原典講読『神の摂理』 65, 66, 67

 

(1) 原文


65.  Quoniam universum caelum in conspectu Domini est sicut unus Homo, ideo caelum in tot societates communes distinctum est, quot sunt organa, viscera et membra apud hominem: et unaquaevis societas communis in tot societates minus communes seu particulares, quot sunt partes majores cujusvis visceris et organi: ex quo patet quale caelum est. Nunc quia Dominus est Ipse Homo, et Caelum est imago Ipsius, ideo in caelo esse, dicitur in Domino esse; quod Dominus sit Ipse Homo, videatur in transactione De Divino Amore et Divina Sapientia (n. 11-13, n. 285-289).


 


(2) 直訳


Quoniam universum caelum in conspectu Domini est sicut unus Homo, ideo caelum in tot societates communes distinctum est, quot sunt organa, viscera et membra apud hominem: 全天界は主の視野の中で一人の「人間」のようであるので、それゆえ、天界はこれだけ多くの全般的な(通常の)社会に分かれている、人間のもとの器官、内臓、また肢体と同数である。


et unaquaevis societas communis in tot societates minus communes seu particulares, quot sunt partes majores cujusvis visceris et organi: またそれぞれの全般的な(通常の)社会はこれだけ多くの小さい全般的なもの、すなわち、特殊なもの〔に分かれている〕、内臓と器官のそれぞれの大きな部分と同数である。


ex quo patet quale caelum est. このことから明らかである、天界がどんなものであるか。


Nunc quia Dominus est Ipse Homo, et Caelum est imago Ipsius, ideo in caelo esse, dicitur in Domino esse; そこで、主は「人間そのもの」であられ、また天界はその方の映像であるので、それゆえ、天界の中に存在する(いる)ことは、言われる、主の中に存在する(いる)こと。


quod Dominus sit Ipse Homo, videatur in transactione De Divino Amore et Divina Sapientia (n. 11-13, n. 285-289). 主は「人間そのもの」であられことは、論文『神的な愛と神的な知恵について』(11-13番、285-289)の中に見られる。


 


(3) 訳文


65.  全天界は主の視野の中で一人の「人間」のようであるので、それゆえ、天界は、人間のもとの器官、内臓、肢体と同数のそれだけ多くの全般的な社会に分かれている。またそれぞれの全般的な社会は内臓と器官のそれぞれの大きな部分と同数のそれだけ多くの小さい全般的なもの、すなわち、特殊なものに分かれている。このことから、天界がどんなものであるか明らかである。そこで、主は「人間そのもの」であられ、また天界はその方の映像であられるので、それゆえ、天界の中にいることは、主の中にいると言われる。主が「人間そのもの」であられことは、著作『神の愛と知恵に』(11-13番、285-289)の中に見られる。


 


(1) 原文


66.  Ex his hoc arcanum, quod vocari potest angelicum, aliquatenus videri potest quod unaquaevis affectio boni et simul veri sit in sua forma homo; nam quicquid procedit a Domino trahit ex Divino Amore Ipsius quod sit affectio boni, et ex Divina Sapientia Ipsius quod sit affectio veri. Affectio veri, quae procedit a Domino, apparet ut perceptio et inde cogitatio veri in angelo et in homine, ex causa quia ad perceptionem et cogitationem attenditur, et parum ad affectionem ex qua, quae tamen cum affectione veri ut unum a Domino procedunt.


 


(2) 直訳


Ex his hoc arcanum, quod vocari potest angelicum, aliquatenus videri potest quod unaquaevis affectio boni et simul veri sit in sua forma homo; これらからこのアルカナが、それは天使のものと呼ばれることができる、ある程度見られることができる、善のまた同時に真のそれぞれの情愛はその人間の形の中にあること。


nam quicquid procedit a Domino trahit ex Divino Amore Ipsius quod sit affectio boni, et ex Divina Sapientia Ipsius quod sit affectio veri. なぜなら、何でも主から発出するものは神的な愛そのものから得る(引き出す)から、それは善の情愛である、また神的な知恵そのものから、それは真理の情愛である。


Affectio veri, quae procedit a Domino, apparet ut perceptio et inde cogitatio veri in angelo et in homine, ex causa quia ad perceptionem et cogitationem attenditur, et parum ad affectionem ex qua, quae tamen cum affectione veri ut unum a Domino procedunt. 真理の情愛は、それは主から発出する、天使の中と人間の中の知覚とそこからの思考のように見える、その理由は知覚と思考に注意(注目)するからである、またそこからの〔=そのもととなる〕情愛にほとんど〔注意し〕ない、それらはそれでも、真理の情愛と一つとして主から発出する。


 


