原典講読『神の摂理』 43

 

(1) 原文


43.  Est liberum infernale et est liberum caeleste. Ex libero infernali est cogitare et velle malum, et quantum non arcent leges civiles et morales, id loqui et facere; at ex libero caelesti est cogitare et velle bonum, et quantum datur copia, id loqui et facere. Homo quicquid ex libero cogitat, vult, loquitur et facit, hoc percipit sicut suum; nam omne liberum est cuivis ex amore ejus; quare qui in amore mali sunt, non percipiunt aliter, quam quod liberum infernale sit ipsum liberum, at qui in amore boni sunt, percipiunt quod liberum caeleste sit ipsum liberum, consequenter quod oppositum sit servum utrique. Sed usque non ab aliquo negari potest, quin unum aut alterum sit liberum, non enim possunt duo libera in se opposita in se libera esse. Insuper non negari potest, quin duci a bono sit liberum, et duci a malo sit servum; nam duci a bono est a Domino, et duci a malo est a diabolo. Nunc quia omne id apparet homini ut suum, quod ex libero facit, hoc enim est amoris ejus, ex amore suo facere est ex libero, ut supra dictum est, sequitur quod conjunctio cum Domino faciat, ut homo sibi appareat liber et inde suus; et quo propior conjunctio est cum Domino, eo liberior, et inde plus suus. Quod distinctius appareat sibi sicut suus, est quia Divinus Amor talis est, ut quod suum est velit esse alterius, ita hominis et angeli omnis amor spiritualis est talis, maxime Divinus Amor: et praeterea Dominus nusquam cogit aliquem, quia omne id ad quod aliquis cogitur, non apparet ut suum, et quod non apparet ut suum, non potest fieri amoris ejus, et sic appropriari ei sicut suum: quare homo a Domino ducitur continue in libero, et quoque reformatur et regeneratur in libero. Sed de hac re plura dicentur in sequentibus; aliqua etiam videantur supra (n. 4).


 


(2) 直訳


Est liberum infernale et est liberum caeleste. 地獄の自由と天界の自由がある。


Ex libero infernali est cogitare et velle malum, et quantum non arcent leges civiles et morales, id loqui et facere; 悪を考えることと欲することは地獄の自由からである、また市民と道徳の法律が制止しないかぎり、それを話し、行なうこと。


at ex libero caelesti est cogitare et velle bonum, et quantum datur copia, id loqui et facere. しかし、善を考えることと欲することは天界の自由からである、また、機会が与えられるかぎり、それを話し、行なうこと。


Homo quicquid ex libero cogitat, vult, loquitur et facit, hoc percipit sicut suum; 人間は、何でも自由から考え、意志し、話し、また行なう〔ものは〕、これを自分自身のもののように知覚する。


nam omne liberum est cuivis ex amore ejus; なぜなら、すべての自由はそれぞれの者に、彼の愛からであるから。


quare qui in amore mali sunt, non percipiunt aliter, quam quod liberum infernale sit ipsum liberum, at qui in amore boni sunt, percipiunt quod liberum caeleste sit ipsum liberum, consequenter quod oppositum sit servum utrique. それゆえ、悪の愛の中にいる者は、異なって知覚しない、地獄の自由が自由そのものであること以外に、しかし、善の愛の中にいる者は、天界の自由が自由そのものであることを知覚する、したがって、正反対のものが両方の者にとって奴隷(隷属)あること。


Sed usque non ab aliquo negari potest, quin unum aut alterum sit liberum, non enim possunt duo libera in se opposita in se libera esse. しかしそれでも、ある者により否定されることはできない、一方またはもう一方が自由でないこと☆を、というのは、本質的に対立する二つの自由が本質的に自由であることはできないから。


quinはここでは「~でないこと」という意味の接続詞です。


Insuper non negari potest, quin duci a bono sit liberum, et duci a malo sit servum; 加えて(他に)否定されることはできない、むしろ、善により導かれることは自由である、また悪により導かれることは奴隷(状態)ある〔こと〕。


nam duci a bono est a Domino, et duci a malo est a diabolo. なぜなら、善により導かれることは主により〔導かれ〕、また悪により導かれることは悪魔により〔導かれることである〕から。


