原典講読「神の摂理』 193

 

(1) 原文


193.  (i.) Quod omnes cogitationes hominis sint ex affectionibus amoris vitae ejus, et quod nullae cogitationes sint, nec dari possint, absque illis. Quid amor vitae, et quid affectiones et inde cogitationes, et ex his sensationes et actiones, quae in corpore existunt, in sua essentia sunt, supra in hac transactione, et quoque in illa quae vocatur Sapientia Angelica de Divino Amore et Divina Sapientia, in specie in Parte ejus Prima et Quinta, ostensum est. Nunc quia inde sunt causae, ex quibus prudentia humana ut effectus profluit, necessum est, ut aliqua de illis hic quoque adducantur: nam quae alibi scripta sunt, non possunt cum illis quae scribuntur post illa, ita continue necti, sicut si eadem revocantur et ponuntur in conspectu. [2.] In hac transactione antehac, et in supramemorata De Divino Amore et Divina Sapientia, demonstratum est, quod in Domino sit Divinus Amor et Divina Sapientia, et quod illa duo sint ipsa Vita, et quod ex illis duobus sint homini voluntas et intellectus, ex Divino Amore voluntas et ex Divina Sapientia intellectus; et quod illis duobus in corpore correspondeant cor et pulmo; et quod inde constare possit, quod sicut pulsus cordis una cum respiratione pulmonis regit totum hominem quoad ejus corpus, ita voluntas una cum intellectu regat totum hominem quoad ejus mentem: et quod sic duo principia vitae sint apud unumquemvis hominem, unum naturale et alterum spirituale, et quod principium naturale vitae sit pulsus cordis, et spirituale vitae sit voluntas mentis; et quod utrumque adjungat sibi consortem, cum qua cohabitet, et cum qua vitae functiones agat, et quod cor sibi conjungat pulmonem, et quod voluntas sibi conjungat intellectum. [3.] Nunc quia anima voluntatis est amor, et anima intellectus est sapientia, utraque a Domino, sequitur, quod amor sit vita cujusvis, et quod amor talis vita sit, qualis conjuncta est sapientiae; seu quod idem, quod voluntas sit vita cujusvis, et quod haec talis vita sit, qualis conjuncta est intellectui. Sed de his plura in [hac] transactione supra, et imprimis in Sapientia Angelica de Divino Amore et Divina Sapientia, in Parte Prima et Parte Quinta, videantur.


 


(2) 直訳


(i.) Quod omnes cogitationes hominis sint ex affectionibus amoris vitae ejus, et quod nullae cogitationes sint, nec dari possint, absque illis.― (i.) 人間のすべての思考は彼のいのちの愛の情愛からのものであること、またまったく何も思考はないこと、存在することもできない、それらなしで。


Quid amor vitae, et quid affectiones et inde cogitationes, et ex his sensationes et actiones, quae in corpore existunt, in sua essentia sunt, supra in hac transactione, et quoque in illa quae vocatur Sapientia Angelica de Divino Amore et Divina Sapientia, in specie in Parte ejus Prima et Quinta, ostensum est. いのちの愛が何か、また情愛とそこからと思考が何か、またこれらから感覚と行動、それらは身体の中に存在するようになる、その本質の中で〔何で〕ある〔か〕、この論文の上に、そしてまたその中に、それは『神的な愛と神的な知恵についての天使の知恵』と呼ばれる、特に、その第一部と第五部の中に、示されている。


Nunc quia inde sunt causae, ex quibus prudentia humana ut effectus profluit, necessum est, ut aliqua de illis hic quoque adducantur: そこで、ここから原因があるので、それらから人間の思慮が〔ある〕結果を生じるような、必要である、それらについて何らかのものがここにもまた提示されること。


nam quae alibi scripta sunt, non possunt cum illis quae scribuntur post illa, ita continue necti, sicut si eadem revocantur et ponuntur in conspectu. というのは、他のところで書かれたものが、その後で書かれたもの、それらと、このように連続的に結ばれることができないから、もし(~の場合)同じものが思い出される、また視野の中に置かれるように。


[2.] In hac transactione antehac, et in supramemorata De Divino Amore et Divina Sapientia, demonstratum est, quod in Domino sit Divinus Amor et Divina Sapientia, et quod illa duo sint ipsa Vita, et quod ex illis duobus sint homini voluntas et intellectus, ex Divino Amore voluntas et ex Divina Sapientia intellectus; [2.] これまでこの論文の中に、また上述の『神的な愛と神的な知恵についての天使の知恵』の中に示されている、主の中に神的な愛と神的な知恵があること、またそれら二つのものはいのちそのものであること、またそれら二つのものから人間に意志と理解力があること、神的な愛から意志が、また神的な知恵から理解力が〔ある〕。


et quod illis duobus in corpore correspondeant cor et pulmo; また、心臓と肺はそれら二つのものに身体の中で対応すること。


