(1) 原文
208. Quinam et quales hi et illi sunt.― Illi qui Deum, et Divinam Ipsius Providentiam agnoscunt, sunt sicut angeli caeli, qui aversantur duci a semet, et amant duci a Domino. Indicium quod ducantur a Domino, est quod ament proximum. At qui naturam et propriam prudentiam agnoscunt, sunt sicut spiritus inferni, qui aversantur duci a Domino, et amant duci a semet: qui si fuerunt magnates Regni, volunt dominari super omnia: similiter si fuerunt primates ecclesiae; si fuerunt judices, pervertunt judicia, et dominatum super leges exercent; si fuerunt docti, scientifica applicant ad confirmandum proprium hominis et naturam; si negotiatores fuerunt, agunt latrones; si coloni fuerunt, agunt [1]fures. Omnes sunt hostes Dei, et subsannatores Divinae Providentiae.
@1 fures pro “furfures”
(2) 直訳
Quinam et quales hi et illi sunt.― 「後者☆と前者☆が、だれで、どんなものであるか」―
☆ 前の206番参照。「前者」は、「自然だけを、また人間の思慮だけを認めた者」であり、地獄をつくます。後者は、「神とその方の神的な摂理を認めた者」であり、天界をつくります。
Illi qui Deum, et Divinam Ipsius Providentiam agnoscunt, sunt sicut angeli caeli, qui aversantur duci a semet, et amant duci a Domino. 彼らは、神を、またその方の神的な摂理を認める者は、天界の天使(たち)のようである。その者は自分自身により導かれることを退ける、また主により導かれることを愛する。
Indicium quod ducantur a Domino, est quod ament proximum. しるし(兆候)は、主により導かれること、隣人を愛することである。
At qui naturam et propriam prudentiam agnoscunt, sunt sicut spiritus inferni, qui aversantur duci a Domino, et amant duci a semet: しかし、自然とプロプリアムの思慮を認める者は、地獄の霊たちのようである、その者たちは主により導かれることを退ける、また自分自身により導かれることを愛する。
qui si fuerunt magnates Regni, volunt dominari super omnia: その者が、もし王国の大人物(高官)であったなら、すべてのものの上に支配することを欲する。
similiter si fuerunt primates ecclesiae; 同様である、もし教会の第一人者(高位聖職者)であったなら。
si fuerunt judices, pervertunt judicia, et dominatum super leges exercent; もし裁判官(たち)であったなら、判決を曲げる(ゆがめる)、また法律の上に支配(権)を行使する。
si fuerunt docti, scientifica applicant ad confirmandum proprium hominis et naturam; もし学のある者(たち)であったなら、記憶知(事実)を人間のプロプリウムと自然を確信するために当てはめる。
si negotiatores fuerunt, agunt latrones; もし商人(たち)であったなら、盗賊(たち)を行なう。
si coloni fuerunt, agunt [1]fures. もし農夫(たち)であったなら、泥棒☆を行なう。
☆ ここは編集者によって下記注のように変更されています。綴りも似ているのでそのように解釈したのでしょう。しかし、agoには「役割を演じる、振る舞う」の意味があります。それならfurfurでも意味が通じます。すなわち「もみがらのように振る舞う」です。農夫なので、それが中身のない「もみがら」でも、少しも異様ではありません。すなわち、ここは、原文通りよいのです。チャドウイックのレキシコンにはこの例文が、原文通りで載っています。
Omnes sunt hostes Dei, et subsannatores Divinae Providentiae. 〔これら〕すべての者は神の敵である、また神的な摂理の☆あざける者たち。
☆ ここの属格は「目的格属格」と呼ばれるものです。訳すときには「~の」ではなく「~を」とします。
@1 fures pro “furfures” 注1 「furfures」の代わりにfures〔この訳は「もみがら(たち)」の代わりに「泥棒」〕
(3) 訳文
