原典講読「神の摂理』 151

 

(1) 原文


151.  Sed hic aliquid dicetur, quomodo reformatur internus homo, et per illum externus. Internus homo non reformatur per solum scire, intelligere et sapere; consequenter non per solum cogitare; sed per velle id quod scientia, intelligentia et sapientia docet. Quando homo scit, intelligit et sapit, quod caelum ac infernum sint, et quod omne malum sit ex inferno, et omne bonum e caelo, si tunc non vult malum quia ab inferno est, sed vult bonum quia e caelo est, tunc in primo gradu reformationis est, et in limine ex inferno ad caelum. Cum homo ulterius progreditur, et vult desistere a malis, in secundo gradu reformationis est, et tunc extra infernum est, sed nondum in caelo; hoc videt supra se. Hoc internum erit, ut homo reformetur; sed nisi utrumque tam externum quam internum reformatur, homo non reformatus est. Externum reformatur per internum, cum externum desistit a malis, quae internum non vult quia infernalia sunt, et magis cum ideo fugit illa, et pugnat contra illa. Sic internum est velle, et externum est facere; nam nisi quis facit quod vult, intus est quod non velit, et tandem fit non velle. [2.] Ex his paucis videri potest, quomodo externus homo reformatur per internum. Hoc quoque est, quod intelligitur per verba Domini ad Petrum


 


 “Jesus..dixit, Si non lavero te, non habes partem Mecum. Dixit Ipsi Petrus, Domine, non pedes meos tantum, sed etiam manus et caput. Dixit illi Jesus, Qui lotus est, non opus habet, nisi ut quoad pedes lavetur, et mundus est totus” (Joh. xiii. 8-10):


per “lavationem” intelligitur lavatio spiritualis, quae est purificatio a malis; per “lavare caput et manus” intelligitur purificare internum hominem, et per “lavare pedes”, intelligitur purificare externum. Quod cum internus homo purificatus est, externus purificandus sit, intelligitur, per hoc, “Qui lotus est, non opus habet nisi quoad pedes lavetur.” Quod omnis purificatio a malis sit a Domino, intelligitur per hoc, “Si non lavero te, non habes partem Mecum.” Quod lavatio apud Judaeos repraesentaverit purificationem a malis, et quod haec per “lavationem” in Verbo significetur, et quod per “lavationem pedum” significetur purificatio naturalis seu externi hominis, multis ostensum est in Arcanis Caelestibus.


 


(2) 直訳


Sed hic aliquid dicetur, quomodo reformatur internus homo, et per illum externus. しかし、何らかのものが言われる、どのように内なる人が改心されるか、また彼によって外なるもの〔人〕。


Internus homo non reformatur per solum scire, intelligere et sapere; 内なる人は単に知ること、理解すること、また賢明である(知恵がある)ことによって改心されない。


consequenter non per solum cogitare; したがって、単に考えることによって〔改心され〕ない。


sed per velle id quod scientia, intelligentia et sapientia docet. しかし、それを欲することによって、知識、知性、また知恵が教えること。


Quando homo scit, intelligit et sapit, quod caelum ac infernum sint, et quod omne malum sit ex inferno, et omne bonum e caelo, si tunc non vult malum quia ab inferno est, sed vult bonum quia e caelo est, tunc in primo gradu reformationis est, et in limine ex inferno ad caelum. 人間が知り、理解し、また賢明である時、天界と地獄があること、またすべての悪は地獄からであること、またすべての善は天界から、もしその時、悪を欲しないなら、地獄からのものであるので、しかし、善を欲する、天界からのものであるので、その時、改心の最初の(第一の)段階の中にいる、また地獄から天界への敷居(入口)中に。


Cum homo ulterius progreditur, et vult desistere a malis, in secundo gradu reformationis est, et tunc extra infernum est, sed nondum in caelo; 人間がもっと先に進むとき、また悪から離れる(やめる)とを欲する、改心の第二の段階の中にいる、またその時、地獄の外に、しかし、まだ天界の中にない。


hoc videt supra se. これを自分自身の上に見る。


Hoc internum erit, ut homo reformetur; この内なるもの()がある(未来形)、人間が改心されるために。


sed nisi utrumque tam externum quam internum reformatur, homo non reformatus est. しかし、内なるもの()と同じく☆外なるもの()改心されないなら、人間は改心されない。


相関文tam A quam Bです。これは「~と同様に~」「~と同じく~」「~も~も」と訳せますが、(Aと同様にBではなくてBと同様にA」の訳がおそらく正しいでしょう。すなわち、同等なのですが、ABを比較すれば(Bよりも)Aに力点を置いています。ここの文で言えば「内なる人も外なる人も」改心しなくてはなりませんが、内なる人に比べて(実際には「内なる人」の改心を、その本人は知ることができないでしょう、外なるものからでないなら)、外なる人が改心しなくてはならない、最後には外なる人の改心という形を取らなくてはならないということです。


Externum reformatur per internum, cum externum desistit a malis, quae internum non vult quia infernalia sunt, et magis cum ideo fugit illa, et pugnat contra illa. 外なるもの()は内なるもの()よって改心される、外なるもの()悪から離れる(やめる)とき、それを内なるもの()は欲しない、地獄のものであるので、またさらに〔欲しない〕それゆえ、それを避けるとき、またそれらに対して戦う(闘争する)


Sic internum est velle, et externum est facere; このように内なるもの()は意志するものである、また外なるもの()は行なうものである。


nam nisi quis facit quod vult, intus est quod non velit, et tandem fit non velle. なぜなら、だれかが欲することを行なわないなら、内部に欲しないものがある、また最後に欲しないことが生じるから。


[2.] Ex his paucis videri potest, quomodo externus homo reformatur per internum. [2.] これらのわずかなものから見られることができる、どのように外なる人が内なるもの〔人〕によって改心されるか。


Hoc quoque est, quod intelligitur per verba Domini ad Petrum このこともまた、ペトロへの主の言葉によって意味されることである、


“Jesus..dixit, Si non lavero te, non habes partem Mecum. 「イエスは……言われた、もしわたしがあなたを洗わないなら、あなたはわたしと部分(役割)を持たない☆。


この部分は私の乏しい英語力からも直ちに「you have no part with me」と直訳できます。英語を母語とする者にとって、英語に訳すことは何と楽でしょうか。この場合、意味はもちろん「あなたは私と関係ない」。