Nunc quia omne id apparet homini ut suum, quod ex libero facit, hoc enim est amoris ejus, ex amore suo facere est ex libero, ut supra dictum est, sequitur quod conjunctio cum Domino faciat, ut homo sibi et inde suus; それで、そのすべてのものは自分自身のものであるように見える、自由から行なわれるもの、というのはこれは彼の愛のものであるから、自分自身の愛から行なうことは自由からである、上に言われたように、~ことになる、主との結合が引き起こすこと、人間は自分自身に〔自由がある〕またここから〔自由は〕自分自身のものであるように。


et quo propior conjunctio est cum Domino, eo liberior, et inde plus suus. また(さらに)く主と結合していればいるほどますます☆自由である、またここからさらに自分自身のものである。


比較級を伴う相関文quoeo…「~であればあるほどますます…」です。


Quod distinctius appareat sibi sicut suus, est quia Divinus Amor talis est, ut quod suum est velit esse alterius, ita hominis et angeli omnis amor spiritualis est talis, maxime Divinus Amor: 自分自身のものであるように自分自身に「さらに明瞭に(区別して)」見えることは、神的な愛がこのようなものであるからである、自分自身のものであるものが他の者ものであることを欲するような、このようにすべての人間と天使たちに、霊的な愛がこのようなものである、ことに(最大に)神的な愛は。


et praeterea Dominus nusquam cogit aliquem, quia omne id ad quod aliquis cogitur, non apparet ut suum, et quod non apparet ut suum, non potest fieri amoris ejus, et sic appropriari ei sicut suum: また加えて、主は決してある者を強制されない、すべての者はそれを、ある者に強制されたもの、自分自身のもののように見えない、また自分自身のもののように見えないものは、彼の愛のものになることができない、またこうして彼に自分自身のもののように専有されることが〔できない〕からである。


quare homo a Domino ducitur continue in libero, et quoque reformatur et regeneratur in libero. それゆえ、人間は主により絶えず自由の中に導かれる、また自由の中で改心☆し、再生☆もする。


受動態ですが、私はこの種の動詞を受動態で訳すことをしていません。「改心する」と「改心させられる」の違いが私にはわからないからです。


Sed de hac re plura dicentur in sequentibus; しかし、これらの事柄について多くのものは続くものの中に言われる。


aliqua etiam videantur supra (n. 4). 何らかの(いくらかの)のもまた上に見られる(4)


 


(3) 訳文


43.  地獄の自由と天界の自由がある。悪を考えることと欲すること、また市民と道徳の法律が制止しないかぎり、それを話し、行なうことは、地獄の自由からである。しかし、善を考えることと欲すること、また機会が与えられるかぎり、それを話し、行なうことは、天界の自由からである。人間は、自由から考え、意志し、話し、また行なうものは何でも、これを自分自身のもののように知覚する。なぜなら、それぞれの者に、すべての自由は彼の愛からであるから。それゆえ、悪の愛の中にいる者は、地獄の自由が自由そのものであるとしか知覚しない、しかし、善の愛の中にいる者は、天界の自由が自由そのものであると知覚する、したがって、両方の者にとって正反対のものが奴隷状態ある。しかしそれでも、本質的に対立する二つの自由が本質的に自由であることはできないので、一方またはもう一方が自由でないことは、だれにも否定することはできない。加えて、むしろ、善により導かれることが自由であり、悪により導かれることが奴隷状態であることは否定できない。なぜなら、善により導かれることは主により導かれ、また悪により導かれることは悪魔により導かれることであるから。それで、自由から行なわれるすべてのものは自分自身のものであるように見える、というのはこれは彼の愛のものであり、前に言われたように、自分自身の愛から行なうことは自由からであるからである。ここから、人間は自分自身に自由があり、またここから自由は自分自身のものであるように〔思えることを〕、主との結合が引き起こすといえる。また、主と密接に結合していればいるほどますます自由であり、またここからさらに〔自由は〕自分自身のものである。自分自身のものであるように、自分自身に「さらに明瞭に」見えることは、神的な愛が自分自身のものであるものが他の者ものであることを欲するようなこのようなものであり、霊的な愛が、ことに神的な愛はすべての人間と天使たちに、このように欲するものであからである。また加えて、主は決してだれも強制されない。すべての者は、強制されたものを自分自身のもののように見ないし、また自分自身のもののように見えないものは、彼の愛のものになることができない、またこうして自分自身のもののように専有されることができないからである。それゆえ、人間は主により絶えず自由の中に導かれ、また自由の中で改心し、再生もする。しかし、これらの事柄について多くのものは続くものの中で述べられる。何らかのが前にもまた見られる(4)

