原典講読「神の摂理』 210

 

(1) 原文


210.  (vii) Quod omnia haec non fieri possint, nisi appareat homini quod ex se cogitet et ex se disponat. Quod nisi appareat homini, sicut vivat ex se, et sic quod cogitet et velit, loquatur et agat sicut a se, homo non foret homo, in praecedentibus plene demonstratum est; ex quo sequitur, quod nisi homo omnia quae functionis et vitae ejus sunt, disponat sicut ex propria prudentia, non possit duci et disponi ex Divina Providentia; foret enim sicut qui staret remissis manibus, aperto ore, occlusis oculis, et retracto spiritu, in exspectatione influxus; ita exueret se humano, quod illi est ex perceptione et sensatione, quod vivat, cogitet, velit, loquatur et agat sicut ex se; et simul tunc exueret se binis suis facultatibus, quae sunt libertas et rationalitas, per quas distinguitur a bestiis: quod absque apparentia illa non foret alicui homini receptivum et reciprocum, et sic non immortalitas, in hac transactione supra, et in transactione De Divino Amore et Divina Sapientia, demonstratum est. [2.] Quare si vis duci a Divina Providentia, utere prudentia, sicut servus et minister, qui fideliter dispensat bona domini sui. Prudentia illa est mina, quae data est servis ad negotiandum, cujus rationem reddent (Luc. xix. 13-[1]28; Matth. xxv 14-31). Ipsa prudentia apparet homini sicut propria, et tamdiu ut propria creditur, quamdiu homo tenet infensissimum hostem Dei et Divinae Providentiae, qui est amor sui, inclusum. Hic habitat in interioribus cujusvis hominis ex nativitate; si illum non cognoscis, (vult enim non cognosci,) habitat secure, et custodit portam, ne ab homine aperiatur, et sic a Domino ejiciatur. Porta illa ab homine aperitur, per quod mala fugiat ut peccata sicut a se, cum agnitione quod a Domino. Haec prudentia est, cum qua Divina Providentia unum agit.


@1 28 pro “25”


 


(2) 直訳


(vii) Quod omnia haec non fieri possint, nisi appareat homini quod ex se cogitet et ex se disponat.― (vii.) これらすべてのものは生じることができないこと、人間に見られないなら、自分自身から考える、また自分自身から配列させること―


Quod nisi appareat homini, sicut vivat ex se, et sic quod cogitet et velit, loquatur et agat sicut a se, homo non foret homo, in praecedentibus plene demonstratum est; 人間に見られないなら、自分自身から生きているように、またこのように考え、意志すること、自分自身からのように話し、行動する、人間では人間でなくなったことは、先行するものの中で(先立つ個所で)十分に示されている。


ex quo sequitur, quod nisi homo omnia quae functionis et vitae ejus sunt, disponat sicut ex propria prudentia, non possit duci et disponi ex Divina Providentia; そのことから~ということになる、人間がすべてのものを、それらは彼の機能(職務)いのちのものである、プロプリウムの思慮からのように配列しないなら、神的な摂理から導かれ、配列されることができないこと。


foret enim sicut qui staret remissis manibus, aperto ore, occlusis oculis, et retracto spiritu, in exspectatione influxs; というのは、手をこまぬいて(何もしないで)立った者のようになったから、口を開けて、目を閉じて、また息()を抑えて(引っ込めて)、流入の期待の中に。


ita exueret se humano, quod illi est ex perceptione et sensatione, quod vivat, cogitet, velit, loquatur et agat sicut ex se; このように自分自身に人間性を取り去る(捨てる)、彼に知覚と感覚からあるもの、自分自身からのように生き、考え、意志し、話し、また行動するもの。


et simul tunc exueret se binis suis facultatibus, quae sunt libertas et rationalitas, per quas distinguitur a bestiis: また同時に(一緒に)の時、自分自身に自分の二つの能力を取り去る(捨てる)、それらは自由性と推理力である、それらによって獣(動物)ら区別される。


quod absque apparentia illa non foret alicui homini receptivum et reciprocum, et sic non immortalitas, in hac transactione supra, et in transactione De Divino Amore et Divina Sapientia, demonstratum est. その外観なしに、ある人間に受け取るこ(容器)と相互(のもの)なかった、またこのように不死(不滅)はないこと、この論文の中に前のところで、また論文『神的な愛と神的な知恵について』の中で、示されている。


