原典講読「神の摂理』 202

 

(1) 原文


202.  Divina Domini Providentia universalis ex singularissimis est in eo, quod creaverit universum, ut in illo creatio infinita ac aeterna ab Ipso existat; et haec creatio existit, per quod Dominus ex hominibus formet caelum, quod coram Ipso sit sicut unus homo, qui imago et similitudo Ipsius. Quod caelum ex hominibus in conspectu Domini tale sit, et quod illud fuerit finis creationis, ostensum est supra (n. 27-45); et quod Divinum spectet in omni quod facit infinitum ac aeternum (n. [1]46-69). Infinitum ac aeternum quod Dominus in formando suo caelo ex hominibus spectat, est quod illud amplietur in infinitum ac in aeternum; et sic quod in fine suae creationis constanter habitet. Haec creatio infinita ac aeterna est, quam Dominus providit per creationem universi, et in illa creatione est constanter per Divinam suam Providentiam. [2.] Quis potest tam expers rationis esse, qui ex doctrina ecclesiae scit et credit, quod Deus sit infinitus et aeternus, (in Doctrina enim omnium Ecclesiarum in Christiano orbe est, quod Deus Pater, Deus Filius et Deus Spiritus Sanctus, sit infinitus, aeternus, increatus, omnipotens; videatur Symbolum Athanasianum;) et non affirmat cum audit, quod non possit aliter quam spectare infinitum ac aeternum in magno opere suae creationis? Quid aliud potest dum ex Se? tum quod illud spectet in humano genere, ex quo format illud suum caelum. Quid nunc Divina Providentia potest aliud pro fine habere quam reformationem generis humani et ejus salvationem? Et nemo reformari potest a se per suam prudentiam, sed a Domino per Divinam Ipsius Providentiam. Inde sequitur, quod nisi Dominus ducit hominem unoquovis momento etiam minutissimo, homo recedat a via reformationis et pereat. [3.] Unaquaevis mutatio et variatio status mentis humanae aliquid mutat et variat in serie praesentium et inde consequentium: quid non progressive in aeternum? Est sicut telum ex arcu emissum, quod si ex collimatione minutissime declinaret a scopo, illud ad distantiam milliaris et plurium declinaret immensum. Ita foret si Dominus non unoquovis minutissimo momento duceret status mentium humanarum. Hoc facit Dominus secundum leges Divinae suae Providentiae; secundum quas etiam est, ut appareat homini sicut ipse se ducat; sed praevidet Dominus quomodo se ducit, et jugiter accommodat. Quod leges permissionis etiam sint leges Divinae Providentiae, et quod omnis homo reformari et regenerari possit, et quod non aliter praedestinatum detur, videbitur in sequentibus.


@1 46 pro “56”


 


(2) 直訳


Divina Domini Providentia universalis ex singularissimis est in eo, quod creaverit universum, ut in illo creatio infinita ac aeterna ab Ipso existat; 主の神的な摂理は最も個々のものから普遍的である、このことの中に、全世界を創造されたこと、そのの中に無限と永遠の創造(被造物)がその方から存在するようになるために。


et haec creatio existit, per quod Dominus ex hominibus formet caelum, quod coram Ipso sit sicut unus homo, qui imago et similitudo Ipsius. またこの創造(被造物)が存在するようになる、主が人間から天界を形成されることによって、その方の前に一人の人間のように存在すること、それはその方の映像と似姿。


Quod caelum ex hominibus in conspectu Domini tale sit, et quod illud fuerit finis creationis, ostensum est supra (n. 27-45); 人間からの天界が主の視野の中でこのようなものであること、またそれが創造の目的であったことは、上に示されている(27-45)


et quod Divinum spectet in omni quod facit infinitum ac aeternum (n. [1]46-69). また神性はすべてのものの中に、行なわれる(生じる)こと、無限と永遠を眺めること(46-69)


