原典講読「神の摂理』 167

 

(1) 原文


167.  Quoniam de luce caeli nunc dictum est, etiam aliquid de luce inferni dicendum est. Lux in inferno etiam est trium graduum. Lux in infimo inferno est sicut lux ex ignitis carbonibus; lux in medio inferno est sicut lux ex flamma focali; et lux in supremo inferno est sicut lux ex candelis, et quibusdam sicut lux nocturna a luna. Hae luces nec sunt naturales, sed sunt spirituales; nam omnis lux naturalis est mortua, et exstinguit intellectum; ac illis qui in inferno sunt, est facultas intelligendi, quae vocatur rationalitas, ut prius ostensum est, et ipsa rationalitas est ex luce spirituali, et ne hilum ex luce naturali: et lux spiritualis, quae illis est ex rationalitate, vertitur in lucem infernalem, sicut lux diei in tenebras noctis. At usque omnes qui in mundo spirituali sunt, tam qui in caelis quam qui in infernis, vident in sua luce tam clare, sicut homo interdiu in sua; causa est, quia visus oculi omnium formatus est ad receptionem lucis in qua est; ita visus oculi angelorum caeli ad receptionem lucis in qua est; et visus oculi spirituum inferni ad receptionem suae lucis, est comparative sicut cum noctuis et vespertilionibus, quae noctu [et] vespere vident tam clare objecta, tanquam diu vident illa reliquae aves: oculi enim illarum ad receptionem suae lucis formati sunt. Sed discrimen inter luces illas apparet perspicue illis, qui ab una luce in alteram spectant; ut dum angelus caeli spectat in infernum, non videt nisi quam meram caliginem ibi; et cum spiritus inferni spectat in caelum, non videt nisi quam caliginem ibi. Causa est, quia sapientia caelestis est illis qui in inferno sunt ut caligo, ac vicissim insania infernalis est illis qui in caelo sunt, ut caligo. Ex his constare potest quod qualis homini intellectus est, talis ei lux sit; et quod quisque in suam lucem veniat post mortem, non enim videt in alia; et in mundo spirituali, ubi omnes spirituales sunt etiam quoad corpora, oculi omnium formati sunt ad videndum ex sua luce. Amor vitae cujusvis facit sibi intellectum, et sic quoque lucem; amor enim est sicut ignis vitae, ex quo lux vitae.


 


(2) 直訳


Quoniam de luce caeli nunc dictum est, etiam aliquid de luce inferni dicendum est. 天界の光について今や言われたので、さらにまた地獄の光について何らかのものが言われなければならない。


Lux in inferno etiam est trium graduum. 地獄の中の光もまた三つの段階である。


Lux in infimo inferno est sicut lux ex ignitis carbonibus; 最も低い地獄の中の光は、炭(木炭)の火からの光のようである。


lux in medio inferno est sicut lux ex flamma focali; 中間の地獄の中の光は、炉の炎からの光のようである。


et lux in supremo inferno est sicut lux ex candelis, et quibusdam sicut lux nocturna a luna. また最も上の地獄の中の光は、ろうそくからの光のようである、またある者に月からの夜の光のようである。


Hae luces nec sunt naturales, sed sunt spirituales; これらの光は自然的ではない、しかし、霊的である。


nam omnis lux naturalis est mortua, et exstinguit intellectum; なぜなら、自然的なすべての光は死んでいるものであるから、また理解力を消す。


ac illis qui in inferno sunt, est facultas intelligendi, quae vocatur rationalitas, ut prius ostensum est, et ipsa rationalitas est ex luce spirituali, et ne hilum ex luce naturali: そして、彼らに、地獄の中にいる者、理解する能力がある、それは推理力と呼ばれる、前に示されたように、また推理力そのものは霊的な光からである、また少しも自然的な光から〔では〕ない。


et lux spiritualis, quae illis est ex rationalitate, vertitur in lucem infernalem, sicut lux diei in tenebras noctis. また、霊的な光は、それは彼らに推理力からのものである、地獄の光に変えられる、日の光が夜の暗やみに〔変えられる〕ように。


At usque omnes qui in mundo spirituali sunt, tam qui in caelis quam qui in infernis, vident in sua luce tam clare, sicut homo interdiu in sua; しかし、それでも、すべての者は、霊界の中にいる者、地獄の中にいる者と同様に天界の中にいる者も、自分の光の中で見る、このように明らかに、人間が昼間に、自分の〔光の〕中のように。


causa est, quia visus oculi omnium formatus est ad receptionem lucis in qua est; 理由である、すべての者の目の視覚は光の受容に形作られているから、その〔光の〕中にある☆。


in qua est「その中にある」の「それ」とは何でしょうか。直前の文からもわかりますが「光(女性名詞)」ですね。それで「光の中にある〔何らかのものからの〕その光を受け入れるように形作られる」とすれば、意味が通じます。


ita visus oculi angelorum caeli ad receptionem lucis in qua est; したがって、天界の天使たちの目は光の受容に〔向けて形作られている〕、その中にある。


et visus oculi spirituum inferni ad receptionem suae lucis, est comparative sicut cum noctuis et vespertilionibus, quae noctu [et] vespere vident tam clare objecta, tanquam diu vident illa reliquae aves: また、地獄の霊らの目の視覚は自分の光の受容に〔向けて形作られている〕、たとえである、フクロウとコウモリにのように、それらは夜と夕にこれほどに明らかに対象を見る、あたかも日中にそれらを見るように、他の鳥が。


oculi enim illarum ad receptionem suae lucis formati sunt. というのは、それらの目は自分の光の受容に形作られているから。