Dixit Ipsi Petrus, Domine, non pedes meos tantum, sed etiam manus et caput. その方にペテロは言った、主よ、私の足だけでなく、しかしまた手と頭。


Dixit illi Jesus, Qui lotus est, non opus habet, nisi ut quoad pedes lavetur, et mundus est totus” (Joh. xiii. 8-10): 彼に主は言われた、洗った者は、必要ない、足に関して洗われること以外に、また全部が清い」 (ヨハネ13:8-10)
per “lavationem” intelligitur lavatio spiritualis, quae est purificatio a malis;
 「洗うこと」によって、霊的に洗うことが意味される、それは悪から清めることである。


per “lavare caput et manus” intelligitur purificare internum hominem, et per “lavare pedes”, intelligitur purificare externum. 「頭と手を洗うこと」によって、内なる人を清めることが意味される、また「足を洗うこと」によって、外なる人を清めることが意味される。


Quod cum internus homo purificatus est, externus purificandus sit, intelligitur, per hoc, “Qui lotus est, non opus habet nisi quoad pedes lavetur.” 内なる人が清められたとき、外なる人が清められなければならないことが、意味される、このことによって、「洗った者は、足に関して洗われること以外に必要ない」。


Quod omnis purificatio a malis sit a Domino, intelligitur per hoc, “Si non lavero te, non habes partem Mecum.” 悪からのすべての清めることは主によることが、このことによって意味される、「もしわたしがあなたを洗わないなら、あなたはわたしと部分(役割)を持たない」。


Quod lavatio apud Judaeos repraesentaverit purificationem a malis, et quod haec per “lavationem” in Verbo significetur, et quod per “lavationem pedum” significetur purificatio naturalis seu externi hominis, multis ostensum est in Arcanis Caelestibus. ユダヤ人のもとの洗うことは悪からの清めることを表象したこと、またこのことが「洗うこと」によって、みことばの中で意味されること、また「足を洗うこと」によって、自然的な〔人〕、すなわち、外なる人の清めることが意味されることが、『天界の秘義』の中に多く示されている。


 


(3) 訳文


151.  しかし、どのように内なる人が改心し、また内なる人によって外なる人が改心するか、何らかのものを述べよう。


 内なる人は単に知し、理解し、また賢明であることによって改心しない。したがって、単に考えることによって改心しない。しかし、知識、知性、また知恵が教えることを欲することによってである。人間が、天界と地獄があり、すべての悪は地獄から、またすべての善は天界からであることを、知り、理解し、また賢明である時、もしその時、地獄からのものであるからと悪を欲しないで、しかし、天界からのものであるからと善を欲する時、改心の第一の段階に、また地獄から天界への入口にいる。人間がもっと先に進み、悪をやめることを欲するとき、改心の第二の段階の中に、またその時、地獄の外にいるが、しかし、まだ天界の中にいない。これを自分自身の上に見る。


 人間が改心するために、この内なる人がいなくてはならない。しかし、内なるもの人と同じく外なるもの人が改心しないなら、人間は改心しない。外なる人が悪をやめ、それを内なる人が地獄のものであるからと欲せず、またさらに、それゆえ、それを避け、またそれらに対して闘争するとき、外なる人は内なる人によって改心する。


 このように、内なる人は意志するものであり、また外なる人は行なうものである。なぜなら、だれかが欲することを行なわないなら、内部に欲しないものがあろり、最後に欲しないことが生じるから。


[2.] これらのわずかなものから、どのように外なる人が内なる人によって改心するか、見ることができる。このこともまた、ペトロへの主の言葉によって意味されることである、


 


 「イエスは……言われた、もしわたしがあなたを洗わないなら、あなたはわたしと関係がない。ペテロはその方に言った、主よ、私の足だけでなく、しかしまた手と頭を。主は彼に言われた、洗った者は、足に関して洗われること以外に必要ない、全部が清い」 (ヨハネ13:8-10)


 「洗うこと」によって、霊的に洗うことが意味され、それは悪から清めることである。「頭と手を洗うこと」によって、内なる人を清めることが意味され、また「足を洗うこと」によって、外なる人を清めることが意味される。内なる人が清められたとき、外なる人が清められなければならないことが、「洗った者は、足に関して洗われること以外に必要ない」ことによって、意味される。悪からの清めることのすべては主によることが、「もしわたしがあなたを洗わないなら、あなたはわたしと関係がない」ことによって意味される。ユダヤ人のもとで、洗うことは悪から清めることを表象したこと、またこのことがみことばの中の「洗うこと」によって意味されること、また「足を洗うこと」によって、自然的な人、すなわち、外なる人を清めることが意味されることが、『天界の秘義』の中に多く示されている。

原典講読「神の摂理』 152, 153

 

(1) 原文


152.  Quoniam homini internum et externum est, ac utrumque reformandum est ut homo reformatus sit, et quoniam nemo reformari potest, nisi exploret se, videat et agnoscat sua mala, et postea desistat ab illis, sequitur quod non solum externum explorandum sit, sed etiam internum. Si externum solum exploratur, homo non videt aliud quam quod actualiter commiserat, ut quod non occiderit, non adulteratus sit, non furatus sit, et non false testatus sit, et sic porro: ita explorat mala sui corporis, et non mala sui spiritus; et tamen mala spiritus exploranda sunt, ut quis reformari possit; nam homo vivit spiritus post mortem, et omnia mala, quae in illo sunt, remanent; et spiritus non aliter exploratur, quam ut homo attendat ad cogitationes suas, imprimis ad intentiones, nam intentiones sunt cogitationes ex voluntate; ibi sunt mala in origine sua et in radice sua, hoc est, in concupiscentiis suis et in jucundis suis; quae nisi videntur et agnoscuntur, homo usque in malis est, utcunque in externis non commiserat illa. Quod cogitare ex intentione sit velle et facere, patet a Domini verbis,


 


“Si quis aspexerit mulierem alienam, ita ut concupiscat eam, jam adulterium cum illa [1]commisit in corde (Matth. v. 28).


 


Talis exploratio est interni hominis, ex qua essentialiter exploratur externus homo.


