原典講読『聖書』 108, 109

 

(1) 原文


108.  Idem etiam illustrari potest ab hac experientia. Erant apud me spiritus Africani ex Abyssinia. Illis quondam aperiebantur aures, ut audirent cantum in aliquo templo in mundo ex Psalmo Davidis; ex quo afficiebantur tali jucunditate, {1}ut una cum illis canerent. Sed mox claudebantur aures, ut non audirent inde aliquid; at tunc adhuc majore jucunditate afficiebantur, quia spirituali; et simul implebantur intelligentia, quia Psalmus ille agebat de Domino, et de Redemptione: causa crescentis jucunditatis erat, quod illis data sit communicatio cum illa societate in caelo quae in conjunctione erat cum illis qui in mundo Psalmum illum canebant. Ex hac et plure alia experientia, patuit quod communicatio cum universo caelo detur per Verbum. Propter illam causam, ex Divina Domini providentia, commercium universale regnorum Europae, principaliter illorum ubi Verbum legitur, est cum gentibus extra ecclesiam.


@1 ut pro “et”


 


(2) 直訳


Idem etiam illustrari potest ab hac experientia. 同じことがさらにまたこの経験から説明されることができる。


Erant apud me spiritus Africani ex Abyssinia. 私のもとにアビシニア〔エティオピアの旧名〕からのアフリカ人がいた。


Illis quondam aperiebantur aures, ut audirent cantum in aliquo templo in mundo ex Psalmo Davidis; かつて、彼らに耳が開かれた、歌うことを聞くために、世の中のある神殿(教会)の中の、ダビデの詩篇から。


ex quo afficiebantur tali jucunditate, {1}ut una cum illis canerent. そこから感動した、このように愉快に(快さで、歓喜で)、彼らと一緒に歌うように☆。


ここはetでもよいと思いますが、talisと相関させてutとしたほうがおさまりがよくなります。


Sed mox claudebantur aures, ut non audirent inde aliquid; しかし、間もなく耳が閉ざされた、ここから何も聞かないように〔なった〕。


at tunc adhuc majore jucunditate afficiebantur, quia spirituali; しかし、その時、依然として大きな愉快に(快さで、歓喜で)感動した、霊的なもの〔だった〕ので。


et simul implebantur intelligentia, quia Psalmus ille agebat de Domino, et de Redemptione: また、同時に知性に満たされた、その詩篇は主について、またあがないについて扱った☆〔ものだった〕ので。


多義語agoで雑談します。(4) アジェンダとはナンダ、参照。そこでの意味は「する、行なう、実行する」です。


causa crescentis jucunditatis erat, quod illis data sit communicatio cum illa societate in caelo quae in conjunctione erat cum illis qui in mundo Psalmum illum canebant. 愉快さ(快さ、歓喜)の増大の理由は、彼らに天界の中のその社会との伝達が与えられたこと、それを〔社会〕は彼らと結合していた、世でその詩篇を歌っていた者。


Ex hac et plure alia experientia, patuit quod communicatio cum universo caelo detur per Verbum. この、また他の多くの経験から、天界全体との伝達がみことばによって存在することが明らかである。


Propter illam causam, ex Divina Domini providentia, commercium universale regnorum Europae, principaliter illorum ubi Verbum legitur, est cum gentibus extra ecclesiam. その理由のために、主の神的な摂理から、ヨーロッパの国々の広く行なわれる交流(交際)が、特にそこにみことばが読まれるそれら〔国々〕の、教会の外の異教徒とある。


ここでは「交易」を意味していますね。


@1 ut pro “et” 注1 et」の代わりにut


 


(3) 訳文


108.  同じことがさらにまた次の経験から説明されることができる。私のもとにエティオピアからのアフリカ人がいた。かつて、この世のある教会でダビデの詩篇からの歌を聞くために、彼らの耳が開かれた。そこから、彼らと一緒に歌うようにも歓喜をもって感動した。しかし、間もなく耳が閉ざされ、何も聞かないようになった。それでも、その時、霊的なものだったので、依然として大いなる歓喜をもって感動していた。また、同時に、その詩篇は主について、またあがないについて扱ったものだったので、知性に満たされた。歓喜が増大した理由は、世でその詩篇を歌っていた者たちに結合していた天界の中の社会と彼らの社会との伝達が与えられたことである。この経験、また他の多くの経験から、天界全体との伝達がみことばによって存在することが明らかである。その理由のために、主の神的な摂理から、ヨーロッパの国々、特にそこにみことばが読まれる国々と教会の外の異教徒との広く行なわれる交流(交易)ある。


