なぜなら、前に言われたように、このような人間は、〔自分が〕見、聞き、読むものは何でも、その摂理に反する論証として用いることができるから。


 しかし、みことばの中にあるようなものから神的な摂理に反して確信する者はわずかであり、それでも、多くの者は237番に含まれている目の前に現れるものから確信するので、そこでそれらのことが〔今から〕同様に説明されなければならない。

原典講読『神の摂理』 249

 

(1) 原文


249.  (i.) Quod omnis cultor sui et cultor naturae contra Divinam Providentiam se confirmet, cum in mundo videt tot impios, et tot illorum impietates, et simul quorundam gloriationes in illis, et usque non aliquam illorum punitionem a Deo. Omnes impietates, et quoque gloriationes super illis, sunt permissiones, quarum causae sunt leges Divinae Providentiae. Quisque homo libere, immo liberrime potest cogitare quod vult, tam contra Deum, quam pro Deo; et qui contra Deum cogitat, raro punitur in mundo naturali, quia ibi semper in statu reformationis est; sed punitur in mundo spirituali, quod fit post mortem, tunc enim non amplius reformari potest. [2.] Quod [1]causae permissionum sint leges Divinae Providentiae, patet ex legibus ejus supra allatis, si revocantur et lustrantur, quae sunt: Ut homo ex libero secundum rationem agat, de qua lege supra (n. 71-97): Ut homo non per media externa cogatur ad cogitandum et volendum, ita ad credendum et amandum illa quae religionis sunt; sed ut se ipsum adducat, et quandoque cogat (de qua lege, [2]n. 129-153): Quod propria prudentia nulla sit, et solum appareat quod sit; et quoque apparere debeat sicut sit; sed quod Divina Providentia ex singularissimis universalis sit (n. 191-213): Quod Divina Providentia spectet aeterna, et non aliter temporaria, quam quantum unum faciunt cum aeternis (n. 214-220); Quod homo non interius immittatur in vera fidei et in bona charitatis, nisi quantum in illis potest teneri usque ad finem vitae (de qua lege, n. 221-233). [3.] Quod causae permissionum sint leges Divinae Providentiae, etiam a sequentibus patebit; ut ex hoc: Quod permittantur mala propter finem quae est salvatio. Tum ex hoc: Quod Divina Providentia continua sit aeque apud malos quam apud bonos. Et demum ex hoc: Quod Dominus non possit agere contra leges Divinae suae Providentiae, quia agere contra illas foret agere contra Divinum Amorem suum, et contra Divinam Sapientiam suam, ita contra Se Ipsum. Hae leges, si conferantur, possunt manifestare causas, cur a Domino permittuntur impietates, et non puniuntur dummodo in cogitatione sunt, et raro etiam in intentione, et sic etiam in voluntate, et non in facto. Sed usque unumquodvis malum sua poena sequitur; est sicut malo inscripta sit sua poena, quam impius post mortem luit. [4.] Per haec quae nunc adducta sunt, etiam [3]explicata sunt sequentia haec supra, n. 237, allata, quae sunt, Quod cultor sui et cultor naturae se confirmet contra Divinam Providentiam adhuc magis, cum videt quod succedant machinationes, astutiae et doli, etiam contra pios, justos et sinceros; et quod injustitia triumphet super justitiam in judiciis et in negotiis. Omnes leges Divinae Providentiae sunt necessitates et quia sunt causae cur talia permittuntur, patet, quod ut homo vivere possit homo, reformari et salvari, talia non possint a Domino homini auferri, nisi mediate per Verbum, et in specie per decalogi praecepta, apud illos qui agnoscunt omnis generis homicidia, adulteria, furta et falsa testimonia pro peccatis: at apud illos qui non agnoscunt talia pro peccatis, mediate per leges civiles ac timorem pro poenis illarum; tum mediate per leges morales, ac timorem jacturae famae, honoris et lucri propter illam; per haec media ducit Dominus malos, sed solum a faciendo illa, non autem a cogitando et volendo illa; per priora autem media ducit Dominus bonos, non solum a faciendo illa, sed etiam a cogitando et volendo illa.


@1 causae (ut mox supra) pro causa


@2 129-153 pro “154 ad 174”


@3 explicata pro “explica”


 


(2) 直訳


(i.) Quod omnis cultor sui et cultor naturae contra Divinam Providentiam se confirmet, cum in mundo videt tot impios, et tot illorum impietates, et simul quorundam gloriationes in illis, et usque non aliquam illorum punitionem a Deo.― (i.)「すべての自分自身と自然を崇拝するすべての者は、世の中にこれほど多くの不信心な者を、またこれほど多くの彼らの不信心を、また同時に、彼らに賛美が与えられ、またそれでも神によりこのためにそれらの何らかの罰がないのを見るとき、神的な摂理に反対して信する」―


Omnes impietates, et quoque gloriationes super illis, sunt permissiones, quarum causae sunt leges Divinae Providentiae. すべての不信心は、そしてまた彼らの上に賛美〔があるのは〕、許しである、それらの理由☆は神的な摂理の法則である。


causaeは複数であり、これにともなって、下記[2.]causaは校訂されています(1)


Quisque homo libere, immo liberrime potest cogitare quod vult, tam contra Deum, quam pro Deo; それぞれの人間は自由に、それどころか最も自由に欲することを考えることができる、神のためにと同様に、神に反して☆。


相関文「tam B quam A」は、どちらかといえば通常Bに力点が置かれるので、この訳でよいです。それでも「BAも」と訳してもそれほど意味は変わりません。


et qui contra Deum cogitat, raro punitur in mundo naturali, quia ibi semper in statu reformationis est; また、神に反して考える者は、まれに罰せられる、自然界の中で、そこで常に改心の状態の中にいるから。


sed punitur in mundo spirituali, quod fit post mortem, tunc enim non amplius reformari potest. しかし、霊界の中で罰せられる、それは死後に生じる、というのは、その時、もはや改心されることができないから。


[2.] Quod [1]causae permissionum sint leges Divinae Providentiae, patet ex legibus ejus supra allatis, si revocantur et lustrantur, quae sunt: [2.] 許しの理由が神的な摂理の法則であることは、上に提示された☆その法則から明らかである、もし、思い出される、また調べられるなら、それらは―


allatisの辞書形はaffero


Ut homo ex libero secundum rationem agat, de qua lege supra (n. 71-97): 人間が自由から理性にしたがって行動するために、その法則について、上に(71-79)


Ut homo non per media externa cogatur ad cogitandum et volendum, ita ad credendum et amandum illa quae religionis sunt; 人間が外なる手段によって考え、意志するように強制されないために、このようにそれらを信じ、愛するように、それらは宗教に属するものである。


sed ut se ipsum adducat, et quandoque cogat (de qua lege, [2]n. 129-153): しかし、自分自身そのものを強いるために、また時々、考える〔ために〕(その法則について、129-153)


Quod propria prudentia nulla sit, et solum appareat quod sit; プロプリウムからの思慮は何もないこと、また単に〔それが〕あることが見られる。


et quoque apparere debeat sicut sit; さらにまた、そのようであると見られるべきである〔こと〕。


sed quod Divina Providentia ex singularissimis universalis sit (n. 191-213): しかし、神的な摂理は最も個々のものから、普遍的にある(存在する)(191-213)


Quod Divina Providentia spectet aeterna, et non aliter temporaria, quam quantum unum faciunt cum aeternis (n. 214-220): 神的な摂理は永遠のものに目を向けること、また一時的なものと異なって、永遠のものと一致しているかぎりを除いて(214-220)☆。


以前と同じ注釈をくりかえします:わかりづらくなっていますが、「神的な摂理は一時的なものには目を向けない、永遠のものと目的が一致するときなら、そのときにかぎり、一時的なものにも目を向ける」ということです。