(3) 訳文


66.  これらから、善のまた同時に真のそれぞれの情愛はその人間の形の中にあることである、天使のものと呼ばれることができるこのアルカナがある程度見られることができる。なぜなら、何でも主から発出するものは神的な愛そのものから善の情愛を得え、また神的な知恵そのものから真理の情愛を得るからである。主から発出する真理の情愛は、、天使と人間の中の知覚とそこからの思考のように見える。その理由は知覚と思考に注意し、そのもととなる情愛にほとんど注意しないからであるが、それでも、それらは真理の情愛と一つとして主から発出する。


 


(1) 原文


67.  Nunc quia homo a creatione est in minima forma caelum, et inde imago Domini, et quia caelum ex tot affectionibus quot sunt angeli consistit, et unaquaevis affectio in sua forma est homo, sequitur quod continuum Divinae Providentiae sit, ut homo fiat caelum in forma, et inde imago Domini; et quia hoc fit per affectionem boni et veri, ut fiat affectio illa: hoc itaque est continuum Divinae Providentiae. Intimum autem ejus est, ut sit hic aut ibi in caelo, seu hic aut ibi in Divino caelesti Homine, sic enim in Domino est. Sed hoc fit cum illis, quos Dominus ad caelum ducere potest. Et quia Dominus id praevidet, etiam continue providet ut talis fiat; sic enim omnis, qui ad caelum se duci patitur, ad suum locum in caelo praeparatur. 


 


(2) 直訳


Nunc quia homo a creatione est in minima forma caelum, et inde imago Domini, et quia caelum ex tot affectionibus quot sunt angeli consistit, et unaquaevis affectio in sua forma est homo, sequitur quod continuum Divinae Providentiae sit, ut homo fiat caelum in forma, et inde imago Domini; そこで、人間は創造から最小の形の中の天界であるので、またここから主の映像〔である〕、またこれだけ多くの情愛から天界は、天使と同数である、構成されるので、またそれぞれの情愛はその形の中の人間である〔ので〕~ことになる、絶え間ない(永続する)神的な摂理がある、人間が天界を形の中につくる(なる☆)ような、またここから主の映像が〔生じる☆ような〕。


fioは多義語です。ここでも「つくる、~なる、生じる」など、いろいろな意味が考えられます。


なお、「人間が天界を形の中につくる」は、じっくり味わえばこのままでも意味が通じそうですが、平たく言えば「人間が天界の形になる」または「天界が人間の形になる」のどちらでもよいと思います。


et quia hoc fit per affectionem boni et veri, ut fiat affectio illa: またこのことは善と真理の情愛でつくるので、その結果として(それで)☆その情愛になる。


このutは副詞「~のように」ではなく、接続法を伴う接続詞です。これには目的「~のため」など、いろいろな意味がありますが、ここでは「結果」でしょう。


hoc itaque est continuum Divinae Providentiae. そこでこのことは絶え間ない(永続する)神的な摂理である。


Intimum autem ejus est, ut sit hic aut ibi in caelo, seu hic aut ibi in Divino caelesti Homine, sic enim in Domino est. けれども、その〔摂理の〕最内部のものである、天界の中のここまたはそこにあるように☆、すなわち、神的な天界の「人間」の中に、というのはこうして主の中にある。


このutは「願望」でしょう。


Sed hoc fit cum illis, quos Dominus ad caelum ducere potest. しかし、このことは彼らに生じる、彼らを主が天界に導くことができる。


Et quia Dominus id praevidet, etiam continue providet ut talis fiat; また、主はそのことを先見するので、さらにまた〔主は〕絶えず備える、このように〔人間が〕なるように。


sic enim omnis, qui ad caelum se duci patitur, ad suum locum in caelo praeparatur. というのはこうしてすべての者が、その者たちは天界へ(自分自身が)導かれるのを許す(甘んじる、させておく)天界の中に用意された自分自身の場所へ。


 


(3) 訳文


67.  そこで、人間は創造から最小の形の中の天界であり、またここから主の映像であり、また天使と同数のそれだけ多くの情愛から天界が構成され、またそれぞれの情愛はその形をした人間であるので、人間の形をした天界をつくるような、またここから主の映像が生じるような、絶え間ない神的な摂理がある。またこれは善と真理の情愛でつくるので、それでその情愛になる。そこでこのことは絶え間ない神的な摂理である。けれども、天界の中のここまたはそこにあるように、すなわち、神的な天界の「人間」の中に、こうして主の中にあるようにすることは、その摂理の最内部のものである。しかし、このことは主により天界に導かれることのできる者たちに生じる。また、主はそのことを先見されるので、さらにまた〔主は人間が〕このようになるように絶えず備えられている。というのは、こうしてすべての者が、天界の中に用意された自分自身の場所へ導かれるがままになるからである。