原典講読『神の摂理』 102, 103

 

(1) 原文


102.  Ex nunc dictis constare potest, quod lex Divinae Providentiae sit, ut ab homine removeantur mala, absque enim remotione illorum non potest Dominus conjungi homini, et illum a Se in caelum adducere. Sed quia ignotum est, quod homo debeat sicut a se removere mala in externo homine, et nisi homo id sicut a se faciat, quod Dominus non possit removere mala apud illum in interno, ideo haec coram ratione in luce ejus sistentur in hoc ordine:



 (i.) Quod cuilibet homini externum et internum cogitationis sit.


(ii.) Quod externum cogitationis hominis sit in se quale ejus internum est.


(iii.) Quod internum non possit purificari a concupiscentiis mali, quamdiu mala in externo homine non remota sunt, quia obstipant.


(iv.) Quod mala in externo homine a Domino non possint removeri, quam medio homine.


(v.) Quod ideo homo mala ab externo homine removere debeat sicut a se.


(vi.) Quod Dominus tunc purificet hominem a concupiscentiis mali in interno homine, et ab ipsis malis in externo.


(vii.) Quod continuum Divinae Providentiae Domini sit, ut conjungat hominem Sibi, et Se illi, ut dare possit ei felicia vitae aeternae, quod non fieri potest, nisi quantum mala cum illorum concupiscentiis remota sunt.


 


(2) 直訳


Ex nunc dictis constare potest, quod lex Divinae Providentiae sit, ut ab homine removeantur mala, absque enim remotione illorum non potest Dominus conjungi homini, et illum a Se in caelum adducere. そこで言われたことから明らかにすることができる、神的な摂理の法則は、人間により悪が遠ざけられるなくてはならないために、それらの除去なしに主は人間に結合されることができないから、また彼らをご自分により天界の中に引き寄せる(連れてくる)こと。


Sed quia ignotum est, quod homo debeat sicut a se removere mala in externo homine, et nisi homo id sicut a se faciat, quod Dominus non possit removere mala apud illum in interno, ideo haec coram ratione in luce ejus sistentur in hoc ordine: しかし、知られていないので、人間が自分自身からのように外なる人間の中で悪を遠ざけること、また人間がそれを自分自身からのように行なわないなら、主は内なるものの中で彼のもとで悪を遠ざけることがおできにならないこと、それゆえ、このことが理性の前にその光の中で示されなければならない、この順序で―


(i.) Quod cuilibet homini externum et internum cogitationis sit. (i.) だれにも人間に思考の外なるものと内なるものがあること。


(ii.) Quod externum cogitationis hominis sit in se quale ejus internum est. (ii.) 人間の思考の外なるものは、本質的にその内なるものがどんなものであるか、であること。


(iii.) Quod internum non possit purificari a concupiscentiis mali, quamdiu mala in externo homine non remota sunt, quia obstipant. (iii.) 内なるものは悪の欲望から清められることができないこと、悪が外なる人間の中で遠ざけられないかぎり、妨げるので。


(iv.) Quod mala in externo homine a Domino non possint removeri, quam medio homine. (iv.) 外なる人間の中の悪は主により遠ざけられることができないこと、人間によってでなく。


(v.) Quod ideo homo mala ab externo homine removere debeat sicut a se. (v.) それゆえ、人間は悪を外なる人間により遠ざけなくてはならないこと、自分自身からのように。


(vi.) Quod Dominus tunc purificet hominem a concupiscentiis mali in interno homine, et ab ipsis malis in externo. (vi.) 主は、その時、内なる人間の中で悪の欲望から人間を清められること、また外なるもの〔人間〕の中で悪そのものから。


(vii.) Quod continuum Divinae Providentiae Domini sit, ut conjungat hominem Sibi, et Se illi, ut dare possit ei felicia vitae aeternae, quod non fieri potest, nisi quantum mala cum illorum concupiscentiis remota sunt. (vii.) 絶え間ない主の神的な摂理があること、人間をご自分に結合させるために、またご自分を彼に、彼に永遠のいのちの幸福が与えられることができるように、これは行なわれることができない、悪がそれらの欲望とともに遠ざけられているかぎりでないなら。


 