Quod homo non interius immittatur in vera fidei et in bona charitatis, nisi quantum in illis potest teneri usque ad finem vitae (de qua lege, n. 221-233). 人間は信仰の真理の中に内的に入れられないこと、また仁愛の善の中に、それらに中に生涯の終わりまで保たれることができるかぎりでないなら(221-233)


[3.] Quod causae permissionum sint leges Divinae Providentiae, etiam a sequentibus patebit; [3.] 許しの理由が神的な摂理の法則であることは、続くものからもまた明らかである(未来)


ut ex hoc: 例えば、このことから―


Quod permittantur mala propter finem quae est salvatio. 悪は目的のために許されていること、それは救いである。


Tum ex hoc: なおまたこのことから―


Quod Divina Providentia continua sit aeque apud malos quam apud bonos. 神的な摂理は不変であること、善い者のもとと同様に悪い者のもとにも。


Et demum ex hoc: 最後にこのことから―


Quod Dominus non possit agere contra leges Divinae suae Providentiae, quia agere contra illas foret agere contra Divinum Amorem suum, et contra Divinam Sapientiam suam, ita contra Se Ipsum. 主はご自分の神的な摂理の法則に反して働くことはできないこと、それらに反して働くことはご自分の神的な愛に反して働くことになった(なる)から、またご自分の神的な知恵に反して、このようにご自分自身に反して。


Hae leges, si conferantur, possunt manifestare causas, cur a Domino permittuntur impietates, et non puniuntur dummodo in cogitatione sunt, et raro etiam in intentione, et sic etiam in voluntate, et non in facto. これらの法則は、もし比(対照)されるなら、理由を示すことができる、なぜ、主により不信心が許されているか、また思考の中にある間は罰せられないか、また意図の中に〔あるとき〕もまたまれに、またこのように意志の中に〔あるとき〕もまた、また行為(行動)中にない〔ときも罰せられない〕。


Sed usque unumquodvis malum sua poena sequitur; しかし、それでも、それぞれ(どの)悪にもその罰が(結果として)続く(従う)


est sicut malo inscripta sit sua poena, quam impius post mortem luit. 悪にその罰が刻まれているよう(なもの)である、それを不信心な者は死後に受ける。


[4.] Per haec quae nunc adducta sunt, etiam [3]explicata sunt sequentia haec supra, n. 237, allata, quae sunt, Quod cultor sui et cultor naturae se confirmet contra Divinam Providentiam adhuc magis, cum videt quod succedant machinationes, astutiae et doli, etiam contra pios, justos et sinceros; [4.] これらによって、それらは今、提示された、さらにまた上の237番に提示された、これらの続くものが説明される、それらは「自分自身と自然を崇拝する者が神的な摂理に反対して信し、またさらに陰謀・欺き・策略が、敬虔な者・正しい者・誠実な者に対してもまた成功することを見るとき、


et quod injustitia triumphet super justitiam in judiciis et in negotiis.  また、不正(不公平)が公正(正義)に裁判で、また事業で勝ち誇るのをすること〔を見るとき〕」―


Omnes leges Divinae Providentiae sunt necessitates; 神的な摂理のすべての法則は必要不可欠なものである。


et quia sunt causae cur talia permittuntur, patet, quod ut homo vivere possit homo, reformari et salvari, talia non possint a Domino homini auferri, nisi mediate per Verbum, et in specie per decalogi praecepta, apud illos qui agnoscunt omnis generis homicidia, adulteria, furta et falsa testimonia pro peccatis: また理由であるので、なぜこれらのことが許されているか、明らかである、人間が人間として生きることができること、改心され、救われること、このようなものが主により人間に取り去られることができない、直接に、みことばによってでないなら、また特に、十戒の戒めによって、彼らのもとで、罪としてすべての種類の殺人、姦淫、盗みと偽りの証言を認める者。


at apud illos qui non agnoscunt talia pro peccatis, mediate per leges civiles ac timorem pro poenis illarum; しかし、彼らのもとで、このようなものを罪として認めない者、間接的に、市民の法律、そしてそれらの罰のための恐れによって。


tum mediate per leges morales, ac timorem jacturae famae, honoris et lucri propter illam; なおまた間接的に、道徳の法()、そしてそれらゆえに名声、名誉と利益の失う恐れによって。


per haec media ducit Dominus malos, sed solum a faciendo illa, non autem a cogitando et volendo illa; これらの手段によって、主は悪い者を導く、しかし、ただそれらを行なうことだけから、けれどもそれらを考えることと欲することからでなく。


per priora autem media ducit Dominus bonos, non solum a faciendo illa, sed etiam a cogitando et volendo illa. けれども前の手段によって主は善い者を導く、ただそれらを行なわないことからだけでなく、しかしまたそれらを考えることと欲することからも。


@1 causae (ut mox supra) pro “causa” 注1 causa」の代わりに(直前のように)causae


@2 129-153 pro “154 ad 174” 注2 154 ad 174」の代わりに129-153


@3 explicata pro “explica” 注3 explica」の代わりにexplicata


 


(3) 訳文


249.  (i.)「すべての自分自身と自然を崇拝するすべての者は、世の中にこれほど多くの不信心な者を、またこれほど多くの彼らの不信心を、また同時に、彼らに賛美が与えられ、またそれでも神によりこのためにそれらの何らかの罰がないのを見るとき、神的な摂理に反対して信する」―


 すべての不信心は、そしてまた彼らの上に賛美があるのは、許しであり、その理由は神的な摂理の法則である。


それぞれの人間は自由に、それどころか最も自由に、神のためと同様に神に反して、欲することを考えることができる。また、神に反して考える者が自然界の中で罰せられることはまれである、そこでは常に改心の状態の中にいるから。しかし、霊界の中で罰せられ、それは死後に生じる、というのは、その時、もはや改心されることができないから。


[2.] 許しの理由が神的な摂理の法則であることは、思い出され、また調べられるなら、前に提示された法則から明らかである。それらは―


 人間が自由から理性にしたがって行動するためである、その法則については前の71-79番。


 人間が外なる手段によって考え、意志し、このように宗教に属するものを信じ、愛するように強制されないためである。しかし、自分自身そのものを強いるように、また時々、考えるためである、その法則については129-153番。


 プロプリウムからの思慮は何もなく、単にそれがあることが見られ、さらにまた、そのようであると見られるべきであること。しかし、神的な摂理は最も個々のものから、普遍的に存在すること、191-213


 神的な摂理は、永遠のものと一致しているものを除いて、一時的なものでなく永遠のものに目を向けること、214-220番。


 人間は信仰の真理の中に内的に、また仁愛の善の中に、それらに中に生涯の終わりまで保たれることができないなら、入れられないこと、221-233番。


[3.] 許しの理由が神的な摂理の法則であることは、続くものからもまた明らかである。例えば、このことから―悪は救いの目的のために許されていること。


 なおまたこのことから―神的な摂理は、善い者のもとと同様に悪い者のもとでも不変であること。


 最後にこのことから―主はご自分の神的な摂理の法則に反して働くことはできないこと、それらに反して働くことはご自分の神的な愛に反して、またご自分の神的な知恵に反して、このようにご自分自身に反して働くことになるから。


これらの法則は、もし対照されるなら、なぜ、主により不信心が許されているか、また思考の中にある間は罰せられないか、また意図の中にあるときもまれであり、またこのように意志の中にあるときも、また行為中にないときも罰せられないか、理由を示すことができる。しかし、それでも、それぞれの悪にもその罰が結果として続く。悪にその罰が刻まれているようなものであり、その罰を不信心な者は死後に受ける。


[4.] 今、提示されたこれらによってさらにまた前の237番に提示された「陰謀・欺き・策略が、敬虔な者・正しい者・誠実な者に対してもまた成功し、また、不正(不公平)が公正(正義)に裁判で、また事業で勝ち誇るのをするのを見るとき自分自身と自然を崇拝する者は、またさらに神的な摂理に反対して信する」ことによって、(次の)続くものが説明される。


