原典講読『聖書』 67

 

(1) 原文


67.  Illustretur nunc per exemplum, quomodo angeli spirituales extrahunt suum sensum, et angeli caelestes suum, ex sensu naturali, in quo est Verbum apud hominess. In exemplum sint quinque praecepta decalogi.


Praeceptum, “Patrem tuum et Matrem tuam honorabis:Homo per “patrem” et “matrem” intelligit patrem et matrem in terra, ut et omnes qui loco patris et matris sunt, et per “honorare” intelligit illos honore habere, et illis obedire. At angelus spiritualis per “patrem” intelligit Dominum, et per “matrem” ecclesiam; et per “honorare” intelligit amare. Angelus autem caelestis per “patrem” intelligit Divinum Amorem Domini, per “matrem” Divinam Sapientiam Ipsius, et per “honorare” facere bonum ab Ipso.


[2] Praeceptum, “Non furaberis:Homo per “furari” intelligit furari, defraudare, sub aliqua specie proximo auferre sua bona. Angelus spiritualis per “furari” intelligit deprivare alios suae fidei veris et charitatis bonis, per falsa et mala. Angelus autem caelestis per “furari” intelligit attribuere sibi illa quae Domini sunt, ac vindicare sibi justitiam et meritum Ipsius.


[3] Praeceptum, “Non adulteraberis:Homo per “adulterari” intelligit adulterium committere, scortari, obscena facere, lasciva loqui, et spurca cogitare. Angelus spiritualis per “adulterari” intelligit adulterare bona Verbi, et falsificare vera ejus. Angelus autem caelestis per “adulterari” intelligit negare Divinum Domini, et profanare Verbum.


[4] Praeceptum, “Non occides:Homo per “occidere” etiam intelligit odio habere, et vindictam cupere usque ad necem. Angelus spiritualis pro “occidere” intelligit diabolum agere et necare animam hominis. Angelus autem caelestis pro “occidere” intelligit Dominum odio habere, et illa quae Domini sunt.


[5] Praeceptum, “Non false testaberis:Homo per “false testari” etiam intelligit mentiri et diffamare. Angelus spiritualis pro “false testari” intelligit dicere et persuadere quod falsum sit verum, ac malum sit bonum, et vicissim. Angelus autem caelestis pro “false testari” intelligit blasphemare Dominum et Verbum. [6] Ex his videri potest quomodo evolvitur et extrahitur spirituale et caeleste ex sensu naturali Verbi, cui insunt; et quod mirabile est, quod angeli extrahant sua, praeter quod sciant quid homo cogitat; at usque cogitationes angelorum et hominum unum faciunt per correspondentias, sicut finis, causa et effectus. Fines etiam actualiter sunt in regno caelesti, causae in regno spirituali, et effectus in regno naturali. Ipsa conjunctio per correspondentias talis est ex creatione. Inde nunc est consociatio cum angelis per Verbum.


 


(2) 直訳〔ここは『真のキリスト教』236番に引用されている〕


Illustretur nunc per exemplum, quomodo angeli spirituales extrahunt suum sensum, et angeli caelestes suum, ex sensu naturali, in quo est Verbum apud hominess. 今(そこで)、例によって説明される(未来)、どのように霊的な天使は自分の意味を引き出すか、また天的な天使は自分の意味を、自然的な意味から、その中に人間のもとのみことばがある。


In exemplum sint quinque praecepta decalogi. 例の中に十戒の五つの戒めがある。


Praeceptum, “Patrem tuum et Matrem tuam honorabis:- 戒め「あなたと父とあなたの母をあなたは敬う(未来)


Homo per “patrem” et “matrem” intelligit patrem et matrem in terra, ut et omnes qui loco patris et matris sunt, et per “honorare” intelligit illos honore habere, et illis obedire. 人間は「父」と「母」によって地の中の父と母を理解する、また父と母の位置にいるすべての者のような、また「敬うこと」によって彼らを理解する、敬意を持つこと(払うこと)、また彼らに従うこと。


At angelus spiritualis per “patrem” intelligit Dominum, et per “matrem” ecclesiam; しかし、霊的な天使は「父」によって主を理解する、また「母」によって教会を。


et per “honorare” intelligit amare. また「敬うこと」によって、愛することを理解する。


Angelus autem caelestis per “patrem” intelligit Divinum Amorem Domini, per “matrem” Divinam Sapientiam Ipsius, et per “honorare” facere bonum ab Ipso. しかしながら、天的な天使は「父」によって主の神的な愛を理解する、「母」によってその方の神的な知恵を、また「敬うこと」によって、その方から善を行なうことを。


[2] Praeceptum, “Non furaberis:- [2] 戒め「あなたは盗まない(未来)」―


Homo per “furari” intelligit furari, defraudare, sub aliqua specie proximo auferre sua bona. 人間は「盗むこと」によって盗むことを理解する、だまし取ること、何らかの姿の下に、隣人からその財産を取り去ること。


Angelus spiritualis per “furari” intelligit deprivare alios suae fidei veris et charitatis bonis, per falsa et mala. 霊的な天使は「盗むこと」によって他の者からその信仰の真理と仁愛の善を奪うことを理解する、虚偽と悪によって。


Angelus autem caelestis per “furari” intelligit attribuere sibi illa quae Domini sunt, ac vindicare sibi justitiam et meritum Ipsius. しかしながら、天的な天使は「盗むこと」によってそれを自分自身に帰することを理解する、それは主にある、そして自分自身にその方の義(公正)と功績を要求すること。


[3] Praeceptum, “Non adulteraberis:- [3] 戒め「あなたは姦淫を犯さない(未来)」―


Homo per “adulterari” intelligit adulterium committere, scortari, obscena facere, lasciva loqui, et spurca cogitare. 人間は「姦淫を犯すこと」によって姦淫を(犯すことを)犯すことを理解する、淫行すること、わいせつなことを行なうこと、みだらなことを話すこと、また不潔なことを考えること。


Angelus spiritualis per “adulterari” intelligit adulterare bona Verbi, et falsificare vera ejus. 霊的な天使は「姦淫を犯すこと」によって、みことばの善を不純化することを理解する、またその真理を虚偽化すること。


Angelus autem caelestis per “adulterari” intelligit negare Divinum Domini, et profanare Verbum. しかしながら、天的な天使は「姦淫を犯すこと」によって、主の神性を否定することを理解する、またみことばを冒涜すること。


