原典講読「神の摂理』 199

 

(1) 原文


199.  Homo quidem potest reflectere super externae affectionis suae jucundum, dum hoc sicut unum agit cum jucundo alicujus sensus corporis; sed usque non reflectit super id, quod id jucundum sit ex jucundo affectionis ejus in cogitatione. Ut pro exemplo: scortator cum videt meretricem, visus oculi ejus rutilat ex igne lasciviae, et ex illo sentit jucundum in corpora; sed tamen non sentit jucundum affectionis seu concupiscentiae ejus in cogitatione, nisi aliquod cupidum una cum corpore. Similiter latro in silva, dum videt peregrinantes; et pirata in mari dum videt navigia; similiter in reliquis. Quod illa jucunda regant cogitationes ejus, et quod cogitationes absque illis non sint aliquid, patet; sed putat quod solum cogitationes sint, cum tamen cogitationes non sunt nisi quam affectiones in formas ab amore vitae ejus compositae, ut appareant in luce; nam omnis affectio est in calore, et cogitatio in luce. [2.] Hae sunt affectiones externae cogitationis, quae quidem se manifestant in sensatione corporis, sed raro in cogitatione mentis. At affectiones internae cogitationis, ex quibus externae existunt, coram homine nusquam se manifestant; de his homo non plus scit, quam dormiens in curru de via, et quam sentit telluris circumrotationem. Nunc cum homo nihil scit de illis quae peraguntur in interioribus mentis suae, quae tam infinita sunt, ut numeris definiri nequeant, et tamen pauca illa externa, quae ad visum cogitationis perveniunt, ex interioribus producuntur, ac interiora a solo Domino per Divinam Ipsius Providentiam reguntur, et pauca illa externa una cum homine, quomodo tunc aliquis dicere potest, quod propria ejus prudentia faciat omnia? Si videres solum unam ideam cogitationis reclusam, videres stupenda plura, quam lingua potest effari. [3.] Quod in interioribus mentis hominis tam infinita sint, ut numeris definiri nequeant, patet ex infinitis in corpore, ex quibus nihil ad visum et ad sensum pervenit, quam sola actio in multa simplicitate; ad quam tamen concurrunt millia fibrarum motricium seu muscularium, millia fibrarum nervearum, millia vasculorum sanguineorum, millia pulmonis, qui in omni actione cooperabitur, millia in cerebris et in spina dorsali; et multo plura adhuc in spirituali homine, qui est mens humana, cujus omnia sunt affectionum, et inde perceptionum et cogitationum formae. Annon anima, quae disponit interiora, disponit etiam actiones ex illis? Anima hominis non aliud est quam amor voluntatis ejus, et inde amor intellectus ejus. Qualis hic amor est, talis est totus homo; et fit talis secundum dispositionem in externis, in quibus homo simul cum Domino est. Quare si sibi et naturae tribuit omnia, fit anima amor sui; at si Domino tribuit omnia, fit anima amor Domini, et hic amor caelestis est, et ille amor infernalis.


 


(2) 直訳


Homo quidem potest reflectere super externae affectionis suae jucundum, dum hoc sicut unum agit cum jucundo alicujus sensus corporis; 人間は確かに熟考することができる、自分の外なる情愛の快さについて、これが身体のある感覚の快さと一つとして働く時。


sed usque non reflectit super id, quod id jucundum sit ex jucundo affectionis ejus in cogitatione. しかし、それでも、そのことについて熟考しない、その快さは思考の中の彼の情愛の快さからであること。


Ut pro exemplo: 例えば、例として―


scortator cum videt meretricem, visus oculi ejus rutilat ex igne lasciviae, et ex illo sentit jucundum in corpora; 淫行する者が娼婦を見る時、彼の目の視覚は好色の火から赤く輝く、またそれ()から身体の中に快さを感じる。


sed tamen non sentit jucundum affectionis seu concupiscentiae ejus in cogitatione, nisi aliquod cupidum una cum corpore. しかし、それでもなお、思考の中に彼の情愛の、すなわち、情欲(色情)の快さを感じない、何らかの熱望が身体と一緒でないなら。


Similiter latro in silva, dum videt peregrinantes; 同様に、盗賊(山賊)森の中で、旅人を見る時。


et pirata in mari dum videt navigia; また海の中の海賊が舟☆を見る時。


舟ですが、ここは「船」がよいですね。


similiter in reliquis. 同様に残りの(他の)もので。


Quod illa jucunda regant cogitationes ejus, et quod cogitationes absque illis non sint aliquid, patet; その快さは彼の思考を支配すること、またそれらなしに思考は何ものでもないことは、明らかである。


sed putat quod solum cogitationes sint, cum tamen cogitationes non sunt nisi quam affectiones in formas ab amore vitae ejus compositae, ut appareant in luce; しかし、思う、思考だけが存在すること、そのときそれでも、思考は彼のいのちに愛から合成された形の中の情愛以外でないなら存在しない、光の中で見えるように。


nam omnis affectio est in calore, et cogitatio in luce. なぜなら、すべての情愛は熱の中にあるから、また思考は思考の中に。


[2.] Hae sunt affectiones externae cogitationis, quae quidem se manifestant in sensatione corporis, sed raro in cogitatione mentis. [2.] これらは思考の外なる情愛である、それらは確かにそれ自体を身体の感覚の中に現わす、しかし、まれ〔である〕心の思考の中に。


At affectiones internae cogitationis, ex quibus externae existunt, coram homine nusquam se manifestant; しかし、思考の内なる情愛は、それらから外なるもの〔情愛〕が存在するようになる、人間の前に決してそれ自体を現わさない。


de his homo non plus scit, quam dormiens in curru de via, et quam sentit telluris circumrotationem. これら〔情愛〕について人間はより多く知らない、道について馬車の中で眠っている以上に、また地球の回転以上に。


Nunc cum homo nihil scit de illis quae peraguntur in interioribus mentis suae, quae tam infinita sunt, ut numeris definiri nequeant, et tamen pauca illa externa, quae ad visum cogitationis perveniunt, ex interioribus producuntur, ac interiora a solo Domino per Divinam Ipsius Providentiam reguntur, et pauca illa externa una cum homine, quomodo tunc aliquis dicere potest, quod propria ejus prudentia faciat omnia? そこで、人間はそれらについて何も知らないとき、それらは自分の心の内的なものの中で行なわれる、それらはこれほどに無限である、数で定められることができないように、またそれでもその外なるものはわずかである、それらが思考の視覚にやって来る、内的なものから生み出される、そして内的なものは、主だけにより、その方の神的な摂理を通して、支配される、また人間と一緒にそれら外なるものはわずかである、その時、どのようにある者は言うことができるか? 彼のプロプリウムの思慮がすべてものを行なうこと。


