原典講読「神の摂理』 165, 166

 

(1) 原文


165.  (iii.) Quod homo a Domino ducatur per influxum, et doceatur per illustrationem.- Quod homo a Domino ducatur per influxum, est quia duci et quoque influere dicuntur de amore et voluntate; et quod homo a Domino doceatur per illustrationem, est quia doceri et illustrari proprie dicuntur de sapientia et intellectu. Quod omnis homo ducatur ex suo amore a se, et secundum illum ab aliis, et non ab intellectu, notum est; ducitur ab intellectu et secundum illum, modo cum amor seu voluntas illum facit, quod cum fit, etiam dici potest de intellectu quod ducatur; sed usque tunc non ducitur intellectus, sed voluntas ex qua est. Influxus dicitur, quia usu receptum est dicere, quod anima influat in corpus, et quod influxus spiritualis et non physicus sit, et anima seu vita hominis est ejus amor seu voluntas, ut prius ostensum est: tum quia influxus est comparative sicut est influxus sanguinis in cor, et e corde in pulmonem. Quod correspondentia sit cordis cum voluntate, ac pulmonis cum intellectu, et quod conjunctio voluntatis cum intellectu sit sicut influxus sanguinis e corde in pulmonem, in transactione De Divino Amore et Divina Sapientia (n. 371-432), ostensum est.


 


(2) 直訳


(iii.) Quod homo a Domino ducatur per influxum, et doceatur per illustrationem.-  (iii.) 人間は主により流入を通して導かれ、また照らしを通して教えられること。


Quod homo a Domino ducatur per influxum, est quia duci et quoque influere dicuntur de amore et voluntate; 人間は主により流入によって導かれることは、導かれること、また流入することもまた愛と意志について言われるからである。


et quod homo a Domino doceatur per illustrationem, est quia doceri et illustrari proprie dicuntur de sapientia et intellectu. また、人間は主により照らしによって教えられることは、教えられることと照らされることは正しく(当然)知恵と理解力について言われるからである。


Quod omnis homo ducatur ex suo amore a se, et secundum illum ab aliis, et non ab intellectu, notum est; すべての人間は自分の愛から、自分自身から導かれることは、また他の者からそれ〔愛〕にしたがって、また、理解力からでない、よく知られている。


ducitur ab intellectu et secundum illum, modo cum amor seu voluntas illum facit, quod cum fit, etiam dici potest de intellectu quod ducatur; 理解力から、またそれ〔理解力〕にしたがって導かれる、ただ愛、すなわち、意志がそれを行なうときだけ〔であり〕、行なうとき、導かれることが理解力について言われることもまたできる。


sed usque tunc non ducitur intellectus, sed voluntas ex qua est. しかしそれでも、その時、理解力が導かれる〔のでは〕ない、しかし、意志〔が導かれる〕それ〔意志〕から〔理解力が導かれるので〕である。


Influxus dicitur, quia usu receptum est dicere, quod anima influat in corpus, et quod influxus spiritualis et non physicus sit, et anima seu vita hominis est ejus amor seu voluntas, ut prius ostensum est: 流入と言われる、言うことが利用から(習慣的に)け入れられているので、霊魂が身体の中に流入すること、また流入は霊的であり、物質的でないこと、また霊魂または人間のいのちは彼の愛または意志である、前に示されているように。


tum quia influxus est comparative sicut est influxus sanguinis in cor, et e corde in pulmonem. なおまた、流入はたとえられるから、心臓の中への血の流入のように、また心臓から肺の中へ。


Quod correspondentia sit cordis cum voluntate, ac pulmonis cum intellectu, et quod conjunctio voluntatis cum intellectu sit sicut influxus sanguinis e corde in pulmonem, in transactione De Divino Amore et Divina Sapientia (n. 371-432), ostensum est. 意志との心臓の対応があること、そして理解力との肺の、また理解力との意志の結合があること、心臓から肺の中への血の流入のように、論文『神の愛と神の知恵について』(371-432)の中に、示されている。


 


(3) 訳文


165.  (iii.) 人間は、主により流入を通して導かれ、また照らしを通して教えられること。


 人間が主により流入によって導かれるのは、導かれることと流入することも、愛と意志について言われるからである。また、人間が主により照らしによって教えられるのは、教えられることと照らされることは適切にも知恵と理解力について言われるからである。すべての人間は自分の愛から、自分自身から、また他の者から、それ〔愛〕にしたがって導かれ、理解力からでないことは、よく知られている。理解力から、またそれ〔理解力〕にしたがって導かれるのは、ただ愛、すなわち、意志がそれを行なうときだけであり、行なうとき、導かれることが理解力についてもまた言われることができる。しかしそれでも、その時、理解力が導かれるのではなく、しかし、意志に導かれ、その意志から理解力が導かれるのでである。


