原典講読『聖書』 48

 

(1) 原文


48.  [(vi.)] Quod Verbum in sua gloria per Dominum, cum transformatus est, repraesentatum sit.De Domino coram Petro, Jacobo et Johanne transformato legitur,


 


Quod facies Ipsius fulserit sicut sol; vestimenta Ipsius facta sint sicut lux: et quod visi sint Moses et Elias cum Ipso colloquentes: et quod nubes lucida discipulos obtexerit; et quod ex nube audita sit vox, dicens, “Hic est filius meus dilectus,… Ipsum audite” (Matth. xvii. 1-5).


 


Instructus sum quod Dominus tunc repraesentaverit Verbum: per “faciem,” quae fulsit sicut sol, Divinum Bonum Ipsius; per “vestimenta” quae facta sicut lux, Divinum Verum Ipsius; per “Mosen et Eliam,” Verbum Historicum et Propheticum, per “Mosen” Verbum quod per illum scriptum est, et in genere Verbum Historicum, ac per “Eliam” Verbum Propheticum per “nubem lucidam” quae obtexit discipulos, Verbum in sensu litterae; quare ex hac vox audita est, et dixit, “Hic est Filius meus dilectus,… Ipsum audite;” omnia enim enuntiata et responsa e caelo, nusquam fiunt nisi per ultima, qualia sunt in sensu litterae Verbi: fiunt enim in pleno ex Domino.


 


(2) 直訳〔ここは『真のキリスト教』222番に引用されている〕


[(vi.)] Quod Verbum in sua gloria per Dominum, cum transformatus est, repraesentatum sit.- [(vi.)] 「みことばは、変容されたときのご自分の栄光の中の主によって、表象されたこと」―


De Domino coram Petro, Jacobo et Johanne transformato legitur, ペテロ、ヤコブ、またヨハネの前で変容された主について、読まれる、


Quod facies Ipsius fulserit sicut sol; その方の顔は太陽のように輝いたこと。


vestimenta Ipsius facta sint sicut lux: その方の衣は光のようになった。


et quod visi sint Moses et Elias cum Ipso colloquentes: またモーセとエリヤが見られたこと、その方と話している。


et quod nubes lucida discipulos obtexerit; また輝く雲が弟子たちをおおったこと。


et quod ex nube audita sit vox, dicens, “Hic est filius meus dilectus,… Ipsum audite” (Matth. xvii. 1-5). また雲から声が聞こえたこと、言って、「これはわたしの愛する子である、……その方に聞け」(マタイ17:1-5)


Instructus sum quod Dominus tunc repraesentaverit Verbum: 私は教えられた、主はその時、みことばを表象されたこと。


per “faciem,” quae fulsit sicut sol, Divinum Bonum Ipsius; 「顔」によって、それは太陽のように輝いた、その方の神的な善が。


per “vestimenta” quae facta sicut lux, Divinum Verum Ipsius; 「衣」によって、それは光のようになった、その方の神的な真理が。


per “Mosen et Eliam,” Verbum Historicum et Propheticum, per “Mosen” Verbum quod per illum scriptum est, et in genere Verbum Historicum, ac per “Eliam” Verbum Propheticum per “nubem lucidam” quae obtexit discipulos, Verbum in sensu litterae; 「モーセとエリヤ」によって、歴史のまた預言のみことばが、「モーセ」によって彼によって書かれたみことばが、一般的に歴史のみことばが、そして「エリヤ」によって預言のみことばが、「輝く雲」によって、それは弟子たちをおおった、文字通りの意味の中のみことばが〔表象される、意味される〕。


quare ex hac vox audita est, et dixit, “Hic est Filius meus dilectus,… Ipsum audite;” それゆえ、これ〔雲〕から声が聞こえた、また言った、「これはわたしの愛する子である、……その方に聞け」。


omnia enim enuntiata et responsa e caelo, nusquam fiunt nisi per ultima, qualia sunt in sensu litterae Verbi: というのは、天界からのすべての発言(言辞)や応答は、最後のものによってでないなら決して行なわれないから、みことばの文字通りの意味の中にあるようなもの。


fiunt enim in pleno ex Domino. というのは、主から十分な(満ちた)もの(の中)なっているから。


 


(3) 訳文


48.  [(vi.)] 「みことばは、変容されたときのご自分の栄光の中の主によって表象されたこと」―


 ペテロ、ヤコブ、ヨハネの前で変容された主について述べられています、


 


 御顔は太陽のように輝き、御衣は光のようになったこと。またその方と話しているモーセとエリヤが見られたこと。また輝く雲が弟子たちをおおったこと。また雲から「これはわたしの愛する子である、……彼に聞け」と言う声が聞こえたこと(マタイ17:1-5)