Si videres solum unam ideam cogitationis reclusam, videres stupenda plura, quam lingua potest effari. もし、あなたが単に開かれた思考の一つの観念を見るなら、あなたは多くの驚くべきものを見る、舌が口に出すこと☆ができるよりも。


effariの辞書形はefforです。


[3.] Quod in interioribus mentis hominis tam infinita sint, ut numeris definiri nequeant, patet ex infinitis in corpore, ex quibus nihil ad visum et ad sensum pervenit, quam sola actio in multa simplicitate; [3.] 人間の心の内的なものの中にこれほどに無限のものがあること、数で定められることができないように、身体の中の無限なものから明らかである、それらから何も視覚に、また感覚にやって来ない、単なる活動以外に、〔その〕大部分は単純なものの中に。


ad quam tamen concurrunt millia fibrarum motricium seu muscularium, millia fibrarum nervearum, millia vasculorum sanguineorum, millia pulmonis, qui in omni actione cooperabitur, millia in cerebris et in spina dorsali; それでも、それ〔活動〕に向けて、運動または筋肉の数千の繊維がいっしょに行動する(協力する)、神経の数千の繊維が、数千の血管が、肺の数千のものが、それらはすべての活動の中でいっしょに働く(協力する)、脳の中と背中の脊柱の中の数千のもの。


et multo plura adhuc in spirituali homine, qui est mens humana, cujus omnia sunt affectionum, et inde perceptionum et cogitationum formae. またもっと多くの多くのものが霊的な人間の中に〔ある〕、それは人間の心である、そのすべてのものは情愛のものである、またここから形の☆知覚と思考のもの〔である〕。


「形の」とは「形となった」または「形をとった」という意味です。補足の必要はないかな?


Annon anima, quae disponit interiora, disponit etiam actiones ex illis? 霊魂は、それは内的なものを配列(統制)して、さらにまたそこから行動を配列(統制)していないか?


Anima hominis non aliud est quam amor voluntatis ejus, et inde amor intellectus ejus. 人間の霊魂は彼の意志の愛以外の何ものでもない、またここから彼の理解力の愛。


Qalis hic amor est, talis est totus homo; この愛がどのようであるか〔によって〕、人間全体はそのようである☆。


有名な相関文「qualistalis…」です。qualis homo talis vitaは「このような人間に、そのような生活〔がある〕」(天界の秘義1005)、すなわち、「qtを定める」と覚えておきます。


et fit talis secundum dispositionem in externis, in quibus homo simul cum Domino est. また外なるものの中で配列にしたがってそのようなものになる、それらの中で人間は主と一緒である。


Quare si sibi et naturae tribuit omnia, fit anima amor sui; それゆえ、もし自分自身と自然にすべてのものを帰すなら、霊魂は自己愛になる。


at si Domino tribuit omnia, fit anima amor Domini, et hic amor caelestis est, et ille amor infernalis. しかし、もし主にすべてのものを帰すなら、霊魂は主への愛となる、またこの(後者の)愛は天界的である、またその(前者の)愛は地獄的〔である〕。


 


(3) 訳文


199.  人間は、自分の外なる情愛の快さについて、これが身体のある感覚の快さと一つとして働く時、確かに熟考することができる。しかし、それでも、その快さは思考の中の彼の情愛の快さからであることについては熟考しない。


例えば― 淫行する者が娼婦を見る時、彼の目の視覚は好色の火から赤く輝き、そのから身体の中に快さを感じる。しかし、それでもなお、何らかの熱望が身体と一緒でないなら、思考の中に彼の情愛の快さ、すなわち、情欲の快さを感じない。旅人を見る時の森の中の盗賊も、船☆見る時の海の海賊も同様であり、他のものでも同様である。


 その快さは彼の思考を支配し、またそれらなしに思考は何ものでもないことは明らかである。しかし、思考だけが存在する、と思い、そのときそれでも、光の中で見えるように、思考は彼のいのちに愛から合成された形の中の情愛以外でないなら存在しない。なぜなら、すべての情愛は熱の中にあり、思考は思考の中にあるから。


[2.] これらは思考の外なる情愛であり、それらは確かにそれ自体を身体の感覚の中に現わすが、しかし、心の思考の中ではまれである。しかし、思考の内なる情愛は、それらから外なる情愛が存在するようになるが、人間の前には決して現われない。これらの情愛について、人間は、道について馬車の中で眠っている以上に、また地球の回転以上に、多くのことを知らない。


 そこで、人間は、自分の心の内的なものの中で行なわれ、数で定められることができないほどに無限であり、それでもそれらが内的なものから生み出され、思考の視覚にやって来るその外なるものはわずかであり、そして内的なものは、主の神的な摂理を通してその方だけにより支配され、人間と一緒のそれら外なるものはわずかである、それらについて何も知らないとき、その時、どのようにある者が、自分のプロプリウムの思慮がすべてものを行なう、と言うことができるのか? もし、あなたが開かれた思考の一つの観念だけでも見るなら、あなたは舌が口に出すことができるよりも多くの驚くべきものを見る。


[3.] 人間の心の内的なものの中に、数で定められることができないほどに無限のものがあることは、身体の中の無限なものから明らかである。それらは単なる活動以外に、何も視覚に、また感覚にやって来ないし、その活動の大部分は単純なものである。それでも、それ活動に向けて、運動または筋肉の数千の繊維、神経の数千の繊維、数千の血管、肺の数千のもの、脳の中と背中の脊柱の中のすべての活動の中で協力する数千のものがいっしょに行動する。またもっとくのものが人間の心である霊的な人間の中にあり、そのすべてのものは情愛のもの、またここから形となった知覚と思考のものである。


 霊魂は、内的なものを統制し、さらにまたそこから行動を統制していないか? 人間の霊魂は彼の意志の愛、またここから彼の理解力の愛以外の何ものでもない。この愛がどのようであるかによって、人間全体もそのようなものであり、人間が主と一緒である外なるものの中で、配置にしたがって、そのようなものになる。

それゆえ、もし自分自身と自然にすべてのものを帰すなら、霊魂は自己愛になる。しかし、もし主にすべてのものを帰すなら、霊魂は主への愛となり、また後者の愛は天界的であり、前者の愛は地獄的である。

原典講読「神の摂理』 200

 

(1) 原文


200.  Nunc quia jucunda affectionum hominis ab intimis per interiora ad exteriora, et tandem ad extrema quae sunt in corpore, ferunt hominem sicut unda et atmosphaera navem, et nihil eorum apparet homini, nisi quod in extremis mentis et in extremis corporis fit, quomodo tunc potest homo vindicare sibi Divinum ex eo solum, quod pauca illa extrema appareant illi sicut sua? Et adhuc minus debet sibi Divinum vindicare, dum scit ex Verbo, quod homo non possit sumere aliquid ex se, nisi id ei sit datum e caelo; et ex Ratione, quod apparentia illa ei data sit, ut vivat homo, videat quid bonum et malum, eligat unum aut alterum, appropriet sibi id quod eligit, ut possit reciproce conjungi Domino, reformari, regenerari, salvari, et vivere in aeternum. Quod apparentia illa data sit homini, ut ex libero secundum rationem agat, ita sicut ex se, et non remittere manum, et exspectare influxum, supra dictum et ostensum est. Ex his sequitur confirmatum id quod demonstrandum erat tertio, Quod affectiones amoris vitae hominis a Domino per Divinam Ipsius Providentiam ducantur, et simul tunc cogitationes, ex quibus prudentia humana.