[4] Praeceptum, “Non occides:- [4] 戒め「あなたは殺さない(未来)」―


Homo per “occidere” etiam intelligit odio habere, et vindictam cupere usque ad necem. 人間は「殺すこと」によって憎しみを抱く(憎む)ともまた理解する、また復讐を望むこと、殺人までも。


Angelus spiritualis pro “occidere” intelligit diabolum agere et necare animam hominis. 霊的な天使は「殺すこと」の代わりに悪魔を行なう(演じる)ことを理解する、また人間の魂を殺すこと。


Angelus autem caelestis pro “occidere” intelligit Dominum odio habere, et illa quae Domini sunt. しかしながら、天的な天使は「殺すこと」の代わりに主に憎しみを抱く(憎む)とを理解する、またそれ、それは主のものである。


[5] Praeceptum, “Non false testaberis:- [5] 戒め「あなたは偽りの証言をしない(未来)」―


Homo per “false testari” etiam intelligit mentiri et diffamare. 人間は「偽りの証言をすること」によってもまた理解する、偽ることと中傷すること。


Angelus spiritualis pro “false testari” intelligit dicere et persuadere quod falsum sit verum, ac malum sit bonum, et vicissim. 霊的な天使は「偽りの証言をすること」の代わりに言うことと説きつけることを理解する、虚偽が真理であること、そして悪が善であること、また逆に。


Angelus autem caelestis pro “false testari” intelligit blasphemare Dominum et Verbum. しかしながら、天的な天使は「偽りの証言をすること」の代わりに主とみことばを冒涜することを理解する。


[6] Ex his videri potest quomodo evolvitur et extrahitur spirituale et caeleste ex sensu naturali Verbi, cui insunt; [6] これらから見られることができる、みことばの自然的な意味から霊的なものと天的なものがどのように開かれるか、また引き出されるか、それに内在する。


et quod mirabile est, quod angeli extrahant sua, praeter quod sciant quid homo cogitat; また驚くべきことである、天使たちが自分のものを引き出すこと、何を人間が考えているか知ることは別にして。


at usque cogitationes angelorum et hominum unum faciunt per correspondentias, sicut finis, causa et effectus. しかしそれでも、天使たちと人間の思考は対応によって一つになっている、目的、原因と結果のように。


Fines etiam actualiter sunt in regno caelesti, causae in regno spirituali, et effectus in regno naturali. さらにまた目的は実際に天的な王国の中にある、原因は霊的な王国の中に、また結果は自然的な王国()の中に。


Ipsa conjunctio per correspondentias talis est ex creatione. 結合そのものは対応によってこのようなものである、創造から。


Inde nunc est consociatio cum angelis per Verbum. そこで、ここから、みことばによって天使たちとの交わりがある。


 


(3) 訳文


67.  そこで、人間のもとにあるみことばの自然的な意味から、どのように霊的な天使は自分の意味を、また天的な天使は自分の意味を引き出すか、例によって説明しよう。十戒の五つの戒めを例としよう。


 戒め「あなたと父とあなたの母を敬わなければならない


 人間は「父」と「母」によって、地上の父と母を、また父と母の位置にいるようなすべての者を理解し、また「敬うこと」によって、敬意を払い、その者に従うことを理解する。


 しかし、霊的な天使は「父」によって、主を、また「母」によって教会を理解し、また「敬うこと」によって、愛することを理解する。


 しかしながら、天的な天使は「父」によって、主の神的な愛を、「母」によって、その方の神的な知恵を、また「敬うこと」によって、その方から善を行なうことを理解する。


[2] 戒め「盗んではならない」―


 人間は「盗むこと」によって盗むこと、だまし取ること、何らかの姿の下に隣人からその財産を取り去ることを理解する。


 霊的な天使は「盗むこと」によって、他の者から虚偽と悪によってその信仰の真理と仁愛の善を奪うことを理解する。


 しかしながら、天的な天使は「盗むこと」によって、主にあるものを自分自身に帰することを、そしてその方の義と功績を自分自身にを要求することを理解する。


[3] 戒め「姦淫してはならない」―


 人間は「姦淫すること」によって姦淫を犯すこと、淫行すること、わいせつなことを行なうこと、みだらなことを話すこと、また不潔なことを考えることを理解する。


 霊的な天使は「姦淫を犯すこと」によって、みことばの善を不純化すること、またその真理を虚偽化することを理解する。


 しかしながら、天的な天使は「姦淫を犯すこと」によって、主の神性を否定すること、またみことばを冒涜することを理解する。


[4] 戒め「殺してはならない」―


 人間は「殺すこと」によって憎しみを抱くとも、また殺人を望むまでもの復讐を理解する。


 霊的な天使は「殺すこと」の代わりに、悪魔を演じること、また人間の魂を殺すことを理解する。


 しかしながら、天的な天使は「殺すこと」の代わりに、主に、また主のものであるものに憎しみを抱くとを理解する。


[5] 戒め「偽りの証言をしてはならない」―


 人間は「偽りの証言をすること」によってもまた、偽ることと中傷すること理解する。


 霊的な天使は「偽りの証言をすること」の代わりに、虚偽が真理であること、そして悪が善であること、またその逆のことを言うことと説きつけることを理解する。


 しかしながら、天的な天使は「偽りの証言をすること」の代わりに、主とみことばを冒涜することを理解する。


[6] これらから、みことばの自然的な意味から、それに内在する霊的なものと天的なものがどのように開かれるか、また引き出されるか、見られることができる。また、驚くべきことであるが、天使たちは、何を人間が考えているか知ることは別にして、自分のものを引き出すのである。しかしそれでも、天使たちと人間の思考は対応によって、目的、原因と結果のように一つになっている。さらにまた実際に、目的は天的な王国の中に、原因は霊的な王国の中に、また結果は自然の中にある。結合そのものは、対応によって創造からこのようなものである。そこで、ここから、みことばによって天使たちとの交わりがある。

原典講読『聖書』 68, 69

 

(1) 原文


68.  Quod consociatio hominis cum angelis sit per sensum naturalem seu litteralem Verbi, est quoque, quia in unoquovis homine ex creatione sunt tres gradus vitae, caelestis, spiritualis et naturalis; sed homo in naturali est, quamdiu est in mundo, et tunc tantum in spirituali quantum in genuinis veris est, et tantum in caelesti quantum in vita secundum illa est; at usque non venit in ipsum spirituale et caeleste quam post mortem. Sed de hac re plura alibi.