@1 commisit (cum Doctore Tafel) pro “committit”


 


(2) 直訳


Quoniam homini internum et externum est, ac utrumque reformandum est ut homo reformatus sit, et quoniam nemo reformari potest, nisi exploret se, videat et agnoscat sua mala, et postea desistat ab illis, sequitur quod non solum externum explorandum sit, sed etiam internum. 人間に内なるものと外なるものがあるので、また両方とも改心されなければならない、人間が改心されるために、まただれも改心されることができないので、自分自身を調べないなら、自分の悪を見て、認めないなら、またその後、それらから離れる(やめる)、~ということになる、外なるものだけが調べられてはならない、しかし、内なるものもまた。


Si externum solum exploratur, homo non videt aliud quam quod actualiter commiserat, ut quod non occiderit, non adulteratus sit, non furatus sit, et non false testatus sit, et sic porro: もし外なるものだけが調べられるなら、人間は実際に犯したこと以外に何かを見ない、例えば殺さなかったこと、姦淫しなかった、盗まなかった、また偽って証言をしなかった、など(その他)


ita explorat mala sui corporis, et non mala sui spiritus; このように自分の身体の悪を調べる、また自分の霊の悪を〔調べ〕ない。


et tamen mala spiritus exploranda sunt, ut quis reformari possit; またそれでも霊の悪が調べられなければならない、だれかが改心されることができるために。


nam homo vivit spiritus post mortem, et omnia mala, quae in illo sunt, remanent; なぜなら、人間は霊が、死後、生きるから、またすべての悪は、それらはその〔霊〕の中にある、残る。


et spiritus non aliter exploratur, quam ut homo attendat ad cogitationes suas, imprimis ad intentiones, nam intentiones sunt cogitationes ex voluntate; また霊は異なって調べられない、人間が自分の思考に注意するように以外に、特に意図に、なぜなら、意図は意志からの思考であるから。


ibi sunt mala in origine sua et in radice sua, hoc est, in concupiscentiis suis et in jucundis suis; そこに悪が、その起源の中に、またその根の中にある、すなわち、その欲望の中に、またその快さの中に。


quae nisi videntur et agnoscuntur, homo usque in malis est, utcunque in externis non commiserat illa. それらが見られ、認められないなら、人間はやはり悪の中にいる、いかに外なるものの中でそれらを犯さなくても。


Quod cogitare ex intentione sit velle et facere, patet a Domini verbis, 意図から考えることは意志することと行なうことであることは、主のことばから明らかである、


“Si quis aspexerit mulierem alienam, ita ut concupiscat eam, jam adulterium cum illa [1]commisit in corde” (Matth. v. 28). 「もしだれかが他人の女を見るなら、このように彼女をほしがるように、今(すでに)淫を彼女と心の中で犯した☆(のである)(マタイ5:28)


注にあるように「犯している」を「犯した」に変えています。実は同じ文が本書111番にもあります。そこではcommittitであり、変更してありません。ここも変更すべきです。そして、その個所では「直訳」として間違えてしまいました。そこの本来の訳は「犯している」です。なお、他の著作『真のキリスト教』326番は「犯した」(完了)、『結婚愛』153番は「犯してしまった」(過去完了)です。


Talis exploratio est interni hominis, ex qua essentialiter exploratur externus homo. このような調査が内なる人の〔調査〕である、それ〔調査〕から本質的に外なる人が調べられる。


@1 commisit (cum Doctore Tafel) pro “committit” 注1 committit」の代わりにcommisit(ターフェル博士にしたがって)


 


(3) 訳文


152.  人間に内なるものと外なるものがあり、また人間が改心されるためには両方とも改心されなければならず、また自分の悪を見て、認め、自分自身を調べないなら、またその後、それをやめないなら、だれも改心されることができないので、外なるものだけでなく、しかし、内なるものもまた調べられてはならないことがいえる。もし外なるものだけが調べられるなら、人間は実際に犯したことしか何も見ない、例えば殺さなかった、姦淫しなかった、盗まなかった、また偽って証言をしなかったことなどである。このように自分の身体の悪を調べて、自分の霊の悪を調べない。またそれでも、改心されることができるために、霊の悪が調べられなければならない。なぜなら、人間の霊が、死後、生き、またすべての悪は、それらはその〔霊〕の中にあって残るからである。また霊は、人間が自分の思考に、特に意図に注意してでしか調べられない、なぜなら、意図は意志からの思考であるから。そこに悪が、その起源の中に、またその根の中にある、すなわち、その欲望の中に、またその快さの中にある。それらが見られ、認められないなら、どれほど外なるものの中でそれらを犯さなくても、人間はやはり悪の中にいる。意図から考えることが意志することと行なうことであることは、主のことばから明らかである、


 


 「もしだれかが他の女を、ほしがるようにして見るなら、すでに彼女と淫を心の中で犯したのである」(マタイ5:28)


 


 このような調べが内なる人の調べであり、それ調べから本質的に外なる人が調べられる。


 


(1) 原文


153.  Saepius miratus sum, quod tametsi universus orbis Christianus novit, quod fugienda sint mala ut peccata, et quod alioqui non remittantur, et si peccata non remittuntur, nulla sit salvatio, usque tamen inter millenos vix unus hoc sciat; inquisitum est hoc in mundo spirituali, ac ita inventum est. Quisque enim in orbe Christiano novit id ex orationibus praelectis coram illis qui Sanctam Cenam obeunt, nam id in illis aperte dicitur; et tamen cum quaeruntur num sciant hoc, respondent quod non sciant, et quod non sciverint. Causa est quia non cogitaverunt de eo, et plerique quod modo cogitaverint de fide, et de salvatione per illam solam. Et quoque miratus sum, quod sola fides ita occluserit oculos, ut qui in illa se confirmaverunt, dum legunt Verbum, nihil videant quae ibi de amore, charitate et operibus dicuntur; est sicut illiverint fidem super omnia Verbi, quemadmodum qui minio illinit scripturam, ex quo non patet aliquid quod subter est; et si aliquid patet, absorbetur a fide, et dicitur quod illa sit.