 


(2) 直訳


Nunc quia jucunda affectionum hominis ab intimis per interiora ad exteriora, et tandem ad extrema quae sunt in corpore, ferunt hominem sicut unda et atmosphaera navem, et nihil eorum apparet homini, nisi quod in extremis mentis et in extremis corporis fit, quomodo tunc potest homo vindicare sibi Divinum ex eo solum, quod pauca illa extrema appareant illi sicut sua? そこで、人間の情愛の快さは最内部から内的なものを通って外的なものへ、またついに最外部へ、それらは身体の中にある、人間を導く(向ける)ので、波()と大気が船を〔導く〕ように、またそれらの何も人間に見えない、心の最外部の中に、また身体の最外部の中にあるものでないなら、その時、どのように人間は自分自身に要求することができるのか? 神性をそのことだけから、わずかなその最外部のものが彼に自分のもののように見えること。


Et adhuc minus debet sibi Divinum vindicare, dum scit ex Verbo, quod homo non possit sumere aliquid ex se, nisi id ei sit datum e caelo; またさらにより少なく自分自身に神性を要求しなければならない、「みことば」から知る時、人間は自分自身から何らかのものを得(引き出す)とができないこと、それが彼に天界から与えられないなら。


et ex Ratione, quod apparentia illa ei data sit, ut vivat homo, videat quid bonum et malum, eligat unum aut alterum, appropriet sibi id quod eligit, ut possit reciproce conjungi Domino, reformari, regenerari, salvari, et vivere in aeternum. また「理性」から、その外観が彼に与えられていること、人間が生きるために、何が善と悪か見る、一つをまたはもう一つを選択する、自分自身にそれを、選んだものを、専有する(自分のものにする)、神と相互に結合されることができるように、改心されること、再生されること、救われること、また永遠に生きること。


Quod apparentia illa data sit homini, ut ex libero secundum rationem agat, ita sicut ex se, et non remittere manum, et exspectare influxum, supra dictum et ostensum est. その外観が人間に与えられていること、理性にしたがって自由から行動するように、したがって、自分自身からかのように、また手をこまねくことがない〔=何も行動しない〕、また流入を期待すること、上に言われ、示されている。


Ex his sequitur confirmatum id quod demonstrandum erat tertio, Quod affectiones amoris vitae hominis a Domino per Divinam Ipsius Providentiam ducantur, et simul tunc cogitationes, ex quibus prudentia humana. これらからそれを確立した心から、~ということになる☆、第三で示さなくては(論証しなくては)ならないこと、〔(iii.)〕人間のいのちの愛の情愛は主によりその方の神的な摂理を通して導かれること、また同時に、その時、思考が〔導かれられる〕それらから人間の思慮が〔ある〕。


この直訳のままでは意味がつかみにくくなりますがsequorには「わかる、了解する」の意味もあるので、これで意訳すればよいでしょう。


 


(3) 訳文


200.  そこで、人間の情愛の快さは、最内部から内的なものを通って外的なものへ、またついに身体の中にある最外部へ、波と大気が船を導くように、人間を導き、また心の最外部の中に、また身体の最外部の中にあるものでないなら、何も人間に見えないので、その時、わずかなその最外部のものが彼に自分のもののように見えるそのことだけから、どのように人間は神性を自分自身に要求することができるのか? またさらに「みことば」から、人間は天界から与えられないなら自分自身から何も得ることができないことを〔知り〕、また「理性」から、人間が生きるために、何が善と悪か見て、一つをまたはもう一つを選択し、選んだものを自分のものにし、神と相互に結合され、改心し、再生し、救われ、また永遠に生きることができるようにとその外観が彼に与えられていることを知る時、自分自身に神性を要求することはさらに少なくなければならない。


 理性にしたがって自由から行動するために、したがって、自分自身からかのように、また手をこまねくことがなく、流入を期待することがないように、その外観が人間に与えられていることは、前に言われ、示されている。


 これらから、第三に論証しなくてはならないことを確立した心から了解することになる― (iii.) 人間のいのちの愛の情愛は、主によりその方の神的な摂理を通して導かれ、また同時に、思考が導かれ、それらから人間の思慮があること。

原典講読「神の摂理』 201

 

(1) 原文


201.  (iv.) Quod Dominus per Divinam suam Provitiam componat affectiones [[1]totius generis humani] in unam formam, quae est humana. Quod hoc sit universale Divinae Providentiae, in subsequenti paragrapho videbitur. Illi qui omnia naturae adscribunt, etiam omnia prudentiae humanae adscribunt; nam qui omnia naturae adscribunt negant corde Deum; et qui omnia prudentiae humanae, negant corde Divinam Providentiam; non separatur unum ab altero. Sed usque hi et illi propter nominis sui famam, et timorem jacturae ejus, ore ferunt, quod Divina Providentia sit universalis, et quod singularia ejus sint apud hominem; et quod haec singularia in complexu intelligantur per humanam prudentiam. [2.] Sed cogita tecum, quid universalis Providentia, cum singularia separata sunt; num sit aliud quam sola vox? Universale enim dicitur id quod a singularibus simul fit, sicut commune quod a particularibus existit; si itaque singularia separas, quid tunc universale, nisi sicut quoddam quod intus vacuum est, ita sicut superficies intra quam nihil est, aut complexus in quo non aliquid? Si diceretur, quod Divina Providentia sit regimen universale, et non aliquid regitur, sed modo continetur in nexu, et illa quae regiminis sunt disponuntur ab aliis, num hoc potest vocari universale regimen? Tale regimen non est ulli regi; nam si rex quidam daret subditis regere omnia sui regni, is non amplius rex foret, sed modo vocaretur rex; ita solum dignitatem nominis, et non dignitatem alicujus rei haberet. Apud talem regem non potest praedicari regimen, minus universale regimen. [3.] Providentia apud Deum vocatur prudentia apud hominem. Sicut non dici potest universalis prudentia apud regem, qui sibi non plus reservavit quam nomen propterea ut regnum dicatur regnum, et sic contineatur, ita non potest dici universalis Providentia si homines ex propria prudentia providerent omnia. Simile est cum nomine universalis Providentiae ac universalis regiminis cum dicitur de natura, quando intelligitur quod Deus creaverit universum, ac indiderit naturae ut illa ex se produceret omnia. Quid tunc universalis Providentia, quam vox metaphysica, quae praeter vocem est non ens. Sunt quoque multi ex illis qui tribuunt naturae omne quod producitur, et prudentiae humanae omne quod fit, et tamen ore dicunt quod Deus creaverit naturam, qui nec aliter de Divina Providentia, quam sicut de voce inani, cogitant. Sed res in se talis est, quod Divina Providentia sit in singularissimis naturae, ac in singularissimis prudentiae humanae, et quod ex illis sit universalis.