[2.] Quare si vis duci a Divina Providentia, utere prudentia, sicut servus et minister, qui fideliter dispensat bona domini sui. [2.] それゆえ、もし、あなたが神的な摂理により導かれることを欲するなら、思慮を用いよ、召使いと仕える者のように、その者は忠実に自分の主人の財産を管理する。


Prudentia illa est mina, quae data est servis ad negotiandum, cujus rationem reddent (Luc. xix. 13-[1]28; Matth. xxv 14-31). その思慮はミナである、それは召使いに商売するように与えられた、その勘定を戻す(支払う)(ルカ19:13-28;マタイ25:13-28)


Ipsa prudentia apparet homini sicut propria, et tamdiu ut propria creditur, quamdiu homo tenet infensissimum hostem Dei et Divinae Providentiae, qui est amor sui, inclusum. 思慮そのものは人間にプロプリウムのように見える、またそれだけ長い間、プロプリウムとして信じている、人間が神の、また神的な摂理の最も和解しがたい敵を〔自分の中に〕保つ(限り)、それは自己愛である、閉じ込められた(含まれた)☆。


このinclusumは何を修飾しているのでしょうか? 「敵(自己愛)」ですね。すなわち、「閉じ込められた敵を保つ」または副詞的に訳せば、「敵を閉じ込めて保つ」となります。


Hic habitat in interioribus cujusvis hominis ex nativitate; これは人間のそれぞれの者の内的なものの中に住む、出生から。


si illum non cognoscis, (vult enim non cognosci,) habitat secure, et custodit portam, ne ab homine aperiatur, et sic a Domino ejiciatur. もし、それをあなたが知らないなら、(というのは知られることを欲しないから)、〔それは〕心配なく住む、また扉を守る、人間により開けられないように、またこのように主により追い出される。


Porta illa ab homine aperitur, per quod mala fugiat ut peccata sicut a se, cum agnitione quod a Domino.  その扉が開かれる、悪を罪として避けることによって、自分自身からのように、主により〔開かれることの〕承認とともに。


Haec prudentia est, cum qua Divina Providentia unum agit. これが思慮である、その神的な摂理とともに一つとして働く。


@1 28 pro “25” 注1 25」の代わりに28


 


(3) 訳文


210.  (vii.) 「これらすべてのものは、自分自身から考え、また自分自身から配列させることが人間に見られないなら、生じることができないこと」


 人間に、自分自身から生き、またこのように考え、意志すること、自分自身からのように話し、行動するように見られないなら、人間は人間でないことは、先立つ個所で十分に示されている。そのことから、人間が自分の職務と生活に属するすべてのものを、プロプリウムの思慮からのように配列しないなら、神的な摂理から導かれ、配列されることができないことがいえる。というのは、流入を期待して、手をこまぬき、口を開け、目を閉じ、また息を抑えて(何もしないで)立った者のように、このように、自分自身に知覚と感覚からあるもの、自分自身からのように生き、考え、意志し、話し、また行動するもの、〔すなわち〕人間性を捨てることになるから。また同時に、その時、自分自身に自由性と推理力である自分の二つの能力を、それらによって獣ら区別される〔その能力を〕捨てる。その外観なしに、人間に受け取ることと相互のものは、またしたがって不死がないことは、本書の前のところで、また著作『神の愛と知恵』の中で、示されている。


[2.] それゆえ、もし、あなたが神的な摂理により導かれることを欲するなら、忠実に自分の主人の財産を管理する召使いと仕える者のように、思慮を用いよ。その思慮は、商売し、その勘定書を戻す(清算する)ようにと召使いに与えられたミナである(ルカ19:13-28;マタイ25:13-28)。思慮そのものは人間にとってプロプリウムのように見え、また人間が神や神的な摂理の最も和解しがたい敵である自己愛を〔自分の中に〕閉じ込めて保つ間、それだけ長い間、プロプリウムとして信じている。これ〔自己愛〕は人間のそれぞれの者の内的なものの中に出生から住んでいる。もし、それをあなたが知らないなら、(というのは知られることを欲しないから)、〔それは〕心配なく住み、人間により開けられないように、またこのように主により追い出されないように扉を守る。悪を罪として、自分自身からのように避けることによって、主により〔開かれることの〕承認とともに、その扉が開かれる。これが、その神的な摂理とともに一つとして働く思慮である。