(1) 原文
72. Hoc mirabile est, quod Verbum in caelis ita scriptum sit ut simplices illud simpliciter intelligant, ac ut sapientes sapienter; sunt enim plures punctationes et signationes super litteris, quae, ut dictum est, exaltant sensum; simplices ad illas non attendunt, nec illas norunt; at sapientes attendunt, quisque secundum suam sapientiam, usque ad summam. Exemplar Verbi ab angelis a Domino inspiratis scriptum, apud unamquamque societatem caeli majorem in sacrario ejus, repositum est, ne illud quoad aliquod, punctum alibi immutetur. Verbum nostrum quidem in eo simile est Verbo in caelo, quod simplices illud simpliciter intelligant, et sapientes sapienter; sed hoc fit alio modo.
(2) 直訳
Hoc mirabile est, quod Verbum in caelis ita scriptum sit ut simplices illud simpliciter intelligant, ac ut sapientes sapienter; このことは驚くべきことである、天界の中のみことばはこのように書かれていること、単純な者たちはそれを単純に理解するように、そして賢明な者たちは賢明に。
sunt enim plures punctationes et signationes super litteris, quae, ut dictum est, exaltant sensum; というのは多くの切っ先(しるし)や記号(符号)が文字の上(部)にあるから、言われたように、意味を高める(増す)。
simplices ad illas non attendunt, nec illas norunt; 単純な者たちはそれらに注意しない、またそれらを知らない。
at sapientes attendunt, quisque secundum suam sapientiam, usque ad summam. しかし、賢明な者たちは注意する、それぞれが自分の知恵にしたがって、最高のもの〔知恵〕にまでも。
Exemplar Verbi ab angelis a Domino inspiratis scriptum, apud unamquamque societatem caeli majorem in sacrario ejus, repositum est, ne illud quoad aliquod, punctum alibi immutetur. みことばの原型(写し、冊)が、主から霊感を受けた天使により書かれた、天界の大きな社会のそれぞれにその聖具室の中に、しまわれている、それが、何らかのものに関して、点が他の個所で改悪されないように。
Verbum nostrum quidem in eo simile est Verbo in caelo, quod simplices illud simpliciter intelligant, et sapientes sapienter; 私たちのみことばは確かにそのことにおいて天界の中のみことばと似ている、単純な者たちはそれを単純に理解すること、また賢明な者たちは賢明に。
sed hoc fit alio modo. しかし、このことは異なって方法で行なわれる。
(3) 訳文
72. 天界の中のみことばが、単純な者たちはそれを単純に、そして賢明な者たちは賢明に理解するように書かれていることは驚くべきことである。というのは、多くのしるしや記号が文字の上部にあり、言われたように、意味を増するから。単純な者たちはそれらに注意しない、またそれらを知らない。しかし、賢明な者たちは、それぞれが自分の知恵にしたがって、最高の知恵にまでも注意する。主から霊感を受けた天使により書かれた、みことばの写しが、天界の大きなそれぞれの社会に、それが何らかの点に関して、他の所で改悪されないように、その聖具室の中に、しまわれている。私たちのみことばは、単純な者たちはそれを単純に、また賢明な者たちは賢明に理解することにおいて確かに天界の中のみことばと似ている。しかし、このことは異なって方法で行なわれる。
(1) 原文
73. Quod omnis sapientia sit angelis per Verbum, hoc fatentur ipsi; nam quantum in Verbi intellectu sunt, tantum in luce sunt. Lux caeli est Divina sapientia, quae coram oculis eorum est lux. In sacrario in quo exemplar Verbi repositum est, est lux flammea et candida, excedens omnem gradum lucis quae extra illud in caelo est. Causa eadem est quae supra dicta, quod Dominus sit in Verbo.