@1 Vide supra, n. 192


 


(2) 直訳


(iv.) Quod Dominus per Divinam suam Provitiam componat affectiones [[1]totius generis humani] in unam formam, quae est humana.― (iv.) 主はご自分の神的な摂理によって(全人類の☆)情愛を一つの形に作り上げること、それは人間〔の形〕である―


注にあるように、ここはもとの「全人類の」を補ったほうがよいと思います。


Quod hoc sit universale Divinae Providentiae, in subsequenti paragrapho videbitur. これが普遍的な神的な摂理であることは、続くパラグラフ(節、段落)の中に見られる。


Illi qui omnia naturae adscribunt, etiam omnia prudentiae humanae adscribunt; 彼らは、すべてのものを自然に帰する者、さらにまたすべてのものを人間の思慮に帰する。


nam qui omnia naturae adscribunt negant corde Deum; なぜなら、すべてのものを自然に帰する者は神を否定するから。


et qui omnia prudentiae humanae, negant corde Divinam Providentiam; またすべてのものを人間の思慮に帰する者は、心で神の摂理を否定する。


non separatur unum ab altero. 一つはもう一つから分離されない。


Sed usque hi et illi propter nominis sui famam, et timorem jacturae ejus, ore ferunt, quod Divina Providentia sit universalis, et quod singularia ejus sint apud hominem; しかし、それでもこれら〔後者〕とそれら〔前者〕は自分の名前のうわさ(名声)のために、またその失う(ことの)恐れのために口に与え(口に出す)、神的な摂理は普遍的であること、またその個々のもの(細目)は人間のもとにあること。


et quod haec singularia in complexu intelligantur per humanam prudentiam. またこれらの個々のものが、全体として、人間の思慮によって意味されること。


[2.] Sed cogita tecum, quid universalis Providentia, cum singularia separata sunt; [2.] しかし、考えよ、あなたとともに☆、普遍的な摂理とは何か、個々のものが分離されているとき。


tecum=tu+cumです。意訳すれば「あなた自身で(考えよ)」ですね。


num sit aliud quam sola vox? 単なる言葉以外の何ものであるのか?


Universale enim dicitur id quod a singularibus simul fit, sicut commune quod a particularibus existit; というのは、それは普遍的なものと言われるから、個々のもの☆から一緒に(同時に)じているもの、全般的なもの(共通のもの)個々のもの☆から存在するようになる、ように。


singularisparticularisも「個々のもの」と訳してありますが、あえてその違いは、前者が「単独の(もの)、特殊な(もの)」で後者が「特有の(もの)」です。しかし、その違いはここのその反対語からわかるかも知れません。すなわち、universaliscommunisです。


si itaque singularia separas, quid tunc universale, nisi sicut quoddam quod intus vacuum est, ita sicut superficies intra quam nihil est, aut complexus in quo non aliquid? そこで、もし、あなたが個々のものを分離するなら、その時、普遍的なものは何か? あるもののようでないなら、内部に空(から)があること、このようにその内部が何もない表面のような、またはその中に何もない合成物。


Si diceretur, quod Divina Providentia sit regimen universale, et non aliquid regitur, sed modo continetur in nexu, et illa quae regiminis sunt disponuntur ab aliis, num hoc potest vocari universale regimen? もし言われるなら、普遍的な統治(支配)であること、また何らかのものが支配されない、しかし、単に結びつき(関係)の中で保たれる(制御される)、それらは、その統治に属するものが他の者により配列される(管理される)、これは普遍的な統治(支配)と呼ばれることができるのか?


Tale regimen non est ulli regi; このような統治(支配)は、だれも王にない。


nam si rex quidam daret subditis regere omnia sui regni, is non amplius rex foret, sed modo vocaretur rex; なぜなら、王がだれかに与えるなら、家来(臣民)に、自分の王国のすべてを統治(支配)することを、彼はもはや王ではないから、しかし、単に王と呼ばれる。


ita solum dignitatem nominis, et non dignitatem alicujus rei haberet. このように単なる名前の地位(威厳)、また〔その家来は〕王に何らかの地位(威厳)を持たない。


Apud talem regem non potest praedicari regimen, minus universale regimen. そのような王に統治(支配)は述べられること(属性づけられること)はできない、まして普遍的な統治(支配)を。


[3.] Providentia apud Deum vocatur prudentia apud hominem. [3.] 神のもとにある(の場合)摂理は、人間のもとにある(の場合)思慮と呼ばれる。


Sicut non dici potest universalis prudentia apud regem, qui sibi non plus reservavit quam nomen propterea ut regnum dicatur regnum, et sic contineatur, ita non potest dici universalis Providentia si homines ex propria prudentia providerent omnia. 王のもとに普遍的な思慮が言われることができないように、その者()は自分自身に、王として王と呼ばれるこのために、名前よりもさらに保持しない、またこのように保たれる(制限される)、もし、人間がプロプリウムの思慮からすべてのものを配慮する(備える)ら、普遍的な摂理と言われることができないような。


Simile est cum nomine universalis Providentiae ac universalis regiminis cum dicitur de natura, quando intelligitur quod Deus creaverit universum, ac indiderit naturae ut illa ex se produceret omnia. 普遍的な摂理の名前(名称)と同様である、そして支配の普遍的なもの、自然について言われるとき、その時、神が全世界を創造されたことが意味される、そして自然に与えられた(割り当てられた)、それ〔自然〕がそれ自体からすべてのものを生み出すように。


Quid tunc universalis Providentia, quam vox metaphysica, quae praeter vocem est non ens. その時、普遍的な摂理とは何か、形而上学の言葉以外の、それは本質の存在しない言葉のほかに。


Sunt quoque multi ex illis qui tribuunt naturae omne quod producitur, et prudentiae humanae omne quod fit, et tamen ore dicunt quod Deus creaverit naturam, qui nec aliter de Divina Providentia, quam sicut de voce inani, cogitant. また彼らからの多くの者もいる、その者はすべてのものを自然に帰する、生み出されるもの、またすべてのものを人間の思慮に、行なわれるもの、またそれでも〔彼らは〕口で言う、神が自然を創造されたこと、その者は、異なって考えない、神的な摂理について、空虚(無意味な)葉についてのように以外に。