 


(2) 直訳


Saepius miratus sum, quod tametsi universus orbis Christianus novit, quod fugienda sint mala ut peccata, et quod alioqui non remittantur, et si peccata non remittuntur, nulla sit salvatio, usque tamen inter millenos vix unus hoc sciat; しばしば私は驚いた(不思議に思った)、たとえ全キリスト教世界に知られていても、悪を罪として避けなくてはならないこと、またそうでなければ赦されないこと、またもし罪が赦されないなら、決して救いはない、やはりそれでも千()の間でほとんど一人もこのことを知らないこと。


inquisitum est hoc in mundo spirituali, ac ita inventum est. このことが霊界で調べられた、そしてそのよう〔であると〕見つけられた。


Quisque enim in orbe Christiano novit id ex orationibus praelectis coram illis qui Sanctam Cenam obeunt, nam id in illis aperte dicitur; というのは、キリスト教世界の中のだれもそのことを知った(知っている)から、彼らの前で朗誦される祈りから、聖餐に出席する者、なぜなら、それらの中に公然と言われているから。


et tamen cum quaeruntur num sciant hoc, respondent quod non sciant, et quod non sciverint. またそれでもこのことを知っているかどうか質問されるとき、知らないことを答える、また知らなかったこと。


Causa est quia non cogitaverunt de eo, et plerique quod modo cogitaverint de fide, et de salvatione per illam solam. 〔その〕理由はそのことについて考えなかったからである、また大部分の者は単に信仰についてだけ考えたこと、またそれ〔信仰〕のみを通しての救いについて。


Et quoque miratus sum, quod sola fides ita occluserit oculos, ut qui in illa se confirmaverunt, dum legunt Verbum, nihil videant quae ibi de amore, charitate et operibus dicuntur; またも私は驚いた(不思議に思った)、信仰のみがこのように目を閉ざしたこと、それ〔信仰〕の中で自分自身で確信した者が、みことばを読む時、そこに愛について、仁愛と働き、言われているそれらを何も見ないように。


est sicut illiverint fidem super omnia Verbi, quemadmodum qui minio illinit scripturam, ex quo non patet aliquid quod subter est; このようにみことばのすべての上に信仰を塗りつけた、朱で文書(書いたもの)塗る者のように、それからは何も明らかではない、下にあるものが。


et si aliquid patet, absorbetur a fide, et dicitur quod illa sit. またもし何かが明らかになっても、信仰により吸収される、またそれ〔信仰〕であることが言われる。


 


(3) 訳文


153.  悪を罪として避けなくてはならない、またそうでなければ赦されない、またもし罪が赦されないなら、決して救いはないことが、たとえ全キリスト教世界に知られていても、やはりそれでも千のうち、ほとんど一人もこのことを知らないことを、しばしば私は不思議に思った。このことが霊界で調べられ、そしてそのようであるがわかった。というのは、キリスト教世界の中のだれもそのことを、聖餐に出席する者の前で朗誦される祈りから知っているから、なぜなら、それらの中に明らかに述べられているから。またそれでもこのことを知っているかどうか質問されるとき、知らない、知らなかった、と答える。その理由は、そのことについて考えず、また大部分の者は単に信仰について、またその信仰のみを通しての救いについてだけ考えたからである。


 信仰のみがこのように目を閉ざしたこと、その信仰を自分自身に確信した者が、みことばを読む時、そこに愛、仁愛と働きについて言われていることを何も見ないこともまた、私は不思議に思った。朱で文書塗る者のように、みことばのすべてのもの上に信仰を塗りつけたのであり、それからは下にあるものが何も明らかではない。またもし何かが明らかになっても、信仰により吸収され、またそれがその信仰であると言われる。

原典講読「神の摂理』 154

 

QUOD LEX DIVINAE PROVIDENTIAE SIT,


UT HOMO A DOMINO E CAELO DUCATUR ET DOCEATUR,


PER VERBUM, DOCTRINAM ET PRAEDICATIONES EX ILLO,


ET HOC IN OMNI APPARENTIA SICUT A SEMET.


神的な摂理であること


人間が主により天界から導かれ(接続)、教えられる(接続)こと


みことばによって、それからの教えと説教〔によって〕


またこのことはすべての外観の中で自分自身からのように。


 


(1) 原文


154.  Ex apparentia est, quod homo ducatur et doceatur a semet, et ex veritate est, quod homo ducatur et doceatur a solo Domino. Illi qui apparentiam apud se confirmant, et non simul veritatem, non possunt mala ut peccata a se removere; at illi qui apparentiam et simul veritatem apud se confirmant, illi possunt; nam mala ut peccata removentur in apparentia ab homine, et in veritate a Domino. Hi possunt reformari; illi autem non possunt. [2.] Qui apparentiam et non simul veritatem apud se confirmant, illi sunt omnes idololatrae interiores, sunt enim cultores sui et mundi; si illis non religio est, fiunt cultores naturae et sic athei; at si illis religio est, fiunt cultores hominum et simul simulacrorum. Hi sunt qui nunc intelliguntur in primo praecepto decalogi, qui alios deos colunt. At qui apud se confirmant apparentiam et simul veritatem, illi fiunt cultores Domini; nam Dominus illos elevat a proprio illorum, quod in apparentia est, et adducit illos in lucem, in qua veritas, et quae veritas est; et dat illis interius percipere, quod non ducantur et doceantur a se, sed a Domino. [3.] Rationale horum et illorum potest apparere multis sicut simile; sed est dissimile. Rationale illorum, qui in apparentia sunt et simul in veritate, est rationale spirituale; at rationale illorum, qui in apparentia sunt et non simul in veritate, est rationale natural; sed hoc rationale comparari potest horto qualis est in luce hyemali, at rationale spirituale comparari potest horto qualis est in luce vernali. Verum de his plura in sequentibus, in hoc ordine:



(i.) Quod homo a solo Domino ducatur et doceatur.


(ii.) Quod homo a solo Domino ducatur et doceatur per caelum angelicum et ex illo.


(iii.) Quod homo a Domino ducatur per influxum, et doceatur per illustrationem.


(iv.) Quod homo a Domino doceatur per Verbum, doctrinam et praedicationes ex illo, sic immediate ab Ipso solo.


(v.) Quod homo a Domino in externis ducatur et doceatur in omni apparentia sicut a semet.


