原典講読『聖書』 51(その1~5)その2

 

(3) 訳文


51. (i.)「みことばは教えなしに理解されないこと」は、みことばは文字通りの意味の中で、霊的なものと天的なものが同時に存在し、そしてそれらのそれぞれの言葉が容器と支えであるようにとの目的のために、対応そのものから構成されるからである。それゆえ、文字通りの意味の中で、ある個所の中では、むき出しの真理はなく、真理の外観と呼ばれるものを着せられている。また多くの真理は、思考を目の前に見るようなものの上に高揚させない単純な者の理解力に適当なものとなっている。またあるものは矛盾のように見えるが、そのときそれでも、みことばの中に、それ自体の光の中で見られるとき、何も矛盾はない。また、預言書のある個所にもまた、前の引用されたそれらのように(15)場所と人物の名前が集められているだけで、それらから何らかの意味が導き出されることができない。そこで、みことばが文字通りの意味の中でこのようなものであるとき、教えがなくては理解されることができないことが明らかである。しかし、このことを例で説明しよう。[2] 言われている、


 


 エホバは悔いられること(出エジプト記32:12、ヨナ3:9、第42)


 また言われている、


 


 エホバは悔いられないこと(民数記23:19、サムエル記Ⅰ15:29)


 これらは教えがなくては調和しない。


 


 言われている、


 


 エホバは父の不法を息子たちの上に三、四代にわたって罰すること(民数記14:18)


 しかし、言われている、


 


 父が息子のために、息子も父のために死ぬことはなく、だれも自分の罪のうちに死ぬこと(申命記24:16)


 


 これらは一致しないのではなく、教えによって一致する。


 


[3] イエスは言われた、


 


 「求めよ、すると与えられる、探せよ、すると見つける、たたけ、すると開けられる。だれでも、求める者は受け、探す者は見つ、たたく者は開けられる」(マタイ7:7, 821:21, 22)


 


 教えがないなら、だれでも求めるものを受ける、と信じてしまうであろう。しかし、教えから、人間が求める何でも自分自身から受けないで、しかし、主から、これが与えられることが信じられる。というのは、このことを主はまた教えられるから、


 


 「もし、あなたがわたしの中にとどまり、またわたしのことばがあなたがたの中にとどまるなら、あなたがたが欲するものは何でも求めよ、あなたがたに行なわれる」(ヨハネ15:7)


 


[4] 主は言われた、


 


 「貧しい者は幸いである、神の国はあなたがたのものであるから」(ルカ6:20)


 


 教えがないなら、天界は貧しい者たちにのものであり、富んだ者たちものではない、と考えてしまう。しかし、教えからは、霊で貧しい者たちが意味されることが教えられる。なぜなら、主は言われたから、


 


 「霊で貧しい者たちは幸いである、天の王国は彼らのものであるから」(マタイ5:3)


 


[5] 主は言われた、


 


 「さばくな、さばかれないように。…あなたがたがさばくそのさばきで、あなたがたがさばかれる」(マタイ7:1, 2、ルカ6:37)


 


 このことは教えがないなら、悪について悪であることを言ってはならないために、したがって、悪を悪であるとさばいてはならないこと確認するために提示することができる。しかし、教えからさばくこと、しかし、正しくさばくことは許されている。というのは、主は言われたから、


 


 「正しいさばきを、さばけ」(ヨハネ7:24)

原典講読『聖書』 51(その6~9)

 

(1) 原文


[6] Jesus dicit,


 


“Nolite vocari doctor, quia unus est Doctor vester, Christus,…; nec vocetis patrem vestrum in terra, unus namque est Pater vester… in caelis. Nec vocemini magistri, unus enim est vester Magister, Christus” (Matth. xxiii. 8-10);


absque doctrina foret, quod non liceat vocare aliquem doctorem, patrem, et magistrum; sed ex doctrina scitur, quod liceat in naturali sensu, at non in spirituali. [7] Jesus dixit ad discipulos,


 


“Quando sedebit Filius hominis super throno gloriae suae, sedebitis etiam vos super duodecim thronis judicantes duodecim tribus Israelis” (Matth. xix, 28):


ex his verbis concludi potest quod etiam discipuli Domini judicaturi sint, cum tamen neminem judicare possunt; doctrina itaque revelabit hoc arcanum per hoc, quod solus Dominus, qui est omniscius et novit omnium corda, judicaturus sit, et judicare possit; et quod per “duodecim discipulos” Ipsius, intelligatur ecclesia quoad omnia vera et bona, quae ei sunt a Domino per Verbum: ex quo doctrina concludit, quod illa judicatura sint unumquemvis; secundum Domini verba apud Johannem (cap. iii. 17, 18; cap. xii. 47, 48). [8] Qui absque doctrina legit Verbum, non scit quomodo cohaerent illa, quae de gente Judaica et de Hierosolyma apud Prophetas dicuntur; quod ecclesia apud illam gentem, et sedes ejus in illa urbe, in aeternum mansura sit; ut in sequentibus:


“Visitabit Jehovah gregem suum, domum Jehudae, et ponet illos sicut gloriae… in bello; ex illo angularis, ex illo clavus; et ex illo arcus belli” (Sach. x. 3, 4, 6, 7).