 


その時、主はみことばを表象されたことを私は教えられた。太陽のように輝いた「顔」によって、その方の神的な善が、光のようになった「衣」によって、その方の神的な真理が、「モーセとエリヤ」によって、歴史的なまた預言的なみことばが表象され、「モーセ」によって彼によって書かれたみことばが、一般的に歴史的なみことばが、そして「エリヤ」によって預言のみことばが、弟子たちをおおった「輝く雲」によって、文字通りの意味の中のみことばが表象された。それゆえ、この雲から声が聞こえ、「これはわたしの愛する子である、……彼に聞け」と言ったのである。というのは、天界からのすべての発言や応答は、みことばの文字通りの意味の中にあるような最後のものによらないなら決して行なわれないからであり、その最後のもの主から満ちたものになっているからである。


 


(4) 「これはわたしの愛する子である、……彼に聞け」


 ここは一種の結論ですね。モーセとエリヤが現われてイエスと話している幻、そしてこれを人の子がよみがえるまでだれにも話してならないこと。「彼に聞け」とは、みことば(聖書)を読め、そこにすべて書かれている、ということですね。


 また「人の子がよみがえる」をスヴェーデンボリによってなされた再臨とみなせば、この幻がスヴェーデンボリの著作に思えてきます(違う表現をすれば、「著作を読むことは、ある種の幻を見ている」ような気がしませんか)。すなわち、その著作の中で「モーセとエリヤがイエスと話している」のです。著作で主張されていることは、聖書全体が結局「イエス」を語っていることです。

原典講読『聖書』 49

 

(1) 原文


49.  Hactenus ostensum est, quod Verbum in sensu naturali, qui est sensus litterae, sit in suo sancto et in suo pleno; nunc aliquid dicetur, quod Verbum in illo sensu etiam sit in sua potentia. Quanta et qualis est potentia Divini Veri in caelis, et quoque in terris, constare potest ex illis quae in opere De Caelo et Inferno, de Potentia Angelorum Caeli (n. 228-233), dicta sunt. Potentia Divini Veri est imprimis contra falsa et mala, ita contra inferna; contra haec per vera ex sensu litterae Verbi pugnandum est: per vera apud hominem etiam est Domino potentia salvandi illum, nam homo per vera ex sensu litterae Verbi reformatur et regeneratur, et tunc eximitur ex inferno, et introducitur in caelum; hanc potentiam suscepit Dominus etiam quoad Divinum Humanum suum, postquam implevit omnia Verbi usque ad ultima ejus. [2] Quare Dominus ad principem sacerdotum dixit, quando reliqua per passionem crucis impleret,


 


“Ex nunc videbitis Filium hominis sedentem a dextris potentiae, venientem in nubibus caeli” (Matth. xxvi. 64; Marc. xiv. 62):


“Filius hominis” est Dominus quoad Verbum; “nubes caeli” est Verbum in sensu litterae; “sedere a dextris Dei” est omnipotentia per Verbum (ut quoque Marc. xvi. 19). Potentia Domini ex ultimis veri repraesentata est per Naziraeos in Ecclesia Judaica; et per Simsonem, de quo dicitur, quod Naziraeus esset ab utero matris, et quod potentia ejus constaret in crinibus ejus; [3] per Naziraeum et Naziraeatum etiam significatur crinis. Quod potentia ejus in crinibus fuerit, manifestavit ipse; dicens,


 


“Novacula non ascendit super caput meum, quia Naziraeus… ego ab utero matris meae; si {1}radar, tunc recedet a me robur meum, et reddar infirmus, et ero sicut quivis homo” (Judic. xvi. 17):


nemo scire potest, cur Naziraeatus, per quem significatur crinis, institutus est, et unde est quod Simsoni fuerit robur ex crinibus, nisi sciat quid per “caput” in Verbo significatur. Per “caput” significatur sapientia caelestis, quae est angelis et hominibus a Domino per Divinum Verum; inde per “crines capitis” significatur sapientia caelestis in ultimis, et quoque Divinum Verum in ultimis. [4] Quia hoc per “crines” ex correspondentia cum caelis significabatur, ideo statutum pro Naziraeis erat,


 


Quod non raderent comam capitis sui, quia {2}illa est Naziraeatus Dei super capite eorum (Num. vi. 1-21);


et quoque ideo statutum est,


 


Quod summus sacerdos ac filii ejus non raderent caput suum, ne morerentur, et universa domus Israelis irasceretur (Levit. x. 6).


