QUOD LEX DIVINAE PROVIDENTIAE SIT,
UT HOMO NON PERCIPIAT ET SENTIAT ALIQUID
DE DIVINAE PROVIDENTIAE OPERATIONE,
SED UT USQUE SCIAT ET AGNOSCAT ILLAM.
神的な摂理の法則であること、
人間が何らかのものを知覚しては、また感じてはならないこと
神的な摂理の働きについて
しかし、それでもそれ〔法則〕を知り、また認めなくてはならないこと。
(1) 原文
175. Homo naturalis qui non credit Divinam Providentiam cogitat secum, “Quid Divina Providentia, cum mali evehuntur ad honores, et lucrantur opes prae bonis, et multa similia succedunt illis, qui non Divinam Providentiam credunt prae illis qui credunt?” Immo, quod infideles ac impii inferre possint injurias, damna et infortunia, et quandoque neces fidelibus et piis, et hoc per astutias et malitias. Et sic cogitat, “Annon ab ipsa experientia sicut in clara die video, quod dolosae machinationes, modo homo ex ingeniosa calliditate possit facere, ut appareant sicut fidae et justae, fidelitati et justitiae praevaleant? Quid reliqua nisi quam necessitates, consequentiae, et fortuita, in quibus nihil ex Divina Providentia apparet. Annon necessitates sunt naturae, consequentiae sunt causae fluentes ex ordine naturali aut civili, et fortuita vel ex causis quae ignorantur, vel ex nullis causis?” Talia secum cogitat naturalis homo, qui non aliquid Deo, sed omnia naturae, addicat; nam qui non aliquid Deo, nec aliquid Providentiae Divinae, attribuit, Deus enim et Divina Providentia, unum faciunt. [2.] Aliter vero secum dicit aut cogitat homo spiritualis. Hic tametsi non cogitatione percipit, nec visu oculi sentit, Divinam Providentiam in sua progressione, usque scit et agnoscit illam. Nunc quia apparentiae et inde fallaciae supramemoratae occaecarunt intellectum, et hic non aliquem visum potest recipere, nisi discutiantur fallaciae quae caecitatem, et falsa quae caliginem, induxerunt; et hoc non fieri potest, nisi quam per veritates, quibus potentia discutiendi falsa inest, ideo hae aperiendae sunt, sed ut distincte, erit in hoc ordine:-
(i.) Quod si homo perciperet et sentiret Divinae Providentiae operationem, non ex libero secundum rationem ageret, nec aliquid ei appareret sicut ex se. Similiter si praesciret eventus.
(ii.) Quod si homo manifeste videret Divinam Providentiam, inferret se ordini et tenori progressionis ejus, ac perverteret et destrueret illum.
(iii.) Quod si homo manifeste videret Divinam Providentiam, vel negaret Deum, vel faceret se Deum.
(iv.) Quod detur homini videre Divinam Providentiam a tergo et non a facie; tum in statu spirituali et non in statu naturali.
(2) 直訳
Homo naturalis qui non credit Divinam Providentiam cogitat secum, “Quid Divina Providentia, cum mali evehuntur ad honores, et lucrantur opes prae bonis, et multa similia succedunt illis, qui non Divinam Providentiam credunt prae illis qui credunt?” 自然的な人間は、神的な摂理を信じない者、自分自身に考える、「神的な摂理とは何か? 悪い者が名誉へ高められるとき、また善い者に比べて(よりも)富を得る、また同じような多くのことが彼らにうまくいく(成功する)、その者は神的な摂理を信じない、信じる者、彼ら比べて(よりも)」。
Immo, quod infideles ac impii inferre possint injurias, damna et infortunia, et quandoque neces fidelibus et piis, et hoc per astutias et malitias. それどころか、不誠実な者そして不信心な者が、危害、損害と不幸をもたらすことができる、また時々、死を、忠実な者と敬虔な者(信心深い者)に、またこのことを欺くことと悪意によって。
Et sic cogitat, “Annon ab ipsa experientia sicut in clara die video, quod dolosae machinationes, modo homo ex ingeniosa calliditate possit facere, ut appareant sicut fidae et justae, fidelitati et justitiae praevaleant? またこのように考える、「経験そのものから、明るい日の中のように私は見〔るのでは〕ないか? 狡猾な陰謀は、単に人間が才気ある抜け目なさから、行なうことができる、信ずるにたるものと正しいもののように見えるように、忠実や公正にまさる。
Quid reliqua nisi quam necessitates, consequentiae, et fortuita, in quibus nihil ex Divina Providentia apparet. 残りのものとは何か、必然(必要)、結果(成り行き)、また偶然以外でないなら、それらの中に神的な摂理から何も見られない。