Infinitum ac aeternum quod Dominus in formando suo caelo ex hominibus spectat, est quod illud amplietur in infinitum ac in aeternum; 無限と永遠は、それを主は人間からのご自分の天界の形成することの中に眺める、それが無限に、そして永遠に増される(拡大される)とである。


et sic quod in fine suae creationis constanter habitet. またこのように(したがって)、創造(被造物)ご自分の目的の中で変わらずに住まわれること。


Haec creatio infinita ac aeterna est, quam Dominus providit per creationem universi, et in illa creatione est constanter per Divinam suam Providentiam. この創造は無限と永遠である、それを主が全世界の創造によって備えられた、またその創造(被造物)の中に変わらずに存在する、ご自分の神的な摂理を通して。


[2.] Quis potest tam expers rationis esse, qui ex doctrina ecclesiae scit et credit, quod Deus sit infinitus et aeternus, (in Doctrina enim omnium Ecclesiarum in Christiano orbe est, quod Deus Pater, Deus Filius et Deus Spiritus Sanctus, sit infinitus, aeternus, increatus, omnipotens; videatur Symbolum Athanasianum;) [2.] だれがこれほどに理性の欠けている(状態である)ことができるか? その者は教会の教えから知り、信じている、神は無限と永遠であること、(というのは、キリスト教世界の中のすべての教会の教えの中にあるから、父なる神、子なる神、聖霊なる神が、無限、永遠、創造されない、全能〔の神である〕。アタナシウス信条に見られる)


et non affirmat cum audit, quod non possit aliter quam spectare infinitum ac aeternum in magno opere suae creationis? また、聞くとき、肯定しない〔か〕? 無限と永遠を眺めること以外に異なってできないこと、ご自分の創造(被造物)の大きな作品()の中に。  


Quid aliud potest dum ex Se? 何を、あるものをできるか、その時、ご自分から?


tum quod illud spectet in humano genere, ex quo format illud suum caelum. なおまた、それを人類の中に眺められること、それ〔人類〕からそのご自分の天界を形成される。


Quid nunc Divina Providentia potest aliud pro fine habere quam reformationem generis humani et ejus salvationem? そこで、何を神的な摂理は目的としてあるものをもつことができるか? 人類の再生とその救い以外の。


Et nemo reformari potest a se per suam prudentiam, sed a Domino per Divinam Ipsius Providentiam. また、だれも自分自身から自分の思慮によって改心されることができない、しかし、主によりその方の神的な摂理によって(通して)


Inde sequitur, quod nisi Dominus ducit hominem unoquovis momento etiam minutissimo, homo recedat a via reformationis et pereat. ここから、~ということになる、主が人間をそれぞれの(どの)瞬間に、最小のもの〔瞬間〕もまた導かれないなら、人間は改心の道からそれる、また滅びる。


[3.] Unaquaevis mutatio et variatio status mentis humanae aliquid mutat et variat in serie praesentium et inde consequentium: [3.] 人間の心の状態のそれぞれの変化と変化(相違)は、何かを変化させ、変える(多様にする)、現在の連続(連鎖)中で、またここから結果の〔中で〕。


quid non progressive in aeternum? 何が、永遠に前進的でないか?〔=何か永遠に前進的でないものがあるのか?〕


Est sicut telum ex arcu emissum, quod si ex collimatione minutissime declinaret a scopo, illud ad distantiam milliaris et plurium declinaret immensum. 弓から送り出された(放たれた)のようである、もし最小のものの狙いの動作から、わきへそれる、標的から、それはマイルの距離へ向けて、またもっと、計り知れないほどわきへそれる。


Ita foret si Dominus non unoquovis minutissimo momento duceret status mentium humanarum. そのようになる、もし主がそれぞれの瞬間に、最小のものに〔瞬間〕、人間の心の状態を導かれないなら。


Hoc facit Dominus secundum leges Divinae suae Providentiae; このことを主はご自分の神的な摂理の法則にしたがって行なわれる。


secundum quas etiam est, ut appareat homini sicut ipse se ducat; さらにまたそれにしたがっている、人間に彼自身が自分自身を導くように見えること。


sed praevidet Dominus quomodo se ducit, et jugiter accommodat. しかし、主は〔人間が〕自分自身をどのように導くか先見される、また常に適合(調節)される。