 神的な摂理のすべての法則は必要不可欠なものである。また、なぜこれらのことが許されているか、その理由から、人間が人間として生き、改心し、救われることができること、このようなものが主により人間から取り去られることができないことが明らかである。みことばによって、また特に十戒の戒めによって、すべての種類の殺人、姦淫、盗みと偽りの証言を罪として認める者のもとで直接にでないなら、このようなものを罪として認めない者のもとでは間接的に、市民の法律、そしてそれらの罰のための恐れによって、なおまた道徳の法()、そしてそれらゆえに名声、名誉と利益の失う恐れによって間接的に、これらの手段によって、主は悪い者を導かれる。しかし、ただそれらを行なうことだけからであって、それらを考えることと欲することから導かれるのではない。けれども、前の手段によって主は善い者を、ただそれらを行なわないだけでなく、しかしまたそれらを考えることと欲しないことからも導かれる。

原典講読『神の摂理』 250(~[2])

 

(1) 原文


250.  (ii.) Quod cultor sui et cultor naturae se contra Divinam Providentiam confirmet, cum videt impios ad honores evehi ac fieri magnates et primates; tum etiam abundare opibus, ac vivere in lautis et magnificis; et cultores Dei in contemptu et paupertate. Cultor sui et cultor naturae credit dignitates et opes esse summas et solas, ita ipsas felicitates, quae dari possunt; et si ex cultu ab infantia initiato aliquid cogitat de Deo, vocat illas benedictiones Divinas; et quamdiu ex illis non spirat altius, cogitat Deum esse, et quoque colit Ipsum; sed in cultu latet, quod ipse tunc nescit, ut a Deo evehatur ad dignitates adhuc superiores, et ad opes adhuc ampliores; et si in illas venit, abit cultus ejus ad exteriora magis et magis, usque dum elabitur, et tandem ut Deum [1]vilipendat et neget; simile facit, si a dignitate et opulentia, in quibus cor suum posuit, dejiceretur. Quid tunc dignitates et opes, nisi offendicula malis? [2.] Non autem bonis, quia hi non cor in illis ponunt, sed in usibus seu bonis, ad quae praestanda dignitates et opes inserviunt pro mediis. Quare per quod impii ad honores et opes promoveantur, et fiant magnates et primates, non alius potest se contra Divinam Providentiam confirmare, quam qui cultor sui et cultor naturae est. Praeterea, quid dignitas major et minor? et quid opulentia major et minor? Num aliud in se est quam quoddam imaginarium? Num faustior et felicior unus quam alter est? Numne dignitas apud magnatem, immo apud regem et imperatorem post annuum tempus spectatur aliter quam sicut commune quoddam, quod non amplius gaudio exaltat cor ejus, et quod etiam potest apud illum vilescere? Num illi ex suis dignitatibus in majori gradu felicitatis sunt, quam qui in minori, immo in minima dignitate sunt; sicut sunt coloni et quoque famuli illorum? Possunt hi in majori gradu felicitatis esse cum bene illis est, et contenti sunt sua sorte. Quis plus corde inquietus est, quis saepius indignatur, et quis gravius irascitur, quam amor sui? Hoc fit quoties non secundum cordis sui exaltationem honoratur, et quoties aliquid ei ad nutum et votum non succedit. Quid ergo dignitas, si non sit rei aut usus, nisi idea? Num talis idea potest in alia cogitatione esse quam in cogitatione de se et de mundo, ac ipsa in se quod mundus sit omne, ac aeternum sit nihil? [3.] Nunc aliquid dicetur de Divina Providentia, cur permittit, quod impii corde evehantur ad dignitates et lucrentur opes. Impii seu mali aeque possunt usus praestare sicut pii seu boni, immo ex fortiori igne, nam se spectant in usibus, ac honores ut usus; quare in quo gradu amor sui scandit, in eo accenditur libido faciendi usus suae gloriae causa. Talis ignis non datur apud pios seu bonos, nisi fomentatus sit subter ab honore. Quare Dominus impios corde, qui in dignitatibus sunt, per famam nominis eorum regit, et excitat ad faciendum usus communi seu patriae, societati seu civitati in qua sunt, et quoque concivi seu proximo cum quo sunt. Hoc est regimen Domini, quod vocatur Divina Providentia cum talibus: est enim Regnum Domini regnum usuum, et ubi non dantur nisi quam pauci qui usus praestant propter usus, facit ut cultores sui ad eminentiora officia evehantur, in quibus quisque ad bonum faciendum per suum amorem excitatur. [4.] Pone aliquod regnum infernale in mundo, tametsi non datur, ubi non nisi quam amores sui regnant (ipse amor sui est diabolus), annon quisque usus faciet ex igne amoris sui, et ex splendore gloriae suae, plus quam aliud regnum? At apud omnes illos ore fertur bonum publicum, sed corde bonum suum. Et quia quisque spectat principem suum ut major fiat, spirat enim ut maximus, num talis potest videre quod Deus sit? Est fumus sicut incendii qui circumstipat, per quem non potest aliquod verum spirituale in sua luce transire. Vidi illum fumum circum inferna talium. Accende lucernam, et inquire, quot in regnis hodie sunt, qui aspirant ad dignitates, qui non sunt amores sui et mundi. Num inter mille invenies quinquaginta, qui amores Dei sunt, et inter hos modo aliquos, qui ad dignitates aspirant? Cum itaque tam pauci numero sunt, qui amores Dei sunt, et tam multi qui amores sui et mundi, et cum hi amores ex suis ignibus plus usus praestant, quam amores Dei ex suis, quomodo tunc potest aliquis se confirmare per id quod mali in eminentia et opulentia prae bonis sint. [5.] Hoc etiam confirmatur per haec Domini verba:


“Laudavit Dominus oeconomum injustitiae, quod prudenter egerit: nam filii hujus saeculi prudentiores sunt supra filios lucis in generatione sua. Sic Ego vobis dico, Facite vobis amicos ex mammone injustitiae, ut quando defeceritis suscipiant vos in aeterna tabernacula (Luc. xvi. 8, 9):


quid per haec in sensu naturali intelligitur, patet: in sensu autem spirituali per “mammonem injustitiae” intelliguntur cognitiones veri et boni, quas mali possident, et quibus ad dignitates et opes sibi comparandas solum utuntur; illae cognitiones sunt, ex quibus boni seu filii lucis sibi amicos facient, et quae suscipient illos in aeterna tabernacula. Quod multi sint amores sui et mundi, ac pauci amores Dei, etiam docet Dominus his verbis:


“Lata porta et spatiosa via est, quae ducit ad interitum, et multi sunt qui intrant per illam: sed angusta et stricta via est, quae ducit ad vitam, et pauci sunt qui inveniunt illam (Matth. vii. 13, 14).


 


Quod dignitates et opes sint vel maledictiones vel benedictiones, et apud quos, videatur supra (n. 217).


