原典講読「神の摂理』 191

 

QUOD PROPRIA PRUDENTIA NULLA SIT,
ET SOLUM APPAREAT QUOD SIT,


ET QUOQUE APPARERE DEBEAT SICUT SIT;


SED QUOD DIVINA PROVIDENTIA EX SINGULARISSIMIS UNIVERSALIS SIT.


プロプリウムからの思慮は何もないこと、
また単に〔それが〕あることが見られる


さらにまた、そのようであると見られるべきである〔こと〕。


しかし、神的な摂理は最も個々のものから、普遍的にある(存在する)こと。


 


(1) 原文


191.  Quod propria prudentia nulla sit, est prorsus contra apparentiam, et inde contra multorum fidem; et quia ita est, non potest aliquis, qui ex apparentia in fide est, quod humana prudentia faciat omnia, convinci nisi per rationes altioris indaginis, quae ex causis desumendae sunt; apparentia illa est effectus, et causae detegunt unde ille. In hoc prologo aliquid de communi fide hujus rei dicetur. Contra apparentiam est hoc quod ecclesia docet, quod amor et fides non sint ab homine sed a Deo, tum quod sapientia ac intelligentia, ita quoque prudentia, in genere omne bonum et verum. Cum haec recipiuntur, etiam recipiendum est, quod propria prudentia nulla sit, sed solum appareat quod sit. Prudentia non aliunde est quam ex intelligentia et sapientia, et hae duae non aliunde sunt quam ex intellectu et inde cogitatione veri et boni. Hoc quod nunc dictum est, recipitur et creditur ab illis qui Divinam Providentiam agnoscunt, et non ab illis qui solam humanam prudentiam. [2.] Sive nunc id erit verum quod ecclesia docet, quod omnis sapientia et prudentia sit a Deo, sive quod mundus docet, quod omnis sapientia et prudentia sit ab homine. Num aliter conciliari possunt, quam quod id quod ecclesia docet sit verum, et quod id quod mundus docet sit apparentia? Ecclesia enim ex Verbo id confirmat, at mundus ex proprio; et Verbum est a Deo, et proprium est ab homine. Quoniam prudentia a Deo est, et non ab homine, ideo homo Christianus, dum in devotione est, orat ut Deus ducat ejus cogitationes, consilia et facta; et quoque addit, quia ex se non potest. Is quoque cum vidit aliquem benefacientem, dicit quod ad id a Deo ductus sit, et plura similia. Num quis ita loqui potest, nisi tunc id interius credat? Ac interius id credere est e caelo. At cum cogitat secum, et colligit argumenta pro prudentia humana, potest contrarium credere, et hoc est e mundo. Sed fides interna vincit apud illos qui Deum corde agnoscunt, at fides externa apud illos, qui Deum non corde, utcunque ore, agnoscunt.


 


(2) 直訳


Quod propria prudentia nulla sit, est prorsus contra apparentiam, et inde contra multorum fidem; プロプリウムからの思慮(分別)は何もないこと、またまったく外観に反している、またここから多くの者の信仰(信念)に反している。


et quia ita est, non potest aliquis, qui ex apparentia in fide est, quod humana prudentia faciat omnia, convinci nisi per rationes altioris indaginis, quae ex causis desumendae sunt; またそのようであるのは、ある者はできないからである、その者は外観からの信仰(信念)の中にいる、人間の思慮がすべてのものを生じること、納得(確信)させられること〔ができない〕、高い(深い)調査(研究)を要する論証によって、それらは原因から引き出されなければならない。


apparentia illa est effectus, et causae detegunt unde ille. その外観は結果である、また原因がそれがどこからか明らかにする。


In hoc prologo aliquid de communi fide hujus rei dicetur. この前置きの中でこの事柄の一般的な信念について何らかのものが言われる。


Contra apparentiam est hoc quod ecclesia docet, quod amor et fides non sint ab homine sed a Deo, tum quod sapientia ac intelligentia, ita quoque prudentia, in genere omne bonum et verum. このことは外観に反している、教会が教えること、愛と信仰は人間からのものでないこと、しかし、神から、なおまた知恵と知性は、したがって思慮もまた、一般的にすべての善と真理は。


Cum haec recipiuntur, etiam recipiendum est, quod propria prudentia nulla sit, sed solum appareat quod sit. これらが受け入れられるとき、さらにまた受け入れなくてはならない、プロプリウムからの思慮(分別)は何もないこと、しかし単に〔それが〕あることが見られる。


Prudentia non aliunde est quam ex intelligentia et sapientia, et hae duae non aliunde sunt quam ex intellectu et inde cogitatione veri et boni. 思慮は別の出所からでない、知性と知恵から以外の、またこれら二つは別の出所からでない。理解力とここからの真理と善の思考以外の。