et quod inde constare possit, quod sicut pulsus cordis una cum respiratione pulmonis regit totum hominem quoad ejus corpus, ita voluntas una cum intellectu regat totum hominem quoad ejus mentem: またここから明らかにすることができる、心臓の鼓動が肺の呼吸と一緒に人間全体をその身体に関して支配するように、そのように意志は理解力と一緒に人間全体を心に関して支配すること。


et quod sic duo principia vitae sint apud unumquemvis hominem, unum naturale et alterum spirituale, et quod principium naturale vitae sit pulsus cordis, et spirituale vitae sit voluntas mentis; またこのようにいのちの二つの原理()それぞれの人間にあること、一つは自然的なものともう一つは霊的なもの、いのちの自然的な原理()が心臓の鼓動であること、またいのちの霊的なもの〔原理()〕が心の意志であること。


et quod utrumque adjungat sibi consortem, cum qua cohabitet, et cum qua vitae functiones agat, et quod cor sibi conjungat pulmonem, et quod voluntas sibi conjungat intellectum. また両方ともそれ自体を配偶者(仲間)と接合させること、それとともに一緒に住む、またそれとともにいのちの機能(任務)を働かせる、また心臓はそれ自体に肺を結合させること、また意志はそれ自体に理解力を結合させること。


[3.] Nunc quia anima voluntatis est amor, et anima intellectus est sapientia, utraque a Domino, sequitur, quod amor sit vita cujusvis, et quod amor talis vita sit, qualis conjuncta est sapientiae; [3.] そこで、意志の霊魂は愛であるので、また理解力の霊魂は知恵である、両方とも主から、~ということになる、愛はそれぞれの者のいのちであること、また愛はそのようないのちであること、どのように知恵が結合しているか〔によって〕☆。


ここはかの有名な相関文「qualistalis…」です。この相関文のポイントは「q-t-を定める」「t-動詞」が主動詞であることです。


すなわち、ここの文の意味は「愛がどのような知恵と結合しているかによって、いのち(生活)もその愛のままのものとなる」ことです。愛が知恵と結びついている時、その愛の主導権を握っていることになります。次の「qualistalis…」も同様です。


seu quod idem, quod voluntas sit vita cujusvis, et quod haec talis vita sit, qualis conjuncta est intellectui. または同じこと〔であるが〕、意志はそれぞれの者のいのちであること、またこれ〔意志〕はそのようないのちであること、どのように理解力が結合しているか〔によって〕☆。


Sed de his plura in [hac] transactione supra, et imprimis in Sapientia Angelica de Divino Amore et Divina Sapientia, in Parte Prima et Parte Quinta, videantur. しかし、これらの多くのものについて、〔この〕論文の上に、また特に、『神的な愛と神的な知恵についての天使の知恵』の中に、第一部と第五部の中に、見られる。


 


(3) 訳文


193.  (i.) 「人間のすべての思考は彼のいのちの愛の情愛からのものであり、またそれらなしで、まったく思考は何もなく、存在することもできないこと」


 いのちの愛が何か、また情愛とそこからと思考が何か、またこれらから身体の中に存在するようになる感覚と行動がその本質では何であるか、この著作の前のほうに、『神の愛と知恵』と呼ばれる著作の、特に、その第一部と第五部の中に示されている。さて、人間の思慮を原因として結果が生じることになっているので、それらについて何らかのものがここにもまた提示されることが必要である。というのは、他のところで書かれたものが、そのあとで書かれたものと、同じものが思い出され、また視野の中に置かれるようしなければ、連続的に結ばれることができないからである。


[2.] この論文のこれまでの中に、また上述の『神の愛と知恵』の中に、主の中に神的な愛と神的な知恵があること、またそれら二つのものは、いのちそのものであること、またそれら二つのものから人間に意志と理解力があり、神的な愛から意志が、また神的な知恵から理解力があること、また、心臓と肺はそれら二つのものに身体の中で対応することが示されている。またここから、心臓の鼓動が肺の呼吸と一緒に人間全体をその身体に関して支配するように、そのように意志は理解力と一緒に人間全体を心に関して支配すること、またこのように一つは自然的なものともう一つは霊的なものであるいのちの二つの源がそれぞれの人間にあること、いのちの自然的な源が心臓の鼓動であり、いのちの霊的なもの源が心の意志であること、また両方ともそれ自体を配偶者と接合させ、それとともに一緒に住み、またそれとともにいのちの機能を働かせ、心臓はそれ自体に肺を結合させ、また意志はそれ自体に理解力を結合させることを明らかにすることができる。


[3.] そこで、意志の霊魂は愛であり、理解力の霊魂は知恵であり、両方とも主からのものであるので、愛はそれぞれの者のいのちであり、また愛はどのように知恵が結合しているかによって、そのようないのちであることがいえる。すなわち、同じことであるが、意志はそれぞれの者のいのちであり、この意志はどのように理解力が結合しているかによって、そのようないのちであることがいえる。


しかし、これらの多くのものについて、この著作の前のほうに、また特に、『神の愛と知恵』の第一部と第五部の中に、見られる。

コメントを残す