“Ecce Ego venio, ut habitem in medio tui; et Jehovah hereditatem… faciet Jehudam,… et eliget rursus Hierosolymam” (Sach. ii. 14-16).


“Fiet in die illa, montes stillabunt mustum, et colles fluent lacte;… et Jehudah in aeternum erit, et Hierosolyma in generationem et generationem” (Joel. iv. (B.A. iii.) 18-20).


“Ecce dies venientes,… quibus seminabo domum Israelis et domum Jehudae semine hominis…; …et quibus pangam tum domo Israelis et cum domo Jehudae foedus novum. …Et hoc foedus; …dabo legem meam in medio eorum, et super cor eorum scribam illam, et ero illis in Deum, et illi erunt Mihi in populum” (Jerem. xxxi. 27, 31, 33).


“In die illo apprehendent decem viri ex omnibus linguis gentium, alam viri Judaei, dicentes, Ibimus vobiscum, quia audivimus Deum vobiscum” (Sach. viii. 22, 23).


Similiter alibi (ut Esai. xliv. 24, 26; cap. xlix. 22, 23; cap. lxv, 9; cap. lxvi. 20, 22: Jerem. iii. 18; cap. xxiii. 5; cap. l. 19, 20: Nahum ii. 1 (B.A. i. 15): Malach. iii. 4).


 


In quibus locis agitur de adventu Domini, et quod hoc tunc futurum sit. [9] Contrarium autem in pluribus aliis locis dicitur, ex quibus hic modo adducetur,


 


“Occultabo facies meas ab illis; videbo quid posteritas illorum, generatio enim perversionum illi, filii in quibus fidelitas non. …Dixerim, in extremos angulos ejiciam illos, cessare faciam ab homine memoriam illorum;… nam gens deperdita {6}consiliis illi, nec in illis intelligentia. …De vite Sodomae vitis eorum et de agris Gomorrhae; uvae ejus uvae fellis; botri amaritudinum illis; venenum draconum vinum illorum, et fel aspidum crudele. {7}Nonne illud absconditum apud Me, obsignatum in thesauris meis? Mihi vindicta et retributio” (Deutr. xxxii. 20-35):


haec de illa gente dicta sunt. Et similia alibi


 


(Ut Esai. iii. 1, 2, 8; cap. v. 3-6: Deutr. ix. 5, 6: Matth, xii. 39; cap. xxiii. 27, 28: Joh. viii. 44: et ubivis apud Jeremiam et Ezechielem).


 


Sed haec, quae apparent contrariantia, patebunt ut concordantia ex doctrina, quae docet quod per “Israelem” et per “Jehudam” in Verbo non intelligantur Israel et Jehudah, sed ecclesia in utroque sensu; in uno quod devastata sit, in altero quod a Domino instauranda. His similia sunt alia in Verbo; ex quibus manifeste patet, quod Verbum absque doctrina non intelligatur.


@6 consiliis pro “consilii” (vide A.C., n. 7051, 9320). @7 Nonne pro “Omne” (vide A.C., n. 7051, 9320).


 


(2) 直訳〔ここは[6][7]が『真のキリスト教』226番に引用されている〕


[6] Jesus dicit, [6] 主は言われた、


“Nolite vocari doctor, quia unus est Doctor vester, Christus,…; 「あなたがたは先生(ラビ)と呼ばれるな、あなたがたの先生はひとりであるから、キリスト……。


nec vocetis patrem vestrum in terra, unus namque est Pater vester… in caelis. また、あなたがたは地の中で、あなたがたの父を呼ばない〔未来〕、なぜなら、あなたがたの父はひとりであるから……天の中に。


Nec vocemini magistri, unus enim est vester Magister, Christus” (Matth. xxiii. 8-10); また、あなたがたは教師と呼ばれない〔未来〕、というのは、あなたがたの教師はひとりであるから、キリスト」(マタイ23:8-10)
absque doctrina foret, quod non liceat vocare aliquem doctorem, patrem, et magistrum;
 教えなしだった〔接続法未完了〕、だれかを先生、父、教師と呼ぶことは許されないこと。


sed ex doctrina scitur, quod liceat in naturali sensu, at non in spirituali. しかし、教えから知られる、自然的な意味の中で許されること、しかし、霊的な〔意味の〕中で〔許され〕ない。