@1 vilipendat pro “vilipendet”


 


(2) 直訳


(ii.) Quod cultor sui et cultor naturae se contra Divinam Providentiam confirmet, cum videt impios ad honores evehi ac fieri magnates et primates; (ii.) 自分自身と自然を礼拝する者は、不信心な者が称賛される地位へ昇進し、そして高官や高位聖職者なるとき、神的な摂理に反して確信すること。


tum etiam abundare opibus, ac vivere in lautis et magnificis; さらにまた、富に満ちあふれ、そして、ぜいたくに、堂々として生きる。


et cultores Dei in contemptu et paupertate.- また神の崇拝者が軽蔑と貧困の中に。


Cultor sui et cultor naturae credit dignitates et opes esse summas et solas, ita ipsas felicitates, quae dari possunt; 自分自身と自然を礼拝する者は、地位と富が最高のものとただひとつのものであると信じる、そのように幸福そのもの、それらが与えられることのできる。


et si ex cultu ab infantia initiato aliquid cogitat de Deo, vocat illas benedictiones Divinas; また、もし幼年期のはじめの何らかのものによる礼拝から神について考えるなら、それらを神的な祝福と呼ぶ。


et quamdiu ex illis non spirat altius, cogitat Deum esse, et quoque colit Ipsum; また、それらから高く吹かない☆かぎり、神がいると考える、そしてまたその方を礼拝する。


「高く吹く」で何のことかわかりますか? 「それら」が「地位と富」を指すので、想像がつくでしょう。「自慢する」ことですね。こうした場合はその場限りの意訳が必要でしょう。


sed in cultu latet, quod ipse tunc nescit, ut a Deo evehatur ad dignitates adhuc superiores, et ad opes adhuc ampliores; しかし、礼拝の中に隠れている、それは、その時、自分自身が知らない、神から地位へ高められるように、さらに(さらに)高いものに、また富へ、さらに(さらに)大量のもの〔富〕に。


et si in illas venit, abit cultus ejus ad exteriora magis et magis, usque dum elabitur, et tandem ut Deum [1]vilipendat et neget; また、もしそれらの中にやって来るなら、その礼拝はそれる、外的なものへさらにまたさらに、それでもそれる時、またついに神をさげすむ、また否定するように。


imile facit, si a dignitate et opulentia, in quibus cor suum posuit, dejiceretur. 同様のことをする、もし地位と富から、それらの中に自分の心を置いた、投げ落とされる。


Quid tunc dignitates et opes, nisi offendicula malis? その時、地位と富は何か? 悪い者につまずきの石でないなら。


[2.] Non autem bonis, quia hi non cor in illis ponunt, sed in usibus seu bonis, ad quae praestanda dignitates et opes inserviunt pro mediis. [2.] けれども、善い者に〔そんなことは〕ない、この者たちはそれらの中に心を置かないので、しかし、役立ちまたは善の中に、それらを遂行するため、地位と富は手段として仕える。


Quare per quod impii ad honores et opes promoveantur, et fiant magnates et primates, non alius potest se contra Divinam Providentiam confirmare, quam qui cultor sui et cultor naturae est. それゆえ、不信心な者が名誉と富に進められることによって、また高官や高位聖職者なる、他の者は自分自身に神的な摂理に反して確信することができない、自分自身を礼拝する者と自然を礼拝する者以外に。


Praeterea, quid dignitas major et minor? さらに、地位とは何か、大きいまた小さい?


et quid opulentia major et minor? また、富とは何か、大きいまた小さい?


Num aliud in se est quam quoddam imaginarium? 本質的に何らかのものであるのか、ある想像上のもの以外に?


Num faustior et felicior unus quam alter est? ある者はより幸せ、またより幸福であるのか、他の者よりも?


Numne dignitas apud magnatem, immo apud regem et imperatorem post annuum tempus spectatur aliter quam sicut commune quoddam, quod non amplius gaudio exaltat cor ejus, et quod etiam potest apud illum vilescere? 高官のもとの地位は、それどころか王と皇帝のもとの〔地位も〕、年の時間の後、普通のあるもののように以外に異なって眺められる、もはや彼の心は楽しさで高められないこと、またさらにまた彼らのもとで価値がなくなることができること。


Num illi ex suis dignitatibus in majori gradu felicitatis sunt, quam qui in minori, immo in minima dignitate sunt; 彼らは自分の地位から、大きな程度(段階)の幸福の中にいるのか、小さいもの〔地位〕の中にいる者よりも、それどころか、最小の地位の中にいる。


sicut sunt coloni et quoque famuli illorum? 農夫であるような、そしてまた彼らの召使い(使用人)


Possunt hi in majori gradu felicitatis esse cum bene illis est, et contenti sunt sua sorte. これらの者は大きな程度(段階)の幸福の中にいることができる、彼らによくある時、また自分の運命(割り当て)に満足している。


sorsで雑談します、(4) correspondancesortie(そっちえ)、参照。


Quis plus corde inquietus est, quis saepius indignatur, et quis gravius irascitur, quam amor sui? だれがより多く心で不安であるか、だれがしばしば憤慨するのか、まただれが重く怒るのか、自己愛以外に?


Hoc fit quoties non secundum cordis sui exaltationem honoratur, et quoties aliquid ei ad nutum et votum non succedit. このことは同じ回数だけ生じる、自分の心の高揚(得意)にしたがって尊敬されない、また同じ回数だけ、何かが彼に意のままにまた欲望、成功しない。


Quid ergo dignitas, si non sit rei aut usus, nisi idea? それゆえ☆1、地位とは何か、もし、物事☆2のものまたは役立ちのものでないなら、観念でないなら。


1 このergoを使った有名な文句がcogito, ergo sumです。おわかりですよね。


2 resの意味は「物、事」ですが、他にもいろいろあり、ここでは「実質、内容」の意味がふさわしいです。


Num talis idea potest in alia cogitatione esse quam in cogitatione de se et de mundo, ac ipsa in se quod mundus sit omne, ac aeternum sit nihil? このような観念が他の思考の中にあることできるのか、自分自身ついてまた世についての思考の中に以外に、そして〔その観念〕そのものは本質的に、世はすべてであること、また永遠は何ものでもない?


 


(3) 訳文


250. (ii.)「自分自身と自然を礼拝する者は、不信心な者が称賛される地位へ昇進し、そして高官や高位聖職者なり、さらにまた、富に満ちあふれ、そして、ぜいたくに、堂々として、また神の崇拝者が軽蔑と貧困の中に生きるとき、神的な摂理に反して確信すること」


 自分自身と自然を礼拝する者は、地位と富が、与えられることのできる最高でただひとつのもの、そのように幸福そのものであると信じる。もし幼年期の始まりの何らかの礼拝から、神について考えるなら、それらを神的な祝福と呼ぶ。また、それらから高慢とならないかぎり、神がいると考え、そしてまたその方を礼拝する。しかし、その礼拝の中に、その時、自分自身が知らない、神から〔それより〕さらに高い地位へ上げられ、またさらに多くの富を得ようとすることが隠れている。また、もしそれらの中にやって来るなら、その時、その礼拝はさらにまたさらにと外的なものへとそれ、ついには神をさげすみ、否定するようになる。もし自分の心を置いた地位と富から投げ落とされても、同様のことをする。その時、地位と富は、悪い者にとって、つまずきの石でないなら何か?


[2.] けれども、善い者に〔そのようなことは〕ない、この者たちはそれらの中に心を置かず、役立ちまたは善の中に置き、地位と富はそれらを遂行するための手段として仕えるからである。それゆえ、不信心な者が名誉と富に進められ、また高官や高位聖職者なるることによって、自分自身を礼拝する者と自然を礼拝する者以外の他の者は自分自身に神的な摂理に反して確信することができない。


 さらに、高かれ低かれ、地位とは何か? また、大きかれ小さいかれ、富とは何か? 本質的に想像上のものでないなら何なのか? 〔地位の高低、富の大小によって〕ある者は他の者よりも、より幸せ、より幸福なのか?


 高官のもとの地位は、それどころか王と皇帝のもとの〔地位も〕、数年後には、普通のものとしか見られず、もはや彼の心は楽しさで高められず、またさらにまた彼らのもとで価値がなくなることができる。彼らは自分の地位から、小ない地位の中にいる者よりも、それどころか、農夫であり、そしてまたその使用人であるような最小の地位の中にいる者よりも、大きな程度の幸福の中にいるのか? これらの者は、自分にとって好都合であり、また自分の運命に満足している時、大きな程度の幸福の中にいることができる。自己愛にいる者以外に、だれが心でより多くの不安があり、だれがしばしば憤慨し、まただれがきびしく怒るのか? このことは、自分の心が得意となっていても尊敬されないたびごとに、また何かが彼に意のままにまた欲望のままに成功しないたびに生じる。それゆえ、地位とは、もし、実質または役立ちに属するものでないなら、観念以外の何なのか? このような観念は、本質的に世がすべてであって、永遠なものは何もないといった自分自身ついてまた世についての思考の中でしか存在することができないのではないか?