Sed res in se talis est, quod Divina Providentia sit in singularissimis naturae, ac in singularissimis prudentiae humanae, et quod ex illis sit universalis. しかし、物事は本質的にこのようなものである、神的な摂理は自然の最も個々のものの中にあること、そして人間の思慮の最も個々のものの中に、またそれらから普遍的なものがあること。


@1 Vide supra, n. 192 注1 上の192番を見よ


 


(3) 訳文


201.  (iv.) 「主はご自分の神的な摂理によって全人類の情愛を一つの形に作り上げ、それは人間の形であること」


 これが普遍的な神的な摂理であることは、続くパラグラフの中に見られる。


 すべてのものを自然に帰する者は、すべてのものを人間の思慮にもまた帰する。なぜなら、すべてのものを自然に帰する者は神を否定し、すべてのものを人間の思慮に帰する者は、心で神の摂理を否定し、一方はもう一方から分離されないるからである。しかし、それでもこれらの者は自分の名前の評判のために、またそれを失う恐れのために、神的な摂理は普遍的であること、またその個々のものは人間のもとにあること、また全体としてのこれらの個々のものが人間の思慮によって意味されることを口にする。


[2.] しかし、個々のものが分離されているときの普遍的な摂理とは何か、単なる言葉でしかないのではないか、と自分自身で考えみよ。というのは、個々のものから一緒に(同時に)じているもの普遍的なものと言われ、個々のものから存在するようになるものが全般的なもの(共通のもの)と言われるから。そこで、もし、あなたが個々のものを分離するなら、その時、普遍的なものとは何か? それは、内部が空(から)であり、このようにその内部が何もない表面のような、またはその中に何もない合成物でしかない。


 もし、普遍的な統治(支配)について、何らかのものが支配されず、しかし、単に結びつきの中で制御され、その統治に属するものが他の者により管理される、と言われるなら、これは普遍的な統治(支配)と呼ばれることができるのか? このような統治(支配)は、王のだれにもない。なぜなら、王が家来のだれかに、自分の王国のすべてを統治(支配)することを与えるなら、彼はもはや王ではなく、しかし、王と呼ばれているだけであるから。このように地位の単なる名称であって、王には何の威厳もない。そのような王に統治(支配)、まして普遍的な統治(支配)は属性づけられることができない


[3.] 神のもとでの摂理は、人間のもとで思慮と呼ばれる。王と呼ばれるため王としての名称しか自分自身に保持しないに王のもとで普遍的な思慮について言われることができないように、そのように、人間がプロプリウムの思慮からすべてのものを備えるなら、普遍的な摂理と言われることができない。自然について言われるときの普遍的な摂理と普遍的な支配の名称も同様であって、その時、神が全世界を創造され、自然がそれ自体からすべてのものを生み出すようにと、その自然に与えられたことが意味される。その時、普遍的な摂理とは何か、形而上学の言葉でしか、本質の存在しない言葉でしかない。さらにまた多くの者がいて、生み出されるすべてのものを自然に帰し、行なわれるすべてのものを人間の思慮に帰し、それでも、神が自然を創造された、と口で言う者は、神的な摂理について、無意味な言葉としか考えていない。


しかし、本質的に物事は、神的な摂理は自然の最も個々のものの中に、そして人間の思慮の最も個々のものの中にあり、またそれらから普遍的なものがある、といったものである。

原典講読「神の摂理』 202

 

(1) 原文


202.  Divina Domini Providentia universalis ex singularissimis est in eo, quod creaverit universum, ut in illo creatio infinita ac aeterna ab Ipso existat; et haec creatio existit, per quod Dominus ex hominibus formet caelum, quod coram Ipso sit sicut unus homo, qui imago et similitudo Ipsius. Quod caelum ex hominibus in conspectu Domini tale sit, et quod illud fuerit finis creationis, ostensum est supra (n. 27-45); et quod Divinum spectet in omni quod facit infinitum ac aeternum (n. [1]46-69). Infinitum ac aeternum quod Dominus in formando suo caelo ex hominibus spectat, est quod illud amplietur in infinitum ac in aeternum; et sic quod in fine suae creationis constanter habitet. Haec creatio infinita ac aeterna est, quam Dominus providit per creationem universi, et in illa creatione est constanter per Divinam suam Providentiam. [2.] Quis potest tam expers rationis esse, qui ex doctrina ecclesiae scit et credit, quod Deus sit infinitus et aeternus, (in Doctrina enim omnium Ecclesiarum in Christiano orbe est, quod Deus Pater, Deus Filius et Deus Spiritus Sanctus, sit infinitus, aeternus, increatus, omnipotens; videatur Symbolum Athanasianum;) et non affirmat cum audit, quod non possit aliter quam spectare infinitum ac aeternum in magno opere suae creationis? Quid aliud potest dum ex Se? tum quod illud spectet in humano genere, ex quo format illud suum caelum. Quid nunc Divina Providentia potest aliud pro fine habere quam reformationem generis humani et ejus salvationem? Et nemo reformari potest a se per suam prudentiam, sed a Domino per Divinam Ipsius Providentiam. Inde sequitur, quod nisi Dominus ducit hominem unoquovis momento etiam minutissimo, homo recedat a via reformationis et pereat. [3.] Unaquaevis mutatio et variatio status mentis humanae aliquid mutat et variat in serie praesentium et inde consequentium: quid non progressive in aeternum? Est sicut telum ex arcu emissum, quod si ex collimatione minutissime declinaret a scopo, illud ad distantiam milliaris et plurium declinaret immensum. Ita foret si Dominus non unoquovis minutissimo momento duceret status mentium humanarum. Hoc facit Dominus secundum leges Divinae suae Providentiae; secundum quas etiam est, ut appareat homini sicut ipse se ducat; sed praevidet Dominus quomodo se ducit, et jugiter accommodat. Quod leges permissionis etiam sint leges Divinae Providentiae, et quod omnis homo reformari et regenerari possit, et quod non aliter praedestinatum detur, videbitur in sequentibus.