[7] Jesus dixit ad discipulos, [7] イエスは弟子たちに言われた、


“Quando sedebit Filius hominis super throno gloriae suae, sedebitis etiam vos super duodecim thronis judicantes duodecim tribus Israelis” (Matth. xix, 28): 「人の子が自分の栄光の王座の上に座る時、あなたがたもまたイスラエルの十二部族をさばく十二の王座の上に座る」(マタイ19:28)
ex his verbis concludi potest quod etiam discipuli Domini judicaturi sint, cum tamen neminem judicare possunt;
 これらのことばから結論されることができる、主の弟子たちもまたさばくであろうこと、そのときそれでも、だれもさばくことはできない。


doctrina itaque revelabit hoc arcanum per hoc, quod solus Dominus, qui est omniscius et novit omnium corda, judicaturus sit, et judicare possit; そこで、教えはそのことによってこのアルカナを啓示する〔未来〕、主おひとりが、その者は全知である、またすべての心を知っている、さばくことになる、またさばくことができる。


et quod per “duodecim discipulos” Ipsius, intelligatur ecclesia quoad omnia vera et bona, quae ei sunt a Domino per Verbum: また、その方の「十二弟子」によって、すべての真理と善に関する教会が意味される、それらはそれ〔教会〕に主からみことばを通してある。


ex quo doctrina concludit, quod illa judicatura sint unumquemvis; そのことから教えは結論する、それがそれぞれの者をさばくこと。


secundum Domini verba apud Johannem (cap. iii. 17, 18; cap. xii. 47, 48). 「ヨハネ」のもとの主のことばにしたがって(317, 18、第1247, 48)


[8] Qui absque doctrina legit Verbum, non scit quomodo cohaerent illa, quae de gente Judaica et de Hierosolyma apud Prophetas dicuntur; [8] 教えなしに、みことばを読む者は、どのようにそれらが筋が(首尾一貫する)知らない、それらは預言者にユダヤ国民についてとエルサレムについて言われている。


quod ecclesia apud illam gentem, et sedes ejus in illa urbe, in aeternum mansura sit; その国民のもとの教会は、またその都の中のその場所()は、永遠に続くこと。


ut in sequentibus:- 例えば、続くものの中に―


“Visitabit Jehovah gregem suum, domum Jehudae, et ponet illos sicut gloriae… in bello; 「エホバはご自分の群れを訪れる、ユダの家を、またそれに〔馬の〕栄光のように置く…戦いの中の。


ex illo angularis, ex illo clavus; それから隅石が、それから釘(くい)が。


et ex illo arcus belli” (Sach. x. 3, 4, 6, 7). またそれから戦いの弓が〔出る〕」(ゼカリヤ10:3, 4, 6, 7)


“Ecce Ego venio, ut habitem in medio tui; 「見よ、わたしは来る、あなたの真ん中に住むために。


et Jehovah hereditatem… faciet Jehudam,… et eliget rursus Hierosolymam” (Sach. ii. 14-16). またエホバはユダを相続とする……またエルサレムを再び選ぶ」(ザカリヤ2:10, 12)


“Fiet in die illa, montes stillabunt mustum, et colles fluent lacte; 「その日になる、山々は新しいぶどう酒をしたたらせる、また丘々は乳を流す。


…et Jehudah in aeternum erit, et Hierosolyma in generationem et generationem” (Joel. iv. (B.A. iii.) 18-20). ……またエホバは永遠に存在する、またエルサレムは代々に」(ヨエル3:18-20)


“Ecce dies venientes,… quibus seminabo domum Israelis et domum Jehudae semine hominis…; 「見よ、〔その〕日が来て、……その日に、わたしはイスラエルの家とユダの家に人間の種を…蒔く。


…et quibus pangam tum domo Israelis et cum domo Jehudae foedus novum. ……またその日に、わたしはイスラエルの家とユダの家に新しい契約を結ぶ。


…Et hoc foedus; ……またこの契約は。


…dabo legem meam in medio eorum, et super cor eorum scribam illam, et ero illis in Deum, et illi erunt Mihi in populum” (Jerem. xxxi. 27, 31, 33). ……わたしはわたしの律法を彼らの真ん中に与える、また彼らの心の上にそれを書く、わたしは彼らに神となる、また彼らは私に民となる」(エレミヤ31:27, 31, 33)