 


(2) 直訳


Ex apparentia est, quod homo ducatur et doceatur a semet, et ex veritate est, quod homo ducatur et doceatur a solo Domino. 外観からである、人間が自分自身から導かれ、教えられること、また真理からである、人間が主だけから導かれ、教えられること。


Illi qui apparentiam apud se confirmant, et non simul veritatem, non possunt mala ut peccata a se removere; 彼らは、〔その〕外観を自分自身のもとで確信する者は、また、同時に〔その〕真理を〔確信し〕ない、悪を罪として自分自身から遠ざけることができない。


at illi qui apparentiam et simul veritatem apud se confirmant, illi possunt; しかし、彼らは、〔その〕外観と同時に〔その〕真理を自分自身のもとで確信する者は、彼らはできる。


nam mala ut peccata removentur in apparentia ab homine, et in veritate a Domino. なぜなら、悪が罪として遠ざけられるから、外観の中で人間により、また真理の中で主により。


Hi possunt reformari; この者たち(後者)は改心されることができる。


illi autem non possunt. けれども、その者たち(前者)はできない。


[2.] Qui apparentiam et non simul veritatem apud se confirmant, illi sunt omnes idololatrae interiores, sunt enim cultores sui et mundi; [2.] 外観を〔確信して〕また同時に真理を自分自身のもとに確信しない者は、彼らはすべて内的な偶像崇拝者である。


si illis non religio est, fiunt cultores naturae et sic athei; もし彼らに宗教がないなら、自然の礼拝者になる、またしたがって無神論者に。


at si illis religio est, fiunt cultores hominum et simul simulacrorum. しかし、もし彼らに宗教があるなら、人間の礼拝者になる、また同時に肖像(偶像)の。


Hi sunt qui nunc intelliguntur in primo praecepto decalogi, qui alios deos colunt. これらの者である、今や☆、十戒の最初の戒めの中に意味される者、その者は他の神々を礼拝する。


この「今や」は、「今の」「現在の」「今日の」という意味です。


At qui apud se confirmant apparentiam et simul veritatem, illi fiunt cultores Domini; しかし、自分自身のもとに外観を確信する者は、また同時に真理を、彼らは主の礼拝者になる。


nam Dominus illos elevat a proprio illorum, quod in apparentia est, et adducit illos in lucem, in qua veritas, et quae veritas est; なぜなら、主が彼らを彼らのプロプリウムから高揚させるから、外観の中にいること、また彼らを光の中に連れてくる、その真理の中に、またそれらは真理である。


et dat illis interius percipere, quod non ducantur et doceantur a se, sed a Domino. また彼らに内的に受け入れることを与える、自分自身から導かれ、教えられないこと、しかし、主により。


[3.] Rationale horum et illorum potest apparere multis sicut simile; [3.] 後者と前者の理性は、多くの者に同じ(似ている)うに見えることができる。


sed est dissimile. しかし、同じ(似て)ではない。


Rationale illorum, qui in apparentia sunt et simul in veritate, est rationale spirituale; 彼らの理性は、その者たちは外観の中に、また同時に真理の中にいる、霊的な理性である。


at rationale illorum, qui in apparentia sunt et non simul in veritate, est rationale natural; しかし、彼らの理性は、その者たちは外観の中に、また同時に真理の中にいない、自然的な理性である。


sed hoc rationale comparari potest horto qualis est in luce hyemali, at rationale spirituale comparari potest horto qualis est in luce vernali. しかし、この理性は庭園にたとえることができる、冬の光の中のようなである、しかし、霊的な理性は庭園にたとえることができる、春の光の中のようなである。


Verum de his plura in sequentibus, in hoc ordine: けれども、これらのことについて多くのことが続くものの中で、この順序の中に〔述べられる〕―
(i.) Quod homo a solo Domino ducatur et doceatur.
 (i.) 人間は主だけにより導かれ、教えられること。


(ii.) Quod homo a solo Domino ducatur et doceatur per caelum angelicum et ex illo. (ii.) 人間は主だけにより導かれ、教えられること、天使の天界を通して、またそれから。


(iii.) Quod homo a Domino ducatur per influxum, et doceatur per illustrationem. (iii.) 人間は主により流入を通して導かれ、また照らしを通して教えられること。


(iv.) Quod homo a Domino doceatur per Verbum, doctrinam et praedicationes ex illo, sic immediate ab Ipso solo. (iv.) 人間は主によりみことばを通して教えられること、それからの教えと説教、このようにその方だけから直接に。


(v.) Quod homo a Domino in externis ducatur et doceatur in omni apparentia sicut a semet. (v.) 人間は主により外なるものの中で導かれ、教えられること、すべての外観の中で自分自身からのように。


 


(3) 訳文


154.  人間が自分自身から導かれ、教えられことは外観からであり、人間が主だけから導かれ、教えられることは真理からである。〔その〕外観を自分自身のもとで確信し、同時に〔その〕真理を確信しない者は、悪を罪として自分自身から遠ざけることができない。しかし、外観と同時に真理を自分自身のもとで確信する者は、できる。なぜなら、外観の中で人間により、また真理の中で主により、悪が罪として遠ざけられるから。後者は改心されることができる。けれども、前者はできない。


[2.] 外観を確信して、同時に真理を自分自身のもとに確信しない者は、すべて内的な偶像崇拝者である。もし彼らに宗教がないなら、自然の礼拝者に、またしたがって無神論者になる。しかし、もし彼らに宗教があるなら、人間の崇拝者になり、また同時に偶像の崇拝者になる。これらの者が、今、十戒の最初の戒めの中に意味される、他の神々を礼拝する者である。しかし、自分自身のもとに外観を、また同時に真理を確信する者は、主の礼拝者になる。なぜなら、主が、彼らを外観の中にいることである彼らのプロプリウムから高揚させ、また彼らを真理の中に、また真理である光の中に連れてこられ、また彼らに、自分自身からでなく、主により導かれ、教えられること、そのことを内的に受け入れることを与えられるからである。


[3.] 後者と前者の理性は、多くの者に同じうに見えることができる、しかし、同じではない。


 外観の中に、また同時に真理の中にいる者たちの理性は、霊的な理性である。しかし、外観の中にいて、同時に真理の中にいない者たちの理性は、自然的な理性である。しかし、この理性は冬のような光の中の庭園にたとえることができる、しかし、霊的な理性は春のような光の中の庭園にたとえることができる。けれども、これらのことについて多くのことが続くものの中で、次の順序の中に〔述べられる〕―


 


 (i.) 人間は、主だけにより導かれ、教えられること。


 (ii.) 人間は、主だけにより、天使の天界を通して、またそれから導かれ、教えられること。


 (iii.) 人間は、主により流入を通して導かれ、また照らしを通して教えられること。


 (iv.) 人間は、主によりみことばを通して、それからの教えと説教を通して、このようにその方だけから直接に教えられること。


 (v.) 人間は、主により外なるものの中で、すべての外観の中で自分自身からのように導かれ、教えられること。

原典講読「神の摂理』 155, 156

 

(1) 原文


155.  (i.) Quod homo a solo Domino ducatur et doceatur. Hoc ut universale consequens fluit ex omnibus illis, quae in transactione De Divino Amore et Divina Sapientia, ostensa sunt; tam ex illis, quae de Divino Amore Domini et de Divina Sapientia Ipsius in Parte Prima; quam quae de Sole mundi spiritualis et de sole mundi naturalis in Parte Secunda; tum quae de Gradibus in Parte Tertia; et quae de Creatione universi in Parte Quarta; ut et, quae de Creatione hominis in Parte Quinta, ibi demonstrata sunt.