 


(2) 直訳〔ここは『真のキリスト教』240番に引用されている〕


Quod consociatio hominis cum angelis sit per sensum naturalem seu litteralem Verbi, est quoque, quia in unoquovis homine ex creatione sunt tres gradus vitae, caelestis, spiritualis et naturalis; みことばの自然的な、すなわち、文字通りの意味によって天使たちと人間の交わりがあることは、~もまたある、それぞれの人間の中に創造から三つのいのちの段階があるから、天的、霊的、また自然的。


sed homo in naturali est, quamdiu est in mundo, et tunc tantum in spirituali quantum in genuinis veris est, et tantum in caelesti quantum in vita secundum illa est; しかし、人間は自然的な〔段階〕の中にいる、世の中にいるかぎり、またその時、どれだけ☆純粋な真理の中にいるか〔よって〕それだけ☆霊的な〔段階〕の中にいる、またどれだけそれ〔真理〕にしたがった生活の中にいるか〔よって〕それだけ天的な〔段階〕の中にいる。


相関文tantumquantum…「どれだけ…それだけ~」です。「qtを定める」と覚えます。


at usque non venit in ipsum spirituale et caeleste quam post mortem. しかしそれでも、霊的な〔段階〕と天的な〔段階〕そのものの中にやって来ない、死後以外に(でないなら)


Sed de hac re plura alibi. しかし、この事柄について多くのことは他の個所に。


 


(3) 訳文


68.  みことばの自然的な意味、すなわち、文字通りの意味によって天使たちと人間の交わりがあることはまた、それぞれの人間の中に創造から天的、霊的、自然的の三つのいのちの段階があるからでもある。しかし、人間は世の中にいるかぎり自然的な段階の中にいる、またその時、どれだけ純粋な真理の中にいるかよって、それだけ霊的な段階の中にいる、またどれだけその真理にしたがった生活の中にいるかよって、それだけ天的な段階の中にいる。しかしそれでも、死後でないなら、霊的な段階と天的な段階そのものの中にやって来ない。しかし、この事柄について多くのことは他の個所で述べよう。


 


(1) 原文


69.  Ex his constare potest quod in solo Verbo, per id quod sit conjunctio cum Domino, et consociatio cum angelis, sit spiritus et vita, sicut Dominus docet:


“Verba, quae Ego loquor vobis, spiritus et vita sunt” (Joh. vi. 63).


“Aqua, quam Ego dabo” vobis, “fiet… fons aquae salientis in vitam aeternam” (Joh. iv. 14).


“Homo non ex solo pane vivit, sed ex omni verbo egrediente ex ore Dei” (Matth. iv. 4).


“Operamini… cibum… qui manet in vitam aeternam, quem Filius hominis vobis dabit” (Joh. vi. 27).


 


(2) 直訳


Ex his constare potest quod in solo Verbo, per id quod sit conjunctio cum Domino, et consociatio cum angelis, sit spiritus et vita, sicut Dominus docet: これらから明らかにすることができる、みことばの中にだけ霊といのちがあること、それ〔みことば〕によって、主との結合、また天使たちとの交わりがあること〔によって〕、主が教えられるように―
“Verba, quae Ego loquor vobis, spiritus et vita sunt” (Joh. vi. 63).
 「ことばは、それをわたしはあなたがたに話す、霊といのちである」(ヨハネ6:63)


“Aqua, quam Ego dabo” vobis, “fiet… fons aquae salientis in vitam aeternam” (Joh. iv. 14). 「水、それをわたしは与える」あなたがたに、「永遠のいのちの中にわき出る水の泉となる」(ヨハネ4:14)


“Homo non ex solo pane vivit, sed ex omni verbo egrediente ex ore Dei” (Matth. iv. 4). 「人間はパンだけから生きない、しかし、神の口から出るすべての言うこと(ことば)☆により」(マタイ4:4)


ギリシア原文ではここにロゴスとは違う「レーマ」という語が使われています。


“Operamini… cibum… qui manet in vitam aeternam, quem Filius hominis vobis dabit” (Joh. vi. 27). 「あたたがたは働く……食物を……それは永遠のいのちの中に残る(続く)、それを人の子はあなたがたに与える」(ヨハネ6:27)


 


(3) 訳文


69.  これらから、主との結合が、また天使たちとの交わりは、みことばによってあることから、主が教えられるように、みことばの中にだけ霊といのちがあることを明らかにすることができる―


 「わたしがあなたがたに話すことばは霊といのちである」(ヨハネ6:63)


 「わたしが与える水は」あなたがたに、「永遠のいのちの中にわき出る水の泉となる」(ヨハネ4:14)


 「人間はパンだけから生きない、しかし、神の口から出るすべての言うことによる」(マタイ4:4)


 「あたたがたは永遠のいのちの中に続く食物のために働きなさい……それを人の子はあなたがたに与える」(ヨハネ6:27)

原典講読『聖書』 70, 71

 

QUOD VERBUM IN OMNIBUS CAELIS SIT,
ET QUOD INDE SAPIENTIA ANGELICA.


みことばはすべての天界にあること、
またここから天使の知恵が〔ある〕こと


 


(1) 原文


70.  Quod Verbum in caelis sit, non est hactenus notum; nec potuit notum fieri, quamdiu ecclesia ignoravit quod angeli et spiritus sint homines similes hominibus in mundo, et quod illis similia sint quae hominibus in omni re, cum sola differentia quod illi spirituales sint, et quod omnia quae apud illos sunt ex origine spirituali sint, et quod homines in mundo naturales sint, et quod omnia apud eos ex origine naturali sint: quamdiu hoc latuit, non potuit sciri quod Verbum etiam in caelis sit, et quod legatur ab angelis ibi, et quoque a spiritibus qui sub caelis sunt. Sed ne hoc lateret in perpetuum, datum est mihi in consortio esse cum angelis et spiritibus, et loqui cum illis, et videre quae apud illos, et postea referre plura quae audivi et vidi. Hoc factum est in opere De Caelo et Inferno (anno {1}1758 Londini edito): ex quo videri potest quod angeli et spiritus sint homines, et quod omnia in copia apud illos sint, quae apud homines in mundo. Quod angeli et spiritus homines sint, videatur in illo opere (n. 73-77, et n. 453-456): quod similia sint apud illos, quae apud homines in mundo (n. 170-190): tum etiam quod cultus Divinus, et quod praedicationes in templis apud illos sint (n. 221-227): et quod scripturae et quoque libri (n. 258-264): et quod Verbum (n. 259).