“In die illo apprehendent decem viri ex omnibus linguis gentium, alam viri Judaei, dicentes, Ibimus vobiscum, quia audivimus Deum vobiscum” (Sach. viii. 22, 23). 「その日に、すべての言語の国民から十人の男がつかまえる、ユダヤ人の男のすそを、言って、私たちはあなたがたと行く、私たちは神があなたがたとともに〔おられると〕聞いたので」(ゼカリヤ8:23)


Similiter alibi (ut Esai. xliv. 24, 26; cap. xlix. 22, 23; cap. lxv, 9; cap. lxvi. 20, 22: Jerem. iii. 18; cap. xxiii. 5; cap. l. 19, 20: Nahum ii. 1 (B.A. i. 15): Malach. iii. 4). 同様に他の個所に(例えばイザヤ44:24, 26、第4922, 23、第659、第6620, 22。エレミヤ3:18、第235、第5019,20。ナホム1:15。マラキ3:4)


In quibus locis agitur de adventu Domini, et quod hoc tunc futurum sit. それらの個所の中で主の来臨について扱われている、またこのことはその時生じること。


[9] Contrarium autem in pluribus aliis locis dicitur, ex quibus hic modo adducetur, [9] しかしながら、反対のことが多くの他の個所の中に言われている、それらからこれだけが提示される、


“Occultabo facies meas ab illis; 「わたしは、わたしの顔を彼らから隠す。


videbo quid posteritas illorum, generatio enim perversionum illi, filii in quibus fidelitas non. わたしは、彼らのその後が何か見る、というのは彼らはゆがんだ世代、子孫、その中に忠実はないから。


…Dixerim, in extremos angulos ejiciam illos, cessare faciam ab homine memoriam illorum; ……わたしは言った、わたしは最外部の隅に彼らを投げ出す、人間から彼らの記憶を終わりにすることをする。


… nam gens deperdita {6}consiliis illi, nec in illis intelligentia. ……なぜなら、彼らは思慮に失った国民〔である〕から、また彼らに知性がない。


…De vite Sodomae vitis eorum et de agris Gomorrhae; ……彼らのぶどうの木はソドムのぶどうの木から、またゴモラアの畑から。


uvae ejus uvae fellis; そのぶどうは胆汁のぶどう。


botri amaritudinum illis; ぶどうの房は彼らに苦い。


venenum draconum vinum illorum, et fel aspidum crudele. 彼らのぶどう酒は竜の毒、またコブラの胆汁、残酷な。


{7}Nonne illud absconditum apud Me, obsignatum in thesauris meis? それはわたしのもとに隠されていないか、わたしの宝庫に封印されて〔いないか〕?


Mihi vindicta et retributio” (Deutr. xxxii. 20-35): わたしに復讐と報い〔がある〕」(申命記32:20-35)
haec de illa gente dicta sunt.
 これらはその国民について言われている。


Et similia alibi また同様、他の個所に


(Ut Esai. iii. 1, 2, 8; cap. v. 3-6: Deutr. ix. 5, 6: Matth, xii. 39; cap. xxiii. 27, 28: Joh. viii. 44: et ubivis apud Jeremiam et Ezechielem). (例えばイザヤ3:1, 2, 8、第53, 6。申命記9:5, 6。マタイ12:39、第2327, 28。ヨハネ8:44。またエレミヤ書とエゼキエル書のどこでも)


Sed haec, quae apparent contrariantia, patebunt ut concordantia ex doctrina, quae docet quod per “Israelem” et per “Jehudam” in Verbo non intelligantur Israel et Jehudah, sed ecclesia in utroque sensu; しかし、これらは、それらは対立するもの(矛盾)☆に見える、教えから調和(一致)が明らかとなる、それは教える、みことばの中の「イスラエル」によって、また「ユダヤ」によってイスラエルとユダヤが意味されない、しかし、両方の意味の中の教会が〔意味される〕。


contrariantiaはチャドウィックのレキシコンにありませんが、この意味でよいと思います。


in uno quod devastata sit, in altero quod a Domino instauranda. 一つの〔意味の〕中で、〔教会が〕荒廃されたこと、もう一つの〔意味の〕中で、主により設立されること。


His similia sunt alia in Verbo; これらと同様のものがある、みことばの中に他のものが。


ex quibus manifeste patet, quod Verbum absque doctrina non intelligatur. それらから明らかに(極めて)明らかである、みことばは教えなしに理解されないこと。

原典講読『聖書』 51(その6~9)その2

 

@6 consiliis pro “consilii” (vide A.C., n. 7051, 9320).  6 consillii」の代わりにconsillis(『秘義』7051, 9320番を見よ)


@7 Nonne pro “Omne” (vide A.C., n. 7051, 9320).  7 Omne」の代わりにNonne(『秘義』7051, 9320番を見よ)


