原典講読『神の摂理』 29, 30, 31

 

(1) 原文


29.  Omnis conjunctio in mundo spirituali fit per inspectionem. Quando aliquis ibi cogitat de altero ex affectione loquendi cum illo, alter fit illico praesens, et videt unus alterum facie ad faciem: similiter fit quando aliquis de altero cogitat ex affectione amoris; sed per hanc affectionem fit conjunctio, per alteram autem fit solum praesentia. Hoc peculiare est in mundo spirituali; causa est, quia omnes ibi sunt spirituales; aliter in mundo naturali, in quo omnes sunt materiales. In mundo naturali simile fit apud homines in affectionibus et cogitationibus spiritus illorum; sed quia in mundo naturali sunt spatia, at in mundo spirituali spatia sunt solum apparentiae, ideo in hoc mundo fit actualiter id, quod in cogitatione spiritus cujusvis fit. [2.] Haec dicta sunt, ut sciatur quomodo conjunctio Domini cum angelis fit, ac apparens reciproca angelorum cum Domino; omnes enim angeli vertunt faciem ad Dominum, ac Dominus aspicit illos in fronte, ac angeli aspiciunt Dominum oculis; causa est, quia frons correspondet amori et ejus affectionibus, et oculi correspondent sapientiae et ejus perceptionibus: at usque angeli ex se non vertunt faciem ad Dominum, sed Dominus vertit illos ad Se, et vertit per influxum in amorem vitae illorum, et per illum intrat in perceptiones et cogitationes, et sic convertit illos. [3.] Talis circulus amoris ad cogitationes, et a cogitationibus ad amorem ab amore, est in omnibus mentis humanae; qui circulus vocari potest circulus vitae. De his videantur etiam aliqua in transactione De Divino Amore et Divina Sapientia: ut, Quod angeli faciem suam jugiter vertant ad Dominum, ut Solem (n. 129-134). Quod omnia interiora, tam mentis quam corporis angelorum, ad Dominum ut Solem similiter versa sint (n. 135-139). Quod unusquisque spiritus, qualiscumque sit, ad amorem suum regnantem similiter se vertat (n. 140-145). Quod amor se conjungat sapientiae, ac faciat ut sapientia reciproce conjungatur (n. 410-412). Quod angeli sint in Domino, et quod Dominus sit in illis: et quia angeli sunt recipientes, quod solus Dominus sit Caelum (n. 113-118).


 


(2) 直訳


Omnis conjunctio in mundo spirituali fit per inspectionem. 霊界の中のすべての結合は、眺めること☆によって生じる。


inspecitoの意味は「眺めること、視察、観察;精神的な熟視、黙想」という意味です。そこでこの文の意味は、「相手をきちっと眺めることによって、その相手との結合が生じる」ということでしょう。ここからは「恋人同士が見つめ合うことから、強く結ばれる」、ことが想起されます。


柳瀬訳「霊界では人は精神を集中させて人に会うことができる」は意訳のしすぎ(というより自由訳)です。ついでに本書の柳瀬訳の評価をすれば、初期の翻訳でもあり(柳瀬氏51歳のときの出版)、その後の翻訳物と比べて「あまりよい訳とはいえない」です。


Quando aliquis ibi cogitat de altero ex affectione loquendi cum illo, alter fit illico praesens, et videt unus alterum facie ad faciem: そこにある者が他の者について、彼と話す情愛から考える時、他の者は直ちに現在(臨在)生じる、また互いに顔に顔を〔合わせて〕見る。


similiter fit quando aliquis de altero cogitat ex affectione amoris; 同様に生じる、ある者が他の者について愛の情愛から考える時。


sed per hanc affectionem fit conjunctio, per alteram autem fit solum praesentia. しかし、この情愛によって結合が生じる〔のであって〕、しかしながら、他のものによっては単なる現在(臨在)が生じる☆。


ここの長島訳は「そのときは情愛を情愛を感じるほうに結びつきがあっても、相手にとっては現われるだけです」となっています。はなはだしい誤訳でしょう。これだとこの文の前後に現われるper「よって」を無視しているとしか思えません。


