(1) 原文
132. Quod miracula talia sint, manifeste constare potest ex miraculis factis coram populo Judaico et Israelitico. Hi tametsi viderunt tot miracula in terra Aegypti, et postea ad mare Suph, ac in deserto alia, ac imprimis super monte Sinai, cum promulgata est Lex, et tamen post mensem dierum, cum Moses moratus est super illo monte, fecerunt sibi vitulum aureum, et agnoverunt illum pro Jehovah qui eduxit illos e terra Aegypti (Exod. xxxii. 4-6): tum etiam ex miraculis postea in terra Canaane factis; et tamen toties a cultu mandato recesserunt: pariter ex miraculis, quae Dominus, cum fuit in mundo, coram illis fecit et tamen crucifixerunt Ipsum. [2.] Quod miracula apud illos facta fuerint, erat causa, quia Judaei et Israelitae erant prorsus externi homines, ac in terram Canaanem introducti sunt, ut solum repraesentarent ecclesiam ac interna ejus per externa cultus, et repraesentare potest aeque malus homo quam bonus; nam externa sunt ritualia, quae omnia apud illos significabant spiritualia et caelestia: immo Aharon, tametsi fecit vitulum aureum, ac mandavit cultum ejus (Exod. xxxii. 2-5, 35), usque potuit repraesentare Dominum et opus salvationis Ipsius. Et quia per interna cultus non potuerunt adduci ad illa repraesentanda, ideo per miracula ad id adducebantur, immo adigebantur et cogebantur. [3.] Quod non potuerint adduci per interna cultus, erat causa, quia non agnoscebant Dominum, tametsi totum Verbum, quod apud illos erat, de Ipso solo agit et qui non agnoscit Dominum, ille non potest recipere aliquod internum cultus. At postquam Dominus Se manifestavit, ac receptus et agnitus est pro Deo aeterno in ecclesiis, cessaverunt miracula.
(2) 直訳
Quod miracula talia sint, manifeste constare potest ex miraculis factis coram populo Judaico et Israelitico. 奇跡がこのようなものであることは、ユダヤ(人)とイスラエル(人)の民の前だ行なわれた奇跡からはっきりと明らかである。
Hi tametsi viderunt tot miracula in terra Aegypti, et postea ad mare Suph, ac in deserto alia, ac imprimis super monte Sinai, cum promulgata est Lex, et tamen post mensem dierum, cum Moses moratus est super illo monte, fecerunt sibi vitulum aureum, et agnoverunt illum pro Jehovah qui eduxit illos e terra Aegypti (Exod. xxxii. 4-6): これらの者はたとえこのように多くの奇跡をエジプトの地で見ても、またその後、スフの海で、そして他の荒野で、そして特にシナイ山の上で、律法が布告されたとき、またそれでも日々の月の後☆、モーセがその山の上にとどまっているとき、自分たちに金の子牛をつくった、またそれをエホバとして認めた、それは彼らをエジプトの地から連れ出した。
☆ 「日々の月の後」ではあまりに直訳です。おそらく「一か月後には」という意味でしょう。
tum etiam ex miraculis postea in terra Canaane factis; なおまた奇跡からも、その後、カナンの地で行なわれた。
et tamen toties a cultu mandato recesserunt: またそれでも、こんなにしばしば命じられた礼拝から去った(それた)。
pariter ex miraculis, quae Dominus, cum fuit in mundo, coram illis fecit et tamen crucifixerunt Ipsum. 同じく奇跡から、それは主が、世におられたとき、彼らの前で行なわれた、またそれでも〔彼らは〕その方をはりつけにした。
[2.] Quod mircula apud illos facta fuerint, erat causa, quia Judaei et Israelitae erant prorsus externi homines, ac in terram Canaanem introducti sunt, ut solum repraesentarent ecclesiam ac interna ejus per externa cultus, et repraesentare potest aeque malus homo quam bonus; [2.] 奇跡が彼らのもとで行なわれたことは、理由があった、ユダヤ人とイスラエル人はまったく外なる人間であったので、そしてカナンの地に導き入れられた、単に教会とその内なるものを礼拝の外なるものによって表象するように、また表象することができる、善い者よりも☆悪い人間と等しく。
☆ このquamはaequeがあるので「~よりも」の意味はなくて「~と」(同じに)という意味です。