 


(3) 訳文


51.  [6] 主は言われた、


 


 「あなたがたは先生と呼ばれてはならない、あなたがたの先生はひとり、キリストであるから……。


あなたがたは地上で、あなたがたの父を呼んでもならない、なぜなら、あなたがたの父は天にひとりおられるから……。あなたがたは教師と呼ばれもならない、あなたがたの教師はひとり、キリストであるから」(マタイ23:8-10)


 教えがないなら、だれかを先生、父、教師と呼ぶことは許されないことになってしまう。しかし、教えからは、自然的な意味では許され、しかし、霊的な意味では許されないことが知られる。


[7] イエスは弟子たちに言われた、


 


 「人の子が自分の栄光の王座の上に座る時、あなたがたもまた十二の王座の上に座って、イスラエルの十二部族をさばく」(マタイ19:28)


 


 これらのことばから、主の弟子たちもまたさばくであろう、と結論することができるが、そのときそれでも、だれもさばくことはできない。そこで、教えにより、全知であられ、すべての心を知られる主おひとりが、さばくことになり、またさばくことがおできになるというアルカナを、そのことによって啓示されなければならない。また、その方の「十二弟子」によって、すべての真理と善に関する教会が意味され、それらの真理と善は教会に主からみことばを通してある。そのことから、教えにより、「ヨハネ」のもとの主のことばにしたがって(317, 18、第1247, 48)それがそれぞれの者をさばくことが結論される。


[8] 教えなしに、みことばを読む者は、ユダヤ国民についてとエルサレムについて預言書に、その国民のもとの教会は、またその都の中のその場所は、永遠に続く、と言われていることが、どのように首尾一貫するのか知らない。例えば、次のものの中に―


 


 「エホバはご自分の群れを、ユダの家を訪れ、またそれを戦いの中の栄光のようにされる。それから隅石が、それから釘が、またそれから戦いの弓が出る」(ゼカリヤ10:3, 4, 6, 7)


 「見よ、わたしは、あなたの真ん中に住むために来る。エホバはユダを相続とする……エルサレムを再び選ぶ」(ザカリヤ2:10, 12)


 「その日に、山々は新しいぶどう酒をしたたらせる、また丘々は乳を流す。……またエホバは永遠に、またエルサレムは代々に存在する」(ヨエル3:18-20)


 「見よ、その日が来て、……その日に、わたしはイスラエルの家とユダの家に人間の種を蒔く。……その日に、わたしはイスラエルの家とユダの家に新しい契約を結ぶ。……またこの契約は……わたしはわたしの律法を彼らの真ん中に与え、彼らの心の上にそれを書く。わたしは彼らの神となり、彼らは私の民となる」(エレミヤ31:27, 31, 33)


 「その日に、すべての言語の国民から十人の男が、ユダヤ人の男のすそをつかまえ、私たちは神があなたがたとともにおられると聞いたので私たちはあなたがたと行く、と言う」(ゼカリヤ8:23)


 他の個所も同様である(例えばイザヤ44:24, 26、第4922, 23、第659、第6620, 22。エレミヤ3:18、第235、第5019,20。ナホム1:15。マラキ3:4)


 


 それらの個所で、主の来臨について、またその時にこのことが生じることが扱われている。


[9] しかしながら、反対のことが多くの他の個所で言われており、それらから次のものだけを提示する、


 


「わたしは、わたしの顔を彼らから隠す。わたしは、彼らのその後がどうなるか見る、彼らはゆがんだ世代であり、忠実さのない子孫であるから。……わたしは言った、わたしは最外部の隅に彼らを投げ出し、人間から彼らの記憶を終わりにする。……なぜなら、彼らは思慮に失った国民であり、彼らに知性がないから。……彼らのぶどうの木は、ソドムのぶどうの木から、ゴモラアの畑からである。そのぶどうは胆汁のぶどう。ぶどうの房は彼らに苦い。彼らのぶどう酒は竜の毒、残酷なコブラの胆汁。それはわたしのもとに隠され、わたしの宝庫に封印されていないか? わたしには復讐と報いがある」(申命記32:20-35)


これらはその国民について言われている。他の個所も同様である(例えばイザヤ3:1, 2, 8、第53, 6。申命記9:5, 6。マタイ12:39、第2327, 28。ヨハネ8:44。またエレミヤ書とエゼキエル書のどこでも)


 


 しかし、対立するものに見えるこれらは、教えから調和が明らかとなる。それは、みことばの中の「イスラエル」と「ユダヤ」によって、イスラエルとユダヤが意味されないで、両方の意味での教会が意味されることを教えている。一つの意味は、教会が荒廃されたこと、もう一つの意味は、主により教会が設立されることである。


