(1) 原文
19. Est sensus adhuc interior in Verbo, qui caelestis vocatur, de quo aliquid supra (n. 6) dictum est; sed hic sensus aegre potest enodari, non enim ita cadit in cogitationem intellectus sicut in affectionem voluntatis. Quod interior adhuc sensus, {1}qui caelestis vocatur, insit Verbo, est quia a Domino procedit Divinum Bonum et Divinum Verum; Divinum Bonum ex Divino Amore Ipsius, et Divinum Verum ex Divina Sapientia Ipsius; utrumque est in Verbo, nam Verbum est Divinum procedens: et quia utrumque est, ideo Verbum vivificat illos qui id sancte legunt. Sed de hac re dicetur in articulo ubi demonstrabitur, quod in singulis Verbi sit conjugium Domini et ecclesiae, et inde conjugium boni et veri.
@1 qui pro “quae”
(2) 直訳
Est sensus adhuc interior in Verbo, qui caelestis vocatur, de quo aliquid supra (n. 6) dictum est; みことばの中にさらに内的な意味がある、それは天的なと呼ばれる、そのことについて何らかのものは上に(6番)言われた。
sed hic sensus aegre potest enodari, non enim ita cadit in cogitationem intellectus sicut in affectionem voluntatis. しかし、この意味はほとんど解明されることができない、というのはこのように理解力の思考の中に落ち込まないから、意志の情愛の中にのように。
Quod interior adhuc sensus, {1}qui caelestis vocatur, insit Verbo, est quia a Domino procedit Divinum Bonum et Divinum Verum; さらに内的な意味が、それは天的なと呼ばれる、みことばの中に内在することは、主から神的な善と神的な真理が発出するからである。
Divinum Bonum ex Divino Amore Ipsius, et Divinum Verum ex Divina Sapientia Ipsius; その方の神的な愛から神的な善が、またその方の神的な知恵から神的な真理が。
utrumque est in Verbo, nam Verbum est Divinum procedens: 両方ともみことばの中にある、なぜなら、みことばは発出している神性であるから。
et quia utrumque est, ideo Verbum vivificat illos qui id sancte legunt. また両方のものであるので、それゆえ、みことばは彼らを生かす(生気を与える)、それを敬意をもって読む者。
Sed de hac re dicetur in articulo ubi demonstrabitur, quod in singulis Verbi sit conjugium Domini et ecclesiae, et inde conjugium boni et veri. しかし、この事柄については章の中で言われる、そこに示される、みことばの個々のものの中に主と教会の結婚があること、またここから善と真理の結婚。
@1 qui pro “quae” 注1 「quae」の代わりにqui
(3) 訳文
19. みことばの中に天的な意味と呼ばれるさらに内的な意味があり、そのことについてあるものが前に言われた(6番)。しかし、この意味はほとんど明かされることができない、というのは意志の情愛の中に〔落ち込むものであって〕そのように理解力の思考の中に落ち込まないから。天的な意味と呼ばれるさらに内的な意味が、みことばの中に内在することは、主から神的な善と神的な真理が、その方の神的な愛から神的な善が、またその方の神的な知恵から神的な真理が発出するからである。両方ともみことばの中にある、なぜなら、みことばは発出している神性であるから。また両方のものであるので、それゆえ、みことばは、これを敬意をもって読む者に生気を与える。しかし、この事柄については、みことばの個々のものの中に主と教会の結婚が、またここから善と真理の結婚があることが示される章の中で言われる〔80-90番〕。
(1) 原文
20. (iv.) Quod Sensus Spiritualis Verbi hactenus ignotus fuerit.-Quod omnia et singula quae in natura sunt, correspondeant spiritualibus, similiter omnia et singula quae in corpore humano, ostensum est in opere De Caelo et Inferno (n. 87-105): sed quid correspondentia, hactenus nescitum est; verum in antiquissimis temporibus, notissima fuit; illis enim, qui tunc vixerunt, fuit scientia correspondentiarum scientia scientiarum, et tam universalis ut omnes illorum codices et libri per correspondentias scripti sint. Liber Hiobi, qui est liber antiquus, correspondentiis plenus est. [2] Hieroglyphica Aegyptiorum, et quoque fabulosa vetustissimorum, non alia fuerunt. Omnes ecclesiae antiquae fuerunt ecclesiae repraesentativae caelestium; ritus illarum, et quoque statuta, secundum quae institutus fuit cultus illarum, constabant ex meris correspondentiis. Similiter omnia ecclesiae apud filios Jacobi. Holocausta et sacrificia, cum singulis illorum, correspondentiae fuerunt; similiter tabernaculum cum omnibus inibi; tum etiam festa illorum, ut festum azymorum, festum tabernaculorum, et festum primitiarum; etiam sacerdotium Aharonis et Levitarum, ut et vestes sanctitatis Aharonis et filiorum ejus; et praeterea omnia statuta et judicia, quae cultum et vitam illorum concernebant: [3] et quia Divina in mundo se sistunt per correspondentias, ideo Verbum per meras correspondentias scriptum est; quare Dominus, quia locutus est ex Divino suo, locutus est per correspondentias; nam quod a Divino est, hoc in natura cadit in talia quae Divinis correspondent, et quae tunc Divina, quae vocantur caelestia et spiritualia, in sinu suo recondunt.