 


(4) 雑談「correspondancesortie(そっちえ)


 パリに行ったことがある。そのときの利用交通機関は地下鉄だけである。パリ市全域が網羅されており、どこまで行こうと均一料金なので不便なことは何もない。普段、東京でもバスを利用しないのでなおさらである。唯一の欠点は地上の景色が見えないこと。でも迷うことなくすばやく着くことから問題とならない。


 さて、駅に到着して目に入る文字は、駅名はもちろんであるが、もっと大きな字でcorrespondancesortieと書いてある。パリで最初に覚えた言葉がこのsortieであった。意味が「出口は“そっちえ”」で非常にわかりやすい。地下鉄ではどっちへ行ったらよいかわからない、そのとき「乗り換え」はそちら、「出口」はこちら、の二つの表示が基本であろう。なるほどフランス人は合理的だ。


 この言葉を横目にしながらスヴェーデンボリの著作、そしてラテン語のことが頭をよぎる。スヴェーデンボリの基本的な神学用語「コレスポンデンス」はフランス語でもずばり「対応」であり、2番目の意味が「乗り換え、連絡」である(その他の意味もある)


 またフランス語でsortは運命、これはラテン語sors「くじ、運命」から来ている。「くじを引く」というラテン語sortiorからフラン語sortir「外に出る」、そしてsortie「出口」となった。


 ラテン語とフランス語は似通っている(ロマンス語の仲間)。それでフランス人がラテン語を勉強するのは楽だろう、と思う。

原典講読『神の摂理』 250( [3] ~終わり)

 

(2) 直訳


[3.] Nunc aliquid dicetur de Divina Providentia, cur permittit, quod impii corde evehantur ad dignitates et lucrentur opes. [3.] そこで何らかのものが神的な摂理について言われる、なぜ許されているか、心で不信心な者が地位へ上げられ、また富を得られる。


Impii seu mali aeque possunt usus praestare sicut pii seu boni, immo ex fortiori igne, nam se spectant in usibus, ac honores ut usus; 不信心な者または悪い者は等しく役立ちを果たすことができる、敬虔な者または善い者のように、それどころか、もっと強い火から、なぜなら、自分自身を役立ちの中に眺めるから、そして名誉を役立ちとして。


quare in quo gradu amor sui scandit, in eo accenditur libido faciendi usus suae gloriae causa. それゆえ、自己愛の程度が上がれば上がるほどますます☆役立ちを果たす欲望に火をつけられる、自分の栄光の理由で。


相関文「quoeo~」は「~なるほどますます~」という意味です。


Talis ignis non datur apud pios seu bonos, nisi fomentatus sit subter ab honore. このような火は敬虔な者または善い者のもとに存在しない、名誉により下部に火をつけられないなら。


Quare Dominus impios corde, qui in dignitatibus sunt, per famam nominis eorum regit, et excitat ad faciendum usus communi seu patriae, societati seu civitati in qua sunt, et quoque concivi seu proximo cum quo sunt. それゆえ、主は心で不信心な者を、地位にいる者、彼らの名前の評判(名声)によって支配する、また、公共のまたは祖国の役立ちを行なうようにかきたてる(刺激する)、社会のまたは都市の、その中にいる、そしてまた仲間の市民(同胞)または隣人の、彼らとともにいる。


Hoc est regimen Domini, quod vocatur Divina Providentia cum talibus: これが主の統治(支配)ある、それらが神的な摂理と呼ばれる、そのような者に。


est enim Regnum Domini regnum usuum, et ubi non dantur nisi quam pauci qui usus praestant propter usus, facit ut cultores sui ad eminentiora officia evehantur, in quibus quisque ad bonum faciendum per suum amorem excitatur. というのは、主の王国は役立ちの王国であるから、またそこに存在しないので、役立ちのために役立ちを果たす者が少数以外でないなら、自己を礼拝する者がさらに高位の任務に上げられるようにする、それらの中でそれぞれの者が自分のあいによって善へとかきたてられる(刺激される)


[4.] Pone aliquod regnum infernale in mundo, tametsi non datur, ubi non nisi quam amores sui regnant (ipse amor sui est diabolus), annon quisque usus faciet ex igne amoris sui, et ex splendore gloriae suae, plus quam aliud regnum? [4.] 世の中の何らかの地獄の王国を置け(仮定せよ)、それでも存在しない、そこに自己愛以外でないなら支配しない(自己愛そのものが悪魔である)、それぞれの者が役立ちを行なわないか? 自己愛の火から、また自分の栄光の輝きから、他の何らかの王国よりもさらに。


At apud omnes illos ore fertur bonum publicum, sed corde bonum suum. しかし、彼らのすべての者のもとに、口で公共の善がもたらされる、しかし、心で自分の善が。


Et quia quisque spectat principem suum ut major fiat, spirat enim ut maximus, num talis potest videre quod Deus sit? また、それぞれの者が自分の首領(君主)を眺める、重要な(偉大な)者になるように、というのは最大な者になりたがるから、このような者は神がいることを見ることができるのか?


Est fumus sicut incendii qui circumstipat, per quem non potest aliquod verum spirituale in sua luce transire. 火災のような煙がある、それが取り囲む、それを通して、何らかの霊的な真理はその光の中で通過することができない。


Vidi illum fumum circum inferna talium. 私はその煙を見た、そのような〔者の〕地獄のまわりに。


Accende lucernam, et inquire, quot in regnis hodie sunt, qui aspirant ad dignitates, qui non sunt amores sui et mundi. 油ランプ(の明かり)をともせ、そしてさがせ、どれだけ多く今日の王国の中にいるか、地位を熱望する者、自己と世への愛にいない者。


Num inter mille invenies quinquaginta, qui amores Dei sunt, et inter hos modo aliquos, qui ad dignitates aspirant? 千の間にあなたは五十見つけるのか? 神の愛にいる者、またそれらの間に単にある者が、地位を熱望する者。


Cum itaque tam pauci numero sunt, qui amores Dei sunt, et tam multi qui amores sui et mundi, et cum hi amores ex suis ignibus plus usus praestant, quam amores Dei ex suis, quomodo tunc potest aliquis se confirmare per id quod mali in eminentia et opulentia prae bonis sint. そのとき、そこで、これほどに数で少ない、神の愛にいる者、またこれほどに多い、自己と世の愛〔にいる〕者、またこの者の愛がその火から多くの役立ちを果たすとき、神の愛〔にいる者が〕その〔火〕から〔果たす〕よりも、どのようにその時、ある者が自分自身にそのことによって確信することができるか、悪い者が善い者よりも卓越や富の中にいること。


[5.] Hoc etiam confirmatur per haec Domini verba: [5.] このこともまたこれらの主のことばによって確信される―
“Laudavit Dominus oeconomum injustitiae, quod prudenter egerit:
 「主は不正な執事(管理人)をほめた、賢明に行なったこと。


nam filii hujus saeculi prudentiores sunt supra filios lucis in generatione sua. なぜなら、この時代の子たちは自分の世代の中で光の子たちよりもさらに賢明であるから。


