原典講読「神の摂理』 197

 

(1) 原文


197.  (ii.) Quod affectiones amoris vitae hominis sint soli Domino notae. Homo suas cogitationes et inde intentiones novit, quia illas in se videt; et quia omnis prudentia est ex illis, etiam illam in se videt. Si tunc ejus vitae amor est amor sui, in fastum propriae intelligentiae venit, et sibi adscribit prudentiam; et colligit argumenta pro illa, et sic recedit ab agnitione Divinae Providentiae. Similiter fit, si amor mundi est amor vitae; sed usque hic non in tali gradu recedit. Ex quibus patet, quod illi bini amores adscribant homini et ejus prudentiae omnia; et si interius explorantur, nihil Deo et Ipsius Providentiae. Quare cum forte audiunt, quod veritas sit, quod humana prudentia sit nulla, sed quod Divina Providentia sit sola, quae regit omnia, si prorsus athei sunt, rident ad illud; at si aliquid ex religione retinent memoria, et illis dicitur, quod omnis sapientia sit a Deo, quidem ad primum auditum affirmant, sed usque intus in spiritu suo id negant. Tales sunt imprimis sacerdotes, qui se prae Deo, et mundum prae caelo amant; seu quod idem, qui propter honores et lucra colunt Deum, et usque praedicaverunt, quod charitas et fides, omne bonum et verum, tum omnis sapientia, immo prudentia, sint a Deo, et nihil ab homine. [2.] Quondam in mundo spirituali audivi binos sacerdotes cum quodam legato regni disceptantes de prudentia humana, num sit a Deo vel ab homine. Ardens erat disceptatio. Tres illi corde crediderunt similiter, nempe quod prudentia humana faciat omnia, et Divina Providentia nihil: sed sacerdotes, qui tunc erant in zelo theologico, dicebant quod nihil sapientiae et prudentiae sit ab homine; et cum legatus regerebat, quod sic nec aliquid cogitationis, dicebant quod non aliquid. Et quia perceptum est ab angelis, quod tres illi in simili fide essent, dictum est legato regni, “Indue vestes sacerdotis, et crede te sacerdotem esse, et tunc loquere.” Ille induit et credidit, et tunc alte locutus est quod nihil sapientiae et prudentiae usquam dari possit in homine, nisi a Deo; ac sueto eloquio argumentis rationalibus pleno id defendit. Et postea binis illis sacerdotibus etiam dictum est, “Exuite vestes, ac induite vestes ministrorum politicorum, et credite quod illi sitis.” Et fecerunt ita, et [1]simul tunc cogitaverunt ex interiori se, et locuti ex argumentis, quae prius intus foverant pro humana prudentia contra Divinam Providentiam. Postea tres illi, quia in simili fide fuerunt, amici cordis facti sunt, et viam propriae prudentiae, quae in infernum tendit, simul iniverunt.


@1 et simul pro “et tunc simul”


 


(2) 直訳


(ii.) Quod affectiones amoris vitae hominis sint soli Domino notae.- (ii.) 人間のいのちの愛の情愛は主だけによく知られていること。


Homo suas cogitationes et inde intentiones novit, quia illas in se videt; 人間は自分の思考とそこからの意図を知っている、それらを自分自身の中に見るので。


et quia omnis prudentia est ex illis, etiam illam in se videt. またすべての思慮がそれらからであるので、それらもまた、それらを自分自身の中に見る。


Si tunc ejus vitae amor est amor sui, in fastum propriae intelligentiae venit, et sibi adscribit prudentiam; もしその時、彼のいのちの愛が自己愛であるなら、プロプリウムの(固有の)知性の高慢の中にやって来る、また自分自身に思慮を帰する。


et colligit argumenta pro illa, et sic recedit ab agnitione Divinae Providentiae. またそれ〔思慮〕のための証(論証)を集める、またこのように(したがって)神的な摂理の承認から去る(引き下がる)