 


[5] Quia crines propter illam significationem, quae est ex correspondentia, tam sancti erant, ideo Filius hominis, qui est Dominus quoad Verbum, describitur etiam quoad crines,


 


Quod essent tanquam lana candida, tanquam nix (Apoc. i. 14);
Similiter Antiquus dierum (Dan. vii. 9).


 


De hac re etiam videatur aliquid supra (n. 35). In summa, quod potentia Divini Veri seu Verbi sit in sensu litterae, est quia Verbum ibi est in suo pleno; et quia in illo sunt angeli utriusque regni Domini et homines simul.


@1 radar pro “rador” (vide A.C., n.5247). @2 illa pro “ille” (vide V.C.R., n. 223).


 


(2) 直訳〔ここは部分的に『真のキリスト教』223番に引用されている〕


Hactenus ostensum est, quod Verbum in sensu naturali, qui est sensus litterae, sit in suo sancto et in suo pleno; これまで示された、自然的な意味の中のみことばは、それは文字通りの意味である、その聖なるものの中に、またその十分な(完全な)ものの中にあること。


nunc aliquid dicetur, quod Verbum in illo sensu etiam sit in sua potentia. そこで何らかのものが言われる、みことばはその意味の中で、その「力」の中にもあること。


Quanta et qualis est potentia Divini Veri in caelis, et quoque in terris, constare potest ex illis quae in opere De Caelo et Inferno, de Potentia Angelorum Caeli (n. 228-233), dicta sunt. 天界の中で神的な真理の力がどれほど大きく、またどんなものであるかは、また地の中でもまた、それらから明らかにすることができる、それらは著作『天界と地獄』の中に、天界の天使たちの力について(228-233)、言われている。


Potentia Divini Veri est imprimis contra falsa et mala, ita contra inferna; 神的な真理の力は特に虚偽と悪に対して、このように地獄に対して〔のもの〕である。


contra haec per vera ex sensu litterae Verbi pugnandum est: これらに対して、みことばの文字通りの意味によって戦われなくてはならない。


per vera apud hominem etiam est Domino potentia salvandi illum, nam homo per vera ex sensu litterae Verbi reformatur et regeneratur, et tunc eximitur ex inferno, et introducitur in caelum; 人間のもとの真理によってもまた主に彼を救う力がある、なぜなら、人間は、みことばの文字通りの意味からの真理によって改心され、再生されるから、またその時、地獄から連れ出される、また天界の中に導き入れられるから。


hanc potentiam suscepit Dominus etiam quoad Divinum Humanum suum, postquam implevit omnia Verbi usque ad ultima ejus. この力を主はご自分の神的人間性に関してもまたおびられた(まとわれた)、みことばのすべてのものを満たした後に、その最後のものまでも。


[2] Quare Dominus ad principem sacerdotum dixit, quando reliqua per passionem crucis impleret, [2] それゆえ、主は祭司職の長に言った、残りものが十字架の受難によって満たされる(完成される)時、


“Ex nunc videbitis Filium hominis sedentem a dextris potentiae, venientem in nubibus caeli” (Matth. xxvi. 64; Marc. xiv. 62): 「今から、あなたがたは見る(未来形)、人の子が力ある方の右に座っている、天の雲の中にやって来るのを」(マタイ26:64、マルコ14:62)
“Filius hominis” est Dominus quoad Verbum;
 「人の子」は、みことばに関する主である。


“nubes caeli” est Verbum in sensu litterae; 「天の雲」は文字通りの意味の中のみことばである。


“sedere a dextris Dei” est omnipotentia per Verbum (ut quoque Marc. xvi. 19). 「神の右に座ること」はみことばによる全能である(例えばマルコ14:19もまた)


Potentia Domini ex ultimis veri repraesentata est per Naziraeos in Ecclesia Judaica; 真理の最後のものからの主の力はユダヤ教会の中でナジル人によって表象された。


et per Simsonem, de quo dicitur, quod Naziraeus esset ab utero matris, et quod potentia ejus constaret in crinibus ejus; またサムソンによって、彼について言われている、母の子宮からナジル人であったこと、また彼の力は彼の髪(の毛)の中に存する。


[3] per Naziraeum et Naziraeatum etiam significatur crinis. [3] 「ナジル人」と「ナジル人であること」によってもまた髪(の毛)が意味される☆。


ここの「意味される」は35番にあったように原語のへブル語で「意味する」ということです。なお、35番で「ナザレ人」としたのは誤訳であって、それを全部「ナジル人」に訂正してください。(4)参照。


Quod potentia ejus in crinibus fuerit, manifestavit ipse; dicens, その力が髪(の毛)の中にあったことは、彼自身が明らかにした。言って、