Sic Ego vobis dico, Facite vobis amicos ex mammone injustitiae, ut quando defeceritis suscipiant vos in aeterna tabernacula” (Luc. xvi. 8, 9): このようにわたしはあなたがたに言う、不正のマモン()らあなたがたに友をつくれ、あなたがたが不足する時、あなたがたを永遠の天(住まい)の中に受け入れるために」(ルカ16:8, 9)
quid per haec in sensu naturali intelligitur, patet:
 これらによって自然的な意味で何が意味されるか、明らかである。


in sensu autem spirituali per “mammonem injustitiae” intelliguntur cognitiones veri et boni, quas mali possident, et quibus ad dignitates et opes sibi comparandas solum utuntur; けれども、霊的な意味で「不正なマモン()」によって真理と善の知識が意味される、それらを悪い者は所有する、またそれらで、地位と富へ、自分自身に得ようとしてだけ、用いる。


illae cognitiones sunt, ex quibus boni seu filii lucis sibi amicos facient, et quae suscipient illos in aeterna tabernacula. それらの知識である、それらから善い者、すなわち、光の子たちは自分自身に友をつくる、またそれらが彼らを永遠の天(住まい)の中に受け入れる。


Quod multi sint amores sui et mundi, ac pauci amores Dei, etiam docet Dominus his verbis: 多くの者がいること、自己と世の愛、また少ない、神の愛、さらにまた主がこれらのことばで教えている―
“Lata porta et spatiosa via est, quae ducit ad interitum, et multi sunt qui intrant per illam:
 「門は広く、また道は幅広い、それは死(滅亡)導く、また多くの者がいる、その者はそれを通って入る。


sed angusta et stricta via est, quae ducit ad vitam, et pauci sunt qui inveniunt illam” (Matth. vii. 13, 14). しかし、道は狭く、また細い、それはいのちへ導く、また少しいる、その者はそれを見つける」(マタイ7:13, 14)


Quod dignitates et opes sint vel maledictiones vel benedictiones, et apud quos, videatur supra (n. 217). 地位と富があるいは呪いであることは、あるいは祝福、またそれらの者のもとで、上に見られる(217)


@1 vilipendat pro “vilipendet” 注1 vilipendet」の代わりにvilipendat


 


(3) 訳文


250.  [3.] そこで、神的な摂理について、心で不信心な者が地位へ上げられ、また富を得られることがなぜ許されているか、述べよう。


不信心な者または悪い者は、敬虔な者または善い者のようにと等しく役立ちを果たすことができる。それどころか、もっと強い火から、なぜなら、自分自身を役立ちの中に、そして名誉を役立ちとして眺めるから。それゆえ、自己愛の程度が上がれば上がるほど自分の栄光を理由としてますます役立ちを果たす欲望に火をつけられる。このような火は、名誉により下部に火をつけられないなら、敬虔な者または善い者のもとに存在しない。それゆえ、主は、地位にいて心では不信心な者を、彼らの名声によって支配され、また、公共のまたは祖国の役立ちを、その中にいる社会のまたは都市の役立ちを、そしてまた彼らとともにいる仲間または隣人の役立ちを行なうようにかきたてられる。


 これが主の支配であり、そのような者には神的な摂理と呼ばれる。というのは、主の王国は役立ちの王国であるからであり、またそこには役立ちのために役立ちを果たす者が少数しか存在しないので、自己を礼拝する者がさらに高位の任務に上げられ、それらの中でそれぞれの者が自分の愛によって善へとかきたてられるようにされる。


[4.] 存在しないけれども、世に何らかの地獄の王国を仮定せよ。そこでは自己愛しか支配していないが(自己愛そのものが悪魔である)、それぞれの者が自己愛の火から、また自分の栄光の輝きから、他の何らかの王国よりもさらに役立ちを行なわないか? しかし、彼らのすべての者が公共の善に口し、しかし、心では自分の善をもたらしている。


 また、それぞれの者が、自分の首領を、〔自分自身が〕重要な人物となれるよう眺めている。最大な者になりたがっているからであって、このような者は神がいることを見ることができるのか?


彼らを取り囲む火災のような煙があり、何らかの霊的な真理はその光の中で、それを通して通過することができない。私は、そのような者の地獄のまわりにその煙を見た。


 ランプの明かりをともし、今日の王国の中に、地位を熱望し、自己と世への愛にいない者がどれだけいるか、さがしてみよ。千人の間に神の愛にいる者を五十人、またそれらの間に地位を熱望する者を、あなたは見つけるだろうか? そこで、そのとき、これほどに神の愛にいる者が少なく、また、自己と世の愛にいる者がこれほどに多く、またこの者の愛がその火から、神の愛にいる者が果たすよりも多くの役立ちを果たすとき、悪い者が善い者よりも卓越や富の中にいることを、その時、どのようにしてだれかが自分自身に確信することができるのか。


[5.] このこともまた次の主のことばによって確信される―


 


 「主は、不正な執事が 賢明に行なったことをほめた。なぜなら、この時代の子たちはその世代の中の光の子たちよりもさらに賢明であるから。このようにわたしはあなたがたに言う、不正のマモン()らあなたがたに友をつくれ、あなたがたが不足する時、あなたがたが永遠の住まいの中に受け入れるためである」(ルカ16:8, 9)


 


 これらによって自然的な意味で何が意味されるかは、明らかである。けれども、霊的な意味では、悪い者が所有する「不正なマモン()」によって真理と善の知識が意味され、地位と富をそれらで自分自身に得ようとしてだけ用いる。それらの知識から、善い者、すなわち、光の子たちは、自分自身に友をつくり、また永遠の住まいの中に受け入れられる。


自己と世の愛にいる多くの者がいること、神の愛にいる者が少ないことを、主はまた次のことばで教えられている―


 


 「滅亡へ導く門は広く、道は幅広い。それを通って入る多くの者がいる。しかし、いのちへ導く道は狭く、細い。それを見つける者は少ない」(マタイ7:13, 14)


 


 地位と富が、それらの者のもとで、あるいは呪いあるいは祝福であることは、前に見られる(217)

原典講読『神の摂理』 251( ~[3])

 