@1 46 pro “56”


 


(2) 直訳


Divina Domini Providentia universalis ex singularissimis est in eo, quod creaverit universum, ut in illo creatio infinita ac aeterna ab Ipso existat; 主の神的な摂理は最も個々のものから普遍的である、このことの中に、全世界を創造されたこと、そのの中に無限と永遠の創造(被造物)がその方から存在するようになるために。


et haec creatio existit, per quod Dominus ex hominibus formet caelum, quod coram Ipso sit sicut unus homo, qui imago et similitudo Ipsius. またこの創造(被造物)が存在するようになる、主が人間から天界を形成されることによって、その方の前に一人の人間のように存在すること、それはその方の映像と似姿。


Quod caelum ex hominibus in conspectu Domini tale sit, et quod illud fuerit finis creationis, ostensum est supra (n. 27-45); 人間からの天界が主の視野の中でこのようなものであること、またそれが創造の目的であったことは、上に示されている(27-45)


et quod Divinum spectet in omni quod facit infinitum ac aeternum (n. [1]46-69). また神性はすべてのものの中に、行なわれる(生じる)こと、無限と永遠を眺めること(46-69)


Infinitum ac aeternum quod Dominus in formando suo caelo ex hominibus spectat, est quod illud amplietur in infinitum ac in aeternum; 無限と永遠は、それを主は人間からのご自分の天界の形成することの中に眺める、それが無限に、そして永遠に増される(拡大される)とである。


et sic quod in fine suae creationis constanter habitet. またこのように(したがって)、創造(被造物)ご自分の目的の中で変わらずに住まわれること。


Haec creatio infinita ac aeterna est, quam Dominus providit per creationem universi, et in illa creatione est constanter per Divinam suam Providentiam. この創造は無限と永遠である、それを主が全世界の創造によって備えられた、またその創造(被造物)の中に変わらずに存在する、ご自分の神的な摂理を通して。


[2.] Quis potest tam expers rationis esse, qui ex doctrina ecclesiae scit et credit, quod Deus sit infinitus et aeternus, (in Doctrina enim omnium Ecclesiarum in Christiano orbe est, quod Deus Pater, Deus Filius et Deus Spiritus Sanctus, sit infinitus, aeternus, increatus, omnipotens; videatur Symbolum Athanasianum;) [2.] だれがこれほどに理性の欠けている(状態である)ことができるか? その者は教会の教えから知り、信じている、神は無限と永遠であること、(というのは、キリスト教世界の中のすべての教会の教えの中にあるから、父なる神、子なる神、聖霊なる神が、無限、永遠、創造されない、全能〔の神である〕。アタナシウス信条に見られる)


et non affirmat cum audit, quod non possit aliter quam spectare infinitum ac aeternum in magno opere suae creationis? また、聞くとき、肯定しない〔か〕? 無限と永遠を眺めること以外に異なってできないこと、ご自分の創造(被造物)の大きな作品()の中に。  


Quid aliud potest dum ex Se? 何を、あるものをできるか、その時、ご自分から?


tum quod illud spectet in humano genere, ex quo format illud suum caelum. なおまた、それを人類の中に眺められること、それ〔人類〕からそのご自分の天界を形成される。


Quid nunc Divina Providentia potest aliud pro fine habere quam reformationem generis humani et ejus salvationem? そこで、何を神的な摂理は目的としてあるものをもつことができるか? 人類の再生とその救い以外の。


Et nemo reformari potest a se per suam prudentiam, sed a Domino per Divinam Ipsius Providentiam. また、だれも自分自身から自分の思慮によって改心されることができない、しかし、主によりその方の神的な摂理によって(通して)


Inde sequitur, quod nisi Dominus ducit hominem unoquovis momento etiam minutissimo, homo recedat a via reformationis et pereat. ここから、~ということになる、主が人間をそれぞれの(どの)瞬間に、最小のもの〔瞬間〕もまた導かれないなら、人間は改心の道からそれる、また滅びる。


[3.] Unaquaevis mutatio et variatio status mentis humanae aliquid mutat et variat in serie praesentium et inde consequentium: [3.] 人間の心の状態のそれぞれの変化と変化(相違)は、何かを変化させ、変える(多様にする)、現在の連続(連鎖)中で、またここから結果の〔中で〕。


quid non progressive in aeternum? 何が、永遠に前進的でないか?〔=何か永遠に前進的でないものがあるのか?〕


Est sicut telum ex arcu emissum, quod si ex collimatione minutissime declinaret a scopo, illud ad distantiam milliaris et plurium declinaret immensum. 弓から送り出された(放たれた)のようである、もし最小のものの狙いの動作から、わきへそれる、標的から、それはマイルの距離へ向けて、またもっと、計り知れないほどわきへそれる。


Ita foret si Dominus non unoquovis minutissimo momento duceret status mentium humanarum. そのようになる、もし主がそれぞれの瞬間に、最小のものに〔瞬間〕、人間の心の状態を導かれないなら。


Hoc facit Dominus secundum leges Divinae suae Providentiae; このことを主はご自分の神的な摂理の法則にしたがって行なわれる。


secundum quas etiam est, ut appareat homini sicut ipse se ducat; さらにまたそれにしたがっている、人間に彼自身が自分自身を導くように見えること。


sed praevidet Dominus quomodo se ducit, et jugiter accommodat. しかし、主は〔人間が〕自分自身をどのように導くか先見される、また常に適合(調節)される。


Quod leges permissionis etiam sint leges Divinae Providentiae, et quod omnis homo reformari et regenerari possit, et quod non aliter praedestinatum detur, videbitur in sequentibus. 許しの法則もまた神的な摂理の法則であること、また、すべての人間は改心され、また再生されることができること、また、異なって(そうでなければ)2予定☆1は与えられない(存在しない)こと、続くものの中に見られる。


1 ここの「予定」とは「神が運命を前もって定める」という特別な意味の「予定」です。


2 aliterの意味が汲み取りづらくなっていますが、趣旨は、神には一般的な“予定”などというものはなく、人間が改心し、再生する、ことを先見して備える(前もって定める)ことだけを“予定”され、それ以外の(aliter)予定はない、ということです。


@1 46 pro “56” 注1 56」の代わりに46


 


(3) 訳文


202.  主の神的な摂理は、無限と永遠の被造物がその方から存在するようになるために全世界を創造されたその最も個々のものから、またこの創造(被造物)が、主が人間から天界を形成されることによって存在するようになり、その方の映像と似姿であり、その方の前に一人の人間のようであることの中に普遍的に存在する。


 人間からの天界が主の視野の中でこのようなものであること、またそれが創造の目的であったこと(27-45)、また神性は、無限と永遠を眺めることすべてのものの中に生じること(46-69)は、前に示されている。


  主が人間からのご自分の天界の形成することの中に眺める無限と永遠は、それが無限に、そして永遠に拡大され、またこのように、創造(被造物)ご自分の目的の中で変わらずに住まわれることである主が全世界の創造によって備えられたこの創造は、無限と永遠であり、ご自分の神的な摂理を通して、その創造(被造物)の中に不変に存在する。


[2.]  神が無限と永遠であることを教会の教えから知り、信じている者の、だれがこれほどに理性の欠けていることができるか?(というのは、キリスト教世界の中のすべての教会の教えの中に、父なる神、子なる神、聖霊なる神が、無限、永遠、創造されない全能の神である、とあるから。〔例えば〕アタナシウス信条に見られる)。また、〔そのことを〕聞くとき、ご自分の創造の大きな業の中に、無限と永遠を眺めること(しか)おできにならない、と肯定しないか? その時、ご自分から、何をおできになるのか? なおまた、それをご自分の天界を形成する人類の中に眺められること〔以外に何をおできになるのか〕。そこで、人類の再生とその救い以外の何を神的な摂理は目的としてもつことがおできになるのか? また、だれも自分自身から自分の思慮によって改心されることができない、しかし、主によりその方の神的な摂理通してできる