Annon necessitates sunt naturae, consequentiae sunt causae fluentes ex ordine naturali aut civili, et fortuita vel ex causis quae ignorantur, vel ex nullis causis?” 必然(必要)は自然のもの〔なの〕ではないか? 結果(成り行き)は自然または市民の秩序から流れ出る原因である、また偶然はあるいは原因から、それを知らない、あるいは何もない原因から。
Talia secum cogitat naturalis homo, qui non aliquid Deo, sed omnia naturae, addicat; このようなことを自分自身に自然的な人間は考える、何も神に、しかし、すべてのものを自然に、帰する(割り当てる)者。
nam qui non aliquid Deo, nec aliquid Providentiae Divinae, attribuit, Deus enim et Divina Providentia, unum faciunt. なぜなら、その者は何も神に、何も神的な摂理に、帰さない(せいにしない)、というのは神と神的な摂理は一つであるから。
[2.] Aliter vero secum dicit aut cogitat homo spiritualis. [2.] けれども、異なって言う、または考える、霊的な人間は。
Hic tametsi non cogitatione percipit, nec visu oculi sentit, Divinam Providentiam in sua progressione, usque scit et agnoscit illam. この者はたとえ思考に知覚しなくても、また目の視覚に感じなくても、その進行の中の神的な摂理を、それでも知り、それを認める。
Nunc quia apparentiae et inde fallaciae supramemoratae occaecarunt intellectum, et hic non aliquem visum potest recipere, nisi discutiantur fallaciae quae caecitatem, et falsa quae caliginem, induxerunt; それで、外観とそこからの上述の欺きが理解力を盲目にするので、またこれは何らかの視覚を受けることができない、欺き、それは盲目を〔もたらす〕、また虚偽、それは暗黒を〔もたらす〕、〔それらが〕追い払われないなら、導き入れられなかった。
et hoc non fieri potest, nisi quam per veritates, quibus potentia discutiendi falsa inest, ideo hae aperiendae sunt, sed ut distincte, erit in hoc ordine:- またこのことは行なわれることができない、真理によって以外にでないなら、それらに虚偽を追い散らす力が内在する、それゆえ、これら〔真理〕は開かれなければならない、しかし、分離して(明確に)のように、この順序の中にある(未来)。
(i.) Quod si homo perciperet et sentiret Divinae Providentiae operationem, non ex libero secundum rationem ageret, nec aliquid ei appareret sicut ex se. (i.) もし人間が神的な摂理の働きを知覚し、また感じるなら、理性にしたがって自由から行動しない、何も彼に自分自身からのように見えないこと。
Similiter si praesciret eventus. 同様に、もし出来事を予知する(前もって知る)なら。
(ii.) Quod si homo manifeste videret Divinam Providentiam, inferret se ordini et tenori progressionis ejus, ac perverteret et destrueret illum. (ii.) もし人間が明らかに神的な摂理を見るなら、自分自身をその進行の秩序と進路へ動かし(移動させ)、そしてそれを曲げ、破壊する。
(iii.) Quod si homo manifeste videret Divinam Providentiam, vel negaret Deum, vel faceret se Deum. (iii.) もし人間が明らかに神的な摂理を見るなら、あるいは神を否定する、あるいは自分自身を神にする。
(iv.) Quod detur homini videre Divinam Providentiam a tergo et non a facie; (iv.) 人間に神的な摂理を見ることが与えられる(許可される)こと、背後(背中)から、また顔からでなく。
tum in statu spirituali et non in statu naturali. なおまた霊的な状態の中で、また自然的な状態の中でなく。
(3) 訳文
175. 神的な摂理を信じない自然的な人間は、自分自身に、「悪い者が名誉へ高められ、また善い者よりも富を得、また同じような多くのことが神的な摂理を信じない者らに、信じる者らよりも成功すると、神的な摂理とは何か?」と考える。それどころか、不誠実な者そして不信心な者が、危害、損害と不幸を、また時には死を、忠実な者と敬虔な者に、またこのことを欺くことと悪意によって、もたらすことができる。
また次のように考える、「経験そのものから、明るい日の中のように私は見ないか? 狡猾な陰謀は、単に人間が才気ある抜け目なさから、忠実や公正にまさって、信ずるにたるものと正しいもののように見えるように行なうことができる。必然、成り行き、また偶然でないなら、それ以外の残りのものとは何か、それらの中に神的な摂理から何も見られない。必然は自然的なもの、成り行きは自然または市民の秩序から流れ出る原因であり、また偶然は、知らない原因から、あるいは何もない原因からではないか?」。
このようなこと何も神に、しかし、すべてのものを自然に帰する自然的な人間は自分自身に考える。なぜなら、その者は何も神に、何も神的な摂理に、帰さない、というのは神と神的な摂理は一つであるから。
[2.] けれども、霊的な人間は、異なって言うかまたは考える。
この者は、たとえ思考に知覚し、また目の視覚に感じなくても、その進行の中の神的な摂理を、それでも知り、それを認める。
それで、前述の外観とそこからの欺きが理解力を盲目にするので、これは何らかの視覚を受けることができない。盲目をもたらす欺き、また暗黒をもたらす虚偽が追い払われないなら、導き入れられないからである。
et hoc non fieri potest, nisi quam per veritates, quibus potentia discutiendi falsa inest, ideo hae aperiendae sunt, sed ut distincte, erit in hoc ordine:- またこのことは、虚偽を追い散らす力が内在する真理によってでないなら、行なわれることができない、それゆえ、これら〔真理〕は開かれなければならない、しかし、次の順序で明確に。
(i.) もし人間が神的な摂理の働きを知覚し、感じるなら、理性にしたがって自由から行動しない、彼に自分自身からのように何も見えないこと。同様に、もし出来事を予知するなら。
(ii.) もし人間が明らかに神的な摂理を見るなら、自分自身をその進行の秩序と進路へ移動させ、そしてそれを曲げ、破壊する。
(iii.) もし人間が明らかに神的な摂理を見るなら、神を否定するかあるいは自分自身を神にする。
(iv.) 人間に神的な摂理を、面前からでなく背後から、なおまた自然的な状態の中でなく、霊的な状態の中で、見ることが与えられる(許可される)こと。