 


(2) 直訳


(i.) Quod homo a solo Domino ducatur et doceatur.- (i.) 人間は主だけにより導かれ、教えられること。


Hoc ut universale consequens fluit ex omnibus illis, quae in transactione De Divino Amore et Divina Sapientia, ostensa sunt; これは普遍的(全般的な)結果としてそれらすべてのものから流れ出る、それらは論文『神の愛と神の知恵について』の中で示されている。


tam ex illis, quae de Divino Amore Domini et de Divina Sapientia Ipsius in Parte Prima; このようにそれらから、それらは主の神的な愛についてとその方の神的な知恵について、第一部の中に。


quam quae de Sole mundi spiritualis et de sole mundi naturalis in Parte Secunda; それらもまた、霊界の太陽についてと自然界の太陽について、第二部の中に。


tum quae de Gradibus in Parte Tertia; なおまた、それらは、段階について、第三部の中に。


et quae de Creatione universi in Parte Quarta; またそれらは、全世界の創造について、第四部の中に。


ut et, quae de Creatione hominis in Parte Quinta, ibi demonstrata sunt. (例えば)また、それらは、人間の創造について、第五部の中に、そこに証明(論証)されている。


 


(3) 訳文


155.  (i.) 人間は、主だけにより導かれ、教えられること。


 これは著作『神の愛と知恵について』の中で示されている全般的な結果としてそれらすべてのものから流れ出る。第一部の中の主の神的な愛についてとその方の神的な知恵についてのように。また第二部の中の霊界の太陽についてと自然界の太陽について。なおまた、第三部の中も段階について。またそれらは、第四部の中も全世界の創造について。また、人間の創造について第五部の中に、そこに論証されている。


 


(1) 原文


156.  Quod homo a solo Domino ducatur et doceatur, est quod a solo Domino vivat; nam vitae ejus voluntas ducitur, et vitae ejus intellectus docetur. Sed hoc contra apparentiam est; apparet enim homini sicut vivat ex se, et tamen veritas est quod vivat a Domino, et non a semet. Nunc quia non dari potest homini, quamdiu in mundo est, perceptio sensationis quod vivat a solo Domino, (quoniam apparentia quod vivat ex se non ei aufertur, nam absque illa homo non est homo,) ideo hoc per rationes evincendum est, quae postea confirmandae sunt per experientiam, et demum per Verbum.


 


(2) 直訳


Quod homo a solo Domino ducatur et doceatur, est quod a solo Domino vivat;  人間が主だけにより導かれ、教えられることは、主だけから生きることである。 


nam vitae ejus voluntas ducitur, et vitae ejus intellectus docetur. なぜなら、彼のいのちの意志が導かれ、また彼のいのちの理解力が教えられるから。


Sed hoc contra apparentiam est; しかし、このことは外観に反している。


apparet enim homini sicut vivat ex se, et tamen veritas est quod vivat a Domino, et non a semet. というのは、人間には自分自身から生きるように見えるから、またそれでも真理である、主から生きること、また自分自身からでなく。


Nunc quia non dari potest homini, quamdiu in mundo est, perceptio sensationis quod vivat a solo Domino, (quoniam apparentia quod vivat ex se non ei aufertur, nam absque illa homo non est homo,) ideo hoc per rationes evincendum est, quae postea confirmandae sunt per experientiam, et demum per Verbum. それで、人間に与えられていないので、世の中で生きる間、感覚の知覚、主だけから生きること、(自分自身から生きていることの外観が彼に取り去れないので、なぜなら、それらなしに人間は人間でないから)、それゆえ、これは理性によって証明されなければならない、それはその後,経験によって確信されなければならない、また最後にみことばによって。


 


(3) 訳文


156.  人間が主だけにより導かれ、教えられることは、主だけから生きることである。なぜなら、彼のいのちの意志が導かれ、また彼のいのちの理解力が教えられるから。しかし、このことは外観に反している。というのは、人間には自分自身から生きるように見えるから、またそれでも自分自身からでなく、主から生きることは真理である。それで、世の中で生きる間、人間に主だけから生きることの感覚の知覚が与えられていないので(自分自身から生きていることの外観が彼に取り去れないので、なぜなら、それらなしに人間は人間でないから)、それゆえ、これは理性によって証明され、それはその後,経験によって、また最後にみことばによって確信されなければならない。 

原典講読「神の摂理』 157[1]~[4]

 