 ここから、主が人間をどの瞬間でも、最小の瞬間でも導かれないなら、人間は改心の道からそれて、滅びることがいえる。


[3.] 人間の心の状態のそれぞれの変化と相違は、現在の連続するもの中で、またここからの結果の中で何かを変化させ、多様にする。永遠に前進しないものが何かあるのか? 弓から送り出された(放たれた)のようである、もし、狙いの動作が、標的から少しでもわきへそれるなら、それは数マイルの距離、またもっと計り知れないほどわきへそれる。もし主がそれぞれの瞬間に、最小の瞬間に、人間の心の状態を導かれないなら、そのようになる。このことを主はご自分の神的な摂理の法則にしたがって行なわれ、さらにまたそれにしたがって、人間に彼自身が自分自身を導くように見えるようにされる。しかし、主は〔人間が〕自分自身をどのように導くか先見され、また常に適合される。

 許しの法則もまた神的な摂理の法則であること、また、すべての人間は改心され、また再生されることができること、そして、そのようにされない「予定」は存在しないことが、続くものの中に見られる。

原典講読「神の摂理』 203, 204, 205

 

(1) 原文


203.  Cum itaque omnis homo post mortem vivit in aeternum, et secundum vitam suam sortitur locum vel in caelo vel in inferno, ac utrumque tam caelum quam infernum, erit in forma, quae ut unum aget, ut prius dictum est; et nemo in illa forma alium locum potest sortiri quam suum; sequitur quod genus humanum in toto terrarum orbe sit sub auspicio Domini; et unusquisque ab infantia usque ad vitae suae finem in singularissimis ab Ipso ducatur, ac praevideatur et simul provideatur locus ejus. [2.] Ex quibus patet, quod Divina Domini Providentia sit universalis quia est in singularissimis; et quod hoc sit infinita ac aeterna creatio, quam Dominus Sibi providit per creationem universi. De hac universali Providentia homo non videt aliquid; et si videret, illa non potest aliter apparere coram oculis ejus, quam sicut a praetereuntibus apparent sparsi acervi et congestae strues, ex quibus formanda est domus; at a Domino sicut magnificum Palatium jugiter in sua constructione, et in sua amplificatione.


 


(2) 直訳


Cum itaque omnis homo post mortem vivit in aeternum, et secundum vitam suam sortitur locum vel in caelo vel in inferno, ac utrumque tam caelum quam infernum, erit in forma, quae ut unum aget, ut prius dictum est; そこで、すべての人間が、死後、永遠に生きるとき、またその生活にしたがって、あるいは天界の中にあるいは地獄の中に場所を割り当てられる、そして天界も地獄も二つとも、形の中にある(未来)、それが一つとして働くように、以前に言われたように。


Et nemo in illa forma alium locum potest sortiri quam suum; まただれもその形の中の他の場所に割り当てられることができない、自分の〔場所〕以外に。


sequitur quod genus humanum in toto terrarum orbe sit sub auspicio Domini; ~ということになる、全地球の中の人類は主の指導(支配)の下にあること。


et unusquisque ab infantia usque ad vitae suae finem in singularissimis ab Ipso ducatur, ac praevideatur et simul provideatur locus ejus. また、それぞれの者が幼児期からそのいのちの終わりまで最も個々のものの中でその方により導かれる、そして先見され、また同時に彼の場所が備えられる。


[2.] Ex quibus patet, quod Divina Domini Providentia sit universalis quia est in singularissimis; [2.] これらから明らかである、主の神的な摂理は普遍的であること、最も個々のものの中にあるので。


et quod hoc sit infinita ac aeterna creatio, quam Dominus Sibi providit per creationem universi. またこれが無限と永遠の創造であること、それを主はご自分に備えられた、全世界の創造によって。


De hac universali Providentia homo non videt aliquid; この普遍的な摂理について、人間は何らかのものを見ない。


et si videret, illa non potest aliter apparere coram oculis ejus, quam sicut a praetereuntibus apparent sparsi acervi et congestae strues, ex quibus formanda est domus; また、もし見るなら、それを彼の目の前に見られることと異なってできない、通り過ぎる者により見られるように以外に、散在している塊り(積み重ね)とでたらめな構造の(たまたま作った)塊り(積み重ね)☆、それらから家が形作られる。


acervusstruesは同じ意味です。それでもstruesは同類語からは「建築資材」の積み重ねのような意味がありそうです。。


at a Domino sicut magnificum Palatium jugiter in sua constructione, et in sua amplificatione. しかし、主により、堂々とした(壮大な)宮殿のように、連続的に(常に)の建築の中の、またその増大の中の。


 


(3) 訳文


203.  そこで、すべての人間が、死後、永遠に生きるとき、その生活にしたがって、天界あるいは地獄の中に場所を割り当てられる。前に言われたように、天界と地獄の二つとも、それが一つとして働くように、形の中になければならない。まただれもその形の中に、自分の場所以外の他の場所を割り当てられることはできない。〔ここから〕全地球の中の人類は主の支配下にあること、また、それぞれの者が幼児期からそのいのちの終わりまで最も個々のものの中でその方により導かれ、先見され、また同時に彼の場所が備えられることがいえる。


[2.] これらから、最も個々のものの中にあるので主の神的な摂理は普遍的であること、またこれが主が全世界の創造によってご自分に備えられた、無限と永遠の創造であることが明らかである。


 この普遍的な摂理について、人間は何も見ない。また、もし見られても、それを彼の目の前に、通り過ぎる者により、家が作られる散在している塊りとでたらめな構造の積み重ねと見られるようにしか見られるない。しかし、主には、常に、建築され、また増し加えられている壮大な宮殿のように見られる


 


(1) 原文


204.  (v.) Quod Caelum et Infernum in tali forma sit. Quod caelum in forma humana sit, in opere De Caelo et Inferno, Londini, 1758 edito (n. 59-102), notum factum est; et quoque in transactione De Divino Amore et Divina Sapientia; et quoque in hac transactione aliquoties: quare illa ulterius confirmare supersedeo. Dicitur quod infernum etiam in forma humana sit; sed est in forma humana monstrosa, in quali est diabolus, per quem intelligitur infernum in toto complexu. In forma humana est, quia etiam illi qui ibi sunt, nati sunt homines, et illis quoque sunt binae illae facultates humanae quae vocantur libertas et rationalitas; tametsi libertate abusi sunt ad volendum et faciendum malum, et rationalitate ad cogitandum et confirmandum illud.