(2) 直訳〔ここは『真のキリスト教』242番に引用されている〕
Quod omnis sapientia sit angelis per Verbum, hoc fatentur ipsi; すべての知恵が天使たちにみことばを通してあることは、このことを(天使)自身が認める。
nam quantum in Verbi intellectu sunt, tantum in luce sunt. なぜなら、どれだけみことばを理解しているか〔によって〕、それだけ光の中にいるから。
Lux caeli est Divina sapientia, quae coram oculis eorum est lux. 天界の光は神的な知恵である、それは彼らの目の前の光である。
In sacrario in quo exemplar Verbi repositum est, est lux flammea et candida, excedens omnem gradum lucis quae extra illud in caelo est. 聖具室の中に、その中にみことばの原型(写し、冊)がしまわれている、炎と白光りする(輝く)光がある、すべての段階の光にまさっている、それはその外に、天界の中にある。
Causa eadem est quae supra dicta, quod Dominus sit in Verbo. 同じ理由である、それは上に言われた、主はみことばであられること。
(3) 訳文
73. みことばを通してすべての知恵が天使たちにあることは、天使自身がこのことを認めている。なぜなら、どれだけみことばを理解しているかによって、それだけ光の中にいるから。天界の光は神的な知恵であり、それは彼らの目の前の光である。みことばの写しがしまわれている聖具室の中に、炎のような輝く光があり、それは天界の外にあるすべての段階の光にまさっている。その理由は前に言われたのと同じであり、主はみことばであられることである。
(1) 原文
74. Sapientia angelorum caelestium excedit sapientiam angelorum spiritualium, paene sicut sapientia angelorum spiritualium excedit sapientiam hominum; et hoc ex causa, quia angeli caelestes in bono amoris a Domino sunt, et angeli spirituales in veris sapientiae a Domino sunt; et ubi bonum amoris est, ibi residet sapientia simul; at ubi vera sunt, ibi non residet plus sapientiae, quam quantum simul bonum amoris. Haec causa est, quod Verbum in regno caelesti aliter scriptum sit quam Verbum in regno spirituali; nam in Verbo regni caelestis sunt expressa bona amoris, et signa sunt affectiones; at in Verbo regni spiritualis sunt expressa vera sapientiae, et signa sunt perceptiones.
(2) 直訳
Sapientia angelorum caelestium excedit sapientiam angelorum spiritualium, paene sicut sapientia angelorum spiritualium excedit sapientiam hominum; 天的天使の知恵は霊的天使の知恵にまさる、ほとんど霊的な天使の知恵が人間の知恵にまさるように。
et hoc ex causa, quia angeli caelestes in bono amoris a Domino sunt, et angeli spirituales in veris sapientiae a Domino sunt; またこのことは理由から、天的な天使たちは主からの愛の善の中にいるので、また霊的な天使たちは主からの知恵の真理の中にいる。
et ubi bonum amoris est, ibi residet sapientia simul; また愛の善がある場所に、そこに同時に知恵が住む。
at ubi vera sunt, ibi non residet plus sapientiae, quam quantum simul bonum amoris. しかし、知恵がある場所に、そこに多くの知恵は住まない、同時に愛の善〔がある〕その程度よりも。
Haec causa est, quod Verbum in regno caelesti aliter scriptum sit quam Verbum in regno spirituali; これらが理由である、天的な王国の中のみことばが異なって書かれている、霊的な王国の中のみことばよりも(~と比べて)。
nam in Verbo regni caelestis sunt expressa bona amoris, et signa sunt affectiones; なぜなら、天的な王国のみことばの中に愛の善の表現(語句)がある、また記号は情愛であるから。
at in Verbo regni spiritualis sunt expressa vera sapientiae, et signa sunt perceptiones. しかし、霊的な王国のみことばの中に知恵の真理の表現(語句)がある、また記号は知覚である。
(3) 訳文
74. ほとんど霊的な天使の知恵が人間の知恵にまさるようにも、天的天使の知恵は霊的天使の知恵にまさっている。このことの理由は、天的な天使たちは主からの愛の善の中にいて、霊的な天使たちは主からの知恵の真理の中にいるからである。また愛の善があるところに、そこに同時に知恵が住むが、しかし、知恵があるところに、そこに同時に愛の善があるよりも多くの知恵は住まないからである。これらが、霊的な王国の中のみことばと比べて、天的な王国の中のみことばが異なって書かれている理由である。なぜなら、天的な王国のみことばの中に愛の善の表現があり、また記号は情愛であるが、しかし、霊的な王国のみことばの中に知恵の真理の表現があり、また記号は知覚であるからである。
(1) 原文
75. Ex his concludi potest, qualis sapientia in Verbo, quod in mundo est, recondita latet; in hoc enim latet omnis sapientia angelica, quae ineffabilis est, est enim continens ejus; et in illam venit homo post mortem, qui a Domino per Verbum angelus fit.
(2) 直訳
Ex his concludi potest, qualis sapientia in Verbo, quod in mundo est, recondita latet; これらから結論されることができる、みことばの中にどんな知恵が、それは世の中にある、しまわれて隠されているか。
in hoc enim latet omnis sapientia angelica, quae ineffabilis est, est enim continens ejus; というのは、この中にすべての天使の知恵が隠されているから、それは言語に絶するものである、というのはその容器であるから。
et in illam venit homo post mortem, qui a Domino per Verbum angelus fit. またその〔知恵の〕中に人間は、死後、やって来るから、その者は主によりみことばを通して天使になる。
(3) 訳文
75. これらから、みことばの中にどんな知恵が、それは世の中にある、しまわれて隠されているか結論されることができる。というのは、この中に言語に絶するものであるすべての天使の知恵が隠されているから、それというのもその容器であるから、また、主によりみことばを通して天使になる間は、死後、その知恵の中にやって来るからである。