原典講読『神の摂理』 78

 

(1) 原文


78.  (iii.) Quod quicquid homo ex libero secundum suam cogitationem facit, approprietur ei sicut ejus, et remaneat; causa est, quia proprium hominis et liberum ejus unum faciunt; proprium hominis est vitae ejus, et quod homo ex vita facit hoc ex libero facit; tum proprium hominis est quod est amoris ejus, nam amor est vita cujusvis, et quod homo ex amore vitae suae facit, hoc ex libero facit. Quod homo ex libero faciat secundum cogitationem, est causa, quia id quod vitae seu amoris alicujus est, hoc etiam cogitatur, et cogitatione confirmatur, et cum confirmatum est, tunc ex libero secundum cogitationem id facit. [2.] Nam quicquid homo facit, ex voluntate per intellectum facit, ac liberum est voluntatis, et cogitatio est intellectus. Potest etiam homo ex libero contra rationem agere, tum ex non libero secundum rationem; sed haec non appropriantur homini; sunt modo oris et corporis ejus, et non spiritus seu cordis ejus; at quae spiritus et cordis ejus sunt, dum etiam fiunt oris et corporis, illa appropriantur homini. Quod ita sit, per multa illustrari potest, sed hoc hujus loci non est. [3.] Per appropriari homini intelligitur intrare vitam ejus, et fieri vitae ejus, consequenter fieri proprium ejus. Quod autem non sit aliquod proprium hominis, sed quod appareat ei sicut sit, in sequentibus videbitur. Hic solum, quod omne bonum, quod homo ex libero secundum rationem agit, approprietur ei sicut suum, quia in cogitando, volendo, loquendo et faciendo, apparet ei sicut suum; attamen bonum non est hominis, sed est Domini apud hominem (videatur supra n. 76). Quomodo autem malum homini appropriatur, in suo articulo videbitur.


 


(2) 直訳


(iii.) Quod quicquid homo ex libero secundum suam cogitationem facit, approprietur ei sicut ejus, et remaneat;  (iii.) どんなものでも人間が自由から自分の思考にしたがって行なうものは、彼に、彼のものであるように専有され、また存続すること。


causa est, quia proprium hominis et liberum ejus unum faciunt; 理由である、人間のプロプリウムは彼の自由と一つとなっているからである。


proprium hominis est vitae ejus, et quod homo ex vita facit hoc ex libero facit; 人間のプロプリウムは彼のいのちのものである、また人間がいのちから行なうこと、このことを自由から行なう。


tum proprium hominis est quod est amoris ejus, nam amor est vita cujusvis, et quod homo ex amore vitae suae facit, hoc ex libero facit. さらに、人間のプロプリウムは彼の愛のものであること、なぜなら、愛はそれぞれのいのちであるから、また人間は自分のいのちの愛から行なうことは、これを自由から行なうこと。


Quod homo ex libero faciat secundum cogitationem, est causa, quia id quod vitae seu amoris alicujus est, hoc etiam cogitatur, et cogitatione confirmatur, et cum confirmatum est, tunc ex libero secundum cogitationem id facit. 人間は自由から思考にしたがって行なうこと、理由である、それはある者のいのちのものまたは愛のものであるものは、これはまた考えられる、また思考で確信される、また確信されるとき、その時、自由から思考にしたがってそれを行なう。


[2.] Nam quicquid homo facit, ex voluntate per intellectum facit, ac liberum est voluntatis, et cogitatio est intellectus. [2.] なぜなら、何でも人間が行なうものを、意志から理解力によって行なうから、そして自由は意志のものである、また思考は理解力のものである。


Potest etiam homo ex libero contra rationem agere, tum ex non libero secundum rationem; さらにまた人間は自由から理性に反して行動することができる、さらに自由からでなく、理性にしたがって。


sed haec non appropriantur homini; しかし、これらのことは人間に専有されない。


sunt modo oris et corporis ejus, et non spiritus seu cordis ejus; 単に彼の口と身体のものである、また彼の霊または心のものではない。


at quae spiritus et cordis ejus sunt, dum etiam fiunt oris et corporis, illa appropriantur homini. しかし、彼の霊と心のものであるものが、さらにまた口と身体のものになる時、それらは人間に専有される。


Quod ita sit, per multa illustrari potest, sed hoc hujus loci non est. このようであることは、多くのものによって明らかにされる(説明される)とができる、しかし、このことはこの場所にではない。


[3.] Per appropriari homini intelligitur intrare vitam ejus, et fieri vitae ejus, consequenter fieri proprium ejus. [3.] 人間に専有されることによって彼のいのちを()入ることが意味される、彼のいのちのものになること、したがって彼のプロプリウムになること。


Quod autem non sit aliquod proprium hominis, sed quod appareat ei sicut sit, in sequentibus videbitur. けれども、何らかの人間のプロプリウムではない、しかし、彼に見えること、そのようである、続くものの中で見られる。


Hic solum, quod omne bonum, quod homo ex libero secundum rationem agit, approprietur ei sicut suum, quia in cogitando, volendo, loquendo et faciendo, apparet ei sicut suum; ここに〔このこと〕だけ〔述べよう〕、すべての善は、それを人間は自由から理性にしたがって行動する、彼に自分のもののように専有されること、考えること、意志すること話すこと、また行なうことの中に、自分のもののように見えるので。


attamen bonum non est hominis, sed est Domini apud hominem (videatur supra n. 76). それにもかかわらず、善は人間のものではない、しかし、人間のもとの主のものである(上の76番に見られる)


Quomodo autem malum homini appropriatur, in suo articulo videbitur. けれども、どのように悪が人間に専有されるか、その章の中に見られる。


 


(3) 訳文


78.  (iii.) どんなものでも人間が自由から自分の思考にしたがって行なうものは、彼に、彼のものであるように専有され、また存続すること。


 その理由は、人間のプロプリウムは彼の自由と一つとなっているからである。人間のプロプリウムは彼のいのちのものであり、また人間がいのちから行なうことを人間は自由から行なう。さらに、人間のプロプリウムは彼の愛のものである、なぜなら、愛はそれぞれ者のいのちであり、また人間は自分のいのちの愛から行なうことを自由から行なうからである。人間は自由から思考にしたがって行なうことの理由は、ある者のいのちのものまたは愛のものであるものは、これはまた考えられ、思考で確信され、確信されるとき、自由から思考にしたがってそれを行なうからである。


[2.] なぜなら、何でも人間が行なうものを、意志から理解力によって行ない、そして自由は意志のものであり、思考は理解力のものであるから。さらにまた人間は自由から理性に反して、さらに自由からでなく、理性にしたがって行動することができる。しかし、これらのことは人間に専有されない。単に彼の口と身体のものであり、彼の霊または心のものではない。しかし、彼の霊と心のものであるものが、さらにまた口と身体のものになる時、それらは人間に専有される。このようであることは、多くのものによって明らかにされるとができるが、しかし、このことはこのところではない。


[3.] 人間に専有されることによって、彼のいのち入り、彼のいのちのものになること、したがって彼のプロプリウムになることが意味される。けれども、人間の何らかのプロプリウムではないが、しかし、そのように彼に見えることは続くものの中で見られる。ここには、人間が自由から理性にしたがって行動するすべての善は、考え、意志し、話すこと、また行なうことの中に、自分のもののように見えるので、彼に自分のもののように専有されることだけ述べておく。それにもかかわらず、善は人間のものではない、しかし、人間のもとの主のものである(前の76番に見られる)。けれども、どのように悪が人間に専有されるかは、その章の中に見られる。