(1) 原文
235. Qui prorsus non agnoscit Divinam Providentiam, ille in corde suo non agnoscit Deum, sed pro Deo agnoscit naturam, et pro Divina Providentia humanam prudentiam. Quod ita sit, non apparet; quia homo potest aliter cogitare et cogitare, et quoque aliter loqui et loqui; potest aliter cogitare et loqui ex interiori se, et aliter ab exteriori se: est sicut cardo qui utrinque potest vertere januam, aliter dum intrat quam dum exit; et sicut velum utrinque potest vertere navem, sicut nauclerus id expandit. Qui se confirmaverunt pro humana prudentia, usque adeo ut negaverint Divinam Providentiam, illi quicquid usquam vident, audiunt et legunt, dum in illa sua cogitatione sunt, non animadvertunt aliud, immo nec possunt, quia nihil e caelo recipiunt, sed solum a se; et quia ex solis apparentiis et fallaciis concludunt, et non vident aliud, possunt jurare quod ita sit. Et si etiam solam naturam agnoscunt, possunt irasci contra defensores Divinae Providentiae, modo non sint sacerdotes, de quibus cogitant, quod id eorum doctrinae aut functionis sit.
(2) 直訳
Qui prorsus non agnoscit Divinam Providentiam, ille in corde suo non agnoscit Deum, sed pro Deo agnoscit naturam, et pro Divina Providentia humanam prudentiam. 神的な摂理をまったく認めない者は、彼は自分の心の中で神を認めていない、しかし、神の代わりに自然を認める、また神的な摂理の代わりに人間の思慮を。
Quod ita sit, non apparet; このようであることは、見られない。
quia homo potest aliter cogitare et cogitare, et quoque aliter loqui et loqui; 人間は異なって考えることと考えることができるので、そしてまた異なって話すことと話すこと☆。
☆ このままでは文章になっていません。また原文もこのままでは舌足らずであると思います。はたしてこのような表現がたとえ省略文であったとしても、可能なのでしょうか? やや疑問が残ります。それでも「明晰な文章を書くスヴェーデンボリなのでこんな文を書くはずがない」、とみれば、意味するところはわかります。普通の人がこのように書いたら、またこれを読んだら、「なんだこれは?」となるでしょう。意味は「考えても、またそれとは異なって考えること、話しても、またそれとは異なって話すことができる」ということでしょう。英訳は「二つの異なった方法・仕方で(two different ways)考える」と意訳しています。
potest aliter cogitare et loqui ex interiori se, et aliter ab exteriori se: 内的な自分自身から異なって考えることと話すことができる、また外的な自分自身から異なって。
est sicut cardo qui utrinque potest vertere januam, aliter dum intrat quam dum exit; ちょうつがいのようである、それは扉のどちらの側にも回転することができる、入る時に異なる、それ(扉)を出る時に。
et sicut velum utrinque potest vertere navem, sicut nauclerus id expandit. また船をどちらの側にも向きを変える(回転する)ことができる帆のよう〔である〕。
Qui se confirmaverunt pro humana prudentia, usque adeo ut negaverint Divinam Providentiam, illi quicquid usquam vident, audiunt et legunt, dum in illa sua cogitatione sunt, non animadvertunt aliud, immo nec possunt, quia nihil e caelo recipiunt, sed solum a se; 自分自身に〔神的な摂理を〕人間の思慮として確信した者は、そこまでも神的な摂理を否定する、彼らは何でもいつも(どんな場合も)見る、聞く、また読む、それらがその〔思慮の〕思考の中にある時、他のものを気づかない(認めない)、それどころかできもしない、天界から何も受けないので、しかし、自分自身だけから。
et quia ex solis apparentiis et fallaciis concludunt, et non vident aliud, possunt jurare quod ita sit. また外観と〔感覚の〕欺きから結論するので、また他のものを見ない、誓うことができる、そのようであることを。
Et si etiam solam naturam agnoscunt, possunt irasci contra defensores Divinae Providentiae, modo non sint sacerdotes, de quibus cogitant, quod id eorum doctrinae aut functionis sit. また、もし、さらにまた自然だけを認めるなら、神的な摂理の擁護者に対して怒ることができる、祭司でないかぎり☆、その者について考える、それは彼の教えのものまたは職務のものであること。
☆ modoには接続詞の用法があります。この場合、接続法です。「~する間は、~する限り、~の条件で」といった意味です。
(3) 訳文
235. 神的な摂理をまったく認めない者は、自分の心の中で神を認めておらず、しかし、神の代わりに自然を、また神的な摂理の代わりに人間の思慮を認める。〔心の中で〕このようであることは、人間は考えても、それと異なって考えること、また話しても、それと異なって話すことができるので、見られない。内的な自分自身から異なって考え、話すことができ、また外的な自分自身からそれと異なってできる。扉のどちらの側にも回転することができるちょうつがいのようであり、それは、入る時と出る時で〔回転方向が〕異なる。また船をどちらの側にも向きを変えることができる帆のようである。
〔神的な摂理を〕自分自身に人間の思慮として確信した者は、見、聞き、また読むどんな場合も、それらが思考の中にある時、天界から何も受けず、しかし、自分自身だけから受けるので〔自分の思慮以外の〕他のものを認めず、それどころかできもせず、そこまでも神的な摂理を否定する。また外観と〔感覚の〕欺きから結論するので、他のものを見ず、そのようであることを誓うことができる。さらにまた、自然だけを認める者は、神的な摂理の擁護者に対して、もし、その者が祭司でないなら、怒ることができる。祭司にとって、神的な摂理とは教えに属すものまたは職務上のものである、と考える〔からである〕。