“Novacula non ascendit super caput meum, quia Naziraeus… ego ab utero matris meae; 「カミソリが私の頭の上にのぼっていない、ナジル人〔である〕から……私は母の子宮から。


si {1}radar, tunc recedet a me robur meum, et reddar infirmus, et ero sicut quivis homo” (Judic. xvi. 17): もし、私が剃られるなら、その時、私から私の力強いことは去る、また私は弱さに戻される(される)、また私はそれぞれの人間のようである〔未来形〕」(士師記16:17)
nemo scire potest, cur Naziraeatus, per quem significatur crinis, institutus est, et unde est quod Simsoni fuerit robur ex crinibus, nisi sciat quid per “caput” in Verbo significatur.
 だれも知ることができない、なぜナジル人であることが、それによって髪(の毛)が意味される、制定されたか、またサムソンの(の毛)からの力強さがどこからであるか、もし、みことばの中の「頭」によって何が意味されるか知らないなら。


Per “caput” significatur sapientia caelestis, quae est angelis et hominibus a Domino per Divinum Verum; 「頭」によって天界の知恵が意味される、それは主から神的な真理を通して天使と人間たちにある。


inde per “crines capitis” significatur sapientia caelestis in ultimis, et quoque Divinum Verum in ultimis. ここから、「頭の髪(の毛)」によって最後のものの中の天界の知恵が意味される、また最後のものの中の神的な真理もまた。


[4] Quia hoc per “crines” ex correspondentia cum caelis significabatur, ideo statutum pro Naziraeis erat, [4] これが天界との対応から「髪(の毛)」によって意味されたので、それゆえ、ナジル人に対して法令があった、


Quod non raderent comam capitis sui, quia {2}illa est Naziraeatus Dei super capite eorum (Num. vi. 1-21); 自分の頭の頭髪を剃ってはならないこと、それは彼の頭の上の神のナジル人であるからである(民数記6:1-21)
et quoque ideo statutum est,
 また、それゆえ、制定された〔こと〕もまた、


Quod summus sacerdos ac filii ejus non raderent caput suum, ne morerentur, et universa domus Israelis irasceretur (Levit. x. 6). 大祭司と彼の息子たちは自分の頭を剃ってはならないこと、死なないようにまたイスラエルの全家が怒る〔ないように〕(レビ記10:6)


[5] Quia crines propter illam significationem, quae est ex correspondentia, tam sancti erant, ideo Filius hominis, qui est Dominus quoad Verbum, describitur etiam quoad crines, [5] その意味のために頭髪は、それは対応からである、これほどに聖なるものであった、それゆえ、人の子は、その者はみことばに関する主である、頭髪に関してもまた述べられている、


Quod essent tanquam lana candida, tanquam nix (Apoc. i. 14); あたかも羊毛のように白光りしたこと、あたかも雪のように(黙示録1:14)
Similiter Antiquus dierum (Dan. vii. 9).
 同様に「日の老いた者」(ダニエル7:9)


De hac re etiam videatur aliquid supra (n. 35). この事柄について何らかのものが上(35)に見られる。


In summa, quod potentia Divini Veri seu Verbi sit in sensu litterae, est quia Verbum ibi est in suo pleno; 要するに、神的な真理の、すなわち、みことばの力が文字通りの意味の中にあることは、みことばはそこに満ちているからである。


et quia in illo sunt angeli utriusque regni Domini et homines simul. またその中に、主の両方の王国の天使たちと人間が同時にいるからである。


@1 radar pro “rador” (vide A.C., n.5247).  1 rador」の代わりにradar(『秘義』5247番を見よ)。〔条件文なので文法上、接続法が要求されます。そしてこの個所がもっと詳しく説明されている『秘義』5247番ではradarとなっています〕


2 illa pro “ille” (vide V.C.R., n. 223).  2 ille」の代わりにilla(『真教』223番を見よ)。〔comaが女性名詞なので、文法上illaであり、後から書かれた『真教』223番はillaです〕 

原典講読『聖書』 49(続き)

 

(3) 訳文


49. これまでに、文字通りの意味である自然的な意味の中のみことばは、その聖なるものの中に、またその満ちたものの中にあることが示された。そこで、みことばはその意味の中で、その「力」の中にもあることが言われる。天界の中で、また地上でも神的な真理の力がどれほど大きく、またどんなものであるかは、著作『天界と地獄』の中で、天界の天使たちの力について(228-233)言われていることから明らかにすることができる。神的な真理の力は、特に虚偽と悪に対する、したがって地獄に対するものであり、これらに対して、みことばの文字通りの意味によって戦わなくてはならない。主に人間を救う力があるのは、人間のもとの真理によってもいる、なぜなら、人間は、みことばの文字通りの意味からの真理によって改心され、再生され、またその時、地獄から連れ出され、天界の中に導き入れられるから。この力を主は、みことばのすべてのものを、その最後のものにまでも満たした後に、ご自分の神的人間性に関してもまとわれた