Quod leges permissionis etiam sint leges Divinae Providentiae, et quod omnis homo reformari et regenerari possit, et quod non aliter praedestinatum detur, videbitur in sequentibus. 許しの法則もまた神的な摂理の法則であること、また、すべての人間は改心され、また再生されることができること、また、異なって(そうでなければ)2予定☆1は与えられない(存在しない)こと、続くものの中に見られる。


1 ここの「予定」とは「神が運命を前もって定める」という特別な意味の「予定」です。


2 aliterの意味が汲み取りづらくなっていますが、趣旨は、神には一般的な“予定”などというものはなく、人間が改心し、再生する、ことを先見して備える(前もって定める)ことだけを“予定”され、それ以外の(aliter)予定はない、ということです。


@1 46 pro “56” 注1 56」の代わりに46


 


(3) 訳文


202.  主の神的な摂理は、無限と永遠の被造物がその方から存在するようになるために全世界を創造されたその最も個々のものから、またこの創造(被造物)が、主が人間から天界を形成されることによって存在するようになり、その方の映像と似姿であり、その方の前に一人の人間のようであることの中に普遍的に存在する。


 人間からの天界が主の視野の中でこのようなものであること、またそれが創造の目的であったこと(27-45)、また神性は、無限と永遠を眺めることすべてのものの中に生じること(46-69)は、前に示されている。


  主が人間からのご自分の天界の形成することの中に眺める無限と永遠は、それが無限に、そして永遠に拡大され、またこのように、創造(被造物)ご自分の目的の中で変わらずに住まわれることである主が全世界の創造によって備えられたこの創造は、無限と永遠であり、ご自分の神的な摂理を通して、その創造(被造物)の中に不変に存在する。


[2.]  神が無限と永遠であることを教会の教えから知り、信じている者の、だれがこれほどに理性の欠けていることができるか?(というのは、キリスト教世界の中のすべての教会の教えの中に、父なる神、子なる神、聖霊なる神が、無限、永遠、創造されない全能の神である、とあるから。〔例えば〕アタナシウス信条に見られる)。また、〔そのことを〕聞くとき、ご自分の創造の大きな業の中に、無限と永遠を眺めること(しか)おできにならない、と肯定しないか? その時、ご自分から、何をおできになるのか? なおまた、それをご自分の天界を形成する人類の中に眺められること〔以外に何をおできになるのか〕。そこで、人類の再生とその救い以外の何を神的な摂理は目的としてもつことがおできになるのか? また、だれも自分自身から自分の思慮によって改心されることができない、しかし、主によりその方の神的な摂理通してできる


 ここから、主が人間をどの瞬間でも、最小の瞬間でも導かれないなら、人間は改心の道からそれて、滅びることがいえる。


[3.] 人間の心の状態のそれぞれの変化と相違は、現在の連続するもの中で、またここからの結果の中で何かを変化させ、多様にする。永遠に前進しないものが何かあるのか? 弓から送り出された(放たれた)のようである、もし、狙いの動作が、標的から少しでもわきへそれるなら、それは数マイルの距離、またもっと計り知れないほどわきへそれる。もし主がそれぞれの瞬間に、最小の瞬間に、人間の心の状態を導かれないなら、そのようになる。このことを主はご自分の神的な摂理の法則にしたがって行なわれ、さらにまたそれにしたがって、人間に彼自身が自分自身を導くように見えるようにされる。しかし、主は〔人間が〕自分自身をどのように導くか先見され、また常に適合される。

 許しの法則もまた神的な摂理の法則であること、また、すべての人間は改心され、また再生されることができること、そして、そのようにされない「予定」は存在しないことが、続くものの中に見られる。

原典講読「神の摂理』 203, 204, 205

 

