原典講読『神の摂理』 238

 

(1) 原文


238.  Idem naturalis homo confirmat se contra Divinam Providentiam, cum spectat religiosa variarum gentium: ut quod dentur qui prorsus ignorant Deum; quodque dentur qui adorant solem et lunam; tum qui idola et sculptilia etiam monstrosa; et quoque homines mortuos. Insuper cum spectat religiosum Mahumedanum, quod a tot imperiis et regnis receptum sit: et quod religio Christiana sit modo in orbis habitabilis parte minima, quae vocatur Europa; et quod ibi divisa sit; et quod ibi sint, qui Divinam potestatem sibi vindicant, ac volunt coli ut dii; et invocant homines mortuos: tum quod sint qui salvationem ponunt in quibusdam vocibus, quas cogitent et loquantur, et non aliquid in bonis quae faciant; tum quod pauci sint qui vivunt religionem suam praeter haeretica; quae plura fuerunt, et quoque aliqua hodie sunt, ut quae sunt Quaqueris, Moravianis, Anabaptistis, praeter alia; tum quod Judaismus adhuc perstet. Negator Divinae Providentiae ex his concludit, quod religio in se non sit aliquid, sed usque quod necessaria sit, quia inservit pro vinculo.


 


(2) 直訳


Idem naturalis homo confirmat se contra Divinam Providentiam, cum spectat religiosa variarum gentium: 同じ自然的な人間が自分自身に神的な摂理に反して確信する、いろいろな国民の宗教(宗教的信念の体系)を眺めるとき。


ut quod dentur qui prorsus ignorant Deum; 〔(i.)☆〕例えば、神をまったく知らない者が存在すること。


同じく今後の記述に合わせるために、この番号を振ります。


quodque dentur qui adorant solem et lunam; そして☆太陽や月を崇拝する者が存在すること。


-queは「そして」の意味をもつ接尾辞です。


tum qui idola et sculptilia etiam monstrosa; なおまた、偶像と彫像を、さらにまた怪物を。


et quoque homines mortuos. そしてまた、死んだ人間を。


Insuper cum spectat religiosum Mahumedanum, quod a tot imperiis et regnis receptum sit: 〔(ii.)〕加えて、イスラム教の宗教を見るとき、これほど多くの帝国と王国に受け入れられていること。


et quod religio Christiana sit modo in orbis habitabilis parte minima, quae vocatur Europa; 〔(iii.)〕また、キリスト教が地球の住むに適した最小の部分にだけあること、それはヨーロッパと呼ばれる。


et quod ibi divisa sit; また、そこに分裂していること。


et quod ibi sint, qui Divinam potestatem sibi vindicant, ac volunt coli ut dii; 〔(iv.)〕また、そこにいること、神的な(権力)自分自身に要求する者、そして神として崇拝されることを欲する。


et invocant homines mortuos: また、死んだ人間を祈る。


tum quod sint qui salvationem ponunt in quibusdam vocibus, quas cogitent et loquantur, et non aliquid in bonis quae faciant; 〔(v.)〕なおまた、救いをある言葉の中に置く者がいること、それらを考えて、また話す(言う)、また何らかのものを行なわなくてはならない善の中に〔置か〕ない。


tum quod pauci sint qui vivunt religionem suam praeter haeretica; 〔(vi.)〕なおまた、異端を除いて自分の宗教を生きる者がわずかであること☆。


意味がわかりづらくなっているかと思います。「~を除いて……がわずかである」とは「~の者が大部分である」と読み替えるとわかりやすいと思います。


quae plura fuerunt, et quoque aliqua hodie sunt, ut quae sunt Quaqueris, Moravianis, Anabaptistis, praeter alia; それらは多くあった、そしてまたあるものは今日もある、例えば、クエーカー派の者、モラヴィア派の者、再洗礼派の者、加えて他の者。


tum quod Judaismus adhuc perstet. 〔(vii.)〕なおまた、ユダヤ教が依然として存在し続ける。


Negator Divinae Providentiae ex his concludit, quod religio in se non sit aliquid, sed usque quod necessaria sit, quia inservit pro vinculo. 神的な摂理の否定者はこれらから結論する、宗教は本質的に何らかのものではない、しかし、それでも、必要であること、束縛として役立つ(仕える)で。


 


(3) 訳文


238.  同じ自然的な人間がいろいろな国民の宗教を眺めるとき、神的な摂理に反して確信する。


 〔(i.)〕例えば、神をまったく知らない者が存在すること。そして、太陽や月を、なおまた、偶像と彫像を、さらにまた怪物を、そしてまた、死んだ人間を崇拝する者が存在すること。


 〔(ii.)〕加えて、イスラム教の宗教がこれほど多くの帝国と王国に受け入れられていること。


 〔(iii.)〕また、キリスト教が地球の住むに適したヨーロッパと呼ばれる最小の部分にだけあること、また、そこで分裂していることを見るとき。


 〔(iv.)〕また、そこに、神的な力を自分自身に要求し、そして神として崇拝されることを欲する者がいること。また、死んだ人間を祈る。


 〔(v.)〕なおまた、考えて、言うある言葉の中に救いを置き、また行なわなくてはならない何らか善の中に置かない者がいること。


 〔(vi.)〕なおまた、自分の宗教を生きる大部分の者が異端であること。それらは多くあったし、またあるものは今日もある。例えば、クエーカー派の者、モラヴィア派の者、再洗礼派の者、その他の者である。


 〔(vii.)〕なおまた、ユダヤ教が依然として存在し続ける。


これらから、神的な摂理を否定する者は、宗教が本質的に何ものでもなく、しかし、それでも、束縛するものとして役立つで必要である、と結論する。