 


(2) 直訳


(v.) Quod Caelum et Infernum in tali forma sit.― (v.) 天界と地獄は、このような形の中にあること―


Quod caelum in forma humana sit, in opere De Caelo et Inferno, Londini, 1758 edito (n. 59-102), notum factum est; 天界が人間の形の中にあることは、著作『天界と地獄』の中で、ロンドンで、1758〔年〕版で、よく知られることがなされた。


et quoque in transactione De Divino Amore et Divina Sapientia; そしてまた、論文『神的な愛と神的な知恵について』の中に。


et quoque in hac transactione aliquoties: そしてまた、この論文の中に、数回。


quare illa ulterius confirmare supersedeo. それゆえ、それらをさらに進んで確信する(補強する)ことを、私は割愛する(省略する)


Dicitur quod infernum etiam in forma humana sit; 地獄もまた人間の形の中にあることが言われる。


sed est in forma humana monstrosa, in quali est diabolus, per quem intelligitur infernum in toto complexu. しかし、怪物の人間の形の中である、悪魔のようである中に、それによって全体としての地獄が意味される。


In forma humana est, quia etiam illi qui ibi sunt, nati sunt homines, et illis quoque sunt binae illae facultates humanae quae vocantur libertas et rationalitas; 〔地獄が〕人間の形の中にある、彼らもまた、その者はそこにいる、人間に生まれたからである、また彼らにも人間の二つのそれらの能力がある、それらは自由と推理力と呼ばれる。


tametsi libertate abusi sunt ad volendum et faciendum malum, et rationalitate ad cogitandum et confirmandum illud. それでも自由で、悪を意志すること、また実行することへ向けて、彼らは濫用(悪用)た、また推理力で、それを考えること、また確信することへ向けて。


 


(3) 訳文


204.  (v.) 「天界と地獄は、このような形の中にあること」


 天界が人間の形の中にあることは、ロンドンで1758年に出版された著作『天界と地獄』の中で、そしてまた、著作『神の愛と知恵』の中で、そしてまた、本書の中で、数回、よく知られた。それゆえ、それらをさらに確認することは省く


 地獄もまた人間の形の中にあることが言われる。しかし、悪魔のような怪物の人間の形の中であり、それによって全体としての地獄が意味される。そこにいる者もまた人間の形の中にあるのは、人間に生まれ、彼らにも自由と推理力と呼ばれる人間の二つのそれらの能力があるからである。それでも、彼らは、自由を、悪を意志し、実行することへ向けて、また推理力を悪を考え、確信することへ向けて悪用した。


 


(1) 原文


205.  (vi.) Quod illi qui solam naturam et solam prudentiam humanam agnoverunt, faciant infernum; et qui Deum et Divinam Ipsius Providentiam agnoverunt, faciant caelum. Omnes qui malam vitam agunt, interius agnoscunt naturam, et solam prudentiam humanam; harum agnitio latet intus in omni malo, utcunque circumvelatur bonis et veris; haec sunt modo vestes mutuo petitae, aut sicut serta ex flosculis qui pereunt, circumposita ne malum in sua nuditate appareat. Quod omnes qui malam vitam agunt, interius agnoscant solam naturam et solam prudentiam humanam, ex communi illa circumvelatione non scitur, per illam enim hoc subducitur visui: at quod usque agnoscant, constare potest ex origine et causa agnitionis illarum; quae ut detegatur, dicetur, unde et quid propria prudentia; deinde unde et quid Divina Providentia; postea, quinam et quales hi et illi sunt; et demum, quod qui Divinam Providentiam agnoscunt, in caelo sint, et qui propriam prudentiam in inferno.


 


(2) 直訳


(vi.) Quod illi qui solam naturam et solam prudentiam humanam agnoverunt, faciant infernum;  (vi.) 彼らは、自然だけを、また人間の思慮だけを認めた者、地獄をつくること。


et qui Deum et Divinam Ipsius Providentiam agnoverunt, faciant caelum.― また神とその方の神的な摂理を認めた者は、天界をつくる―


Omnes qui malam vitam agunt, interius agnoscunt naturam, et solam prudentiam humanam; すべての者、悪い生活を送る(行なう)者は、内的に自然を認める、また人間の思慮だけを。


harum agnitio latet intus in omni malo, utcunque circumvelatur bonis et veris; これらの承認がすべての悪の中に内部に隠れている、どれほど善と真理にまわりをおおわれていても。


haec sunt modo vestes mutuo petitae, aut sicut serta ex flosculis qui pereunt, circumposita ne malum in sua nuditate appareat. これらは単に要求された借りた衣服である、または小さい花からできた花環のよう〔である〕それは滅びる(失われる)、それらの中の裸の悪が見られないように周りに置かれた。


Quod omnes qui malam vitam agunt, interius agnoscant solam naturam et solam prudentiam humanam, ex communi illa circumvelatione non scitur, per illam enim hoc subducitur visui: すべての者、悪い生活を送る(行なう)者は、内的に自然を、また人間の思慮だけを認める、それらのヴェールでおおうことの全般的なものから知られない、というのはそれらによってこれは視覚から隠されるから。


at quod usque agnoscant, constare potest ex origine et causa agnitionis illarum; しかし、それでも認めていることは、それらの承認の起源と原因から明らかにすることができる。


quae ut detegatur, dicetur, unde et quid propria prudentia; それらが明らかにされるために、言われる、プロプリウムの思慮がどこから、また何か。


deinde unde et quid Divina Providentia; その後、神的な摂理がどこから、また何か。


postea, quinam et quales hi et illi sunt; その後、これとそれが(後者と前者が)れでどんなものであるか。


et demum, quod qui Divinam Providentiam agnoscunt, in caelo sint, et qui propriam prudentiam in inferno. また最後に、神的な摂理を認める者が、天界の中にいること、またプロプリウムの思慮を〔認める〕者が、地獄の中に。


 


(3) 訳文


205.  (vi.) 「自然だけを、また人間の思慮だけを認めた者は地獄をつくり、神とその方の神的な摂理を認めた者は天界をつくること」


悪い生活を送るすべての者は、内的に自然と人間の思慮だけを認める。これらの承認が、どれほど善と真理にまわりをおおわれていても、すべての悪の中に内部に隠れている。これらは中にある裸の悪が見られないように周りに置かれた、借りることを求めた単なる衣服、または小さい花からできた滅んでしまう花環のようなものである。


内的に自然を、また人間の思慮だけを認めて、悪い生活を送るすべての者は、それらのヴェールでおおう全般的なものからでは知られない、というのはそれらによってこれは視覚から隠されるから。しかし、それでも認めていることは、それらの承認の起源と原因から明らかにすることができる。


 それらが明らかにされるために、プロプリウムの思慮がどこからで、何か、その後、神的な摂理がどこからで、何か、続いて、後者と前者がだれで、どんなものであるか、また最後に、神的な摂理を認める者が天界の中にいること、またプロプリウムの思慮を認める者が地獄の中にいることを述べよう。