(3) 訳文


102.  そこで言われたことから、神的な摂理の法則は、人間により悪が遠ざけられるなくてはならないために、それらの除去なしに主は人間に結合される、また彼らをご自分により天界に引き寄せることことができないから明らかにすることができる。しかし、人間が自分自身からのように外なる人間の中で悪を遠ざけること、また人間がそれを自分自身からのように行なわないなら、主は内なるものの中で彼のもとで悪を遠ざけることがおできにならないことが知られていないので、それゆえ、このことが理性の前にその光の中で、次の順序で示されなければならない―


 


 (i.) だれにも人間に思考の外なるものと内なるものがあること。


 (ii.) 人間の思考の外なるものは、本質的にその内なるものがどんなものであるかによること。


 (iii.) 悪が外なる人間の中で遠ざけられないかぎり、妨げるので、内なるものは悪の欲望から清められることができないこと。


 (iv.) 外なる人間の中の悪は、人間によってでなければ、主により遠ざけられることができないこと。


 (v.) それゆえ、人間は自分自身からのように悪を外なる人間により遠ざけなくてはならないこと。


 (vi.) その時、主は内なる人間の中で悪の欲望から、また外なる人間の中で悪そのものから人間を清められること。


 (vii.)人間をご自分に、またご自分を彼に結合させるために、彼に永遠のいのちの幸福が与えられることができるように、絶え間ない主の神的な摂理があり、このことは、悪がそれらの欲望とともに遠ざけられていないかぎり、行なわれることができないこと。


 


(1) 原文


103.  (i.) Quod cuilibet homini externum et internum cogitationis sit. Per externum et internum cogitationis hic intelligitur simile quod per externum et internum hominem, per quem non aliud intelligitur quam externum et internum voluntatis ac intellectus, voluntas enim ac intellectus faciunt hominem: et quia haec duo se manifestant in cogitationibus, dicitur externum ac internum cogitationis. Nunc quia non corpus hominis sed spiritus ejus vult ac intelligit, et inde cogitat, sequitur, quod hoc externum et internum sit externum et internum spiritus hominis. Quod corpus agit, sive loquatur sive faciat, est solum effectus ex interno et externo spiritus ejus, nam corpus est modo obedientia.


 


(2) 直訳


(i.) Quod cuilibet homini externum et internum cogitationis sit.― (i.) だれにも人間に思考の外なるものと内なるものがあること―


Per externum et internum cogitationis hic intelligitur simile quod per externum et internum hominem, per quem non aliud intelligitur quam externum et internum voluntatis ac intellectus, voluntas enim ac intellectus faciunt hominem: 思考の外なるものと内なるものによってここに同様なものが意味される、人間の外なるものと内なるものによって、それらによって意志と理解力の外なるものと内なるもの以外の何らかのものが意味されない、というのは、意志と理解力が人間をつくるので。


et quia haec duo se manifestant in cogitationibus, dicitur externum ac internum cogitationis. またこれら二つはそれ自体を思考の中に現わすので、思考の外なるものと内なるものと言われる。


Nunc quia non corpus hominis sed spiritus ejus vult ac intelligit, et inde cogitat, sequitur, quod hoc externum et internum sit externum et internum spiritus hominis. そこで、人間の身体でなく、しかし彼の霊が欲し、そして理解し、またここから考えるので、~ということになる、この外なるものと内なるものは人間の外なるものと内なるものであること。


Quod corpus agit, sive loquatur sive faciat, est solum effectus ex interno et externo spiritus ejus, nam corpus est modo obedientia. 身体が行動する、あるいは話し、あるいは行なうものは、単に結果である、彼の霊の内なるものと外なるものからの、なぜなら、身体は単なる従順(なもの)であるから。


 


(3) 訳文


103.  (i.) だれにも人間に思考の外なるものと内なるものがあること―


 思考の外なるものと内なるものによって、人間の外なるものと内なるものによってと同様なものが意味され、それらによって意志と理解力の外なるものと内なるもの以外の何も意味されない、というのは、意志と理解力が人間をつくるからである。またこれら二つのものはそれ自体を思考の中に現わすので、思考の外なるものと内なるものと言われる。


 そこで、人間の身体でなく、彼の霊が欲し、そして理解し、またここから考えるので、この外なるものと内なるものは人間の外なるものと内なるものであることがいえる。身体が行動し、あるいは話し、あるいは行なうものは、彼の霊の内なるものと外なるものからの単に結果である、なぜなら、身体は単なる従順なものであるから。