Similiter fit, si amor mundi est amor vitae; 同様に生じる、もし世俗愛がいのちの愛であるなら。


sed usque hic non in tali gradu recedit. しかしそれでも、これはこのような段階で去らない(引き下がらない)


Ex quibus patet, quod illi bini amores adscribant homini et ejus prudentiae omnia; それらから明らかである、これらの二つの愛は人間にまた彼の思慮にすべてのものを帰すこと。


et si interius explorantur, nihil Deo et Ipsius Providentiae. またもし内部が調べられるなら、何も神とその方の摂理に〔帰さ〕ない。


Quare cum forte audiunt, quod veritas sit, quod humana prudentia sit nulla, sed quod Divina Providentia sit sola, quae regit omnia, si prorsus athei sunt, rident ad illud; それゆえ、おそらく聞くとき、真理であることを、人間の思慮は何もないこと、しかし、神的な摂理だけがあること、それがすべてのものを支配する、もしまったく無神論者であるなら、それを笑う。


at si aliquid ex religione retinent memoria, et illis dicitur, quod omnis sapientia sit a Deo, quidem ad primum auditum affirmant, sed usque intus in spiritu suo id negant. しかしもし宗教から何らかのものを記憶に保持するなら、また彼らに言われる、すべての知恵は神からであること、確かに、最初に、聞いたことを肯定する、しかしそれでも、内部に、自分の霊の中でそれを否定する。


Tales sunt imprimis sacerdotes, qui se prae Deo, et mundum prae caelo amant; このようである、特に、祭司たちは、自分自身を神よりも、また世を天界よりも愛する者。


seu quod idem, qui propter honores et lucra colunt Deum, et usque praedicaverunt, quod charitas et fides, omne bonum et verum, tum omnis sapientia, immo prudentia, sint a Deo, et nihil ab homine. または同じこと〔であるが〕、名誉と利益のために神を礼拝する者、またそれでも語る(説教する)、仁愛と信仰は、すべての善と真理は、なおまたすべての知恵は、それどころか思慮は、神からであること、また何も人間から〔では〕ない。


[2.] Quondam in mundo spirituali audivi binos sacerdotes cum quodam legato regni disceptantes de prudentia humana, num sit a Deo vel ab homine. [2.] かつて霊界の中で私は聞いた、二人の祭司たちが国のある大使と人間の思慮について論争している〔のを〕、神からあるいは人間からであるか。☆


この(霊界での)話は『結婚愛』354番にもでてきます。


Ardens erat disceptatio. 激しかった(燃えた)論争は。


Tres illi corde crediderunt similiter, nempe quod prudentia humana faciat omnia, et Divina Providentia nihil: 彼らの三人は心で同様に信じていた、すなわち、人間の思慮がすべてのことを行なうこと、また神的な摂理は何も〔行なわ〕ない。


sed sacerdotes, qui tunc erant in zelo theologico, dicebant quod nihil sapientiae et prudentiae sit ab homine; しかし、祭司たちは、彼らはその時、神学上の熱意の中にあった、知恵と思慮は人間から何もないことを言った。


et cum legatus regerebat, quod sic nec aliquid cogitationis, dicebant quod non aliquid. また、大使が言い返したとき、そのように思考の何らかのものでもないこと、何らかのものでないことを言った☆。


ラテン語にYes Noの言い方はなく、このように同じことば返して、同意を表わします。意訳すれば「そうだ」と言った、「その通り」と言った。となります。


Et quia perceptum est ab angelis, quod tres illi in simili fide essent, dictum est legato regni, “Indue vestes sacerdotis, et crede te sacerdotem esse, et tunc loquere.” また、天使たちにより知覚されたので、彼らの三人が同様の信念の中にいたこと、国の大使に言われた、「祭司の服を着よ、またあなたが祭司であると信じよ、またその時(それから)、話せ」。


Ille induit et credidit, et tunc alte locutus est quod nihil sapientiae et prudentiae usquam dari possit in homine, nisi a Deo; 彼は着た、また信じた、またその時、声高に話した、知恵と思慮はどんな場合でも、人間に何も与えられることができないこと、神によらないなら。


ac sueto eloquio argumentis rationalibus pleno id defendit. そして、いつもの論証の演説(雄弁)で、十分な理性で、それを弁護した(守った)