@1 1758 pro “1748”


 


(2) 直訳〔ここは『真のキリスト教』240番に引用されている〕


Quod Verbum in caelis sit, non est hactenus notum; 天界の中にみことばがあることは、今までよく知られなかった。


nec potuit notum fieri, quamdiu ecclesia ignoravit quod angeli et spiritus sint homines similes hominibus in mundo, et quod illis similia sint quae hominibus in omni re, cum sola differentia quod illi spirituales sint, et quod omnia quae apud illos sunt ex origine spirituali sint, et quod homines in mundo naturales sint, et quod omnia apud eos ex origine naturali sint: また知られることもできない、教会が知らないかぎり、天使と霊たちが世の中の人間と同様な人間であること、また彼らに同様のものがあること、それらはすべての事柄の中で人間に〔ある〕、ただ相違とともに、それらは霊的なものであること、また彼らのもとにあるそれらすべてのものは霊的な起源からのものであること、また世の人間は自然的であること、また彼らのもとのすべてのものは自然的な起源からのものであること。


quamdiu hoc latuit, non potuit sciri quod Verbum etiam in caelis sit, et quod legatur ab angelis ibi, et quoque a spiritibus qui sub caelis sunt. このことが隠れているかぎり、みことばが天界にもまたあることが知られることができない、またそこに天使たちにより読まれていること、また霊たちによってもまた、その者たちは天界の下にいる。


Sed ne hoc lateret in perpetuum, datum est mihi in consortio esse cum angelis et spiritibus, et loqui cum illis, et videre quae apud illos, et postea referre plura quae audivi et vidi. しかし、このことが永遠に隠れていないように、私に与えられた、天使や霊たちと交わりの中にいること、また彼らと話すこと、また彼らのもとのものを見ること、またその後、私が見た、また聞いた多くのものを物語ること。


Hoc factum est in opere De Caelo et Inferno (anno {1}1758 Londini edito): このことは著作『天界と地獄について』(1758年ロンドンで出版(された))の中でなされた。


ex quo videri potest quod angeli et spiritus sint homines, et quod omnia in copia apud illos sint, quae apud homines in mundo. そのものから見られることができる、天使と霊たちは人間であること、またすべてのものが豊富に彼らのもとにあること、それらは世の中の人間のもとに〔ある〕。


Quod angeli et spiritus homines sint, videatur in illo opere (n. 73-77, et n. 453-456): 天使と霊たちが人間であることは、その著作の中に見られる(73-77番、また435-456)


quod similia sint apud illos, quae apud homines in mundo (n. 170-190): 同様のものが彼らのもとにあること、それらは世の中の人間のもとに〔ある〕(170-190)


tum etiam quod cultus Divinus, et quod praedicationes in templis apud illos sint (n. 221-227): さらにまた、神礼拝〔がある〕こと、また彼らのもとの神殿の中に説教〔がある〕こと(221-227)


et quod scripturae et quoque libri (n. 258-264): また、文書が、本もまた〔ある〕こと(258-264)


et quod Verbum (n. 259). また、みことば〔がある〕こと(259)


@1 1758 pro “1748” 注1 1748」の代わりに1758


この「ミス」は私にとって興味深いので、私がこの翻訳を出版することがあれば、この注をぜひ残しておきたい。(4) 1748は単なる書き間違いとは思えない、を参照。


 


(3) 訳文


70.  みことばが天界にあることは、今までよく知られなかった。また、教会が、天使と霊たちは世の人間と同様な人間であること、また彼らにすべての事柄で人間にあるのと同様のものがあること、ただ霊的なものである相違があり、また彼らのもとにあるそれらすべてのものは霊的な起源からのものであること、また世の人間は自然的であり、また彼らのもとのすべてのものは自然的な起源からのものであることを知らないかぎり、知ることもできない。このことが隠れているかぎり、みことばが天界にもあり、そこに天使たちにより読まれていること、天界の下にいる霊たちによって読まれていることもまた知ることができない。


しかし、このことが永遠に隠れていないように、私に、天使や霊たちと交わりの中にいること、彼らと話すこと、彼らのもとにあるものを見ること、またその後、私が見て聞いた多くのものを物語ることが与えられた。このことは著作『天界と地獄について』(1758年ロンドンで出版)の中でなされた。その著作から、天使と霊たちは人間であること、また世の人間のもとにあるすべてのものが豊富に彼らのもとにもあることを見ることができる。天使と霊たちが人間であることは、その著作の73-77番と435-456番に、世の人間のもとにあるのと同様のものが彼らのもとにあることは170-190番に、さらにまた、神礼拝があり、彼らのもとの神殿に説教があることは221-227番に、また、文書、それとまた本もあること258-264番に、みことばがあることは259番に見られる。 


 


(4) 1748は単なる書き間違いとは思えない


 スヴェーデンボリは自著の『天界と地獄』の出版年度を1748とちょうど10年違えている。普通は単純ミスとしてしまうかもしれない。しかし、この年はどんな年なのだろうか、との疑問がわく。


本書『聖書についての教え』は1763年、アムステルダム、著者75歳。この前の出版となった(その間は出版していない、海外での出版なので、ある程度まとめて出版するからである)ものが『天界と地獄』などであり、それは5年前の1758年、ロンドン、著者70歳である。


5年前のことであるから、まず間違えようがない。それでも書き間違いをしたのはその10年前に何かがあったのではないかと思う。1748年は何も出版していないで翌年の1949年から『天界の秘義』を出版し始めている。すなわち、この年は『天界の秘義』を執筆中である。その一方で霊界での体験をふんだんにし、記録している。『天界の秘義』のあちこちに散らばっている霊界の体験談をまとめたものが『天界と地獄』であることを思えば(それで同書に『天界の秘義』の参照個所がふんだんに付けられている)60歳頃の(霊界での)体験をふと思い出し、それを書いてしまったのではないかと思う。