(1) 原文


203.  Cum itaque omnis homo post mortem vivit in aeternum, et secundum vitam suam sortitur locum vel in caelo vel in inferno, ac utrumque tam caelum quam infernum, erit in forma, quae ut unum aget, ut prius dictum est; et nemo in illa forma alium locum potest sortiri quam suum; sequitur quod genus humanum in toto terrarum orbe sit sub auspicio Domini; et unusquisque ab infantia usque ad vitae suae finem in singularissimis ab Ipso ducatur, ac praevideatur et simul provideatur locus ejus. [2.] Ex quibus patet, quod Divina Domini Providentia sit universalis quia est in singularissimis; et quod hoc sit infinita ac aeterna creatio, quam Dominus Sibi providit per creationem universi. De hac universali Providentia homo non videt aliquid; et si videret, illa non potest aliter apparere coram oculis ejus, quam sicut a praetereuntibus apparent sparsi acervi et congestae strues, ex quibus formanda est domus; at a Domino sicut magnificum Palatium jugiter in sua constructione, et in sua amplificatione.


 


(2) 直訳


Cum itaque omnis homo post mortem vivit in aeternum, et secundum vitam suam sortitur locum vel in caelo vel in inferno, ac utrumque tam caelum quam infernum, erit in forma, quae ut unum aget, ut prius dictum est; そこで、すべての人間が、死後、永遠に生きるとき、またその生活にしたがって、あるいは天界の中にあるいは地獄の中に場所を割り当てられる、そして天界も地獄も二つとも、形の中にある(未来)、それが一つとして働くように、以前に言われたように。


Et nemo in illa forma alium locum potest sortiri quam suum; まただれもその形の中の他の場所に割り当てられることができない、自分の〔場所〕以外に。


sequitur quod genus humanum in toto terrarum orbe sit sub auspicio Domini; ~ということになる、全地球の中の人類は主の指導(支配)の下にあること。


et unusquisque ab infantia usque ad vitae suae finem in singularissimis ab Ipso ducatur, ac praevideatur et simul provideatur locus ejus. また、それぞれの者が幼児期からそのいのちの終わりまで最も個々のものの中でその方により導かれる、そして先見され、また同時に彼の場所が備えられる。


[2.] Ex quibus patet, quod Divina Domini Providentia sit universalis quia est in singularissimis; [2.] これらから明らかである、主の神的な摂理は普遍的であること、最も個々のものの中にあるので。


et quod hoc sit infinita ac aeterna creatio, quam Dominus Sibi providit per creationem universi. またこれが無限と永遠の創造であること、それを主はご自分に備えられた、全世界の創造によって。


De hac universali Providentia homo non videt aliquid; この普遍的な摂理について、人間は何らかのものを見ない。


et si videret, illa non potest aliter apparere coram oculis ejus, quam sicut a praetereuntibus apparent sparsi acervi et congestae strues, ex quibus formanda est domus; また、もし見るなら、それを彼の目の前に見られることと異なってできない、通り過ぎる者により見られるように以外に、散在している塊り(積み重ね)とでたらめな構造の(たまたま作った)塊り(積み重ね)☆、それらから家が形作られる。


acervusstruesは同じ意味です。それでもstruesは同類語からは「建築資材」の積み重ねのような意味がありそうです。。


at a Domino sicut magnificum Palatium jugiter in sua constructione, et in sua amplificatione. しかし、主により、堂々とした(壮大な)宮殿のように、連続的に(常に)の建築の中の、またその増大の中の。


 


(3) 訳文


203.  そこで、すべての人間が、死後、永遠に生きるとき、その生活にしたがって、天界あるいは地獄の中に場所を割り当てられる。前に言われたように、天界と地獄の二つとも、それが一つとして働くように、形の中になければならない。まただれもその形の中に、自分の場所以外の他の場所を割り当てられることはできない。〔ここから〕全地球の中の人類は主の支配下にあること、また、それぞれの者が幼児期からそのいのちの終わりまで最も個々のものの中でその方により導かれ、先見され、また同時に彼の場所が備えられることがいえる。


[2.] これらから、最も個々のものの中にあるので主の神的な摂理は普遍的であること、またこれが主が全世界の創造によってご自分に備えられた、無限と永遠の創造であることが明らかである。