nam externa sunt ritualia, quae omnia apud illos significabant spiritualia et caelestia: なぜなら、外なるものは儀式であるから、そのすべてのものは彼らのもとで霊的なものと天的なものを意味した。
immo Aharon, tametsi fecit vitulum aureum, ac mandavit cultum ejus (Exod. xxxii. 2-5, 35), usque potuit repraesentare Dominum et opus salvationis Ipsius. それどころか、アロンは、たとえ金の子牛をつくり、またその礼拝を命じても(出エジプト記32:2-5, 35)、それでも、主とその方の救いの働きを表象することができた。
Et quia per interna cultus non potuerunt adduci ad illa repraesentanda, ideo per miracula ad id adducebantur, immo adigebantur et cogebantur. また礼拝の内なるものによってその表象するものを引き起こされることができなかったので、それゆえ、奇跡によってそれが引き起こされた、それどころか、駆り立てられ、強制された。
[3.] Quod non potuerint adduci per interna cultus, erat causa, quia non agnoscebant Dominum, tametsi totum Verbum, quod apud illos erat, de Ipso solo agit et qui non agnoscit Dominum, ille non potest recipere aliquod internum cultus. [3.] 礼拝の内なるものによって引き起こされることができなかったことは、理由があった、彼らは主を認めなかったので、それでもみことばの全部は、それは彼らにあった、その方だけについて扱っていた、また主を認めない者は、彼らは何らかの礼拝の内なるものを受け入れることができなかった。
At postquam Dominus Se manifestavit, ac receptus et agnitus est pro Deo aeterno in ecclesiis, cessaverunt miracula. しかし、主がご自分を示され(明らかにされ)、そして永遠の神として教会の中に受け入れられ、認められた後、奇跡はやんだ。
(3) 訳文
132. 奇跡がこのようなものであることは、ユダヤとイスラエルの民の前だ行なわれた奇跡からはっきりと明らかである。彼らはたとえこのように多くの奇跡をエジプトの地で、またその後、スフの海で、他にも荒野で、そして特にシナイ山の上で律法が布告されたときに見ても、またそれでも一か月後には、モーセがその山の上にとどまっているとき、自分たちに金の子牛をつくり、またそれを自分たちをエジプトの地から連れ出したエホバとして認めたのである。なおまた、その後、カナンの地で行なわれた奇跡からも、それでも、これほどしばしば命じられた礼拝から去った(それた)。同じく、主が世におられたときの奇跡から、それは彼らの前で行なわれたが、それでも〔彼らは〕その方をはりつけにした。
[2.] 奇跡が彼らのもとで行なわれたことの理由は、カナンの地に導き入れたユダヤ人とイスラエル人はまったく外なる人間であったので、善い者と等しく悪い人間も表象することができるように、単に教会とその内なるものを礼拝の外なるものによって表象するためであった。なぜなら、外なるものは儀式であり、そのすべてのものは彼らのもとで霊的なものと天的なものを意味したから。それどころか、アロンは、たとえ金の子牛をつくり、またその礼拝を命じても(出エジプト記32:2-5, 35)、それでも、主とその方の救いの働きを表象することができた。また礼拝の内なるものによって、その表象するものを引き起こされることができなかったので、それゆえ、奇跡によってそれが引き起こされ、それどころか、駆り立てられ、強制された。
[3.] 礼拝の内なるものによって引き起こされることができなかった理由は、彼らは主を認めず、それでも彼らにあったみことばの全部は、その方についてだけ扱っており、また主を認めない者は何らかの礼拝の内なるものを受け入れることができなかったからである。しかし、主がご自分を明らかにされ、そして永遠の神として教会の中に受け入れられ、認められた後、奇跡はやんだ。
(1) 原文
133. Sed alius effectus miraculorum est apud bonos quam apud malos. Boni non volunt miracula, sed credunt miracula quae in Verbo sunt. Et si audiunt aliquid de miraculo, non attendunt aliter ad illud quam sicut ad leve argumentum quod confirmat fidem eorum; nam illi a Verbo, ita a Domino cogitant, et non ex miraculo. Aliter vero mali: illi quidem per miracula possunt adigi et cogi ad fidem, immo ad cultum et ad pietatem, sed solum ad paucum tempus; nam mala eorum inclusa sunt, quorum concupiscentiae et inde jucunda continue agunt in externum cultus et pietatis eorum, ac ut exeant e claustro suo et erumpant, [1]cogitant de miraculo, et tandem vocant illud ludibrium vel artificium, vel opus naturae, et sic redeunt in sua mala: et qui redit in sua mala post cultum, ille profanat vera et bona cultus, ac profanatorum sors post mortem est omnium pessima. Hi sunt qui intelliguntur per Domini verba apud Matthaeum (xii. 43-45), quorum status posterior fit pejor priori. Praeterea si miracula apud illos, qui non credunt ex miraculis in Verbo, fierent, continue fierent, et coram visu apud omnes tales. Ex his constare potest, unde est quod miracula hodie non fiant.
@1 Sic editio princeps. A Doctore Tafel legeretur “[non] cogitant.”