[2] それゆえ、主は、十字架の受難によって残りものが満たされる時、祭司長に言われた、


 


 「今からのち、あなたがたは、人の子が力ある方の右に座って、天の雲の中にやって来るのを見ることになります」(マタイ26:64、マルコ14:62)


 


 「人の子」は、みことばに関する主である。「天の雲」は、文字通りの意味の中の、みことばである。「神の右に座ること」は、みことばによる全能である(例えばマルコ14:19)。真理の最後のものからの主の力は、ユダヤ教会の中でナジル人によって表象された。またサムソンによっても表象され、彼について、母の胎からナジル人であったこと、また彼の力は彼の髪の中にあった、と言われている


[3] 「ナジル人」と「ナジル人であること」によってもまた髪が意味される。その力が髪の中にあったことは、彼自身が明らかにして、言っている、


 


 「カミソリが私の頭の当てられたことはない、……私は母の胎からナジル人であるから。もし、私が剃られるなら、その時、私から私の力強さは去り、私は弱くされ、また私はそれぞれの人間のようになる」(士師記16:17)


 


 もし、みことばの中の「頭」によって何が意味されるか知らないなら、なぜナジル人であることが――そのことよって髪が意味される――制定されたか、またサムソンのの毛の力強さがどこからであるか、だれも知ることができない。「頭」によって、主から神的な真理を通して天使と人間たちにある天界の知恵が意味される。ここから、「頭の髪」によって最後のものの中の天界の知恵が、また最後のものの中の神的な真理も意味される。


[4] これが天界との対応から「髪」によって意味されたので、それゆえ、ナジル人に対して法令があった、


 


 自分の頭の頭髪を剃ってはならないこと、それは彼の頭の上の神のナジル人であるからである(民数記6:1-21)


 


また、それゆえ、制定もされた、


 


 大祭司と彼の息子たちは自分の頭を剃ってはならないこと、死なないように、またイスラエルの全家に怒りが下ることがないように(レビ記10:6)


 


[5] 対応からであるその意味のために、頭髪は、これほどに聖なるものであった、それゆえ、みことばに関する主である人の子は、頭髪に関してもまた述べられている、


 


 あたかも羊毛のように、あたかも雪のように白光りしたこと(黙示録1:14)


「日の老いた者」も同様である(ダニエル7:9)


 


 この事柄について、何らかのものが前に見られる(35)。要するに、神的な真理の力が、すなわち、みことばの力が、文字通りの意味の中にあることは、みことばはそこに満ちているから、またその中に、主の両方の王国の天使たちと人間が同時にいるからである。


 


(4) 「ナジル人」はへブル語で頭髪を意味した(35)


 ここの「意味する」は内意などを意味することではありません。少し、へブル語を勉強してみましょう。へブル語は「動詞」が中心であり、もととなっています。ここでは「ナーザルNZR(聖別する)が「語根」です。ここから「ナージールNZYR(ナジル人)が派生しています。


 さて同じ子音の綴りNZRの母音を変えて「ネーゼル」と読むと、これが祭司の聖別を意味し、ここから聖別された頭、すなわち、長く伸ばされた髪の毛を意味するようになりました。


それで「ナジル人はへブル語で頭髪を意味する」とは正確な表現ではなく、「ナジル人」も「頭髪」もへブル語では共通語根「ナーザル(聖別する)」から派生した語である、となるでしょう。しかし、一般読者にはこれでよいかもしれません。

原典講読『聖書』 50

 

QUOD DOCTRINA ECCLESIAE EX SENSU LITTERAE VERBI


HAURIENDA SIT, ET PER ILLUM CONFIRMANDA.


教会の教えは、みことばの文字通りの意味から


汲まれ、またそれによって確信されなければならないこと


 


(1) 原文


50.  In praecedente articulo ostensum est quod Verbum in sensu litterae sit in suo pleno, in suo sancto, et in sua potentia; et quia Dominus est Verbum, est enim omne Verbi, sequitur quod Dominus in illo sensu sit maxime praesens, et quod ex illo doceat et illustret hominem. Sed haec demonstranda sunt in hoc ordine:
 


(i.) Quod Verbum absque Doctrina non intelligatur.
  (ii.) Quod Doctrina e Verbi sensu litterae haurienda sit.
  (iii.) At quod Divinum Verum, quod Doctrinae erit, non appareat aliis quam qui in illustratione a Domino sunt.