同語反復かもしれませんが、「情愛があるから結合するのであって、情愛がなければ、単に現われるだけのこと」という意味です。


Hoc peculiare est in mundo spirituali; このことは霊界の中で独特(特有)である。


causa est, quia omnes ibi sunt spirituales; 理由である、そこにすべてのものは霊的であるから。


aliter in mundo naturali, in quo omnes sunt materiales. 自然界の中では異なる、その中ではすべてのものは物質的である。


In mundo naturali simile fit apud homines in affectionibus et cogitationibus spiritus illorum; 自然界の中で同様に生じる、人間たちのもとで、彼らの霊の情愛と思考の中で。


sed quia in mundo naturali sunt spatia, at in mundo spirituali spatia sunt solum apparentiae, ideo in hoc mundo fit actualiter id, quod in cogitatione spiritus cujusvis fit. しかし、自然界の中に空間があるので、しかし、霊界の中で空間は単なる外観である、それゆえ、この世界の中でそのことは実際に生じる、それぞれの霊の思考の中で生じることが。


[2.] Haec dicta sunt, ut sciatur quomodo conjunctio Domini cum angelis fit, ac apparens reciproca angelorum cum Domino; [2.] これらのことが言われた、天使たちとの主の結合がどのように生じるか知られるために、そして主との天使たちの相互の〔結合の〕外観が。


omnes enim angeli vertunt faciem ad Dominum, ac Dominus aspicit illos in fronte, ac angeli aspiciunt Dominum oculis; というのは、すべての天使たちは顔を主へ向ける、そして主は彼らを額(の中)で見る、そして天使たちは主を目で見るから☆。


これと同じような内容が(現在校正中の)『天界と地獄』145番にあります。


causa est, quia frons correspondet amori et ejus affectionibus, et oculi correspondent sapientiae et ejus perceptionibus: 理由である、額は愛とその情愛に対応するからである、また目は知恵とその知覚に対応する。


at usque angeli ex se non vertunt faciem ad Dominum, sed Dominus vertit illos ad Se, et vertit per influxum in amorem vitae illorum, et per illum intrat in perceptiones et cogitationes, et sic convertit illos. しかし、それでも、自分自身から主へ顔を向けない、しかし、主が彼らをご自分へ向けさせられる、また向けさせられる☆、彼らのいのちの愛の中への流入によって、またそれによって知覚と思考の中へ入られる、またこうして彼らを向けさせられる。


この「向けさせられる」は(丁寧ではあっても)くどいと思えるので訳文からは省きます。


[3.] Talis circulus amoris ad cogitationes, et a cogitationibus ad amorem ab amore, est in omnibus mentis humanae; [3.] このような愛の循環が、思考へ、また思考から愛により愛へ、人間の心のすべてのものの中にある。


qui circulus vocari potest circulus vitae. その循環は、いのちの循環と呼ばれることができる。


De his videantur etiam aliqua in transactione De Divino Amore et Divina Sapientia: これらについてもまた何らかのものが論文『神の愛と神の知恵について』の中に見られる。


ut, Quod angeli faciem suam jugiter vertant ad Dominum, ut Solem (n. 129-134). 例えば、天使たちは自分の顔を常に主に向けること、太陽としての(129-134)


Quod omnia interiora, tam mentis quam corporis angelorum, ad Dominum ut Solem similiter versa sint (n. 135-139). すべての内的なものは、天使たちの心のものも身体のものも、太陽としての主に向けられていること(135-139)


Quod unusquisque spiritus, qualiscumque sit, ad amorem suum regnantem similiter se vertat (n. 140-145). それぞれの霊は、どんな種類であっても、自分をの支配する愛へ同様に自分自身を向けること(140-145)


Quod amor se conjungat sapientiae, ac faciat ut sapientia reciproce conjungatur (n. 410-412). 愛はそれ自体を知恵に結合させること、そして、知恵が相互に結合されるようにする(410-412)


Quod angeli sint in Domino, et quod Dominus sit in illis: 天使たちは主の中にいること、また主は彼らの中におられること。


et quia angeli sunt recipientes, quod solus Dominus sit Caelum (n. 113-118). また、天使たちは受け入れるものであるので、主おひとりが天界であられること(113-118)