(1) 原文


251.  (iii.) Quod cultor sui et cultor naturae contra Divinam Providentiam se confirmet, cum cogitat quod permittantur bella, et tunc tot hominum neces, ac opum illorum depraedationes. Ex Divina Providentia non est, ut bella existant, quia unita sunt cum homicidiis, depraedationibus, violentiis, saevitiis, et aliis malis enormibus, quae e diametro contra Christianam charitatem sunt: sed usque non possunt non permitti, quia amor vitae hominum, post antiquissimos, qui intelliguntur per Adamum et ejus uxorem (de quibus supra, n. 241), talis factus est, ut dominari velit super alios, et tandem super omnes, ac ut possidere velit mundi opes, et tandem omnes. Hi bini amores non possunt in vinculis teneri, cum secundum Divinam Providentiam est, ut cuivis liceat ex libero secundum rationem agere (de qua videatur supra, n. 71-[1]99); et quod absque permissionibus homo non possit a Domino duci a malo, ita non reformari et salvari; nam nisi permitteretur ut mala erumpant, homo non videret illa, ita non agnosceret illa, et sic non adduci posset ad resistendum illis. Inde est, quod per aliquam Providentiam non possint mala inhiberi; nam sic manerent inclusa, et sicut morbus, qui vocatur cancer et gangraena, circumvagarentur et consumerent omne vitale humanum. [2.] Est enim homo ex nativitate sicut exiguum infernum, inter quod et inter caelum est pepetuum dissidium. Nullus homo ex suo inferno potest extrahi a Domino, nisi videat quod ibi sit, et nisi velit educi; et hoc non fieri potest absque permissionibus, quarum causae sunt leges Divinae Providentiae. Ex hac causa est, quod bella minora et majora sint; minora inter praediorum possessores et inter vicinos eorum, et majora inter regnorum monarchas et inter horum vicinos. Minus et majus non facit aliud discrimen, quam quod minus intra limites teneatur per leges gentis, et majus per leges gentium; et quod tam minus quam majus suas leges velit transgredi, sed quod minus non possit, et quod majus possit, at usque non ultra possibile. [3.] Quod bella majora, quia unita sunt cum homicidiis, depraedationibus, violentiis, et saevitiis, non inhibeantur a Domino apud reges et duces, non in initio, nec in progressione, sed in fine, dum potentia unius aut alterius ita invalida facta est, ut ei periculum interitus immineat, sunt plures causae, quae in thesauro Divinae Sapientiae reconditae sunt; ex quibus aliquae mihi revelatae sunt; inter quas haec est: quod omnia bella, quantumvis civilia sunt, sint repraesentativa statuum ecclesiae in caelo, et quod correspondentiae sint. Talia fuerunt omnia bella in Verbo descripta, et quoque talia sunt omnia bella hodie. Bella in Verbo descripta sunt illa quae filii Israelis cum variis gentibus, ut cum Emorraeis, Ammonitis, Moabitis, Philistaeis, Syris, Aegyptiis, Chaldaeis, Assyriis, gesserunt; et cum filii Israelis, qui repraesentaverunt ecclesiam, recesserunt a praeceptis et statutis, et lapsi sunt in mala, quae per gentes illas significabantur, unaquaevis enim gens cum qua filii Israelis bellum gesserunt, significabat aliquod genus mali, tunc per illam gentem puniti sunt. Prout, cum profanarent sancta ecclesiae per foedas idololatrias, puniti sunt per Assyrios et Chaldaeos, quoniam per Assyriam et Chaldaeam significatur profanatio sancti. Quid per bella cum Philistaeis significatum est, videatur in Doctrina Novae Hierosolymae de Fide (n. 50-54). [4.] Similia repraesentantur per bella hodie, ubicunque sunt; omnia enim quae in mundo naturali fiunt, correspondent spiritualibus in mundo spirituali, et omnia spiritualia concernunt ecclesiam. Non scitur in hoc mundo, quaenam regna in orbe Christiano referunt Moabitas et Ammonitas, quaenam Syros et Philistaeos, et quaenam Chaldaeos et Assyrios, et reliquos cum quibus filii Israelis bella gesserunt; at usque sunt qui illos referunt. Sed qualis ecclesia est in terris, et quaenam mala sunt iii quae labitur, et propter quae per bella punitur, prorsus non videri potest in mundo naturali, quoniam in hoc mundo solum externa patent, quae non faciunt ecclesiam; sed videtur in mundo spirituali, ubi interna, in quibus ipsa ecclesia est, apparent; ac ibi omnes secundum varios suos status conjunguntur. Conflictus horum in mundo spirituali correspondent bellis, quae utrimque a Domino secundum Divinam Ipsius Providentiam correspondenter reguntur. [5.] Quod bella in mundo per Divinam Domini Providentiam regantur, spiritualis homo agnoscit, at non naturalis homo, solum cum indicitur festum propter victoriam, quod tunc possit super genubus Deo gratias agere quod victoriam dederit, et quoque paucis vocibus antequam proelium init; at cum redit in se, tunc victoriam vel adscribit ducis prudentiae, vel alicui consilio aut rei in medio proelio, de quo nihil cogitaverant, ex quo tamen victoria. [6.] Quod Divina Providentia, quae vocatur Fortuna, sit in singularissimis rerum etiam levium, videatur supra (n. 212); si in illis agnoscis Divinam Providentiam, omnino in rebus belli agnosces illam. Vocantur etiam successus et res belli feliciter gestae, communi voce fortuna belli, et haec est Divina Providentia, imprimis in consiliis et meditationibus ducis, tametsi ille tunc et postea suae prudentiae addicaret omnia ejus. Sed hoc faciat si velit, nam in plena libertate cogitandi est pro Divina Providentia et contra illam, immo pro Deo et contra Illum; at sciat quod ne hilum consilii et meditationis sit ab ipso; influit omne vel a caelo vel ab inferno, ab inferno ex permissione, a caelo ex Providentia.


 @1 99 pro “97”


 


(2) 直訳


(iii.) Quod cultor sui et cultor naturae contra Divinam Providentiam se confirmet, cum cogitat quod permittantur bella, et tunc tot hominum neces, ac opum illorum depraedationes.—  (iii.) 「自分自身と自然を礼拝する者は、神的な摂理に反対して信すること。戦争が許され、またその時、これほど多くの人間の死、また彼らの財産の略奪のことを考えるとき」


Ex Divina Providentia non est, ut bella existant, quia unita sunt cum homicidiis, depraedationibus, violentiis, saevitiis, et aliis malis enormibus, quae e diametro contra Christianam charitatem sunt: 神的な摂理からではない、戦争が起こること、結合しているので、殺害、略奪、暴力、残酷、また憎むべきその他の悪と、それらは正反対にキリスト教の仁愛に反している。


sed usque non possunt non permitti, quia amor vitae hominum, post antiquissimos, qui intelliguntur per Adamum et ejus uxorem (de quibus supra, n. 241), talis factus est, ut dominari velit super alios, et tandem super omnes, ac ut possidere velit mundi opes, et tandem omnes. しかしそれでも、許されないことができない、人間のいのちの愛は、最古代の〔者の〕後、その者によってアダムと彼の妻が意味される(それらについて上の241番に)、このようなものになったからである、他の者の上に支配することを欲する、またついにすべての者の上に、そして世の富を所有することを欲するように、またついにすべてのものを。


Hi bini amores non possunt in vinculis teneri, cum secundum Divinam Providentiam est, ut cuivis liceat ex libero secundum rationem agere (de qua videatur supra, n. 71-[1]99); これら二つの愛は束縛(抑制)の中に保たれることができない、そのとき神的な摂理にしたがっている、それぞれの者に理性にしたがって自由の中で行動することが許されているように(そのことについては上に見られる、71-99)


et quod absque permissionibus homo non possit a Domino duci a malo, ita non reformari et salvari; また、許しなしに人間は主により悪から導かれることができないこと、このように改心されること、また救われること。


nam nisi permitteretur ut mala erumpant, homo non videret illa, ita non agnosceret illa, et sic non adduci posset ad resistendum illis. なぜなら、悪が突発することが許されないなら、人間はそれ〔悪〕を見ない、このようにそれを認めない、またこうして引き起こされることができない、それに抵抗することへ向けて。


Inde est, quod per aliquam Providentiam non possint mala inhiberi; ここからである、何らかの摂理によって悪が妨げられることができないこと。


nam sic manerent inclusa, et sicut morbus, qui vocatur cancer et gangraena, circumvagarentur et consumerent omne vitale humanum. なぜなら、このように閉じ込められてとどまる☆、また疾患(病気)ように、それは癌(がん)と壊疽(えそ)呼ばれる、歩き回り、また人間の生命力のすべてを滅ぼす(消耗する)


このままでは文章として不備だと感じます。すなわちnamsicがうまく結びついた文章とは思えません。これでよいとするなら、文の後半でうまくまとめなくてはならないでしょう、スヴェーデンボリもこのような文章を書くのでしょうか?