流入と言われるが、それは、霊魂が身体の中に流入すると言うことが習慣的に受け入れられているからであり、また流入は霊的であり、物質的でないこと、また前に示されているように、霊魂または人間のいのちは彼の愛または意志でありからである。なおまた、流入は、心臓の中へ、また心臓から肺の中へ血の流入にもたとえられている。


 意志と心臓に、そして理解力と肺に対応があること、また理解力と意志に、心臓から肺の中への血の流入のような結合があることは、著作『神の愛と知恵』(371-432)の中に示されている。


 


(1) 原文


166.  Quod autem homo doceatur per illustrationem, est quia doceri et quoque illustrari dicuntur de intellectu; nam intellectus, qui est visus hominis internus, non aliter illustratur a luce spirituali, quam sicut oculus seu visus hominis externus a luce naturali. Similiter etiam uterque docetur; sed visus internus, qui est intellectus, ab objectis spiritualibus; et visus externus, qui est oculi, ab objectis naturalibus. Est lux spiritualis et lux naturalis, utraque quoad externam apparentiam similis, sed quoad internam dissimilis; lux enim naturalis est a sole mundi naturalis, et inde in se mortua; sed lux spiritualis, est a Sole mundi spiritualis, et inde in se viva. Haec lux illustrat intellectum humanum, et non lux naturalis. Lumen naturale et rationale non est ex hac luce, sed ex illa. Vocatur lumen naturale et rationale, quia est spirituale naturale; [2.] sunt enim tres gradus lucis in mundo spirituali; lux caelestis, lux spiritualis et lux spiritualis naturalis. Lux caelestis est lux flammea rutilans; haec lux est illis qui in tertio caelo sunt; lux spiritualis est lux candida splendens; haec lux est illis qui in medio caelo sunt; et lux spiritualis naturalis est qualis est lux diurna in nostro mundo; haec lux est illis qui in ultimo caelo sunt; et quoque illis qui in mundo spirituum, qui est medius inter caelum et infernum; sed haec lux in hoc mundo est apud bonos sicut lux aestiva, et apud malos sicut lux hiemalis in terris. [3.] At sciendum est, quod omnis lux mundi spiritualis nihil commune habeat cum luce mundi naturalis; differunt sicut vivum et mortuum. Ex quibus patet, quod lux naturalis, qualis est coram oculis nostris, non illustret intellectum, sed lux spiritualis. Hoc nescit homo, quia de luce spirituali hactenus nihil sciverat. Quod lux spiritualis sit in origine sua Divina Sapientia seu Divinum Verum, in opere De Caelo et Inferno (n. 126-140), ostensum est.


 


(2) 直訳


Quod autem homo doceatur per illustrationem, est quia doceri et quoque illustrari dicuntur de intellectu; けれども、人間は照らしによって教えられることは、教えられること、照らされることもまた理解力について言われるからである。


nam intellectus, qui est visus hominis internus, non aliter illustratur a luce spirituali, quam sicut oculus seu visus hominis externus a luce naturali. なぜなら、理解力は、それは人間の内なる視覚である、霊的な光から異なって照らされないから、自然的な光から目、すなわち、人間の外なる視覚のように以外に。


Similiter etiam uterque docetur; 同様に両方ともにまた教えられる。


sed visus internus, qui est intellectus, ab objectis spiritualibus; しかし、内なる視覚は、それは理解力である、霊的な対象により〔教えられる〕。


et visus externus, qui est oculi, ab objectis naturalibus. また、外なる視覚は、それは目である、自然的な対象により〔教えられる〕。


Est lux spiritualis et lux naturalis, utraque quoad externam apparentiam similis, sed quoad internam dissimilis; 霊的な光と自然的な光がある、両方とも外なる外観では同様である(似ている)、しかし、内なるものに関して同じでない(異なっている)


lux enim naturalis est a sole mundi naturalis, et inde in se mortua; というのは、自然的な光は自然界の太陽からであり、またここから本質的に死んでいるから。


sed lux spiritualis, est a Sole mundi spiritualis, et inde in se viva. しかし、霊的な光は、霊界の太陽からであり、またここから本質的に生きている。


Haec lux illustrat intellectum humanum, et non lux naturalis. この光が人間の理解力を照らす、また自然的な光でない。


Lumen naturale et rationale non est ex hac luce, sed ex illa. 自然的で理性的な(ルーメン)1は、この〔後者の自然的な〕光からではない、しかし、それ☆2〔前者の霊的な光〕から。


1 ラテン語の「光」にluxlimenがあります。スヴェーデンボリは使い分けていることがあります。ごく手短に言えば「一般的な光、また特に霊的な光」がluxです。Lumenは「弱い光、また自然的な光」です。この個所の英訳書の欄外の注を参考のために以下に述べます。


「ラテン語lumenは、霊的な光と区別して、人間自身の知性からの自然的な光について用いられる。また自然界の物理的な光には、ラテン語luxがあり、この両方が用いられる」