 この普遍的な摂理について、人間は何も見ない。また、もし見られても、それを彼の目の前に、通り過ぎる者により、家が作られる散在している塊りとでたらめな構造の積み重ねと見られるようにしか見られるない。しかし、主には、常に、建築され、また増し加えられている壮大な宮殿のように見られる


 


(1) 原文


204.  (v.) Quod Caelum et Infernum in tali forma sit. Quod caelum in forma humana sit, in opere De Caelo et Inferno, Londini, 1758 edito (n. 59-102), notum factum est; et quoque in transactione De Divino Amore et Divina Sapientia; et quoque in hac transactione aliquoties: quare illa ulterius confirmare supersedeo. Dicitur quod infernum etiam in forma humana sit; sed est in forma humana monstrosa, in quali est diabolus, per quem intelligitur infernum in toto complexu. In forma humana est, quia etiam illi qui ibi sunt, nati sunt homines, et illis quoque sunt binae illae facultates humanae quae vocantur libertas et rationalitas; tametsi libertate abusi sunt ad volendum et faciendum malum, et rationalitate ad cogitandum et confirmandum illud.


 


(2) 直訳


(v.) Quod Caelum et Infernum in tali forma sit.― (v.) 天界と地獄は、このような形の中にあること―


Quod caelum in forma humana sit, in opere De Caelo et Inferno, Londini, 1758 edito (n. 59-102), notum factum est; 天界が人間の形の中にあることは、著作『天界と地獄』の中で、ロンドンで、1758〔年〕版で、よく知られることがなされた。


et quoque in transactione De Divino Amore et Divina Sapientia; そしてまた、論文『神的な愛と神的な知恵について』の中に。


et quoque in hac transactione aliquoties: そしてまた、この論文の中に、数回。


quare illa ulterius confirmare supersedeo. それゆえ、それらをさらに進んで確信する(補強する)ことを、私は割愛する(省略する)


Dicitur quod infernum etiam in forma humana sit; 地獄もまた人間の形の中にあることが言われる。


sed est in forma humana monstrosa, in quali est diabolus, per quem intelligitur infernum in toto complexu. しかし、怪物の人間の形の中である、悪魔のようである中に、それによって全体としての地獄が意味される。


In forma humana est, quia etiam illi qui ibi sunt, nati sunt homines, et illis quoque sunt binae illae facultates humanae quae vocantur libertas et rationalitas; 〔地獄が〕人間の形の中にある、彼らもまた、その者はそこにいる、人間に生まれたからである、また彼らにも人間の二つのそれらの能力がある、それらは自由と推理力と呼ばれる。


tametsi libertate abusi sunt ad volendum et faciendum malum, et rationalitate ad cogitandum et confirmandum illud. それでも自由で、悪を意志すること、また実行することへ向けて、彼らは濫用(悪用)た、また推理力で、それを考えること、また確信することへ向けて。


 


(3) 訳文


204.  (v.) 「天界と地獄は、このような形の中にあること」


 天界が人間の形の中にあることは、ロンドンで1758年に出版された著作『天界と地獄』の中で、そしてまた、著作『神の愛と知恵』の中で、そしてまた、本書の中で、数回、よく知られた。それゆえ、それらをさらに確認することは省く


 地獄もまた人間の形の中にあることが言われる。しかし、悪魔のような怪物の人間の形の中であり、それによって全体としての地獄が意味される。そこにいる者もまた人間の形の中にあるのは、人間に生まれ、彼らにも自由と推理力と呼ばれる人間の二つのそれらの能力があるからである。それでも、彼らは、自由を、悪を意志し、実行することへ向けて、また推理力を悪を考え、確信することへ向けて悪用した。


 