 


(2) 直訳〔ここは『真のキリスト教』225番に引用されている〕


In praecedente articulo ostensum est quod Verbum in sensu litterae sit in suo pleno, in suo sancto, et in sua potentia; 先行する章の中で示された、みことばは文字の意味の中で満ちている、その聖なるものの中に、またその力の中にあること。


et quia Dominus est Verbum, est enim omne Verbi, sequitur quod Dominus in illo sensu sit maxime praesens, et quod ex illo doceat et illustret hominem. また主はみことばであるので、というのは〔主は〕みことばのすべてのものであるから、いえる、主はその意味の中に最も(おもに)現在すること、それ〔その意味〕から人間を教え、また照らす(明るくする)


Sed haec demonstranda sunt in hoc ordine:- しかし、これらはこの順序で論証されなければならない―
(i.) Quod Verbum absque Doctrina non intelligatur.
 (i) みことばは教えなしに理解されないこと。
(ii.) Quod Doctrina e Verbi sensu litterae haurienda sit.
 (ii) 教えは、みことばの文字通りの意味から汲まれなければならないこと。
(iii.) At quod Divinum Verum, quod Doctrinae erit, non appareat aliis quam qui in illustratione a Domino sunt.
 (iii) しかし、神的な真理は、それは教えへのものでなければならない☆、他の者に見られない、その者は主から照らされている。


ここはこのまままでは理解しづらいでしょう。(4)で解説し、意訳します。


 


(3) 訳文


50.  前章で、みことばは文字の意味の中で満ちていおり、その聖なるものの中にあり、またその力の中にあることが示された。主は、みことばであられるので、というのは主は、みことばのすべてのものであられるからであり、このことから、主はその意味の中で最大に現在され、、その意味から人間を教え、また照らすことがいえる。しかし、これことは次の順序で論証されなければならない―


 


 (i) みことばは、教えなしに理解されないこと。


 (ii) 教えは、みことばの文字通りの意味から汲み取られなければならないこと。


 (iii) しかし、教えへのもととならなければならない神的な真理は、主から照らされている者以外に見られない。


 


(4) 神的な真理は教えへのものでなければならない


 ここに文法的に留意すべきものが二つあります。(1)「未来時制erit」と(2)「属格doctrinae」です。


(1)「未来時制」。起こるべき事柄を示すために用いられます。ここは特に「神の真理」が主語なので、単純な将来の出来事ではあり得ません。それで「(教えのもの)であるべき」となります。柳瀬訳「教義に属さなくてはならない」は正しく、長島訳「教義に属する(神の真理は)はこれを無視しています。


(2)「属格」。最も一般的な用法は「所有」であり、帰属でもあるので、「~の」と訳します。それで柳瀬、長島両氏も上記のように「属する」としています。


でも、「神的な真理」が「教え」に「属する」のは変です。私はこの「変だと思う感覚」が非常に重要だと思っています。これは「目的格属格」と呼ばれるものです(このサイトの教科書『スヴェーデンボリのラテン語』第2章参照)。「教え」を「神的な真理」の目的と見なします。それで普通は「~への」と訳します。


 それで直訳上は「教えへのものであるべきである」となりますが、もう少し踏み込んで意訳しましょう。「教え」を目的とするなら、「神の真理」はその出発点、そのもととなるものです。それで「教えのもととならなければならない」と意訳できます。

原典講読『聖書』 51(その1~5)その1

1) 原文


51.  (i.) Quod Verbum absque Doctrina non intelligatur, est, quia Verbum in sensu litterae ex meris correspondentiis consistit, ob finem ut spiritualia et caelestia inibi simul sint, ac unaquaevis vox illorum continens et fulcrum sit; idcirco in sensu litterae in quibusdam locis sunt non nuda vera, sed vestita, quae vocantur apparentiae veri; et sunt plura accommodata captui simplicium, qui cogitationes non supra talia quae vident ante oculos, elevant; et aliqua quae apparent sicut contradictiones, cum tamen in Verbo in sua luce spectato nulla contradictio est: et quoque in quibusdam locis apud Prophetas, sunt nomina locorum et personarum collata, ex quibus non aliquis sensus potest elici, ut ex illis supra (n. {1}15) allatis. Cum itaque Verbum in sensu litterae tale est, constare potest quod non possit absque doctrina intelligi. Sed exempla hoc illustrent. [2] Dicitur,


 


Quod Jehovam paeniteat (Exod. xxxii. 12, 14: Jon. iii. 9; cap. iv. 2);


dicitur etiam,


 


Quod Jehovam non paeniteat (Num. xxiii. 19; 1 Sam. xv. 29):


haec absque doctrina non conformantur. Dicitur


 


Quod Jehovah visitet iniquitatem patrum super filios ad tertiam et quartam generationem (Num. xiv. 18);


ac dicitur


 


