原典講読『神の摂理』 100

 

QUOD LEX DIVINAE PROVIDENTIAE SIT,


UT HOMO SICUT EX SE REMOVEAT MALA


UT PECCATA IN EXTERNO HOMINE,


ET QUOD SIC NON ALITER DOMINUS REMOVERE POSSIT MALA


IN INTERNO HOMINE, ET SIMUL TUNC IN EXTERNO.


神的な摂理の法則であること、


人間が自分自身からのように悪を遠ざける(退ける)と、


外なる人間の中の罪として


またこのように異なって主が遠ざける(退ける)ことがおできにならないこと


内なる人間の悪を、また同時にその時、外なる〔人間〕の中の。


 


(1) 原文


100.  Quisque potest ex sola ratione videre, quod Dominus, qui est ipsum Bonum et ipsum Verum, non possit intrare apud hominem, nisi remota sunt mala et falsa apud illum; malum enim est oppositum bono, et falsum est oppositum vero; et duo opposita nusquam commisceri possunt, sed cum unum accedit ad alterum, fit pugna, quae perstat usque dum unum alteri cedit locum; et quod cedit, abit, et alterum succedit. In tali opposito sunt caelum et infernum, seu Dominus et diabolus. Num quisquam ex ratione potest cogitare, quod Dominus possit intrare, ubi diabolus regnat? seu quod caelum possit esse ubi est infernum? Quis non ex rationalitate cuivis homini sano data videt, quod ut Dominus intret, diabolus ejiciendus sit; vel ut caelum intret, infernum removendum sit? [2.] Oppositio illa intelligitur per verba Abrahami e caelo ad divitem in inferno,


 


“Inter nos et vos hiatus ingens firmatus est, ut qui volunt transcendere abhinc ad vos, non possint, neque qui ibi, ad nos transire” (Luc. xvi. 26).


 


Ipsum malum est infernum, ac ipsum bonum est caelum; seu quod idem, ipsum malum est diabolus, et ipsum bonum est Dominus; et homo, in quo regnat malum, est in minima forma infernum, et homo in quo regnat bonum, est in minima forma caelum. Quoniam ita est, quomodo potest caelum intrare infernum, cum inter illa hiatus tam ingens firmatus est, ut non transiri possit hinc illinc? Ex his sequitur, quod omnino removendum sit infernum, ut Dominus cum caelo possit intrare.


 


(2) 直訳


Quisque potest ex sola ratione videre, quod Dominus, qui est ipsum Bonum et ipsum Verum, non possit intrare apud hominem, nisi remota sunt mala et falsa apud illum; だれでも理性だけから見ることができる、主は、善そのものと真理そのものである者、人間の中に入ることができないこと、もし悪と虚偽が彼のもとで遠ざけられないなら。


malum enim est oppositum bono, et falsum est oppositum vero; 悪は善と対立している(正反対である)、また虚偽は真理と対立している(正反対である)からである。


et duo opposita nusquam commisceri possunt, sed cum unum accedit ad alterum, fit pugna, quae perstat usque dum unum alteri cedit locum; また二つの対立している(正反対の)ものは決して交わることができない、しかし、一つのものが他のものに近づくとき、闘争が起こる、それは一つのものがもう一つのものに場所を譲るまで続く。


et quod cedit, abit, et alterum succedit. また、譲り、立ち去り、また他のものが後に続くこと。


In tali opposito sunt caelum et infernum, seu Dominus et diabolus. このような対立が天界と地獄にある、すなわち、主と悪魔。


Num quisquam ex ratione potest cogitare, quod Dominus possit intrare, ubi diabolus regnat? だれが理性から考えることができないか? 主が入ることができること、悪魔が支配している場所に。


seu quod caelum possit esse ubi est infernum? または、天界が存在できること、地獄がある場所に?


Quis non ex rationalitate cuivis homini sano data videt, quod ut Dominus intret, diabolus ejiciendus sit; だれが推理力から、それぞれの健全な人間に与えられている、見ないか? 主が入るために、悪魔が追い払われなければならないこと。


vel ut caelum intret, infernum removendum sit? あるいは天界が入るために、地獄が遠ざけられなくてはならない。


[2.] Oppositio illa intelligitur per verba Abrahami e caelo ad divitem in inferno, [2.] その対立は天界から地獄の中の富んだ者へのアブラハムの言葉によって意味される、


“Inter nos et vos hiatus ingens firmatus est, ut qui volunt transcendere abhinc ad vos, non possint, neque qui ibi, ad nos transire” (Luc. xvi. 26). 「私たちとあなたがたの間に巨大な隙間(裂け目)が堅く立てられている、この場所からあなたがた(のところ)へ渡ることを欲する者が、できない、そこにその者もまた、私たち(のところ)へ通り過ぎること」(ルカ16:26)


Ipsum malum est infernum, ac ipsum bonum est caelum; 悪そのものは地獄である、そして善そのものは天界である。


seu quod idem, ipsum malum est diabolus, et ipsum bonum est Dominus; または同じこと〔である〕こと、悪そのものは悪魔である、また善そのものは主である。


et homo, in quo regnat malum, est in minima forma infernum, et homo in quo regnat bonum, est in minima forma caelum. また人間は、その者の中で悪が支配している、最小の形の地獄である、また人間、その者の中で善が支配している、最小の形の天界である人。


Quoniam ita est, quomodo potest caelum intrare infernum, cum inter illa hiatus tam ingens firmatus est, ut non transiri possit hinc illinc? そのようであるので、どのように天界が地獄の中に入ることができるのか? その隙間(裂け目)がこのように巨大な(ものが)堅く立てられているとき、ここからそこに通り過ぎられることができないように。


Ex his sequitur, quod omnino removendum sit infernum, ut Dominus cum caelo possit intrare. これらから~ということになる、完全に地獄は遠ざけられねばならないこと、主が天界とともに入ることができるために。


 


(3) 訳文


100.  だれでも理性だけから、善そのものと真理そのものである主は、もし悪と虚偽が人間のもとで遠ざけられないなら、彼の中に入ることができないことを見ることができる。悪は善と対立し、また虚偽は真理と対立しているからである。また二つの対立しているものは決して交わることができない、しかし、一つのものがもう一つものに近づくとき、闘争が起こり、それは一つのものがもう一つのものに場所を譲るまで続き、また、譲り、立ち去り、また他のものが後に続く。このような対立が天界と地獄に、すなわち、主と悪魔にある。だれが理性から、悪魔が支配している場所に、主が入ることができ、または、地獄がある場所に天界が存在できると考えることができないか? だれが、それぞれの健全な人間に与えられている推理力から、主が入るために、悪魔が追い払われなければならないこと、あるいは天界が入るために、地獄が遠ざけられなくてはならないことを見ないか?


[2.] その対立は、天界から地獄の中の富んだ者へのアブラハムの言葉によって意味される、


 


 「私たちとあなたがたの間に巨大な裂け目が堅く立てられている、この場所からあなたがたのところへ渡ることを欲する者が、そこにその者もまた、私たち(のところ)へ通り過ぎることができない(ルカ16:26)


 


 悪そのものは地獄であり、そして善そのものは天界である。または同じことであるが、悪そのものは悪魔であり、また善そのものは主である。また人間の中で悪が支配している者は、最小の形の地獄である、また人間の中で善が支配している者は、最小の形の天界である。そのようであるので、その裂け目がここからそこを通り過ぎることができないように、このように巨大に堅く立てられいるとき、どのように天界が地獄の中に入ることができるのか? これらから、主が天界とともに入ることができるために、完全に地獄は遠ざけられねばならないことがいえる。