208. 「後者と前者が、だれで、どんなものであるか」―
神を、またその方の神的な摂理を認める者は、天界の天使のようであり、その者は自分自身により導かれることを退け、主により導かれることを愛する。主により導かれることのしるしは、隣人を愛することである。しかし、自然とプロプリアムの思慮を認める者は、地獄の霊たちのようであり、その者たちは主により導かれることを退け、自分自身により導かれることを愛する。
その者が、もし王国の高官であったなら、すべてのものの上に支配することを欲する。もし教会の高位聖職者であったなら、同様である。もし裁判官であったなら、判決を曲げ、また法律上の支配権を行使する。もし学のある者であったなら、記憶知(事実)を人間のプロプリウムと自然を確信するために当てはめる。もし商人であったなら、盗賊を働く。もし農夫であったなら、もみがらのように振る舞う。
〔これら〕すべての者は神の敵であり、また神的な摂理をあざける者である。
(1) 原文
209. Mirabile est, quod cum aperitur talibus caelum, et dicitur quod insaniant, et id quoque ad ipsam illorum perceptionem, quod fit per influxum ac illustrationem, manifestatur, usque tamen ex indignatione occludunt sibi caelum, et spectant in terram, sub qua est infernum. Hoc fit cum illis in mundo spirituali, qui adhuc extra infernum sunt, ac tales: ex quo patet error illorum, qui cogitant, “Si videro caelum, et audivero angelos mecum loquentes, agnoscam.” Sed intellectus illorum agnoscit, at si non simul voluntas, usque non agnoscunt: nam amor voluntatis inspirat intellectui quicquid vult, et non vicissim; immo delet omne quod in intellectu non a semet est.
(2) 直訳
Mirabile est, quod cum aperitur talibus caelum, et dicitur quod insaniant, et id quoque ad ipsam illorum perceptionem, quod fit per influxum ac illustrationem, manifestatur, usque tamen ex indignatione occludunt sibi caelum, et spectant in terram, sub qua est infernum. 驚くべきことである、このような者たち☆に天界が開かれるとき、また〔彼らが〕狂っていることが言われる、またそのこともまた彼ら自身の知覚に、流入と照らしによって生じること、明らかにされる、それでもやはり憤慨から自分自身に天界を閉ざす、また地(の中)に目を向ける、その下に地獄がある。
☆ 「このような者」は前後関係から、「霊界にいる者」であることがわかります。すなわち、霊界にいる者に天界が開かれることがあります。
Hoc fit cum illis in mundo spirituali, qui adhuc extra infernum sunt, ac tales: このことは彼らに、霊界の中で起こる、その者は依然として地獄の外にいる、そしてこのような者。
ex quo patet error illorum, qui cogitant, “Si videro caelum, et audivero angelos mecum loquentes, agnoscam.” そのことから彼らの間違い(誤り)が明らかである、その者は考える、「もし私が天界を(これから)見た☆、また私と話す天使を私が(これから)聞いた☆なら、私は認めよう(未来)」。
☆ 一瞬、これは何だろう、と思いました。珍しい形だからです。初めて見ました。特に一人称で出てくることはこれからもほとんどないでしょう。すなわち「未来完了形」です。
Sed intellectus illorum agnoscit, at si non simul voluntas, usque non agnoscunt: しかし、彼らの理解力は認める、しかし、もし同時に意志が〔認め〕ないなら、やはり認めない。
nam amor voluntatis inspirat intellectui quicquid vult, et non vicissim; なぜなら、意志の愛が理解力になんでも欲するものを吹き込むから、また逆ではない。
immo delet omne quod in intellectu non a semet est. それどころか、すべてのものを消す(除く)、理解力の中のそれ自体から存在しないもの。
(3) 訳文
209. 〔霊界の〕このような者たちに天界が開かれるとき、彼らが狂っていると言われ、そのこともまた彼ら自身の知覚に、流入と照らしによって生じることが明らかにされるのは、驚くべきことである。それでもやはり彼らは憤慨から自分自身に天界を閉ざし、下に地獄がある地に目を向けるのである。