Sed discrimen inter luces illas apparet perspicue illis, qui ab una luce in alteram spectant; しかし、それらの光の間の相違は明瞭にそれらから見られる、一つの光からもう一つの〔光の〕中に眺める者。


ut dum angelus caeli spectat in infernum, non videt nisi quam meram caliginem ibi; 天界の天使が地獄を眺める時のように、そこに暗黒そのもの以外でないなら見ない。


et cum spiritus inferni spectat in caelum, non videt nisi quam caliginem ibi. また、地獄の霊が天界を眺めるとき、そこに暗黒以外でないなら見ない。


Causa est, quia sapientia caelestis est illis qui in inferno sunt ut caligo, ac vicissim insania infernalis est illis qui in caelo sunt, ut caligo. 理由である、天界の知恵は彼らに、地獄の中にいる者、暗黒のようであるから、そして、逆に、地獄の狂気は彼らに、天界の中にいる者、暗黒のよう〔である〕。


Ex his constare potest quod qualis homini intellectus est, talis ei lux sit; これらから明らかにすることができる、人間に理解力がどのようであるか〔によって〕、彼に光がこのようであること☆。


相関文「quailstalis~」です。「qtを定める」または「t-動詞が主動詞である」と覚えておきます。それで柳瀬訳「人間の理解の性質はその受ける光の種類により決定され」は主客転倒の誤訳です。文脈からもこれは間違っているとわかります。人間が内部にもつ理解力によって、自分の外部の光が決定するのです。すなわち、自分の見るもの(暗黒)が見えるのです。繰り返せば、光で見るのではなく、理解力で見るのです。


et quod quisque in suam lucem veniat post mortem, non enim videt in alia; まただれでも自分の光の中にやって来ること、死後、というのは、他〔の光〕を見ないから。


et in mundo spirituali, ubi omnes spirituales sunt etiam quoad corpora, oculi omnium formati sunt ad videndum ex sua luce. また霊界の中では、そこにすべての者は霊的である、身体に関してもまた、すべての者の目は自分の光から見るように形作られている。


Amor vitae cujusvis facit sibi intellectum, et sic quoque lucem; それぞれの者のいのちの愛が自分自身に理解力をつくる、またこのようにまた光を。


amor enim est sicut ignis vitae, ex quo lux vitae. というのは、愛はいのちの火であるから、そのものからいのちの光〔がある〕。


 


(3) 訳文


167.  そこで、天界の光について言われたので、さらに地獄の光についてもまた何らかのものが言われなければならない。地獄の中の光にもまた三つの段階がある。最も低い地獄の中の光は、炭火からの光のようである。中間の地獄の中の光は、炉の炎からの光のようである。また最も上の地獄の中の光は、ろうそくからの光のようであり、またある者には月からの夜の光のようである。


これらの光は自然的ではなく、霊的である。なぜなら、自然的なすべての光は死んでて、理解力を消滅されるものであるから。そして、地獄の中にいる者らに、前に示されたように、推理力と呼ばれる理解する能力があるが、推理力そのものは霊的な光からのものであり、少しも自然的な光からではない。また、彼らにとって推理力からのものである霊的な光は、日の光が夜の暗やみに変えられるように、地獄の光に変えられる。


しかしそれでも、霊界の中にいるすべての者は、天界の中にいる者も地獄の中にいる者も、このように明らかに、人間が昼間にその光で見るように、自分の光の中で見る。その理由は、すべての者の目の視覚は光の中にあるものからその光を受け入れるように形作られているからである。したがって、天界の天使たちの目はその光を受け入れるように形作られている。また、地獄の霊らの目の視覚は自分の光を受け入れるように形作られていて、たとえれば、フクロウとコウモリが、あたかも日中に他の鳥が見るように、夜と夕にそれほどに明らかに対象を見るようなものである。というのは、それらの目は自分の光を受け入れるように形作られているから。


 しかし、それらの光の間の相違は、一つの光からもう一つの光の中のもの眺める者には明瞭である。天界の天使が地獄を眺める時のように、そこには暗黒そのものしか見ない。また、地獄の霊が天界を眺めるとき、そこに暗黒しか見ない。その理由は、天界の知恵は、地獄の中にいる者にとって暗黒のようであり、そして逆に、地獄の狂気は、天界の中にいる者にとって暗黒のようであるからである。これらから、人間に理解力がどのようであるかによって、彼の光がこのようであることを明らかにすることができる。


だれでも、死後、自分の光の中にやって来る、というのは、他の光を見ないから。また霊界の中では、そこのすべての者は身体に関してもまた霊的であって、すべての者の目は自分の光から見るように形作られている。それぞれの者のいのちの愛が自分自身に理解力をつくり、また光もそのようなものである。というのは、愛はいのちの火であり、その火からいのちの光があるから。

コメントを残す