原典講読『聖書』 18

 

(1) 原文


18.  (iii.) Quod ex Sensu Spirituali sit, quod Verbum sit Divinitus inspiratum, et in omni voce Sanctum. Dicitur in ecclesia quod Verbum sit sanctum, at hoc quia Jehovah Deus illud locutus est; sed quia sanctum ejus ex sola littera non apparet, ideo qui propterea de sanctitate ejus semel dubitat, deinde ille cum legit Verbum, per multa ibi se confirmat; cogitat enim tunc, Num hoc sanctum? Num hoc Divinum? Ne itaque talis cogitatio apud multos influat et postea invalescat, et per id conjunctio Domini cum ecclesia, in qua est Verbum, pereat, placuit Domino nunc sensum spiritualem revelare, ut sciatur ubinam illud sanctum in Verbo latet. Sed exempla hoc quoque illustrent. [2] In Verbo nunc agitur de Aegypto, nunc de Aschure, nunc de Edomo, de Moabo, de filiis Ammonis, de Tyro et Zidone, de Gogo: qui non scit, quod per nomina illorum significentur res caeli et ecclesiae, in errorem abduci potest, quod Verbum multum de gentibus et populis agat, et modo parum de caelo et ecclesia; ita multum de terrestribus et parum de caelestibus: sed cum ille scit quid per illos seu per nomina illorum significatur, ab errore in veritatem potest venire. [3] Similiter dum in Verbo videt, quod ibi toties nominentur horti, luci, silvae, tum arbores illorum ut olea, vitis, cedrus, populus, quercus; ut et quod toties agnus, ovis, hircus, vitulus, bos; et quoque montes, colles, valles, et ibi fontes, fluvii, aquae, et plura similia: ille, qui nihil scit de sensu spirituali Verbi, non potest aliter credere, quam quod solum illa sint quae intelliguntur; non scit enim quod per “hortum,” “lucum” et “silvam” intelligantur sapientia, intelligentia et scientia; quod per “oleam,” “vitem,” “cedrum,” “populum” et “quercum” intelligantur ecclesiae bonum et verum caeleste, spirituale, rationale, naturale et sensuale; quod per “agnum,” “ovem,” “hircum,” “vitulum,” “bovem,” intelligantur innocentia, charitas, et affectio naturalis; quod per “montes,” “colles,” et “valles” intelligantur superiora, inferiora et infima ecclesiae; tum quod per “Aegyptum” significetur scientia, per “Aschurem” ratio, per “Edomum” naturale, per “Moabum” adulteratio boni, per “filios Ammonis” adulteratio veri, per “Tyrum et Zidonem” cognitiones veri et boni, per “Gogum” cultus externus absque interno: cum autem haec scit, tunc potest cogitare quod Verbum non agat nisi quam de caelestibus, et quod terrestria illa modo sint subjecta, in quibus illa sunt. [4] Sed exemplum ex Verbo hoc etiam illustret. Legitur apud Davidem,


 


“Vox Jehovae super aquis, Deus gloriae tonare facit, Jehovah super aquis magnis:….vox Jehovae frangens cedros,.. confringit Jehovah cedros Libani, et saltare facit eos sicut vitulum, Libanum et Schirionem sicut filium monocerotum: vox Jehovae incidens ut flamma ignis: vox Jehovae trepidare facit desertum, trepidare facit desertum Kadesh. Vox Jehovae parturire facit cervas, et denudat silvas; sed in templo Ipsius quivis dicit gloriam” (Ps. xxix. 3-9).


 