[2.] Est enim homo ex nativitate sicut exiguum infernum, inter quod et inter caelum est pepetuum dissidium. [2.] というのは、人間は生来から小さい地獄のようであるから、その間にまた天界の間に絶え間ない☆不一致がある。


本文のpepetuumperpetuumのミスプリ。初版が正しいです。


Nullus homo ex suo inferno potest extrahi a Domino, nisi videat quod ibi sit, et nisi velit educi; 人間はだれも自分の地獄から引き出されることができない、主により、そこにいることを見ないなら、また導き出されることを欲しないなら。


et hoc non fieri potest absque permissionibus, quarum causae sunt leges Divinae Providentiae. またこのことは許しなしに行なわれることができない、その〔許しの〕理由が神的な摂理の法則である。


Ex hac causa est, quod bella minora et majora sint; この理由からである、小さいまた大きい戦争があること。


minora inter praediorum possessores et inter vicinos eorum, et majora inter regnorum monarchas et inter horum vicinos. 小さいもの〔戦争〕は地所の所有者の間と彼の隣人の間、また大きいものは国の君主の間とその隣人の間。


Minus et majus non facit aliud discrimen, quam quod minus intra limites teneatur per leges gentis, et majus per leges gentium; より小さいものとより大きいものは何らかの相違は生じない、より小さいものは国民の法律によって限度が保たれること以外に、またより大きいものは諸国民の法律によって。


et quod tam minus quam majus suas leges velit transgredi, sed quod minus non possit, et quod majus possit, at usque non ultra possibile. また、より小さいものもより大きいものも自分たちの法律を越える(破る)ことを欲する、しかし、より小さいものはできないこと、またより大きいものはできる、しかしそれでも、可能であることを越えない☆。


「可能であることを越えない」とは、逆にいえば「可能性の範囲内で」です。


[3.] Quod bella majora, quia unita sunt cum homicidiis, depraedationibus, violentiis, et saevitiis, non inhibeantur a Domino apud reges et duces, non in initio, nec in progressione, sed in fine, dum potentia unius aut alterius ita invalida facta est, ut ei periculum interitus immineat, sunt plures causae, quae in thesauro Divinae Sapientiae reconditae sunt; [3.] 大きい戦争が、殺害、略奪、暴力、また残酷と結びついているので、主により妨げられない、王と大公のもとで、始まりの中でない、進行の中でない、しかし、終わりの中で、一方のまたはもう一方の力がこのように弱くなる時、彼に死の危険が減らされるように、多くの理由がある、それらは神的な知恵の宝庫に隠されている。


ex quibus aliquae mihi revelatae sunt; それらから何らかのもの私に示された。


inter quas haec est: それらの間にこれがある―


quod omnia bella, quantumvis civilia sunt, sint repraesentativa statuum ecclesiae in caelo, et quod correspondentiae sint. すべての戦争は、市民的なものであるとはいえ、天界の中の教会の状態の表象であること、また対応するものであること。


Talia fuerunt omnia bella in Verbo descripta, et quoque talia sunt omnia bella hodie. みことばの中に述べられているすべての戦争はそのようなものであった、そしてまた今日のすべての戦争はそのようなものである。


Bella in Verbo descripta sunt illa quae filii Israelis cum variis gentibus, ut cum Emorraeis, Ammonitis, Moabitis, Philistaeis, Syris, Aegyptiis, Chaldaeis, Assyriis, gesserunt; みことばの中で述べられた戦争はそれらである、それらはイスラエルの子たち(民族)いろいろな国民と、例えば、エモリ人、アンモン人、モアブ人、ペリシテ人、シリア人、エジプト人、カルデア人、アッシリア人と、行なった。


et cum filii Israelis, qui repraesentaverunt ecclesiam, recesserunt a praeceptis et statutis, et lapsi sunt in mala, quae per gentes illas significabantur, unaquaevis enim gens cum qua filii Israelis bellum gesserunt, significabat aliquod genus mali, tunc per illam gentem puniti sunt. またイスラエルの子たち(民族)が、その者たちは教会を表象した、戒めと法令からそれ、また悪の中に堕落したとき、それら〔悪〕はそれらの国民によって意味された、というのは、イスラエルの子たち(民族)と戦争と行なったそれぞれの国民は悪の何らかの種類を意味したから、その時、その国民によって罰せられた。


Prout, cum profanarent sancta ecclesiae per foedas idololatrias, puniti sunt per Assyrios et Chaldaeos, quoniam per Assyriam et Chaldaeam significatur profanatio sancti. 例えば、不潔な偶像崇拝によって教会の聖なるものが汚された(冒涜された)とき、アッシリア人とカルデア人によって罰せられた、アッシリアとカルデアによって聖なるものの冒涜が意味されるので。


Quid per bella cum Philistaeis significatum est, videatur in Doctrina Novae Hierosolymae de Fide (n. 50-54). ぺリシテ人との戦争によって何が意味されるかは、『新しいエルサレムの教え、信仰について』(50-54)に見られる。


 


(3) 訳文


251.  (iii.) 「自分自身と自然を礼拝する者は、戦争が許され、またその時、これほど多くの人間が死に、また彼らの財産が略奪されることを考えるとき、神的な摂理に反対して信すること」


 戦争が起こるのは、殺害、略奪、暴力、残酷、また憎むべきその他の悪と結合しており、それらは真っ向からキリスト教の仁愛に反しているので、神的な摂理からではない。しかしそれでも、許されことができる。人間のいのちの愛は、アダムと彼の妻によって意味される最古代の者の後(それらについて前の241番〔参照〕)、他の者をまた最後にはすべての者を支配することを欲し、世の富をまた最後にはにすべての富を所有することを欲するようなものになったからである。これら二つの愛は、束縛の中に保たれることができず、そのとき、それぞれの者に理性にしたがって自由の中で行動することが許されているように(そのことについては前の71-99番に見られる)、神的な摂理にしたがっている。また、許しなしに人間は主により悪から導かれ、したがって改心し、救われることができない。なぜなら、悪が突発することが許されないなら、人間はその悪を見ず、したがってそれを認めず、またこうしてそれに抵抗することができないから。ここから、何らかの摂理によって悪が妨げられることはできない。なぜなら、このように閉じ込められてとどまるなら、癌(がん)と壊疽(えそ)呼ばれる疾患ように、それは歩き回り、人間の生命力のすべてを滅ぼすから。


[2.] 人間は生来から小さい地獄のようでので、その地獄と天界の間に絶え間ない不一致がある。人間はだれも、主により、その地獄にいることを見ないなら、また導き出されることを欲しないなら、自分の地獄から引き出されることができない。またこのことは許しなしに行なわれることができず、その〔許しの〕理由が神的な摂理の法則である。


 この理由から、小なり大なりの戦争がある。小さいものは地所の所有者と彼の隣人の間に、また大きいものは国の君主とその隣国の間にある。小さいものと大きいものに、小さいものは国の法律によって、また大きいものは諸国民の法律によって限度が保たれること以外に、何ら相違はない。また、小さいものも大きいものもその法律を破ろうとするが、しかし、小さいものはできず、また大きいものはできるが、しかしそれでも、可能性の範囲内である。


[3.] 大きい戦争が、殺害、略奪、暴力、また残酷と結びついているので、主により妨げられず、王と大公のもとで、始まりの中でなく、進行中でもなく、しかし、一方のまたはもう一方の力が弱くなり、彼に死の危険が減らされるような終わりの中で〔戦争が終わりにされ〕、〔それには〕多くの理由があり、それらは神的な知恵の宝庫に隠されている。それらから何らかのもの私に示された。それらの間に次のものがある―


 すべての戦争は、市民的なものであるとはいえ、天界の中の教会の状態の表象であり、また対応するものであること。みことばの中に述べられているすべての戦争はそのようなものであったし、また今日のすべての戦争もそのようなものである。みことばの中で述べられた戦争は、イスラエル民族がいろいろな国民と、例えば、エモリ人、アンモン人、モアブ人、ペリシテ人、シリア人、エジプト人、カルデア人、アッシリア人と行なったものである。また教会を表象したイスラエル民族が、戒めと法令からそれ、悪の中に堕落したとき、イスラエル民族と戦争を行なった国民によって罰せられた。それらの悪がそれらの国民によって意味されたからである、というのは、それぞれの国民は何らかの種類の悪を意味したから。例えば、不潔な偶像崇拝によって教会の聖なるものが冒涜されたとき、アッシリアとカルデアによって聖なるものの冒涜が意味されるので、アッシリア人とカルデア人によって罰せられた。ぺリシテ人との戦争によって何が意味されるかは、『新しいエルサレムの教え、信仰について』(50-54)に見られる。