(1) 原文


205.  (vi.) Quod illi qui solam naturam et solam prudentiam humanam agnoverunt, faciant infernum; et qui Deum et Divinam Ipsius Providentiam agnoverunt, faciant caelum. Omnes qui malam vitam agunt, interius agnoscunt naturam, et solam prudentiam humanam; harum agnitio latet intus in omni malo, utcunque circumvelatur bonis et veris; haec sunt modo vestes mutuo petitae, aut sicut serta ex flosculis qui pereunt, circumposita ne malum in sua nuditate appareat. Quod omnes qui malam vitam agunt, interius agnoscant solam naturam et solam prudentiam humanam, ex communi illa circumvelatione non scitur, per illam enim hoc subducitur visui: at quod usque agnoscant, constare potest ex origine et causa agnitionis illarum; quae ut detegatur, dicetur, unde et quid propria prudentia; deinde unde et quid Divina Providentia; postea, quinam et quales hi et illi sunt; et demum, quod qui Divinam Providentiam agnoscunt, in caelo sint, et qui propriam prudentiam in inferno.


 


(2) 直訳


(vi.) Quod illi qui solam naturam et solam prudentiam humanam agnoverunt, faciant infernum;  (vi.) 彼らは、自然だけを、また人間の思慮だけを認めた者、地獄をつくること。


et qui Deum et Divinam Ipsius Providentiam agnoverunt, faciant caelum.― また神とその方の神的な摂理を認めた者は、天界をつくる―


Omnes qui malam vitam agunt, interius agnoscunt naturam, et solam prudentiam humanam; すべての者、悪い生活を送る(行なう)者は、内的に自然を認める、また人間の思慮だけを。


harum agnitio latet intus in omni malo, utcunque circumvelatur bonis et veris; これらの承認がすべての悪の中に内部に隠れている、どれほど善と真理にまわりをおおわれていても。


haec sunt modo vestes mutuo petitae, aut sicut serta ex flosculis qui pereunt, circumposita ne malum in sua nuditate appareat. これらは単に要求された借りた衣服である、または小さい花からできた花環のよう〔である〕それは滅びる(失われる)、それらの中の裸の悪が見られないように周りに置かれた。


Quod omnes qui malam vitam agunt, interius agnoscant solam naturam et solam prudentiam humanam, ex communi illa circumvelatione non scitur, per illam enim hoc subducitur visui: すべての者、悪い生活を送る(行なう)者は、内的に自然を、また人間の思慮だけを認める、それらのヴェールでおおうことの全般的なものから知られない、というのはそれらによってこれは視覚から隠されるから。


at quod usque agnoscant, constare potest ex origine et causa agnitionis illarum; しかし、それでも認めていることは、それらの承認の起源と原因から明らかにすることができる。


quae ut detegatur, dicetur, unde et quid propria prudentia; それらが明らかにされるために、言われる、プロプリウムの思慮がどこから、また何か。


deinde unde et quid Divina Providentia; その後、神的な摂理がどこから、また何か。


postea, quinam et quales hi et illi sunt; その後、これとそれが(後者と前者が)れでどんなものであるか。


et demum, quod qui Divinam Providentiam agnoscunt, in caelo sint, et qui propriam prudentiam in inferno. また最後に、神的な摂理を認める者が、天界の中にいること、またプロプリウムの思慮を〔認める〕者が、地獄の中に。


 


(3) 訳文


205.  (vi.) 「自然だけを、また人間の思慮だけを認めた者は地獄をつくり、神とその方の神的な摂理を認めた者は天界をつくること」


悪い生活を送るすべての者は、内的に自然と人間の思慮だけを認める。これらの承認が、どれほど善と真理にまわりをおおわれていても、すべての悪の中に内部に隠れている。これらは中にある裸の悪が見られないように周りに置かれた、借りることを求めた単なる衣服、または小さい花からできた滅んでしまう花環のようなものである。


内的に自然を、また人間の思慮だけを認めて、悪い生活を送るすべての者は、それらのヴェールでおおう全般的なものからでは知られない、というのはそれらによってこれは視覚から隠されるから。しかし、それでも認めていることは、それらの承認の起源と原因から明らかにすることができる。


 それらが明らかにされるために、プロプリウムの思慮がどこからで、何か、その後、神的な摂理がどこからで、何か、続いて、後者と前者がだれで、どんなものであるか、また最後に、神的な摂理を認める者が天界の中にいること、またプロプリウムの思慮を認める者が地獄の中にいることを述べよう。