 


(4) アジェンダとはナンダ(ラテン語→英語)


 このごろ「アジェンダ」のことばをよく聞く。いわく「みんなの党はアジェンダの党である」。


 恥ずかしながら、この歳までアジェンダの言葉を知らなかった。英語のような気がしないが、調べたらあったagenda「予定表、計画表…会議事項など」、また宗教用語として「儀式,祭典、その定式書」そして語源はラテン語。それでラテン語agendaの意味は「行なわれるべきもの」、これがもともとの意味である。派生して「儀式規定書」この意味は英語にも伝わっている。


 スヴェーデンボリが使っていれば、私にもわかったと思う。スヴェーデンボリは同族語のagens(agoの現在分詞)「働きかける力、動因、作用因」とagentia「活動、行動」を用いている。


 さて形は動詞agoの動形容詞(未来受動分詞とも言う)の中性単数agendumの複数であろう。それで意味は上記の「行なわれるべきもの」である。


 渡辺氏がどのような意味でこの言葉を使っているか、本人の解説がないのでわからないが、この本来の意味で使っているのだろうか?


なおついでに超有名な英語actagoの分詞actumに由来する。(英語actはラテン語agoの一部の意味と同じ、agoのほうがもっと広い意味をもっている)


 


(1) 原文


109.  Comparatio fieri potest cum calore et luce ex sole mundi, quaeであうおtationem dat arboribus et virgultis, etiam illis quae ad latera, et quae sub nube, stant, modo sol ortus sit, et in mundo appareat. Ita lux et calor caeli a Domino ut sole, quae lux est Divinum Verum, ex quo omnis intelligentia et sapientia est angelis et hominibus. Quare dicitur de Verbo,


 


Quod erat apud Deum, et erat Deus; quod illuminet omnem hominem venientem in mundum (Joh. i. 1, 9): et quod Lux illa etiam in tenebris appareat (vers. 5).


 


 


(2) 直訳


Comparatio fieri potest cum calore et luce ex sole mundi, quae vegetationem dat arboribus et virgultis, etiam illis quae ad latera, et quae sub nube, stant, modo sol ortus sit, et in mundo appareat. 世の太陽からの熱と光に比較がされることができる、それは植物の生長を与える、木と灌木に、さらにまたそれら〔木や灌木〕にそれら〔熱と光〕がもたらされて☆、またそれは雲の下に、位置する、太陽が出ているかぎり、また世に現われている。


laterafero「もたらす、与える」の分詞latumの変化形です。


Ita lux et calor caeli a Domino ut sole, quae lux est Divinum Verum, ex quo omnis intelligentia et sapientia est angelis et hominibus. このよう〔である〕太陽としての主から天界の光と熱は、その光は神的な真理である、それからすべての知性と知恵が天使たちと人間にある。


Quare dicitur de Verbo, それゆえ、みことばについて言われている、


Quod erat apud Deum, et erat Deus; 神のもとにあったこと、また神であった。


quod illuminet omnem hominem venientem in mundum (Joh. i. 1, 9): それは世に来てすべての人間を照らす(ヨハネ1:1, 9)


et quod Lux illa etiam in tenebris appareat (vers. 5). また、その光は暗やみの中に現われている(5)


 


(3) 訳文


109.  木や灌木を生長させる世の太陽からの熱と光と比較することができる。さらにまた熱と光は雲に隠れていても、太陽が出て、世に現われているかぎり、それら木や灌木に生長をもたらすのである。太陽としての主からの天界の光と熱はこのようであり、その光は神的な真理であって、それからすべての知性と知恵が天使たちと人間にある。それゆえ、みことばについて言われている、


 


 神のもとにあったこと、また神であった。それは世に来てすべての人間を照らす(ヨハネ1:1, 9)


 また、その光は暗やみの中に現われている(5)

コメントを残す