原典講読「神の摂理』 145

 

(1) 原文


145.  (v.) Quod contra rationalitatem et libertatem non sit semetipsum cogere. Prius ostensum est, quod homini sit internum cogitationis et externum cogitationis, et quod illa distincta sint sicut prius et posterius, seu sicut superius et inferius; et quia ita distincta sunt, quod possint separatim agere, et possint conjunctim agere; separatim agunt quando homo ab externo cogitationis suae loquitur et facit aliter quam interius cogitat et vult; et conjunctim agunt, quando loquitur et facit quod interius cogitat et vult; hoc commune est apud sinceros, illud autem apud insinceros. [2.] Nunc quia internum et externum mentis ita distincta sunt, potest etiam internum pugnare cum externo, et hoc per pugnam adigere ad consensum. Pugna existit, quando homo cogitat mala esse peccata et ideo vult desistere ab illis; nam quando desistit, aperitur porta; qua aperta a Domino ejiciuntur concupiscentiae mali, quae internum cogitationis [1]obsederunt, et loco illarum implantantur affectiones boni. Hoc in interno cogitationis. Sed quia jucunda concupiscentiarum mali, quae externum cogitationis obsident, non simul ejici possunt, ideo pugna existit inter internum et externum cogitationis; internum vult ejicere jucunda illa, quia sunt jucunda mali, et non concordant cum affectionibus boni, in quibus nunc internum est, et loco jucundorum mali inferre jucunda boni, quae corcordant; jucunda boni sunt quae vocantur bona charitatis. Ex hac contrarietate oritur pugna, quae si ingravescit, vocatur tentatio. [3.] Nunc quia homo est homo ex interno cogitationis suae, hoc enim est ipse spiritus hominis, constat quod homo se ipsum cogat, cum cogit externum suae cogitationis ad consensum, seu ad recipiendum affectionum suarum jucunda, quae sunt bona charitatis. Quod hoc non sit contra rationalitatem, et libertatem, sed secundum illas, patet; nam rationalitas facit illam pugnam, libertas exsequitur illam: ipsa etiam libertas cum rationalitate residet in interno homine, et ab hoc in externo. [4.] Quando itaque internum vincit, quod fit cum internum ad consensum et obsequium redegerat externum, tunc a Domino datur homini ipsa libertas et ipsa rationalitas; nam tunc homo a Domino aufertur a libero infernali, quod in se est servum, ac infertur in liberum caeleste, quod in se est ipsum liberum, et datur ei consociatio cum angelis. Quod servi sint, qui in peccatis, et quod Dominus liberos faciat, qui per Verbum veritatem recipiunt ap Ipso, docet Ipse apud Johannem (viii. 31-36).


 @1 obsederunt pro “obsiderunt”


 


(2) 直訳


(v.) Quod contra rationalitatem et libertatem non sit semetipsum cogere.― (v.) 推理力と自由に反していないこと、自分自身を強制することは―


Prius ostensum est, quod homini sit internum cogitationis et externum cogitationis, et quod illa distincta sint sicut prius et posterius, seu sicut superius et inferius; 前に示された、人間に思考の内的なものと思考の外的なものがあること、またそれらは前のものと後のもののように区(分離)れていること、すなわち(または)、高いものと低いもののように。


et quia ita distincta sunt, quod possint separatim agere, et possint conjunctim agere; またそのように分離(区別)されているので、別々に行動することができる、また結合して(一緒に)行動することができる。


separatim agunt quando homo ab externo cogitationis suae loquitur et facit aliter quam interius cogitat et vult;  別々に行動する、人間が思考の外なるものから話し、行なう時、内なるものが考え、意志すること以外に異なって。


et conjunctim agunt, quando loquitur et facit quod interius cogitat et vult; また結合して(一緒に)行動する、話し、行なう時、内なるものが考え、意志することを。


hoc commune est apud sinceros, illud autem apud insinceros. このこと(後者)は誠実な者のもとで普通(通常)である、けれども、そのこと(前者)、不誠実な者のもとで。