Quod non morietur pater propter filium, nec filius propter patrem, sed quisque in peccato suo (Deut, xxiv. 16):


haec non discordant, sed concordant per doctrinam. [3] Dicit Jesus,


 


“Petite et dabitur vobis, quaerite et invenietis, pulsate et aperietur vobis; quisquis petit, accipiet, et (qui) quaerit inveniet, et pulsanti aperietur” (Matth. vii. 7, 8; cap. xxi. 21, 22):


absque doctrina crederetur, quod quisque accepturus sit quod petit; sed ex doctrina creditur, quod quicquid homo petit non ex se, sed ex Domino, hoc detur: hoc enim Dominus etiam docet,


 


“Si manseritis in Me, et verba mea in vobis manserint, quicquid volueritis, {2}petetis, fiet vobis” (Joh. {3}xv. 7).


 


[4] Dicit Dominus,


 


“Beati pauperes, quoniam {4}illorum est regnum Dei” (Luc. vi. 20);


absque doctrina cogitari potest, quod pauperibus sit caelum, et non divitibus; sed doctrina docet, quod pauperes spiritu intelligantur; nam dicit Dominus,


 


“Beati pauperes spiritu, quia eorum est regnum caelorum” (Matth. v. {5}3).


 


[5] Dicit Dominus,


 


“Ne judicate, ne judicemini; … cum quo judicio judicatis, judicabimini” (Matth. vii. 1, 2; Luc. vi. 37):


Hoc absque doctrina potest adduci ad confirmandum quod non dicendum sit de malo quod sit malum, ita non judicandum quod malus sit malus; sed ex doctrina licet judicare, at juste; dicit enim Dominus,


 


“Justum judicium judicate” (Joh. vii. 24).


 


@1 15 pro “5” @2 petetis pro “petitis” (vide A.C., n. 9310). @3 xv. pro “vii.” @4 “illorum:”sic editio princeps. Forte est legendum vestrum, quod textum Graecum rectius interpretaretur. @5 3 pro “5”


 


(2) 直訳〔ここは『真のキリスト教』226番に引用されている〕


(i.) Quod Verbum absque Doctrina non intelligatur, est, quia Verbum in sensu litterae ex meris correspondentiis consistit, ob finem ut spiritualia et caelestia inibi simul sint, ac unaquaevis vox illorum continens et fulcrum sit; (i.)「みことばは教えなしに理解されないこと」は、みことばは文字通りの意味の中で対応そのものから構成されるからである、霊的なものと天的なものが同時に存在するようにとの目的のために、そしてそれらのそれぞれの語が容器として役立ち、支えである〔ように〕。


idcirco in sensu litterae in quibusdam locis sunt non nuda vera, sed vestita, quae vocantur apparentiae veri; それゆえ、文字通りの意味の中で、ある個所の中で、裸の真理はない、しかし、着せられた、それらは真理の外観と呼ばれる。


et sunt plura accommodata captui simplicium, qui cogitationes non supra talia quae vident ante oculos, elevant; また多くのもの〔真理〕は単純な者の理解力に適当なものである、その者は思考をこのようなものの上に高揚させない、それらを目の前に見る。


et aliqua quae apparent sicut contradictiones, cum tamen in Verbo in sua luce spectato nulla contradictio est: また何らかのものはそれは矛盾のように見える、そのときそれでもみことばの中に、それ自体の光の中で見られて、何も矛盾はない。


et quoque in quibusdam locis apud Prophetas, sunt nomina locorum et personarum collata, ex quibus non aliquis sensus potest elici, ut ex illis supra (n. {1}15) allatis. また、預言者〔の書〕にある個所の中もまた、場所と人物の名前が集められている、それらから何らかの意味が導き出されることができない、上の(15)引用されたそれらからのように


Cum itaque Verbum in sensu litterae tale est, constare potest quod non possit absque doctrina intelligi. そこで、みことばが文字通りの意味の中でこのようなものであるとき、教えなしに理解されることができないことを明らかにすることができる。


Sed exempla hoc illustrent. しかし、例がこのことを説明する。


[2] Dicitur, [2] 言われる、


Quod Jehovam paeniteat (Exod. xxxii. 12, 14: Jon. iii. 9; cap. iv. 2); エホバは悔いられること(出エジプト記32:12、ヨナ3:9、第42)
dicitur etiam,
 さらにまた言われる、


Quod Jehovam non paeniteat (Num. xxiii. 19; 1 Sam. xv. 29): エホバは悔いられないこと(民数記23:19、サムエル記Ⅰ15:29)
haec absque doctrina non conformantur.
 これらは教えなしに調和させられない。