(2) 直訳〔ここは『真のキリスト教』201番に引用されている〕
(iv.) Quod Sensus Spiritualis Verbi hactenus ignotus fuerit.- (iv.) その意味は今まで知られていなかったこと―
Quod omnia et singula quae in natura sunt, correspondeant spiritualibus, similiter omnia et singula quae in corpore humano, ostensum est in opere De Caelo et Inferno (n. 87-105): すべてと個々のものが、それらは自然の中にある、霊的なものに対応することは、同様に、すべてと個々のものが、それらは人間の身体の中に、著作『天界と地獄』(87-105番)の中に示されている。
sed quid correspondentia, hactenus nescitum est; しかし、何が対応か、今まで知られていない。
verum in antiquissimis temporibus, notissima fuit; けれども、最古代の時代の中で、最もよく知られていた。
illis enim, qui tunc vixerunt, fuit scientia correspondentiarum scientia scientiarum, et tam universalis ut omnes illorum codices et libri per correspondentias scripti sint. というのは、彼らに、その時、生きていた者たち、対応の知識は知識の知識であったから、またこのように普遍的〔であった〕、彼らのすべての(木版からつくられた)書物や書物は、対応によって書かれたように。
Liber Hiobi, qui est liber antiquus, correspondentiis plenus est. 「ヨブ」の書物は、それは古代の書物である、対応で満ちている。
[2] Hieroglyphica Aegyptiorum, et quoque fabulosa vetustissimorum, non alia fuerunt. [2] エジプトの象形文字は、また最も古い神話も、他のものではなかった。
Omnes ecclesiae antiquae fuerunt ecclesiae repraesentativae caelestium; すべての古代の教会は天界を表象する教会であった。
ritus illarum, et quoque statuta, secundum quae institutus fuit cultus illarum, constabant ex meris correspondentiis. それらの儀式、また法令もまた、それらにしたがってそれらの礼拝は制定された、対応そのものから成り立った。
Similiter omnia ecclesiae apud filios Jacobi. 同様に、ヤコブの子孫のもとのすべての教会。
Holocausta et sacrificia, cum singulis illorum, correspondentiae fuerunt; 全焼のいけにえやいけにえは、その個々のものとともに、対応のものであった。
similiter tabernaculum cum omnibus inibi; 同様に,幕屋は、その中のすべてのものとともに。
tum etiam festa illorum, ut festum azymorum, festum tabernaculorum, et festum primitiarum; さらにそれらの祭りもまた、(例えば)種なしパンの祭り、仮庵の祭り、また初穂の祭りのような。
etiam sacerdotium Aharonis et Levitarum, ut et vestes sanctitatis Aharonis et filiorum ejus; アロンとレビ人の祭司職もまた、またアロンと彼の息子たちの聖なる装束のように。
et praeterea omnia statuta et judicia, quae cultum et vitam illorum concernebant: またさらにすべての法令と判決、それらは彼らの礼拝と生活を関係した。
[3] et quia Divina in mundo se sistunt per correspondentias, ideo Verbum per meras correspondentias scriptum est; [3] また神性は世の中でそれ自体を示すので☆、それゆえ、みことばは対応そのものによって書かれた。
☆ quiaには「~のために」の意味はありません、それで柳瀬訳「~それ自身を示すために~」の訳は成り立ちません。この部分の長島訳「~神的なものは相応を通して成り立つわけですから~」は、まったく受け入れがたい訳となっています。「神的なもの(神性)」が「相応(対応)を通して」「成り立つ」とは何ですか? 意味不明です。「神性が対応によって世で示されていて」それで(ideo)「みことばも対応で書かれている」のです。
quare Dominus, quia locutus est ex Divino suo, locutus est per correspondentias; それゆえ、主は、ご自分の神性から語られたので、対応によって語られた。
nam quod a Divino est, hoc in natura cadit in talia quae Divinis correspondent, et quae tunc Divina, quae vocantur caelestia et spiritualia, in sinu suo recondunt. なぜなら、神性からであるものは、それは自然の中に落ち込むから、このようなもの、それらは神性に対応する、またそれはその時、神的なものである、それらは天的なものと霊的なものと呼ばれる、その内部にたくわえている(隠している)。
(3) 訳文
20. (iv.) その意味は今まで知られていなかったこと―
自然の中にあるすべてと個々のものが、同様に、人間の身体の中のすべてと個々のものが、霊的なものに対応することは、著作『天界と地獄』(87-105番)の中に示されている。対応とは何か、今まで知られていないが、それでも、最古代では、最もよく知られていた。というのは、当時、生きていた者たちに、対応の知識は知識の中の知識であり、また彼らのすべての書物が対応によって書かれたようにも普遍的なものであったから。古代の書物である「ヨブ記」は対応で満ちている。
[2] エジプトの象形文字は、また最も古い神話も、〔対応以外の〕他のものではなかった。すべての古代の教会は天界を表象する教会であった。それらの儀式、また法令もまた対応そのものから成り立ち、その法令にしたがってそれらの礼拝は制定された。ヤコブの子孫のもとのすべての教会も同様である。全焼のいけにえやいけにえは、その個々のものとともに、対応のものであった。幕屋も、その中のすべてのものとともに、さらに種なしパンの祭り、仮庵の祭り、初穂の祭りのような祭りもまた、アロンとレビ人の祭司職も、またアロンと彼の息子たちの聖なる装束も、またさらに彼らの礼拝と生活に関係したすべての法令と判決も同様である。
[3] また神性は世にそれ自体を示すので、それゆえ、みことばは対応そのものによって書かれた。それゆえ、主は、ご自分の神性から語られたので、対応によって語られた。なぜなら、神性からであるものは、自然の中の神性に対応するようなものに落ち込み、またそれはその時、天的なものと霊的なものと呼ばれる神的なものを、その内部にたくわえているからである。