 


(3) 訳文


29.  霊界の中のすべての結合は、眺めること(熟視)によって生じる。霊界で、ある者が他の者について、彼と話そうとする情愛から考える時、他の者は直ちに現在、互いに顔と顔を合わせて見る。ある者が他の者について愛の情愛から考える時も同様である。しかし、この情愛によって結合が生じるのであって、他のものによっては、現在だけが生じる。このことは霊界に特有なものである。その理由は、そこのすべてのものが霊的であることである。自然界の中では異なり、その中ではすべてのものは物質的である。自然界の中で、人間たちのもとで、彼らの霊の情愛と思考の中で同様に生じている。しかし、自然界の中に空間があり、しかし、霊界の中で空間は単なる外観であるので、それゆえ、霊界では、それぞれの霊の思考の中で生じることが実際に生じる。


[2.] これらのことは、天使たちとの主の結合が、そして主との天使たちの相互の結合の外観がどのように生じるか知られるために言われた。というのは、すべての天使たちは顔を主へ向け、そして主は彼らを額で見られ、そして天使たちは主を目で見るから。その理由は、額は愛とその情愛に対応し、また目は知恵とその知覚に対応するからである。しかし、それでも、自分自身から主へ顔を向けないで、主が彼らをご自分へ向けさせられる。また、彼らのいのちの愛の中への流入によって、またそれによって知覚と思考の中へ入られて、こうして彼らを向けさせられる。


[3.] このような愛の循環が、思考へ、また思考から愛により愛へ、人間の心のすべてのものの中にある。その循環は、いのちの循環と呼ばれることができる。これらについてもまた何らかのものが著作『神の愛と知恵』の中に見られる。例えば、天使たちは自分の顔を常に太陽としての主に向けること(129-134)。すべての内的なものは、天使たちの心のものも身体のものも、太陽としての主に向けられていること(135-139)。それぞれの霊は、どんな種類であっても、自分をの支配する愛へ同様に自分自身を向けること(140-145)。愛はそれ自体を知恵に結合させ、そして、知恵が相互に結合されるようにすること(410-412)。天使たちは主の中にいること、また主は彼らの中におられること。また、天使たちは受け入れるものであるので、主おひとりが天界であられること(113-118)


 


(1) 原文


30.  Caelum Domini in mundo naturali vocatur ecclesia, et angelus hujus caeli est homo ecclesiae qui Domino conjunctus est, hic etiam post excessum e mundo fit angelus caeli spiritualis: ex quo patet, quod simile, quod dictum est de caelo angelico, intelligendum sit de caelo humano, quod vocatur ecclesia. Conjunctio illa reciproca cum Domino, quae facit caelum apud hominem, revelata est a Domino his verbis apud Johannem:
“Manete in Me, etiam Ego in vobis;…. qui manet in Me, et Ego in illo, hic fert fructum multum quia sine me non potestis facere quicquam” (xv. 4, 5, 7)


 


(2) 直訳


Caelum Domini in mundo naturali vocatur ecclesia, et angelus hujus caeli est homo ecclesiae qui Domino conjunctus est, hic etiam post excessum e mundo fit angelus caeli spiritualis: 自然界の中の主の天界は教会と呼ばれる、またこの天界の天使は教会の人間である、その者は主と結合している、この者はまた世から去った後、霊的な天界の天使となる。


ex quo patet, quod simile, quod dictum est de caelo angelico, intelligendum sit de caelo humano, quod vocatur ecclesia. このことから明らかである、同様〔である〕こと、天使の天界について言われていることは、人間の天界について理解すべきであること、それは教会と呼ばれる。


Conjunctio illa reciproca cum Domino, quae facit caelum apud hominem, revelata est a Domino his verbis apud Johannem: 主とのその相互の結合は、それは人間のもとに天界をつくる、主により示されている、「ヨハネ」のもとに、これらのことばで―
“Manete in Me, etiam Ego in vobis;
 「わたしの中にとどまりなさい、わたしもまたあなたがたの中に。