Dicitur 言われる、


Quod Jehovah visitet iniquitatem patrum super filios ad tertiam et quartam generationem (Num. xiv. 18); エホバは父の不法を息子たちの上に罰すること、三、四世代に(民数記14:18)
ac dicitur
 しかし、言われる、


Quod non morietur pater propter filium, nec filius propter patrem, sed quisque in peccato suo (Deut, xxiv. 16): 父が息子のために死なされないこと、息子も父のために、しかし、だれも自分の罪の中に(申命記24:16)
haec non discordant, sed concordant per doctrinam.
 これらは一致しないのではない、しかし、教えによって一致する。


[3] Dicit Jesus, [3] イエスは言われた、


“Petite et dabitur vobis, quaerite et invenietis, pulsate et aperietur vobis; 「求めよ、するとあなたがたに与えられる、探せよ(求めよ)、するとあなたがたは見つける、たたけ、するとあなたがたに開けられる。


quisquis petit, accipiet, et (qui) quaerit inveniet, et pulsanti aperietur” (Matth. vii. 7, 8; cap. xxi. 21, 22): だれでも、求める〔者は〕、受ける、また探す〔者は〕見つける、またたたく〔者は〕開けられる」(マタイ7:7, 8、第2121, 22)
absque doctrina crederetur, quod quisque accepturus sit quod petit;
 教えなしに信じられる〔接続法完了〕、だれでも求めるものを受けること。


sed ex doctrina creditur, quod quicquid homo petit non ex se, sed ex Domino, hoc detur: しかし、教えから信じられる、人間が求める何でも自分自身から受けないこと、しかし、主から、これが与えられる。


hoc enim Dominus etiam docet, というのは、このことを主はまた教えられるから、


“Si manseritis in Me, et verba mea in vobis manserint, quicquid volueritis, {2}petetis, fiet vobis” (Joh. {3}xv. 7). 「もし、あなたがわたしの中にとどまり、またわたしのことばがあなたがたの中にとどまるなら、あなたがたが欲するなんでも、あなたがたは求めよ☆、あなたがたに行なわれる」(ヨハネ15:7)


注にあるように、現在形petitisでなく(校訂した、『秘義』9310番も未来形)、未来形のpetetisです。そして未来形は(二人称の場合)「命令」のニュアンスがあります。


[4] Dicit Dominus, [4] 主は言われた、


“Beati pauperes, quoniam {4}illorum est regnum Dei” (Luc. vi. 20); 「貧しい者は幸いである、神の王国は彼らの(あなたがたの☆注4)ものであるので」(ルカ6:20)
absque doctrina cogitari potest, quod pauperibus sit caelum, et non divitibus;
 教えなしに考えられることができる、天界は貧しい者たちにあること、そして富んだ者たちにでなく。


sed doctrina docet, quod pauperes spiritu intelligantur; しかし、教えは教える、霊で貧しい者たちが意味されること。


nam dicit Dominus, なぜなら、主は言われたから、


“Beati pauperes spiritu, quia eorum est regnum caelorum” (Matth. v. {5}3). 「霊で貧しい者たちは幸いである、天の王国は彼らのものであるから」(マタイ5:3)


[5] Dicit Dominus, [5] 主は言われた、


“Ne judicate, ne judicemini; 「さばくな、さばかれないように。


… cum quo judicio judicatis, judicabimini” (Matth. vii. 1, 2; Luc. vi. 97): …あなたがたがさばくそのさばきにしたがって、あなたがたがさばかれる」(マタイ7:1, 2、ルカ6:37)


hoc absque doctrina potest adduci ad confirmandum quod non dicendum sit de malo quod sit malum, ita non judicandum quod malus sit malus; このことは教えなしに確信のために提示されることができる、悪について悪であることを言ってはならないために、したがって、悪を悪であるとさばいてはならないこと。


sed ex doctrina licet judicare, at juste; しかし、教えからさばくことは許されている、しかし、正しく。


dicit enim Dominus, というのは、主は言われたから、


“Justum judicium judicate” (Joh. vii. 24). 「正しいさばきを、さばけ」(ヨハネ7:24)


@1 15 pro “5” 注1 5」の代わりに15


@2 petetis pro “petitis” (vide A.C., n. 9310).  2 petitis」の代わりにpetetis(『秘義』9310番を見よ)


@3 xv. pro “vii.”  3 vii」の代わりにxv


@4 “illorum:”sic editio princeps. 注4illorum」―このように初版に〔ある〕。


Forte est legendum vestrum, quod textum Graecum rectius interpretaretur. おそらくvestrumと読まれるべきである、それはギリシア本文をより正しく翻訳されている。


@5 3 pro “5” 注5 5」の代わりに3