[2.] Nunc quia internum et externum mentis ita distincta sunt, potest etiam internum pugnare cum externo, et hoc per pugnam adigere ad consensum. [2.] そこで、心の内なるものと外なるものはそのように分離しているので、内なるものは外なるものと戦う(闘争する)こともまたできる、またこれを戦い(闘争)によって同意(一致)へ追いたてる(強いる)と。


Pugna existit, quando homo cogitat mala esse peccata et ideo vult desistere ab illis; 戦い(闘争)が存在するようになる、人間が悪を罪であると考える時、またそれゆえ、それらからやめる(離れる)ことを欲する。


nam quando desistit, aperitur porta; なぜなら、やめる時、()開かれるから。


qua aperta a Domino ejiciuntur concupiscentiae mali, quae internum cogitationis [1]obsederunt, et loco illarum implantantur affectiones boni. それが開かれると☆1、主により悪の欲望は追い出される、それらは思考の内なるものを包囲した(ふさいだ)2、またれらその代わりに善の情愛が植え付けられる。


1 qua apertaは独立奪格句です。


2 これ@1は文脈上、完了形であろうと見なし、文法上の変更です。


Hoc in interno cogitationis. これは内なる思考の中で。


Sed quia jucunda concupiscentiarum mali, quae externum cogitationis obsident, non simul ejici possunt, ideo pugna existit inter internum et externum cogitationis; しかし、悪の欲望の快さが、それらは思考の外なるものを包囲する(ふさぐ)、同時に追い出されることができない、それゆえ、思考の内なるものと外なるものの間に戦い(闘争)が存在するようになる。


internum vult ejicere jucunda illa, quia sunt jucunda mali, et non concordant cum affectionibus boni, in quibus nunc internum est, et loco jucundorum mali inferre jucunda boni, quae corcordant; 内なるものはそれらを追い出すことを欲する、悪の快さであるので、また善の情愛と一致(調和)ない、今やそれらの中に内なるものがある、また悪の快さに代わって善の快さを引き入れること、それらは一致(調和)する。


jucunda boni sunt quae vocantur bona charitatis. 善の快さは、それは仁愛の善と呼ばれるものである。


Ex hac contrarietate oritur pugna, quae si ingravescit, vocatur tentatio. この対立から戦い(闘争)起こる、それはもしひどくなるなら、試練と呼ばれる。


[3.] Nunc quia homo est homo ex interno cogitationis suae, hoc enim est ipse spiritus hominis, constat quod homo se ipsum cogat, cum cogit externum suae cogitationis ad consensum, seu ad recipiendum affectionum suarum jucunda, quae sunt bona charitatis. [3.] それで、人間は自分の思考の内なるものから人間であるので、というのはそれは人間の霊そのものであるから、人間が自分自身そのものを強制することが明らかである、思考のその外なるものを強制するとき、同意(一致)へ、すなわち、その情愛の快さを受け入れるように、それらは仁愛の善である。


Quod hoc non sit contra rationalitatem, et libertatem, sed secundum illas, patet; これが推理力と自由性に反しない、しかし、それらにしたがっていることは、明らかである。


nam rationalitas facit illam pugnam, libertas exsequitur illam: なぜなら、推理力はその戦い(闘争)つくる、自由はそれをなし遂げるから。


ipsa etiam libertas cum rationalitate residet in interno homine, et ab hoc in externo. さらにまた自由そのものは推理力とともに内なる人間の中に住んでいる、またここから外なる〔人間の〕中に。