原典講読『神の摂理』 44, 45

 

(1) 原文


44.  Quod autem homo, quo distinctius sibi apparet sicut suus, eo evidentius animadvertat quod sit Domini, est quia quo propius conjungitur Domino, eo sapientior fiat, (ut supra, n. 34-36, ostensum est,) ac sapientia docet id, et quoque animadvertit id. Angeli tertii caeli, quia sapientissimi angelorum sunt, etiam percipiunt id, et quoque vocant id ipsum liberum; at duci a semet vocant servum. Causam etiam dicunt, quod Dominus non influat immediate in illa quae sunt perceptionis et cogitationis illorum ex sapientia, sed in affectiones amoris boni, et per has in illa, et quod percipiant influxum in affectione, ex qua illis sapientia et quod dein omne quod ex sapientia cogitant, appareat sicut a se, ita sicut suum; et quod per hoc fiat conjunctio reciproca.


 


(2) 直訳


Quod autem homo, quo distinctius sibi apparet sicut suus, eo evidentius animadvertat quod sit Domini, est quia quo propius conjungitur Domino, eo sapientior fiat, (ut supra, n. 34-36, ostensum est,) ac sapientia docet id, et quoque animadvertit id. しかしながら、人間は、自分自身のもののように自分自身に区別して(明瞭に)見えれば見えるほど、ますます明らかに(はっきりと)める、主のものであること、〔そのことは〕さらに近く主に結合されればされるほど、ますます賢明になるからである、(上の34-36番に示されているように)、そして知恵はそのことを教える、そしてまたそのことを認める。


Angeli tertii caeli, quia sapientissimi angelorum sunt, etiam percipiunt id, et quoque vocant id ipsum liberum; 第三の天界の天使たちは、天使たちの最も賢明な者であるので、そここともまた知覚する、そしてまたそれを自由そのものと呼ぶ。


at duci a semet vocant servum. しかし、自分自身から導かれることを奴隷(状態)呼ぶ。


Causam etiam dicunt, quod Dominus non influat immediate in illa quae sunt perceptionis et cogitationis illorum ex sapientia, sed in affectiones amoris boni, et per has in illa, et quod percipiant influxum in affectione, ex qua illis sapientia et quod dein omne quod ex sapientia cogitant, appareat sicut a se, ita sicut suum; 理由もまた言われた、主はそれらの中に直接に流入されないこと、それらは知恵からの彼らの知覚と思考のものである、しかし、善の愛の情愛の中に、またこれらを通してそれらの中に、また流入を情愛の中で知覚すること、それらから彼らに知恵が〔ある〕、またその後、知恵から考えるすべてのものは、自分自身からのように見えること、こうして、自分自身のもののように。


et quod per hoc fiat conjunctio reciproca. また、このことによって相互の結合が生じること。


 


(3) 訳文


44.  しかしながら、人間は、自分自身のもののように自分自身に明瞭に見えれば見えるほど、ますますはっきりと、主のものであることをめる。そのことは(前の34-36番に示されているように)主に近く結合されればされるほど、ますます賢明になるからであり、そして知恵はそのことを教え、そしてまたそのことを認める。第三の天界の天使たちは、天使たちの最も賢明な者であるので、そここともまた知覚し、そしてまたそれを自由そのものと呼ぶ、しかし、自分自身から導かれることを奴隷呼ぶ。理由もまた言われた。〔その理由は〕主は、知恵からの彼らの知覚と思考のものであるものの中に直接に流入しないで、しかし、善の愛の情愛の中に、またこれらを通してそれら知覚と思考のものであるもの中に流入されること、また流入を情愛の中で知覚すること、それらから彼らに知恵があり、またその後、知恵から考えるすべてのものは、自分自身からのように、こうして、自分自身のもののように見えること、また、このことによって相互の結合が生じることである。