(1) 原文


157.  Quod homo vivat a solo Domino, et non a se, per has rationes evincetur: Quod unica sit essentia, unica substantia, et unica forma, ex quibus omnes essentiae, substantiae et formae sunt, quae creatae sunt. Quod unica illa essentia, substantia et forma, sit Divinus Amor et Divina Sapientia, ex quibus sunt omnia, quae ad amorem et sapientiam apud hominem se referunt. Quod etiam sit ipsum Bonum et ipsum Verum, ad quae omnia se referunt. Et quod illa sint vita, ex qua omnium vita, et omnia vitae sunt. Tum quod Unicum et Ipsum sit omnipraesens, omnisciens et omnipotens. Et quod hoc unicum et ipsum sit Dominus ab aeterno seu Jehovah. [2.] Primo: Quod unica essentia, unica substantia et unica forma sui, ex quibus omnes essentiae, substantiae et formae, quae creatae, sunt, ostensum est in transactione De Divino Amore et Divina Sapientia (n. 44-46), et in Parte Secunda ibi, quod Sol caeli angelici, qui est a Domino, et in quo Dominus, sit illa unica substantia et forma, ex qua omnia sunt quae creata, et quod nihil detur ac dari possit, quod non ex illo sit. Quod ex illo sint omnia per derivationes secundum gradus, in Parte Tertia ibi demonstratum est. [3.] Quis non ex ratione percipit et agnoscit, quod unica essentia sit, ex qua omnis essentia, seu unicum Esse a quo omne esse? Quid potest existere absque esse, et quid esse ex quo omne esse, nisi sit ipsum Esse? Et quod est ipsum Esse, est quoque unicum Esse, et in se Esse. Cum ita est, (et quisque hoc ex ratione percipit et agnoscit, et si non, potest percipere et agnoscere,) quid tunc aliud sequitur, quam quod hoc Esse, quod est ipsum Divinum, quod Jehovah, sit omne omnium quae sunt et existunt. [4.] Simile est, si dicitur quod unica substantia sit, ex qua omnia; et quia substantia absque forma non est aliquid, sequitur etiam quod unica forma sit, ex qua omnia. Quod Sol caeli angelici sit unica illa substantia et forma, tum quomodo [1]variatur illa essentia, substantia et forma in creatis, in supradicta transactione demonstratum est. [5.] Secundo: Quod unica illa essentia, substantia et forma sit Divinus Amor et Divina Sapientia; ex quibus omnia sunt, quae ad amorem et sapientiam apud hominem se referunt, etiam in transactione De Divino Amore et Divina Sapientia, ad plenum ostensum est. Quaecunque apud hominem apparent vivere, [2]ad voluntatem et intellectum apud illum se referunt, et quod haec duo faciant vitam ejus, quisque ex ratione percipit et agnoscit. Quid aliud est quam hoc volo, aut Hoc intelligo, seu Hoc amo, aut Hoc cogito? Et quia homo vult quod amat, et cogitat quod intelligit, ideo omnia voluntatis se referunt ad amorem, et omnia intellectus ad sapientiam: et quia haec duo non dari possunt apud aliquem a se, nisi ab Ipso qui est ipse Amor et ipsa Sapientia, sequitur quod a Domino ab aeterno seu Jehovah id sit; si non inde foret, esset homo ipse Amor et ipsa Sapientia, ita Deus ab aeterno, ad quod ipsa humana ratio horret. Num aliquid dari potest, nisi a priori se? et num hoc prius dari potest nisi ab adhuc priori se? et sic demum nisi a Primo, quod in Se est? [6.] Tertio: Similiter, quod sit ipsum Bonum et ipsum Verum, ad quae omnia se referunt. Ab omni, cui est ratio, recipitur et agnoscitur, quod Deus sit ipsum Bonum et ipsum Verum, tum quod omne bonum et verum sit ab Ipso proinde; etiam quod omne bonum et verum non aliunde venire possit, quam ab ipso Bono et Vero; haec agnoscuntur ab omni homine rationali, ut primum audiuntur. Cum dein dicitur, quod omne voluntatis et intellectus, seu omne amoris et sapientiae, seu omne affectionis et cogitationis, apud hominem, qui a Domino ducitur, se referat ad bonum et verum, sequitur quod omnia quae homo ille vult et intelligit, seu quod amat et sapit, seu quo afficitur et quod cogitat, [3]sint a Domino. Inde est, quod quisque in ecclesia sciat, quod omne bonum et omne verum ab homine in se non bonum et verum sit, sed solum id quod a Domino. Quoniam haec veritas sunt, sequitur quod omne id quod talis homo vult et cogitat, sit a Domino. Quod omnis homo malus nec ex alia origine possit velle et cogitare, in sequentibus videbitur. [7.] Quarto: Quod illa sint vita, ex qua omnium vita et omnia vitae sunt, in transactione De Divino Amore et Divina Sapientia, multis ostensum est. Ratio humana ad primum auditum etiam recipit et agnoscit, quod omnis vita hominis sit voluntatis et intellectus ejus, nam si aufertur voluntas et intellectus, non vivit; seu quod idem est, quod omnis vita hominis sit amoris et cogitationis ejus, nam si aufertur amor et cogitatio, non vivit. Nunc quia omne voluntatis et intellectus, seu omne amoris et cogitationis apud hominem est a Domino, ut nunc supra dictum est, sequitur quod omne vitae ab Ipso sit. [8.] Quinto: Quod hoc Unicum et Ipsum sit omnipraesens, omnisciens et omnipotens, hoc quoque quisque Christianus ex sua doctrina, et quisque Gentilis ex sua religione, agnoscit. Inde etiam quisque, ubicunque est, cogitat quod Deus sit ubi ille, et quod oret ad Deum praesentem; et cum quisque ita cogitat ac ita orat, sequitur quod non aliter possint cogitare, quam quod Deus ubivis sit, ita omnipraesens: similiter quod sit omnisciens et omnipotens; quare omnis orans ad Deum corde suo supplicat, ut ducat illum, quia Ipse potest: ita quisque agnoscit tunc Divinam omnipraesentiam, omniscientiam et omnipotentiam: agnoscit, quia tunc vertit faciem ad Dominum, et tunc ab Ipso influit illa veritas. [9.] Sexto: Quod hoc Unicum et Ipsum sit Dominus ab aeterno seu Jehovah. In Doctrina Novae Hierosolymae de Domino, ostensum est, quod Deus unus sit essentia et persona, et quod ille Deus sit Dominus; et quod ipsum Divinum, quod Jehovah Pater vocatur, sit Dominus ab aeterno, quod Divinum Humanum sit Filius a Divino suo ab aeterno conceptus, et natus in mundo; et quod Divinum procedens sit Spiritus Sanctus. Dicitur Ipsum et Unicum, quia prius dictum est, quod Dominus ab aeterno seu Jehovah sit ipsa Vita, quia est ipse Amor et ipsa Sapientia, seu ipsum Bonum et ipsum Verum, ex quibus omnia. Quod Dominus ex Se Ipso creaverit omnia, et non ex nihilo, videatur in transactione De Divino Amore et Divina Sapientia (n. 282-284, n. 349-357). Ex his illa veritas, quod homo a solo Domino ducatur et doceatur, per rationes confirmata est.