[4.] Quando itaque internum vincit, quod fit cum internum ad consensum et obsequium redegerat externum, tunc a Domino datur homini ipsa libertas et ipsa rationalitas; [4.] そこで、内なるものが勝利する時、それは生じる、内なるものが同意(一致)と従順な行為へ外なるものをした(戻した)とき、その時、主は人間に自由そのものと推理力そのものを与えられる。


nam tunc homo a Domino aufertur a libero infernali, quod in se est servum, ac infertur in liberum caeleste, quod in se est ipsum liberum, et datur ei consociatio cum angelis. なぜなら、その時、人間は主により地獄の自由から連れ去られる、それは本質的に召使(奴隷)ある、そして天界の自由の中に引き入れられる、それは本質的に自由である、また彼に天使たちとの交わりが与えられるから。


Quod servi sint, qui in peccatis, et quod Dominus liberos faciat, qui per Verbum veritatem recipiunt ap Ipso, docet Ipse apud Johannem (viii. 31-36). 奴隷であること、罪の中に〔いる〕者は、また主は自由な者にすること、みことばを通してその方により☆真理を受け入れる者、その方は「ヨハネ」に教えている(8:31-36)


ここのapabのミスプリ。直ぐにわかるこんな単純なミスがあるんですね。


@1 obsederunt pro “obsiderunt” 注1 obsiderunt」の代わりにobsederunt


 


(3) 訳文


145.  (v.) 自分自身を強制することは推理力と自由に反していないこと―


 人間に思考の内的なものと思考の外的なものがあること、またそれらは前のものと後のもののように、すなわち、高いものと低いもののように分離されていることは前に示された。またそのように分離されているので、別々に行動することができ、また一緒に行動することができる。別々に行動するのは、内なるものが考え、意志することと異なって、人間が思考の外なるものから話し、行なう時である。また一緒に行動するのは、内なるものが考え、意志することを、話し、行なう時である。通常、後者は誠実な者のもとにある、けれども、前者は不誠実な者のもとにある。


[2.] そこで、心の内なるものと外なるものはそのように分離しているので、内なるものは外なるものと闘争ことも、またこれを闘争によって同意を強いることもできる。人間が悪を罪であると考え、またそれゆえ、それらをやめようと欲する時。闘争が存在するようになる。なぜなら、やめる時、扉が開かれるから。それが開かれると、思考の内なるものを包囲した悪の欲望は主により追い出され、その代わりに善の情愛が植え付けられる。これは内なる思考の中でである。しかし、思考の外なるものを包囲する悪の欲望の快さは、同時に追い出されることができない、それゆえ、思考の内なるものと外なるものの間に闘争が存在するようになる。内なるものは、それらら悪の快さであり、善の情愛と一致ないるのでそれらを追い出すことを欲し、〔その時〕今や、内なるものはそれらの中にあり、また悪の快さに代わって一致する善の快さを引き入れる善の快さは、仁愛の善と呼ばれるものである。この対立から闘争が起こり、それはもしひどくなるなら、試練と呼ばれる。


[3.] それで、人間は自分の思考の内なるものから人間であるので、というのはそれは人間の霊そのものであるから、思考のその外なるものを同意へ、すなわち、仁愛の善であるその情愛の快さを受け入れるように強制するとき、人間が自分自身そのものを強制することが明らかである。これが推理力と自由性に反しない、しかし、それらにしたがっていることは明らかである。なぜなら、推理力がその闘争をつく、自由がそれをなし遂げるから。さらにまた自由そのものは推理力とともに内なる人間の中に、またここから外なる人間の中に住んでいる。


[4.] そこで、内なるものが勝利する時、それは、内なるものが外なるものを同意と従順な行為へ戻したとき生じその時、主は人間に自由そのものと推理力そのものを与えられる。なぜなら、その時、人間は主により本質的に奴隷である地獄の自由から連れ去られ、そして本質的に自由である天界の自由の中に引き入れられ、また彼に天使たちとの交わりが与えられるから。罪の中にいる者は奴隷であること、また主は、みことばを通してその方により真理を受け入れる者を自由な者にすることを、その方は「ヨハネ福音書」で教えられている(8:31-36)