すなわち、出版の年でなく、その中身を体験した時の年を書いてしまったのかもしれない。〔なぜこのようなことを思ったのか、人間は言い間違いをしたときは何らかの要因があるから〕


 


(1) 原文


71.  Quod Verbum in caelo attinet, hoc scriptum est stilo spirituali, qui prorsus differt a stilo naturali; stilus spiritualis consistit ex meris litteris, quarum unaquaevis involvit sensum, et sunt punctationes super litteris, quae exaltant sensum. Litterae apud angelos regni spiritualis sunt similes litteris typographicis in nostro mundo; et litterae apud angelos regni caelestis, quarum unaquaevis etiam involvit integrum sensum, sunt similes vetustis litteris Hebraicis, inflexae vario modo, cum signis supra et intra. [2] Quia talis est scriptura illorum, ideo non aliqua nomina personarum et locorum in illorum Verbo sunt, quae in nostro, sed pro nominibus sunt res, quas significant: sicut pro Mose Verbum Historicum, pro Elia Verbum Propheticum; pro Abrahamo, Isaco et Jacobo, Dominus quoad Divinum et Divinum Humanum; pro Aharone, sacerdotium, pro Davide regium, utrumque Domini; pro nominibus duodecim filiorum Jacobi, seu tribuum Israelis, varia caeli et ecclesiae; similia pro nominibus duodecim discipulorum Domini; pro Zione et Hierosolyma, ecclesia quoad Verbum et quoad doctrinam e Verbo; pro terra Canaane ipsa ecclesia; pro urbibus ibi cis et trans Jordanem, varia quae ecclesiae et ejus doctrinae sunt; similiter in reliquis. Simile est cum numeris; hi nec in Verbo, quod in caelo est, sunt; sed pro illis res, quibus numeri, qui in nostro Verbo sunt, correspondent. Ex his constare potest quod Verbum in caelo sit Verbum correspondens nostro Verbo, et sic quod unum sint; nam correspondentiae faciunt unum.


 


(2) 直訳〔ここは『真のキリスト教』241番に引用されている〕


Quod Verbum in caelo attinet, hoc scriptum est stilo spirituali, qui prorsus differt a stilo naturali; 天界の中のみことばについては☆、これは霊的な文体で書かれている、それは自然的な文体からまったく異なっている。


quodattinetで「~については、~に関しては」という意味です。


stilus spiritualis consistit ex meris litteris, quarum unaquaevis involvit sensum, et sunt punctationes super litteris, quae exaltant sensum. 霊的な文体は文字そのものから成り立っている、それらのそれぞれが意味を含む、また文字の上()に切っ先(しるし)がある、それが意味を高める(増す)


Litterae apud angelos regni spiritualis sunt similes litteris typographicis in nostro mundo; 霊的な王国の天使たちのもとの文字は私たちの世の中の印刷の文字と似ている。


et litterae apud angelos regni caelestis, quarum unaquaevis etiam involvit integrum sensum, sunt similes vetustis litteris Hebraicis, inflexae vario modo, cum signis supra et intra. また天的な王国の天使たちのもとの文字は、それらのそれぞれもまた完全な意味を含む、古代へブル文字と似ている、いろいろな方法で(ふうに)曲がって、上()や内部のしるしとともに。


[2] Quia talis est scriptura illorum, ideo non aliqua nomina personarum et locorum in illorum Verbo sunt, quae in nostro, sed pro nominibus sunt res, quas significant: [2] 彼らの文書はこのようであるので、それゆえ、彼らのみことばの中に人物や場所の何らかの名前はない、それらは私たちの〔みことばの〕中に〔ある〕、しかし、名前の代わりに事柄がある、それらを意味する。


sicut pro Mose Verbum Historicum, pro Elia Verbum Propheticum; モーセの代わりに歴史的なみことばがある、エリヤの代わりに預言のみことばがある。


pro Abrahamo, Isaco et Jacobo, Dominus quoad Divinum et Divinum Humanum; アブラハム、イサク、またヤコブの代わりに、神性と神的人間性に関する主が〔ある〕。


pro Aharone, sacerdotium, pro Davide regium, utrumque Domini; アロンの代わりに祭司職、ダビデの代わりに王権が、両方とも主の。


pro nominibus duodecim filiorum Jacobi, seu tribuum Israelis, varia caeli et ecclesiae; ヤコブの十二の息子たちの名前の代わりに、すなわち、イスラエルの部族、天界と教会のいろいろなもの。


similia pro nominibus duodecim discipulorum Domini; 同様のもの〔がある〕、主の十二の弟子たちの名前の代わりに。


pro Zione et Hierosolyma, ecclesia quoad Verbum et quoad doctrinam e Verbo; シオンとエルサレムの代わりに、みことばに関する、また、みことばからの教えに関する教会が。


pro terra Canaane ipsa ecclesia; カナンの地の代わりに教会そのものが。


pro urbibus ibi cis et trans Jordanem, varia quae ecclesiae et ejus doctrinae sunt; ヨルダン川のこちら側と超えた〔側〕そこに両方の代わりに、いろいろなものが、それらは教会のものとその教えのものである。


similiter in reliquis. 同様に、他のものに。


Simile est cum numeris; 同様である、数に。


hi nec in Verbo, quod in caelo est, sunt; これら〔数〕は、みことばの中にない、それは天界の中にある。


sed pro illis res, quibus numeri, qui in nostro Verbo sunt, correspondent. しかし、それらの事柄の代わりに、それら数のものに、それらは私たちのみことばの中にある、対応する〔ものがある〕。


Ex his constare potest quod Verbum in caelo sit Verbum correspondens nostro Verbo, et sic quod unum sint; これらから明らかにすることができる、天界の中のみことばは私たちのみことばに対応しているみことばであること、またこうして一つであること。


nam correspondentiae faciunt unum. なぜなら、対応は一つをつくるから。


 


(3) 訳文


71.  天界の中のみことばについては、これは自然的な文体からまったく異なっている霊的な文体で書かれている。霊的な文体は文字そのものから成り立ち、文字のそれぞれが意味を含み、また文字の上に切っ先があって、それが意味を増している。霊的な王国の天使たちのもとの文字は、私たちの世の印刷の文字と似ている。また天的な王国の天使たちのもとの文字は、文字のそれぞれもまた完全な意味を含み、古代へブル文字と似ていて、上や内部のしるしとともに、いろいろなふうに曲がっている。