Et postea binis illis sacerdotibus etiam dictum est, “Exuite vestes, ac induite vestes ministrorum politicorum, et credite quod illi sitis.” またその後、彼らの二人の祭司たちもまた言われた、「服を脱げ(複数)、そして政治に仕える〔者の〕服を着よ(複数)、また信じよ(複数)、彼らが、あなたがたが〔政治家〕であること」


Et fecerunt ita, et [1]simul tunc cogitaverunt ex interiori se, et locuti ex argumentis, quae prius intus foverant pro humana prudentia contra Divinam Providentiam. またそのように行なわれた、また同時にその時、自分自身の内的なものから考えた、また論証から話した☆、それは以前に内部に抱いていた、神的な摂理に反対して人間の思慮のために。


locutiだけでは意味が汲み取りづらいです。estが省略されていると見なします。


Postea tres illi, quia in simili fide fuerunt, amici cordis facti sunt, et viam propriae prudentiae, quae in infernum tendit, simul iniverunt. その後、彼らの三人は、同じ信念の中にいたので、心の友人になった、またプロプリウムの思慮の道を、それは地獄の中へ伸びる、一緒に入った。


@1 et simul pro “et tunc simul” 注1 et tunc simul」の代わりにet simul


 


(3) 訳文


197.  (ii.) 「人間のいのちの愛の情愛は、主だけに知られていること」


 人間は自分の思考とそこからの意図を、それらを自分自身の中に見るので知っている。またそれらからすべての思慮があるので、それらもまた、それらを自分自身の中に見る。もしその時、彼のいのちの愛が自己愛であるなら、プロプリウムの知性からの高慢の中にやって来る、また思慮を自分自身に帰する。またそのための論証を集め、またこのように神的な摂理を認めることから去る。世俗愛がいのちの愛であっても同様になる。しかしそれでも、後者はこのような段階で去ることはない


 それらから、これらの二つの愛は人間に、彼の思慮にすべてのものを帰すこと、また、もし内部が調べられるなら、何も神とその方の摂理に帰さないことが明らかである。それゆえ、人間の思慮は何もなく、しかし、すべてのものを支配する神的な摂理だけがあることが真理である、と聞くとき、もしまったく無神論者であるなら、おそらく、それをあざ笑う。しかしもし、すべての知恵は神からであること、宗教から何らかのものを記憶に保持し、また彼らに言われるなら、確かに、最初は聞いたことを肯定する、しかしそれでも、自分の霊の中で、内部で、それを否定する。


 特に自分自身を神よりも、また世を天界よりも愛し、または同じことであるが、名誉と利益のために神を礼拝し、またそれでも、仁愛と信仰、すべての善と真理、なおまたすべての知恵、それどころか思慮は神からであり、何も人間からではない、と説教する祭司たちはこのようである。


[2.] かつて霊界の中で、私は、二人の祭司たちが国のある大使と人間の思慮について、神からあるいは人間からであるか論争しているのを聞いた。論争は激しかった。


 彼ら三人は心で同様に信じていた、すなわち、人間の思慮がすべてのことを行なうこと、また神的な摂理は何も行なわない。しかし、その時、神学上の熱意の中にあった祭司たちは、知恵と思慮は人間から何もない、と言った。また、大使が、そのように思考の何らかのものでもない、と言い返したとき、〔祭司たちも〕何らかのものでない、と言った。


 また、天使たちにより彼ら三人が同様の信念の中にいたこと知覚されたので、国の大使に、「祭司の服を着よ、またあなたが祭司であると信じよ、そうしてから、話せ」と言われた。彼は着て信じた、またその時、声高に、知恵と思慮はどんな場合でも、神によらないなら、人間に何も与えられることができない、と話した。そして、いつもの論証の雄弁さと十分な理性で、それを弁護した。またその後、彼らの二人の祭司たちもまた、「服を脱げ、そして政治に仕える者の服を着よ、また、あなたがたが政治家である、と信じよ」言われた。またそのように行なわれ、また同じくその時、自分自身の内的なものから考え、また神的な摂理に反対して人間の思慮のために以前に内部に抱いていた論証から話した。