 


(1) 原文


45.  Quoniam Divina Providentia Domini pro fine habet caelum ex humano genere, sequitur quod pro fine habeat conjunctionem humani generis Secum (de qua n, 28-31): tum, quod pro fine habeat, ut homo propius conjungatur Ipsi (de quo n. 32, 33), sic enim ei caelum interius: ut et, quod pro fine habeat, ut homo per conjunctionem illam fiat sapientior (de quo n. 34-36); et quod fiat felicior (de quo n. 37-41), quia caelum est homini ex sapientia, et secundum illam; et per illam etiam felicitas: et demum quod pro fine habeat ut homo distinctius appareat sibi sicut suus, et usque evidentius animadvertat quod sit Domini (de quo n. 42-44). Haec omnia sunt Divinae Providentiae Domini, quia haec omnia sunt caelum, quod pro fine est.


 


(2) 直訳


Quoniam Divina Providentia Domini pro fine habet caelum ex humano genere, sequitur quod pro fine habeat conjunctionem humani generis Secum (de qua n, 28-31): 主の神的な摂理は目的として人類からの天界をもっているので、~ことになる、目的としてご自分との人類の結合をもっていること(そのことについて28-31)


tum, quod pro fine habeat, ut homo propius conjungatur Ipsi (de quo n. 32, 33), sic enim ei caelum interius: さらに、目的としてもっている、人間がさらに近くその方と結合されるように(こと)(そのことについて32, 33)、というのはこうして彼に天界が内部に〔ある〕から。


ut et, quod pro fine habeat, ut homo per conjunctionem illam fiat sapientior (de quo n. 34-36); 例えばまた、目的としてもつこと、人間がその結合によってさらに賢明になるように(こと)(そのことについて34-36)


et quod fiat felicior (de quo n. 37-41), quia caelum est homini ex sapientia, et secundum illam; またさらに幸福になること(そのことについて37-41)、天界が人間にあるのは知恵からであるので、またそれ〔知恵〕にしたがって。


et per illam etiam felicitas: またそれ〔知恵〕によってさらにまた幸福が〔ある〕。


et demum quod pro fine habeat ut homo distinctius appareat sibi sicut suus, et usque evidentius animadvertat quod sit Domini (de quo n. 42-44). また最後に、目的としてもっていること、人間が自分自身のもののように自分自身に区別して(明瞭に)見えるように(こと)、またそれでも、明らかに(はっきりと)める、主のものであること(そのことについて41-44)


Haec omnia sunt Divinae Providentiae Domini, quia haec omnia sunt caelum, quod pro fine est. これらすべてのものは主の神的な摂理のものである、これらすべてのものは天界であるので、それは目的のため(として)〔のもの〕である。


 


(3) 訳文


45.  主の神的な摂理は目的として人類からの天界をもっているので、目的としてご自分との人類の結合をもっていることがいえる(そのことについて28-31)。さらに、人間がさらに近くその方と結合されることも目的としてもっている(そのことについて32, 33)、というのはこうして天界が彼の内部にあるから。例えばまた、人間がその結合によってさらに賢明になることも目的としてもつ(そのことについて34-36)。またさらに幸福になること(そのことについて37-41)、天界が人間にあるのは知恵から、またそれの知恵にしたがっているからである。またそれの知恵によってさらにまた幸福がある。また最後に、人間が自分自身のもののように自分自身に明瞭に見えること、またそれでも、主のものであることをはっきりと認める目的としてもっている(そのことについて41-44)これらすべてのものは主の神的な摂理のものであり、これらすべてのものは天界であるので、その天界が目的としてのものである。