みことばの中には他にもこれらと同様のものがあり、それらから、みことばは教えなしに理解されないことが極めて明らかである。

原典講読『聖書』 52, 53

 

(1) 原文


52.  Ex his constare potest quod qui Verbum absque doctrina legunt, aut qui non ex Verbo sibi doctrinam comparant, sint in obscuro de omni veritate; et quod mens eorum sit vaga et incerta, prona in errores, et quoque facilis ad haereses, quas etiam amplectuntur, si favor aut auctoritas aspirat, et fama non periclitatur: est enim Verbum illis sicut candelabrum absque lumine, ac vident in umbra tanquam multa, et tamen vident vix aliquid, nam sola doctrina est lucerna. Vidi tales exploratos ab angelis, ac inventos quod confirmare possent ex Verbo quodcunque volunt, et quod confirment quae sunt amoris sui, et amoris illorum quibus favent; et vidi illos nudatos vestibus, signum quod essent absque veris: vestes ibi sunt vera.


 


(2) 直訳〔ここは『真のキリスト教』228番に引用されている〕


Ex his constare potest quod qui Verbum absque doctrina legunt, aut qui non ex Verbo sibi doctrinam comparant, sint in obscuro de omni veritate; これらから明らかにすることができる、みことばを教えなしに読む者は、または、みことばから自分自身に教えを得ない者は、すべての真理について暗さ(あいまいさ、不明瞭)中にいること。


et quod mens eorum sit vaga et incerta, prona in errores, et quoque facilis ad haereses, quas etiam amplectuntur, si favor aut auctoritas aspirat, et fama non periclitatur: また彼らの心は定まらない、また不確かである、間違え(の中に)すい、また容易に異端へもまた、それらもまた抱く、もし、好意または権威が求めるなら、また名声が危険にさらされないなら。


est enim Verbum illis sicut candelabrum absque lumine, ac vident in umbra tanquam multa, et tamen vident vix, nam sola doctrina est lucerna. というのは、みことばは彼らに光なしの蜀台のようであるから、そして、陰の中にいわば多くのものを見る、またそれでもほとんど何も見ない、なぜなら、教えだけが光であるから。


Vidi tales exploratos ab angelis, ac inventos quod confirmare possent ex Verbo quodcunque volunt, et quod confirment quae sunt amoris sui, et amoris illorum quibus favent; 私は天使により調べられたこのような者たちを見た、また見つけられた、みことばから欲するどんなものでも確信することができること、また自分の愛に属するものを確信すること、また彼らの愛に属する〔ものを〕、その者らに好意を持つ。


et vidi illos nudatos vestibus, signum quod essent absque veris: また、私は衣服で脱がされた彼らを見た、しるし〔である〕真理なしであったこと。


vestes ibi sunt vera. 衣服はそこに真理である。


 


(3) 訳文


52.  これらから、みことばを教えなしに読む者は、または、みことばから自分自身に教えを得ない者は、すべての真理について暗さ中にいること、また彼らの心は定まらず、不確かであり、間違えすく、容易に異端へ傾き、もし、好意または権威が求めるなら、また名声が危険にさらされないなら、それらもまた抱くことを明らかにすることができる。みことばは彼らに光なしの蜀台のようであり、陰の中にいわば多くのものを見るが、それでもほとんど何も見ないから、なぜなら、教えだけが光であるからである。私は天使により調べられたこのような者たちを見た。彼らは、みことばから欲するどんなものでも確信することができること、また自分の愛に属するものを、自分たちに好意を持つ者らの愛に属するものを確信することがわかった。私は衣服を脱がされた者たちを見た、それは、真理のない、しるしであった。衣服はそこの真理である。


 


(1) 原文


53.  (ii.) Quod Doctrina ex sensu litterae Verbi haurienda sit, et confirmanda, est quia Dominus ibi et non alibi apud hominem, praesens est, ac illustrat et docet illum vera ecclesiae; et Dominus nusquam operatur aliquid nisi in pleno, et Verbum in sensu litterae est in suo pleno, ut supra ostensum est: inde est quod doctrina ex sensu litterae haurienda sit.