Hoc quod nunc dictum est, recipitur et creditur ab illis qui Divinam Providentiam agnoscunt, et non ab illis qui solam humanam prudentiam. このことは、ここで言われていること、彼らにより受け入れられ、信じられる、神的な摂理を認める者、また彼らにより〔そうなら〕ない、単に人間の思慮を〔認める〕。


[2.] Sive nunc id erit verum quod ecclesia docet, quod omnis sapientia et prudentia sit a Deo, sive quod mundus docet, quod omnis sapientia et prudentia sit ab homine. [2.] そこで、あるいはそのことが真理である(未来)、教会が教えること、すべての知恵と思慮は主からであること、あるいは世が教えること、すべての知恵と思慮は人間からであること。


Num aliter conciliari possunt, quam quod id quod ecclesia docet sit verum, et quod id quod mundus docet sit apparentia? 異なって(そうでなければ)、和解されることができるのか? それが、教会が教えることが真理であること以外に、またそれが、世が教えることが外観であること。


Ecclesia enim ex Verbo id confirmat, at mundus ex proprio; というのは、教会はみことばからそのことを確信するから、しかし、世はプロプリウムから。


et Verbum est a Deo, et proprium est ab homine. また、みことばは神からである、またプロプリウムは人間からである。


Quoniam prudentia a Deo est, et non ab homine, ideo homo Christianus, dum in devotione est, orat ut Deus ducat ejus cogitationes, consilia et facta; 思慮は神からであり、人間からでないので、それゆえ、キリスト教徒の人間は、献身(信心)中にいる時、神が彼の思考、行動の意図(計画)と行動を導くように祈る。


et quoque addit, quia ex se non potest. さらにまた言いたす、自分自身からできないので、と。


Is quoque cum vidit aliquem benefacientem, dicit quod ad id a Deo ductus sit, et plura similia. その者はまた、だれかの善(親切)見るとき、言う、そのことへと主により導かれたこと、また多くの同様のこと。


Num quis ita loqui potest, nisi tunc id interius credat? だれがそのように話すことができるか? その時、そのことを内的に信じないなら。


Ac interius id credere est e caelo. そして、内的にそのことを信じることは天界から〔信じること〕である。


At cum cogitat secum, et colligit argumenta pro prudentia humana, potest contrarium credere, et hoc est e mundo. しかし、自分自身で考えるとき、また人間の思慮のための論拠を集める、正反対のことを信じることができる、またこのことは世からである。


Sed fides interna vincit apud illos qui Deum corde agnoscunt, at fides externa apud illos, qui Deum non corde, utcunque ore, agnoscunt. しかし、内的な信仰(信念)が彼のもとで勝つ、神を心で認める者、しかし、外的な信仰(信念)が彼のもとで〔勝つ〕、神を心で〔認め〕ない者、どれほど口で、認める。


 


(3) 訳文


191.  思慮がプロプリウムからではなく、まったく外観に反し、またここから多くの者の信念に反しており、またそのようであるのは、人間の思慮がすべてのものを生じさせるという外観からの信念の中にいて、その外観は結果であり、それがどこからかであるかは明らかにする原因から引き出されなければならない、〔このような〕深い研究を要する論証によって納得させられなければならないからである。


 この前置きの中で、この事柄の一般的な信念について何らかのものが言われている。このことは、愛と信仰が人間からでなく、神からであること、なおまた知恵と知性は、したがって思慮もまた、一般的にすべての善と真理も神からであるという教会が教える外観に反している。これらが受け入れられるとき、さらにまた、プロプリウムからの思慮は何もなく、しかし単に、それが存在すると見られることが受け入れなくてはならない。思慮は、知性と知恵から以外の別の出所からでなく、またこれら二つは理解力とここからの真理と善の思考以外の別の出所からではない。ここで言われていることは、神的な摂理を認める者により、受け入れられ、信じられるが、単に人間の思慮を認める者はそうならない。


[2.] そこで、すべての知恵と思慮は主からであると教会が教えることかあるいは、すべての知恵と思慮は人間からであると教えることが真理でなくてはならない。そうでなければ、教会が教えることが真理であり、世が教えることが外観であること以外に調和することができるのか? というのは、そのことを、教会はみことばから、しかし、世はプロプリウムから確信するから。また、みことばは神からであり、プロプリウムは人間からである。思慮は神からであり、人間からでないので、それゆえ、キリスト教徒は、献身している時、神が自分の思考、計画、行動を導くようにと祈り、さらにまた、自分自身からではできないので、と言いたす。その者はまた、だれかの善行を見るとき、主によりそのことへと導かれたこと、また多くの同様のことを言う。その時、そのことを内的に信じないなら、だれがそのように話すことができるのか? そして、内的にそのことを信じることは天界から〔信じること〕である。しかし、自分自身で考えるとき、人間の思慮のための論拠を集め、正反対のことを信じることができ、またこのことは世からである。しかし、内的な信念が神を心で認める者のもとで勝つが、外的な信仰信念が、神をどれほど口で認めても、心で認めない者のもとで勝つ。

コメントを残す