…. qui manet in Me, et Ego in illo, hic fert fructum multum quia sine me non potestis facere quicquam” (xv. 4, 5, 7) …わたしの中にとどまり、わたしがその中にとどまる者は、その者は多くの実を結びます。わたしなしに、あなたがたは何もすることができないからです」(15:4, 5, 7)


 


(3) 訳文


30.  自然界の中の主の天界は教会と呼ばれ、またこの天界の天使は、教会の人間であって、主と結合している。またこの者は世から去った後、霊的な天界の天使となる。このことから、天使の天界について言われていることは、同様に、教会と呼ばれる人間の天界についても理解すべきであることが明らかである。人間のもとに天界をつくる、主とのその相互の結合は、主により、「ヨハネ福音書」に、次のことばで示されている―


 


 「わたしの中にとどまりなさい、わたしもまたあなたがたの中に〔とどまります〕。…わたしの中にとどまり、わたしがその中にとどまる者は、その者は多くの実を結びます。わたしなしに、あなたがたは何もすることができないからです」(15:4, 5, 7)


 


(1) 原文


31.  Ex his constare potest, quod Dominus sit Caelum, non modo in communi apud omnes ibi, sed etiam in particulari apud unumquemvis ibi. Est enim quisque angelus caelum in minima forma; ex tot caelis quot sunt angeli, est caelum in communi; quod ita sit, videatur in opere De Caelo et Inferno (n. 51-58). Quoniam ita est, ne aliquis foveat erroneum id, quod apud multos cadit in cogitationem primam, quod Dominus sit in caelo inter angelos, aut quod sit apud illos sicut rex est in suo regno, est supra illos quoad aspectum in Sole ibi; sed quoad vitam amoris et sapientiae illorum in illis.


 


(2) 直訳


Ex his constare potest, quod Dominus sit Caelum, non modo in communi apud omnes ibi, sed etiam in particulari apud unumquemvis ibi. これらから明らかにすることができる、主は天界であられること、全般的に、そこにすべての者のもとにだけでなく、しかしまた、個別的にそこにそれぞれの者のもとに。


Est enim quisque angelus calum in minima forma; というのは、それぞれの天使は最小の形の天界であるから。


ex tot caelis quot sunt angeli, est caelum in communi; 天使たちがいるのと同数の☆それだけ多くの天界から、天界は全般的に存在する。


quot「~と同数の、~だけ多くの」、ここはtot-quotの相関文。その有名な例はquot capita tot animi「頭と同数の、それだけ多くの心」すなわち「十人十色」。


quod ita sit, videatur in opere De Caelo et Inferno (n. 51-58). このようであることは著作『天界と地獄について』(51-58)に見られる。


Quoniam ita est, ne aliquis foveat erroneum id, quod apud multos cadit in cogitationem primam, quod Dominus sit in caelo inter angelos, aut quod sit apud illos sicut rex est in suo regno, est supra illos quoad aspectum in Sole ibi; このようであるので、だれもその間違いを抱かないように、〔それは〕多くの者のもとで最初の思考の中に落ち込むこと、主は天界の中に天使たちの間におられること、あるいは彼らの間でご自分の王国の中の王であるようなこと、彼らの上におられること、外観に関して、そこに太陽の中に。


sed quoad vitam amoris et sapientiae illorum in illis. しかし、彼らの愛と知恵のいのちに関して彼らの中に〔おられる〕。


 


(3) 訳文


31.  これらから、主は、天界のすべての者のもとで全般的にだけでなく、しかしまた、そこのそれぞれの者のもとで個別的に天界であられることを明らかにすることができる。というのは、それぞれの天使は最小の形の天界であるから。天使たちがいるのと同数のそれだけ多くの天界から、天界は全般的に存在する。このようであることは著作『天界と地獄』(51-58)に見られる。このようであるので、主は天界の中に天使たちの間におられる、あるいは彼らの間で、ご自分の王国の中の王である、それは、外観に関して、彼らの上にあるそこの太陽の中におられるような、多くの者が最初のその思考の中に落ち込むような間違いを、だれもが抱かないようにされたい。しかし、主は彼らの愛と知恵のいのちに関して彼らの中におられるのである。

コメントを残す