 


(2) 直訳〔ここは『真のキリスト教』229番に引用されている〕


(ii.) Quod Doctrina ex sensu litterae Verbi haurienda sit, et confirmanda, est quia Dominus ibi et non alibi apud hominem, praesens est, ac illustrat et docet illum vera ecclesiae; (ii) 「教えは、みことばの文字通りの意味から汲み取られ、確信されなければならないこと」は、主はそこに、また他の所でなく、人間のもとに、現在されるからである、そして彼に教会の真理を照らし、教える。


et Dominus nusquam operatur aliquid nisi in pleno, et Verbum in sensu litterae est in suo pleno, ut supra ostensum est: また主は決して何も働きかけない、満ちた(十分な、完全な)ものの中でないなら、また、みことばは文字通りの意味の中で満ちて(十分に発達して、完全に)る、上に示されたように。


inde est quod doctrina ex sensu litterae haurienda sit. ここからである、教えは、文字通りの意味から汲み取られなければならないこと。


 


(3) 訳文


53.  (ii) 「教えは、みことばの文字通りの意味から汲み取られ、確信されなければならないこと」は、主は他でもなく文字通りの意味の中で、人間のもとに現在され、人間に教会の真理を照らし、教えられるからである。主は満ちたものの中でないなら決して何も働きかけられない、そして前に示されたように、みことばは文字通りの意味の中で満ちてる。ここから、教えは文字通りの意味から汲み取られなければならない。

原典講読『聖書』 54, 55

 

(1) 原文


54.  Quod Verbum per doctrinam non modo intelligatur, sed etiam quasi luceat, est quia Verbum absque doctrina non intelligitur, et est sicut candelabrum absque lumine, ut supra ostensum est; ideo Verbum per doctrinam intelligitur et est sicut candelabrum cum accenso lumine. Homo tunc videt plura quam prius viderat, et quoque intelligit illa quae non prius intellexerat; obscura et discordantia vel non videt et praeterit, vel videt et explicat ut cum doctrina concordent. Quod Verbum ex doctrina videatur, et quoque secundum illam explicetur, testatur experientia in Christiano Orbe. Omnes Reformati enim vident Verbum ex sua doctrina, et Verbum secundum illam explicant; similiter Pontificii ex sua et secundum illam; immo Judaei ex sua et secundum illam; consequenter falsa ex doctrina falsa, et vera ex doctrina vera. Inde patet, quod doctrina vera sit instar lucernae in tenebris, ac instar indicis in viis. At doctrina non modo ex sensu litterae Verbi haurienda est, sed etiam per illum confirmanda: nam si non per illum confirmatur, apparet verum doctrinae sicut modo intelligentia hominis foret in illa, et non Divina Sapientia Domini et sic foret doctrina sicut domus in aere, et non super terra, ita non fundata.


 


(2) 直訳


Quod Verbum per doctrinam non modo intelligatur, sed etiam quasi luceat, est quia Verbum absque doctrina non intelligitur, et est sicut candelabrum absque lumine, ut supra ostensum est; みことばは教えによって理解されるだけでなく、しかしまた、いわば輝くことは、みことばは教えなしに理解されないから、また、光なしの蜀台のようである、上に示されたように。


ideo Verbum per doctrinam intelligitur et est sicut candelabrum cum accenso lumine. それゆえ、みことばは教えによって理解され、また光がともされたときの蜀台のようである。


Homo tunc videt plura quam prius viderat, et quoque intelligit illa quae non prius intellexerat; その時、人間は前に見たものよりも多くのものを見る、またそれらを理解もする、前に理解しなかったもの。


obscura et discordantia vel non videt et praeterit, vel videt et explicat ut cum doctrina concordent. 暗いものや不一致はあるいは見ない、また見過ごす、あるいは見る、また教えと一致するように解釈する。


Quod Verbum ex doctrina videatur, et quoque secundum illam explicetur, testatur experientia in Christiano Orbe. みことばは教えから見られること、またそれから解釈もされる、キリスト教世界の中の経験から証言される。


Omnes Reformati enim vident Verbum ex sua doctrina, et Verbum secundum illam explicant; というのは、改革派教会の者たちは、みことばを自分たちの教えから見る、またみことばをそれにしたがって解釈するから。


similiter Pontificii ex sua et secundum illam; 同様に、ローマカトリック教会の者たちは、自分たちのものから、それにしたがって。


immo Judaei ex sua et secundum illam; それどころか、ユダヤ人たちは、自分たちのものから、それにしたがって。


consequenter falsa ex doctrina falsa, et vera ex doctrina vera. したがって、虚偽は虚偽の教えから、また真理は真理の教えから。


Inde patet, quod doctrina vera sit instar lucernae in tenebris, ac instar indicis in viis. ここから明らかである、真理の教えは暗やみの中のランプのようであること、そして道の中の標識のような。