2 このままでは文意が取り組みづらい(と思える)ので、補足します。


最後のillaで、「これは何を指すのだろう?」と思うでしょう。直前のhacillaが対になっています。それでここにはluxが省略されていて、hac lux「後者の光」とilla lux「前者の光」となります。


文脈から、ここの前者と後者はlux spilitualislux naturalisです。


Vocatur lumen naturale et rationale, quia est spirituale naturale; 自然的で理性的な(ルーメン)と呼ばれる、霊的自然的であるので。


[2.] sunt enim tres gradus lucis in mundo spirituali; [2.] というのは霊界の中に光の三つの段階があるから。


lux caelestis, lux spiritualis et lux spiritualis naturalis. 天的な光、霊的な光と霊的自然的な光。


Lux caelestis est lux flammea rutilans; 天的な光は赤く輝く炎の(燃えるような)光である。


haec lux est illis qui in tertio caelo sunt; この光は彼らにある、第三の天界の中の者。


lux spiritualis est lux candida splendens; 霊的な光は輝く白光りの光である。


haec lux est illis qui in medio caelo sunt; この光は彼らにある、中間の天界の中の者。


et lux spiritualis naturalis est qualis est lux diurna in nostro mundo; また霊的自然的な光は私たちの世界の中の昼間の(日中の)のようである。


haec lux est illis qui in ultimo caelo sunt; この光は彼らにある、最後の(最も低い)天界の中の者。


et quoque illis qui in mundo spirituum, qui est medus inter caelum et infernum; さらにまた彼らに〔ある〕霊たちの世界の中の者、その者たちは天界と地獄の間にいる。


sed haec lux in hoc mundo est apud bonos sicut lux aestiva, et apud malos sicut lux hiemalis in terris. しかし、この〔霊たちの〕世界の中のこの光は、善い者のもとで夏の光のようである、また悪い者のもとで冬の光のようである、地の中の。


[3.] At sciendum est, quod omnis lux mundi spiritualis nihil commune habeat cum luce mundi naturalis; [3.] しかし、知らなくてはならない、霊界の光は自然界の光と何も共通なものを持たないこと。


differunt sicut vivum et mortuum. 生きているのと死んでいるように異なる。


Ex quibus patet, quod lux naturalis, qualis est coram oculis nostris, non illustret intellectum, sed lux spiritualis. それらから明らかである、自然的な光が、私たちの目の前にあるようなものである、理解力を照らさない、しかし、霊的な光が。


Hoc nescit homo, quia de luce spirituali hactenus nihil sciverat. このことを人間は知らない、霊的な光について今まで何も知らなかったからである。


Quod lux spiritualis sit in origine sua Divina Sapientia seu Divinum Verum, in opere De Caelo et Inferno (n. 126-140), ostensum est. 霊的な光がその起源の中で神的な知恵または神的な真理であることは、著作『天界と地獄』(126-140)の中に、示されている。


 


(3) 訳文


166.  けれども、人間は照らしによって教えられることは、教えられること、照らされることもまた理解力について言われるからである。なぜなら、人間の内なる視覚である理解力は、自然的な光から目、すなわち、人間の外なる視覚のようにとは異なって、霊的な光からしか照らされないからである。両方ともまた同様に教えられる。しかし、理解力である内なる視覚は、霊的な対象により教えられ、目である外なる視覚は、自然的な対象により教えられる。


 霊的な光と自然的な光があり、両方とも外なる外観では似ているが、しかし、内なるものに関して異なっている。というのは、自然的な光は自然界の太陽からであり、またここから本質的には死んでいるが、しかし、霊的な光は、霊界の太陽からであり、またここから本質的に生きているから。この光が人間の理解力を照らし、〔それは〕自然的な光でない。自然的で理性的な(ルーメン)は、この〔後者の自然的な〕光からではなく、しかし、その〔前者の霊的な光〕から〔のものである〕。自然的で理性的な(ルーメン)と呼ばれる、霊的自然的であるからである。


[2.] というのは霊界の中に、天的な光、霊的な光と霊的自然的な光の、光の三つの段階があるから。天的な光は赤く輝く燃えるような光である。この光は第三の天界の者にある。霊的な光は白く輝く光である。この光は中間の天界の者にある。また霊的自然的な光は私たちの世界の日中の光のようである。この光は最も低い天界の者にある。さらにまた天界と地獄の間にいる霊たちの世界にいる者のもとにある。 しかし、この〔霊たちの〕世界の中のこの光は、地上の善い者のもとでの夏の光のようであり、悪い者のもとでの冬の光のようである。


[3.] しかし、霊界の光は自然界の光と何も共通なものを持たず、生きているのと死んでいるように異なることを知らなくてはならない。それらから、理解力を照らすのは、私たちの目の前にあるようなものである自然的な光ではなく、しかし、霊的な光であることが明らかである。このことを人間は知らない、霊的な光について今まで何も知らなかったからである。霊的な光がその起源の中で神的な知恵または神的な真理であることは、著作『天界と地獄』(126-140)の中に示されている。