(2) 直訳
Sed alius effectus miraculorum est apud bonos quam apud malos. しかし、奇跡の(効果)は、善い者たちのもとと悪い者らのもとで別である。
Boni non volunt miracula, sed credunt miracula quae in Verbo sunt. 善い者たちは奇跡を欲しない、しかし、みことばの中にある奇跡を信じる。
Et si audiunt aliquid de miraculo, non attendunt aliter ad illud quam sicut ad leve argumentum quod confirmat fidem eorum; また、もし奇跡について何らかのものを聞くなら、それに異なって留意しない、彼らの信仰を確信する議論(論証)の軽いもの(ささいなもの、重要でないもの)にのように以上に。
nam illi a Verbo, ita a Domino cogitant, et non ex miraculo. なぜなら、彼らはみことばから、したがって主から考えるから、また奇跡から〔考え〕ない。
Aliter vero mali: けれども、悪い者らは異なる。
illi quidem per miracula possunt adigi et cogi ad fidem, immo ad cultum et ad pietatem, sed solum ad paucum tempus; 確かに彼らは奇跡によって信仰へと駆り立てられる、また強制される、それどころか、礼拝へ、また敬虔へ、しかし、少しの間だけである。
nam mala eorum inclusa sunt, quorum concupiscentiae et inde jucunda continue agunt in externum cultus et pietatis eorum, ac ut exeant e claustro suo et erumpant, [1]cogitant de miraculo, et tandem vocant illud ludibrium vel artificium, vel opus naturae, et sic redeunt in sua mala: なぜなら、彼らの悪は閉ざされているから、それらの欲望とそこからの快さは絶えず彼らの外なる礼拝と敬虔に働きかける、そして自分の監獄から出る、また突発するように、奇跡について考える☆、またついにそれをあるいは技術のごまかし(でっち上げ)、あるいは自然の産物(働き)、またこうして自分の悪の中に戻る。
☆ ここはターフェルのように「考えないで」の解釈も可能です、でも原文通り「考えて」でも、論理はおかしくなりません。
et qui redit in sua mala post cultum, ille profanat vera et bona cultus, ac profanatorum sors post mortem est omnium pessima. また礼拝後に自分の悪に戻る者は、彼は礼拝の善と真理を冒涜する、そして冒涜者の運命は、死後、すべての者の最悪のものである。
Hi sunt qui intelliguntur per Domini verba apud Matthaeum (xii. 43-45), quorum status posterior fit pejor priori. これらの者がマタイ〔福音書〕のもとの主のみことばにより意味される(7:43-45)、彼らの後の状態は前のよりもさらに悪くなる。
Praeterea si miracula apud illos, qui non credunt ex miraculis in Verbo, fierent, continue fierent, et coram visu apud omnes tales. さらに、もし奇跡が彼らのもとに、その者らはみことばの中の奇跡から信じない、行なわれたなら(接続法)、絶えず行なわれたであろう(接続法)、またこのようなすべての者のもとの視覚の前で。
Ex his constare potest, unde est quod miracula hodie non fiant. これらから明らかにすることができる、どこからであるか、奇跡が今日、行なわれないこと。
@1 Sic editio princeps. A Doctore Tafel legeretur “[non] cogitant.” 注1 このように初版に〔ある〕。ターフェル博士により「[non] cogitant」と読まれる。
(3) 訳文
133. しかし、奇跡の効果は、善い者たちと悪い者らとで別である。善い者たち奇跡を望まないで、しかし、みことばの中にある奇跡を信じる。また、もし奇跡について何らかのものを聞くなら、それらを自分たちの信仰を確信する重要でない論証のようにしか留意しない。なぜなら、彼らは、みことばから、したがって主から考え、奇跡から考えないから。けれども、悪い者らは異なる。確かに、彼らは奇跡によって信仰へ、それどころか、礼拝へ、また敬虔へと駆り立てられ、また強制されるが、しかし、少しの間だけである。なぜなら、彼らの悪は閉ざされており、それらの欲望とそこからの快さは絶えず彼らの外なる礼拝と敬虔に働きかけ、そして自分の監獄から出て、また突発するかのように、奇跡について考え、最後にはそれを技術上のごまかし、あるいは自然の産物とし、こうして自分の悪の中に戻るからである。また礼拝後に自分の悪に戻る者は礼拝の善と真理を冒涜し、そして冒涜する者の運命は、死後、すべての者で最悪のものである。これらの者がマタイ福音書で主のみことばにより意味され、彼らの後の状態は前のよりもさらに悪くなる(7:43-45)。さらに、もし奇跡が、みことばの中の奇跡を信じない者らのもとで行なわれたなら、このようなすべての者の視覚の前で絶えず行なわれたであろう。これらから、今日、奇跡が行なわれないことがどこからであるか、明らかにすることができる。