At doctrina non modo ex sensu litterae Verbi haurienda est, sed etiam per illum confirmanda: しかし、教えはみことばの文字通りの意味から汲み取らなくてはならないだけでなく、しかしまたそれによって確信(確認)されなければならない。


nam si non per illum confirmatur, apparet verum doctrinae sicut modo intelligentia hominis foret in illa, et non Divina Sapientia Domini et sic foret doctrina sicut domus in aere, et non super terra, ita non fundata. なぜなら、もしそれによって確信(確認)されないなら、教えの真理は、人間の知性だけがその中にあるように見えるから、また主の神的な知恵はない、またこうして教えは空気の中の家のようになる、また地の上にない、したがって基礎がない。


 


(3) 訳文


54.  みことばは教えによって理解されるだけでなく、いわば輝くことは、前に示されたように、みことばは教えなしに理解されず、光なしの蜀台のようであるからである。それゆえ、みことばは教えによって理解され、〔そのとき〕光がともされたときの蜀台のようである。その時、人間は前に見たものよりも多くのものを見るし、前に理解しなかったものも理解する。暗いものや不一致なものは、見ないか見過ごし、あるいは見ても、教えと一致するように解釈する。みことばは教えから見られ、また教えから解釈もされることは、キリスト教世界の中の経験から証明される。改革派の者たちは、みことばを自分たちの教えから見て、みことばを教えにしたがって解釈するからである。同様に、ローマカトリックの者たちも、自分たちの教えから見て、それにしたがっているし、それどころか、ユダヤ人たちも、自分たちの教えから見て、それにしたがっている。したがって、虚偽の教えからは虚偽が、真理の教えからは真理がある。ここから、真理の教えは、暗やみの中のランプ、また道の標識のようなものであることが明らかである。しかし、教えは、みことばの文字通りの意味から汲み取らなくてはならないだけでなく、それによって確認されなければならない。なぜなら、もし教えによって確認されないなら、その教えの真理は、人間の知性だけがその中にあり、主の神的な知恵はないように見え、こうしてその教えは、空中にあって、地上にない、したがって基礎のない家のようになるからである。


 


(1) 原文


55.  Doctrina genuini veri ex sensu litterali Verbi etiam plene potest hauriri; nam Verbum in illo sensu est tanquam homo vestitus, cui facies est nuda, et quoque manus sunt nudae. Omnia quae ad vitam hominis ita quae ad salutem ejus pertinent, sunt ibi nuda, reliqua autem vestita; et in multis locis, ubi vestita sunt, transparent, sicut facies per tenue sericum. Etiam vera Verbi, sicut multiplicantur ex amore illorum, et sicut per hunc ordinantur, ita clarius et clarius per vestes pellucent et apparent. Sed hoc quoque per doctrinam.


 


(2) 直訳〔ここは『真のキリスト教』229番に引用されている〕


Doctrina genuini veri ex sensu litterali Verbi etiam plene potest hauriri; みことばの文字通りの意味から純粋な真理の教えもまた、十分に汲み取られることができる。


nam Verbum in illo sensu est tanquam homo vestitus, cui facies est nuda, et quoque manus sunt nudae. なぜなら、みことばはその意味の中で、いわば着せられた人間であるから、その顔は裸である、また手も裸である。


Omnia quae ad vitam hominis ita quae ad salutem ejus pertinent, sunt ibi nuda, reliqua autem vestita; すべてのものは、それらは人間のいのちに、したがって彼の救いに関係がある、そこに裸である、しかしながら他のものは着せられている。


et in multis locis, ubi vestita sunt, transparent, sicut facies per tenue sericum. また多くの個所の中に、そこに着ている、透かし見られる、顔が薄い絹を通して〔見られる〕ように。


Etiam vera Verbi, sicut multiplicantur ex amore illorum, et sicut per hunc ordinantur, ita clarius et clarius per vestes pellucent et apparent. さらにまた、みことばの真理は、それらへの愛から増し加えられるほど☆、またこれ〔愛〕によって秩序づけられる(整えられる)ど☆、明るくまた明るく、衣服を通して輝く、また見られる。


sicut…ita~は相関文「…と同じく~、~のように…、…ほど~」です。


Sed hoc quoque per doctrinam. しかし、このこともまた教えによって。


 


(3) 訳文


55.  みことばの文字通りの意味から純粋な真理の教えもまた、十分に汲み取られることができる。なぜなら、その意味の中で、みことばは、いわば衣服を着た人間であり、その顔はむき出し、また手もむき出しであるから。人間のいのちに、したがって彼の救いに関係があるすべてのものは、そこにむき出しであるが、しかし他のものは衣服を着ている。また、衣服を着ている多くの個所の中では、顔が薄い絹を通して見られるように、透かし見られる。さらにまた、みことばの真理は、真理への愛から増し加えられるほど、またこの愛によって秩序づけられるほど、明るくさらに明るく、衣服を通して輝き、見られる。しかし、このこともまた教えによっている。