[2] 彼らの文書はこのようであるので、それゆえ、彼らのみことばの中には私たちのみことばの中にある〔ような〕人物や場所の名前はなく、名前の代わりに、それらを意味する事柄がある。モーセの代わりに歴史的なみことばがあり、エリヤの代わりに預言のみことばがある。アブラハム、イサク、またヤコブの代わりに、神性と神的人間性に関する主があり、アロンの代わりに祭司職、ダビデの代わりに王権があり、両方とも主のものである。ヤコブの十二の息子たち、すなわち、イスラエルの部族の名前の代わりに、天界と教会のいろいろなものがあり、主の十二の弟子たちの名前の代わりに、同様のものがある。シオンとエルサレムの代わりに、みことばに関する、また、みことばからの教えに関する教会があり、カナンの地の代わりに教会そのものがある。ヨルダン川のこちら側と超えた側のそこの両方の代わりに、教会に属するものとその教えに属するいろいろなものがあり、他のものに同様である。


 数も同様である。数は、天界のみことばの中にない。しかし、それらの事柄の代わりに、私たちのみことばの中にある数に対応するものがある。


これらから、天界の中のみことばは私たちのみことばに対応しているみことばであること、しがたって一つであることを明らかにすることができる。なぜなら、対応は一つをつくるから。

原典講読『聖書』 72, 73, 74, 75

 

(1) 原文


72.  Hoc mirabile est, quod Verbum in caelis ita scriptum sit ut simplices illud simpliciter intelligant, ac ut sapientes sapienter; sunt enim plures punctationes et signationes super litteris, quae, ut dictum est, exaltant sensum; simplices ad illas non attendunt, nec illas norunt; at sapientes attendunt, quisque secundum suam sapientiam, usque ad summam. Exemplar Verbi ab angelis a Domino inspiratis scriptum, apud unamquamque societatem caeli majorem in sacrario ejus, repositum est, ne illud quoad aliquod, punctum alibi immutetur. Verbum nostrum quidem in eo simile est Verbo in caelo, quod simplices illud simpliciter intelligant, et sapientes sapienter; sed hoc fit alio modo.


 


(2) 直訳


Hoc mirabile est, quod Verbum in caelis ita scriptum sit ut simplices illud simpliciter intelligant, ac ut sapientes sapienter; このことは驚くべきことである、天界の中のみことばはこのように書かれていること、単純な者たちはそれを単純に理解するように、そして賢明な者たちは賢明に。


sunt enim plures punctationes et signationes super litteris, quae, ut dictum est, exaltant sensum; というのは多くの切っ先(しるし)や記号(符号)が文字の上()にあるから、言われたように、意味を高める(増す)


simplices ad illas non attendunt, nec illas norunt; 単純な者たちはそれらに注意しない、またそれらを知らない。


at sapientes attendunt, quisque secundum suam sapientiam, usque ad summam. しかし、賢明な者たちは注意する、それぞれが自分の知恵にしたがって、最高のもの〔知恵〕にまでも。


Exemplar Verbi ab angelis a Domino inspiratis scriptum, apud unamquamque societatem caeli majorem in sacrario ejus, repositum est, ne illud quoad aliquod, punctum alibi immutetur. みことばの原型(写し、冊)が、主から霊感を受けた天使により書かれた、天界の大きな社会のそれぞれにその聖具室の中に、しまわれている、それが、何らかのものに関して、点が他の個所で改悪されないように。


Verbum nostrum quidem in eo simile est Verbo in caelo, quod simplices illud simpliciter intelligant, et sapientes sapienter; 私たちのみことばは確かにそのことにおいて天界の中のみことばと似ている、単純な者たちはそれを単純に理解すること、また賢明な者たちは賢明に。


sed hoc fit alio modo. しかし、このことは異なって方法で行なわれる。


 


(3) 訳文


72.  天界の中のみことばが、単純な者たちはそれを単純に、そして賢明な者たちは賢明に理解するように書かれていることは驚くべきことである。というのは、多くのしるしや記号が文字の上部にあり、言われたように、意味を増するから。単純な者たちはそれらに注意しない、またそれらを知らない。しかし、賢明な者たちは、それぞれが自分の知恵にしたがって、最高の知恵にまでも注意する。主から霊感を受けた天使により書かれた、みことばの写しが、天界の大きなそれぞれの社会に、それが何らかの点に関して、他の所で改悪されないように、その聖具室の中に、しまわれている。私たちのみことばは、単純な者たちはそれを単純に、また賢明な者たちは賢明に理解することにおいて確かに天界の中のみことばと似ている。しかし、このことは異なって方法で行なわれる。


 


(1) 原文


73.  Quod omnis sapientia sit angelis per Verbum, hoc fatentur ipsi; nam quantum in Verbi intellectu sunt, tantum in luce sunt. Lux caeli est Divina sapientia, quae coram oculis eorum est lux. In sacrario in quo exemplar Verbi repositum est, est lux flammea et candida, excedens omnem gradum lucis quae extra illud in caelo est. Causa eadem est quae supra dicta, quod Dominus sit in Verbo.


 


(2) 直訳〔ここは『真のキリスト教』242番に引用されている〕


Quod omnis sapientia sit angelis per Verbum, hoc fatentur ipsi; すべての知恵が天使たちにみことばを通してあることは、このことを(天使)自身が認める。


nam quantum in Verbi intellectu sunt, tantum in luce sunt. なぜなら、どれだけみことばを理解しているか〔によって〕、それだけ光の中にいるから。


Lux caeli est Divina sapientia, quae coram oculis eorum est lux. 天界の光は神的な知恵である、それは彼らの目の前の光である。


In sacrario in quo exemplar Verbi repositum est, est lux flammea et candida, excedens omnem gradum lucis quae extra illud in caelo est. 聖具室の中に、その中にみことばの原型(写し、冊)がしまわれている、炎と白光りす(輝く)がある、すべての段階の光にまさっている、それはその外に、天界の中にある。


Causa eadem est quae supra dicta, quod Dominus sit in Verbo. 同じ理由である、それは上に言われた、主はみことばであられること。


 