 その後、彼ら三人は、同じ信念の中にいたので、心からの友人になり、地獄へ伸びるプロプリウムの思慮の道へ一緒に入った。

原典講読「神の摂理』 198

 

(1) 原文


198.  Supra ostensum est, quod non aliqua cogitatio hominis detur, nisi ex affectione aliqua amoris vitae ejus; et quod cogitatio non sit aliud quam forma affectionis. Cum itaque homo videt suam cogitationem, et non potest affectionem, hanc enim sentit, sequitur quod ex visu, qui est in apparentia, statuat quod propria prudentia faciat omnia; et non ex affectione, quae non in visum venit, sed in sensum. Affectio enim se solum manifestat per quoddam jucundum cogitationis et volupe ratiocinationis de eo; et tunc hoc volupe et jucundum facit unum cum cogitatione apud illos, qui in fide propriae prudentiae sunt ex amore sui aut ex amore mundi; et cogitatio in jucunda suo fluit sicut navis in vena fluminis, ad quam nauclerus non advertit, sed solum ad vela quae expandit.


 


(2) 直訳


Supra ostensum est, quod non aliqua cogitatio hominis detur, nisi ex affectione aliqua amoris vitae ejus;  上に示された、人間に何らかの思考が存在しないこと、彼のいのちの愛の何らかの情愛からでないなら。


et quod cogitatio non sit aliud quam forma affectionis. また、思考は情愛の形以外の何ものでもないこと。


Cum itaque homo videt suam cogitationem, et non potest affectionem, hanc enim sentit, sequitur quod ex visu, qui est in apparentia, statuat quod propria prudentia faciat omnia; そこで人間が自分の思考を見るとき、また情愛を〔見ることが〕できない、というのはこれを感じるから、~ことになる、視覚から、それは外観の中にある、プロプリウムの思慮がすべてのことを行なうことを想定する(決め込む)


et non ex affectione, quae non in visum venit, sed in sensum. また、情愛からでない、それは視覚の中にやって来ない、しかし、感覚の中に〔やって来る〕。


Affectio enim se solum manifestat per quoddam jucundum cogitationis et volupe ratiocinationis de eo; というのは、情愛はそれ自体を単に明らかにするから、それについての思考のある快さと推論のここちよさによって。


et tunc hoc volupe et jucundum facit unum cum cogitatione apud illos, qui in fide propriae prudentiae sunt ex amore sui aut ex amore mundi; またその時、このここちよさと快さは彼のもとで思考と一つになる、その者は自己愛または世俗愛からプロプリウムの思慮の信念の中にいる。


et cogitatio in jucunda suo fluit sicut navis in vena fluminis, ad quam nauclerus non advertit, sed solum ad vela quae expandit. また、思考はその快さの中を川の水流の中の船のように流れる、それに船長は注意しない、しかし帆にだけ、それを広げる(張る)


 


(3) 訳文


198.  前に、人間のいのちの愛の何らかの情愛からでないなら、彼に何らかの思考が存在しないことまた、思考は情愛の形以外の何ものでもないことが示された。


 そこで、人間が自分の思考を見て、また情愛を見ることができないとき、というのはこれを感じるからであり、また視覚の中にやって来ないが、しかし、感覚の中にやって来る情愛からでなく、外観の中にある視覚から、プロプリウムの思慮がすべてのことを行なう、決め込むといえる。というのは、情愛はそれ自体を単にそれについての思考のある快さと推論のここちよさによって明らかにするから。またその時、このここちよさと快さは、自己愛または世俗愛からプロプリウムの思慮の信念の中にいる者のもとで思考と一つになる。また、思考はその快さの中を、川の流れの中の船のように流れ、船長はその流れに注意を向けないで、〔自分の〕張る帆にだけ注意する。