@1 “variatur”:–sic editio princeps. Doctor Im. Tafel praetulit varietur. @2 ad pro “se ad” @3 sint pro “sit”


 


(2) 直訳


Quod homo vivat a solo Domino, et non a se, per has rationes evincetur: 人間は主だけから生きる、また自分自身からでないことは、これらの論証から証明される。


Quod unica sit essentia, unica substantia, et unica forma, ex quibus omnes essentiae, substantiae et formae sunt, quae creatae sunt. 唯一のものが、本質があること、唯一の(もの)実体、また唯一の(もの)形、それらからすべての本質、実体、また形があること、それらは創造された。


Quod unica illa essentia, substantia et forma, sit Divinus Amor et Divina Sapientia, ex quibus sunt omnia, quae ad amorem et sapientiam apud hominem se referunt.  唯一のもの、その本質、実体、また形は、神的な愛と神的な知恵である、それらからすべてのものがある、それらは人間のもとの愛と知恵に関係する。


Quod etiam sit ipsum Bonum et ipsum Verum, ad quae omnia se referunt. さらにまた善そのものと真理そのものがある、それらすべてのものに関係する。


Et quod illa sint vita, ex qua omnium vita, et omnia vitae sunt. また、それらはいのちである、そのすべてのいのちから、いのちのすべてのものがある。


Tum quod Unicum et Ipsum sit omnipraesens, omnisciens et omnipotens. なおまた、「唯一のもの」と「そのもの」☆は遍在、全知、全能である。


ipsumは「本質、実体」の意味があります。大文字で、主に言及している場合は「その方」です。


Et quod hoc unicum et ipsum sit Dominus ab aeterno seu Jehovah. またこの唯一のものとそのものは永遠からの主、すなわち、エホバである。


[2.] Primo: [2.] 第一―


Quod unica essentia, unica substantia et unica forma sui, ex quibus omnes essentiae, substantiae et formae, quae creatae, sunt, ostensum est in transactione De Divino Amore et Divina Sapientia (n. 44-46), et in Parte Secunda ibi, quod Sol caeli angelici, qui est a Domino, et in quo Dominus, sit illa unica substantia et forma, ex qua omnia sunt quae creata, et quod nihil detur ac dari possit, quod non ex illo sit. 「唯一のもの、本質、唯一のもの、実体とその唯一のもの、形〔があり〕、それらからすべての本質、実体、また形が、それらは創造された、存在すること」は論文『神的な愛についてと神的な知恵』(44-46)の中に示されている、またそこに第二部の中に、天使の天界の太陽は、それは主からである、またその中に主が、それは唯一のもの、実体と形、それからすべてのものがある、それは創造された、また何も存在しない、そして存在することができない、それから存在しないものは。


Quod ex illo sint omnia per derivationes secundum gradus, in Parte Tertia ibi demonstratum est. それからすべてのものは段階にしたがって派生物によって存在することは、そこに第三部に示されている。


[3.] Quis non ex ratione percipit et agnoscit, quod unica essentia sit, ex qua omnis essentia, seu unicum Esse a quo omne esse? [3.] だれが理性から知覚しないか、また認め(ないか)? 唯一のもの、本質があること、それからすべての本質、すなわち、唯一のエッセ(存在)、それからすべてのエッセ(存在)〔があること〕。


Quid potest existere absque esse, et quid esse ex quo omne esse, nisi sit ipsum Esse? 何がエッセなしに存在するようになることができるか、また何か、エッセとは、それからすべてのエッセ、エッセそのものでないなら?


Et quod est ipsum Esse, est quoque unicum Esse, et in se Esse. また、エッセそのものであること、唯一のエッセであること、また本質的にエッセ。


Cum ita est, (et quisque hoc ex ratione percipit et agnoscit, et si non, potest percipere et agnoscere,) quid tunc aliud sequitur, quam quod hoc Esse, quod est ipsum Divinum, quod Jehovah, sit omne omnium quae sunt et existunt. そのようであるとき、(また、だれもがこれを理性から知覚し、認める、また〔そうで〕ないなら、知覚し、認めることができる)、何がその時、何らかのものが~ということになる〔か〕、このエッセが、それは神性そのものである、こと以外に、エホバ、すべてのすべてであること、それは存在し、存在するようになる。


[4.] Simile est, si dicitur quod unica substantia sit, ex qua omnia; [4.] 同様である、もし言われるなら、唯一のもの、実体があること、それからすべてのもの。


et quia substantia absque forma non est aliquid, sequitur etiam quod unica forma sit, ex qua omnia. また形なしの実体は何らかのものではないので、~ということがいえる、唯一のもの、形があることもまた、それからすべてのもの。


Quod Sol caeli angelici sit unica illa substantia et forma, tum quomodo [1]variatur illa essentia, substantia et forma in creatis, in supradicta transactione demonstratum est. 天使の天界の太陽は唯一のもの、その実体と形である、またさらにどのようにその本質、実体、また形が、創造の中で、変えられる(多様にされる)か、上述の論文の中で示されている。


 


(3) 訳文


157. 人間は主だけから生き、また自分自身からでないことは、次の論証から証明される。


 唯一の本質、唯一の実体、また唯一のがあること、それらから創造されたすべての本質、実体、また形があること。その唯一の本質、実体、また形は、神的な愛と神的な知恵であり、それらから人間のもとの愛と知恵に関係するすべてのものがある。さらにまたそれらすべてのものに関係する善そのものと真理そのものがある。また、それらはいのちであり、そのすべてのいのちから、いのちに属するすべてのものがある。なおまた、「唯一そのもの」は遍在、全知、全能である。またこの唯一そのものは、永遠からの主、すなわち、エホバである。


[2.] 第一:「唯一の本質、唯一の実体とその唯一の形があり、それらから創造されたすべての本質、実体、また形が存在すること」は著作『神の愛と知恵』(44-46)の中に、またそこの第二部の中に、天使の天界の太陽は、主からであり、またその中に主がおられ、それは唯一の実体と形であり、それから創造されたすべてのものがあり、それから存在しないものは何も存在しないし、存在することもできないが示されている。それからすべてのものは段階にしたがって派生によって存在することは、そこの第三部に示されている。


[3.] だれが理性から 唯一の本質があること、それからすべての本質、すなわち、唯一のエッセ(存在)があり、それからすべてのエッセ(存在)があることを知覚し、また認めないか? 何がエッセなしに存在するようになることができるか、また、それからすべてのエッセがあり、エッセそのものでないなら、エッセとは何か? また、エッセそのものがあり、唯一のエッセでもあり、また本質的にエッセであること。そのようであるとき、(また、だれもがこれを理性から知覚し、認め、またそうでないなら、知覚し、認めることができる)、その時、神性そのものであるこのエッセであるもの以外に、何が存在するといえるのか、エホバがすべてのすべてであり、それは存在し、存在するようになる。


[4.]もし、唯一の実体があり、それからすべてのものあると言われるなら、同様である。また形なしの実体は何らかのものではないので、唯一の形がありそれからすべてのものがある、こともまたいえる。天使の天界の太陽は、その唯一の実体と形であり、またさらにどのようにその本質、実体、また形が、創造の中で変えられるか、前述の著作の中で示されている。