(3) 訳文


73.  みことばを通してすべての知恵が天使たちにあることは、天使自身がこのことを認めている。なぜなら、どれだけみことばを理解しているかによって、それだけ光の中にいるから。天界の光は神的な知恵であり、それは彼らの目の前の光である。みことばの写しがしまわれている聖具室の中に、炎のような輝く光があり、それは天界の外にあるすべての段階の光にまさっている。その理由は前に言われたのと同じであり、主はみことばであられることである。


 


(1) 原文


74.  Sapientia angelorum caelestium excedit sapientiam angelorum spiritualium, paene sicut sapientia angelorum spiritualium excedit sapientiam hominum; et hoc ex causa, quia angeli caelestes in bono amoris a Domino sunt, et angeli spirituales in veris sapientiae a Domino sunt; et ubi bonum amoris est, ibi residet sapientia simul; at ubi vera sunt, ibi non residet plus sapientiae, quam quantum simul bonum amoris. Haec causa est, quod Verbum in regno caelesti aliter scriptum sit quam Verbum in regno spirituali; nam in Verbo regni caelestis sunt expressa bona amoris, et signa sunt affectiones; at in Verbo regni spiritualis sunt expressa vera sapientiae, et signa sunt perceptiones.


 


(2) 直訳


Sapientia angelorum caelestium excedit sapientiam angelorum spiritualium, paene sicut sapientia angelorum spiritualium excedit sapientiam hominum; 天的天使の知恵は霊的天使の知恵にまさる、ほとんど霊的な天使の知恵が人間の知恵にまさるように。


et hoc ex causa, quia angeli caelestes in bono amoris a Domino sunt, et angeli spirituales in veris sapientiae a Domino sunt; またこのことは理由から、天的な天使たちは主からの愛の善の中にいるので、また霊的な天使たちは主からの知恵の真理の中にいる。


et ubi bonum amoris est, ibi residet sapientia simul; また愛の善がある場所に、そこに同時に知恵が住む。


at ubi vera sunt, ibi non residet plus sapientiae, quam quantum simul bonum amoris. しかし、知恵がある場所に、そこに多くの知恵は住まない、同時に愛の善〔がある〕その程度よりも。


Haec causa est, quod Verbum in regno caelesti aliter scriptum sit quam Verbum in regno spirituali; これらが理由である、天的な王国の中のみことばが異なって書かれている、霊的な王国の中のみことばよりも(~と比べて)


nam in Verbo regni caelestis sunt expressa bona amoris, et signa sunt affectiones; なぜなら、天的な王国のみことばの中に愛の善の表(語句)ある、また記号は情愛であるから。


at in Verbo regni spiritualis sunt expressa vera sapientiae, et signa sunt perceptiones. しかし、霊的な王国のみことばの中に知恵の真理の表(語句)ある、また記号は知覚である。


 


(3) 訳文


74. ほとんど霊的な天使の知恵が人間の知恵にまさるようにも、天的天使の知恵は霊的天使の知恵にまさっている。このことの理由は、天的な天使たちは主からの愛の善の中にいて、霊的な天使たちは主からの知恵の真理の中にいるからである。また愛の善があるところに、そこに同時に知恵が住むが、しかし、知恵があるところに、そこに同時に愛の善があるよりも多くの知恵は住まないからである。これらが、霊的な王国の中のみことばと比べて、天的な王国の中のみことばが異なって書かれている理由である。なぜなら、天的な王国のみことばの中に愛の善の表現があり、また記号は情愛であるが、しかし、霊的な王国のみことばの中に知恵の真理の表現があり、また記号は知覚であるからである。


 


(1) 原文


75.  Ex his concludi potest, qualis sapientia in Verbo, quod in mundo est, recondita latet; in hoc enim latet omnis sapientia angelica, quae ineffabilis est, est enim continens ejus; et in illam venit homo post mortem, qui a Domino per Verbum angelus fit.


 


(2) 直訳


Ex his concludi potest, qualis sapientia in Verbo, quod in mundo est, recondita latet;  これらから結論されることができる、みことばの中にどんな知恵が、それは世の中にある、しまわれて隠されているか。


in hoc enim latet omnis sapientia angelica, quae ineffabilis est, est enim continens ejus; というのは、この中にすべての天使の知恵が隠されているから、それは言語に絶するものである、というのはその容器であるから。


et in illam venit homo post mortem, qui a Domino per Verbum angelus fit. またその〔知恵の〕中に人間は、死後、やって来るから、その者は主によりみことばを通して天使になる。


 


(3) 訳文


75.  これらから、みことばの中にどんな知恵が、それは世の中にある、しまわれて隠されているか結論されることができる。というのは、この中に言語に絶するものであるすべての天使の知恵が隠されているから、それというのもその容器であるから、また、主によりみことばを通して天使になる間は、死後、その知恵の中にやって来るからである。

原典講読『聖書』 76, 77

 

QUOD ECCLESIA SIT EX VERBO,


ET QUOD TALIS SIT QUALIS EI EST INTELLECTUS VERBI.


教会はみことばからであること、


また〔教会は〕そのようであること


それ〔教会☆〕にみことばの理解がどのようであるか〔によって〕


 


本文の文末からはこのisが「教会に属する者」とわかりますが、これでもよいでしょう。


(1) 原文


76.  Quod ecclesia sit ex Verbo, hoc non venit in dubium; nam Verbum est ipsum Divinum Verum (n. 1-4): ex Verbo est doctrina ecclesiae (n. 50-61): et per Verbum est conjunctio cum Domino (n. 62-69). Sed quod intellectus Verbi faciat ecclesiam, hoc in dubium venire potest, quoniam sunt qui credunt quod ab ecclesia sint quia Verbum habent, id legunt vel a praedicatore audiunt, et aliquid ex sensu litterae ejus sciunt: sed quomodo hoc et illud in Verbo intelligendum est, non sciunt, et quidam non tanti aestimant. Quare hic confirmabitur quod non Verbum faciat ecclesiam, sed intellectus ejus et quod ecclesia talis sit, qualis est intellectus Verbi apud illos qui in ecclesia sunt. Hoc confirmatur ex his.


 


(2) 直訳〔ここは『真のキリスト教』243番に引用されている〕


Quod ecclesia sit ex Verbo, hoc non venit in dubium;  教会はみことばからであること、このことは疑いの中にやって来ない。


nam Verbum est ipsum Divinum Verum (n. 1-4): なぜなら、みことばは神的な真理そのものであるから(1-4)


ex Verbo est doctrina ecclesiae (n. 50-61): みことばから教会の教えがある〔から〕(50-61)


et per Verbum est conjunctio cum Domino (n. 62-69). またみことばによって主との結合がある〔から〕(62-69)


Sed quod intellectus Verbi faciat ecclesiam, hoc in dubium venire potest, quoniam sunt qui credunt quod ab ecclesia sint quia Verbum habent, id legunt vel a praedicatore audiunt, et aliquid ex sensu litterae ejus sciunt: しかし、みことばの理解が教会をつくることは、このことは疑いの中にやって来ることができる、信じている者がいるので、みことばを持っている、それを読むあるいは説教者から聞く、またその文字通りの意味から何らかのものを知っているので、教会(から)の者であることを。


sed quomodo hoc et illud in Verbo intelligendum est, non sciunt, et quidam non tanti aestimant. しかし、どのようにみことばの中のこれやそれを理解しなければならないか、知らない、またある者はそれほど評価しない。


Quare hic confirmabitur quod non Verbum faciat ecclesiam, sed intellectus ejus et quod ecclesia talis sit, qualis est intellectus Verbi apud illos qui in ecclesia sunt. それゆえ、このことが確信(確認)される(未来)、みことばが教会をつくらないこと、しかし、その理解が〔つくる〕、また教会はそのようである☆こと、教会の中にいる者、彼らのもとで、みことばの理解がどのようである☆か〔によって〕。


スヴェーデンボリが多用するqualis, talisの相関文です。柳瀬訳は「左右される」としていますが、「左右する」は「思いのままにする」という意味なので、ずいぶんニュアンスが変わってしまします。


Hoc confirmatur ex his. このことはこれらから確信(確認)される。


 


(3) 訳文


76.  教会はみことばからであること、このことに疑いは起こらない。なぜなら、みことばは神的な真理そのものであり(1-4)、みことばから教会の教えがあり(50-61)、みことばによって主との結合があるからである(62-69)。しかし、みことばの理解が教会をつくること、このことは疑いが起こりえる。みことばを持っている、それを読むかあるいは説教者から聞く、またその文字通りの意味から何らかのものを知っているので、教会の者であることを信じている者がいるからである。しかし、みことばの中のあれこれをどのように理解しなければならないか知らない、またある者はそれほど評価しない。それゆえ、みことばが教会をつくらないで、その理解がつくること、また、教会の中にいる者たのもとで、みことばの理解がどのようであるかによって、教会もそのようであることが確信されなければならない。このことは次のことから確信される。


 


(1) 原文


77.  Verbum est Verbum secundum intellectum ejus apud hominem, hoc est, sicut intelligitur. Si non intelligitur, Verbum quidem vocatur Verbum, sed apud hominem non est. Verbum est veritas secundum intellectum ejus, nam potest Verbum non veritas esse, potest enim falsificari. Verbum est spiritus et vita secundum intellectum ejus, nam littera absque intellectu ejus est mortua. Quoniam homini est veritas et vita secundum intellectum Verbi, est quoque ei fides et amor secundum illum; nam veritas est fidei, et amor est vitae. Nunc quia per fidem et amorem, et secundum illa, est ecclesia, sequitur quod per intellectum Verbi, et secundum illum, ecclesia sit ecclesia; ecclesia nobilis si in genuinis veris est, ignobilis si non in genuinis veris, et destructa si in falsificatis veris.


 


(2) 直訳


Verbum est Verbum secundum intellectum ejus apud hominem, hoc est, sicut intelligitur. みことばは人間のもとでその理解にしたがって、すなわち、理解される〔がままに、その〕ように、みことばである。


Si non intelligitur, Verbum quidem vocatur Verbum, sed apud hominem non est. もし理解されないなら、みことばは確かにみことばと呼ばれる、しかし、人間のもとで〔みことばは〕ない。


Verbum est veritas secundum intellectum ejus, nam potest Verbum non veritas esse, potest enim falsificari. みことばはその理解にしたがって真理である、なぜなら、みことばは真理でないことができるから、というのは虚偽化されることができるから。


Verbum est spiritus et vita secundum intellectum ejus, nam littera absque intellectu ejus est mortua. みことばはその理解にしたがって霊といのちである、なぜなら、その理解なしの文字は死んでいるから。


Quoniam homini est veritas et vita secundum intellectum Verbi, est quoque ei fides et amor secundum illum; 人間に、みことばの理解にしたがって真理といのち(生活)があるので、それにしたがって彼に信仰と愛がある。


nam veritas est fidei, et amor est vitae. なぜなら、真理は信仰のものであり、また愛はいのち(生活)のものであるから。


Nunc quia per fidem et amorem, et secundum illa, est ecclesia, sequitur quod per intellectum Verbi, et secundum illum, ecclesia sit ecclesia; そこで、信仰と愛によって、またそれらにしたがって、教会があるので、いえる、みことばの理解によって、またそれにしたがって、教会は教会であること。


ecclesia nobilis si in genuinis veris est, ignobilis si non in genuinis veris, et destructa si in falsificatis veris. 教会は高貴〔である〕、もし純粋な真理の中にあるなら、下劣(卑しい)〔である〕、もし純粋な真理の中にないなら、また破壊された〔教会である〕、もし真理の虚偽化された(偽られた)ものの中にあるなら。


 


(3) 訳文


77.  みことばは人間のもとでその理解にしたがって、すなわち、理解されるように、みことばである。みことばは人間のもとでその理解にしたがって、すなわち、理解されるがままの、そのような、みことばとなっている。もし理解されないなら、みことばは確かにみことばと呼ばれるが、しかし、人間のもとに、みことばはない。みことばはその理解にしたがって真理である、なぜなら、みことばは虚偽化されることができ、真理でないことができるから。みことばはその理解にしたがって霊といのちである、なぜなら、その理解なしの文字は死んでいるから。人間に、みことばの理解にしたがって真理といのち(生活)があるので、それにしたがって彼に信仰と愛がある。なぜなら、真理は信仰のものであり、また愛はいのち(生活)のものであるから。そこで、信仰と愛によって、またそれらにしたがって、教会があるので、みことばの理解によって、またそれにしたがって、教会は教会であることがいえる。教会は純粋な真理の中にあるなら高貴であり、純粋な真理の中にないなら卑しい、また真理が虚偽化されているなら破壊されている。