Qui non scit quod singula ibi quoad unamquamvis vocem Sancta Divina sint, ille potest, si mere naturalis est, secum dicere, Quid hoc, –quod Jehovah sedeat super aquis, quod per vocem suam frangat cedros, saltare faciat illos sicut vitulum, et Libanum sicut filium monocerotum, quod parturire faciat cervas et plura: nescit enim quod potentia Divini Veri seu Verbi per illa in sensu spirituali descripta sit. Nam in illo sensu, per “vocem Jehovae,” quae ibi est tonitru, intelligitur Divinum Verum seu Verbum in sua potentia; per “aquas magnas,” super quibus Jehovah sedet, intelliguntur vera ejus; per “cedros” et per “Libanum,” quos frangit et confringit, intelliguntur falsa rationalis hominis; per “vitulum” et “filium monocerotum,” falsa naturalis et sensualis hominis; per “flammam ignis,” affectio falsi; per “desertum” et “desertum Kadesh,” ecclesia ubi non aliquod verum et bonum; per “cervas,” quas vox Jehovae parturire facit, intelliguntur gentes quae in bono naturali sunt; et per “silvas” quas denudat, intelliguntur scientiae et cognitiones, quas Verbum illis aperit: quare sequitur, “In templo Ipsius quivis dicit gloriam;” per quod intelligitur, quod in singulis Verbi sint Divina vera; “templum” enim significat Dominum, et inde Verbum, tum caelum et ecclesiam; et “gloria” significat Divinum Verum. Ex his patet quod nulla vox ibi sit, quae non Divinam potentiam Verbi contra falsa omnis generis apud naturales homines, ac Divinam potentiam reformandi gentes, describit.


 


(2) 直訳〔ここは『真のキリスト教』200番に引用されている〕


(iii.) Quod ex Sensu Spirituali sit, quod Verbum sit Divinitus inspiratum, et in omni voce Sanctum. Dicitur in ecclesia quod Verbum sit sanctum, at hoc quia Jehovah Deus illud locutus est; (iii.) それからであること、みことばは神性を(息を)きかけられて(霊感を与えられて)いること、そしてすべての語の中に聖なるものが〔あること〕。―教会の中では言われている、みことばは聖なるものであること、しかし、このことは神エホバがそれを言われたからである。


sed quia sanctum ejus ex sola littera non apparet, ideo qui propterea de sanctitate ejus semel dubitat, deinde ille cum legit Verbum, per multa ibi se confirmat; しかし、その聖なるものは文字だけから〔では〕見られないので、それゆえ、このためにその聖なるものについていったん疑う者は、その後は、彼がみことばを読むとき、そこに多くのものによって確信する。


cogitat enim tunc, Num hoc sanctum? Num hoc Divinum? というのは、その時、考えるから、これは聖なるものなのかどうか? これは神的なものなのかどうか?


Ne itaque talis cogitatio apud multos influat et postea invalescat, et per id conjunctio Domini cum ecclesia, in qua est Verbum, pereat, placuit Domino nunc sensum spiritualem revelare, ut sciatur ubinam illud sanctum in Verbo latet. そこで、このような考えが多くの者のもとに流入しないように、またその後、強くなる、またそのことによって教会との主の結合が、その〔教会〕の中にみことばがある、滅びる〔ないように〕、主はそれで(今)、霊的な意味を啓示することが喜びであった、その聖なるものがみことばの中のどこに隠れているか知られるために。


Sed exempla hoc quoque illustrent. しかし、例がこのこともまた説明する。


[2] In Verbo nunc agitur de Aegypto, nunc de Aschure, nunc de Edomo, de Moabo, de filiis Ammonis, de Tyro et Zidone, de Gogo: [2] みことばの中に、時には☆エジプトについて扱われる、時には☆アッシリアについて、時にはエドムについて、モアブについて、アンモンの子孫について、ツロとシドンについて、ゴグについて。


nunc…nuncは「時には~また時には~」という意味になります。


qui non scit, quod per nomina illorum significentur res caeli et ecclesiae, in errorem abduci potest, quod Verbum multum de gentibus et populis agat, et modo parum de caelo et ecclesia; 知らない者は、それらの名前によって天界と教会の事柄が意味されることを、誤りの中に連れ去られることができる、みことばは国民と民族について多くのものを扱う、また天界と教会についてただわずかなものしかを。


ita multum de terrestribus et parum de caelestibus: このように地のものについて多くのものを、天界のものについてわずかなものを。


sed cum ille scit quid per illos seu per nomina illorum significatur, ab errore in veritatem potest venire. しかし、彼が知るとき、何がそれらによってあるいはそれらの名前によって意味されるか、誤りから真理の中に来ることができる。


[3] Similiter dum in Verbo videt, quod ibi toties nominentur horti, luci, silvae, tum arbores illorum ut olea, vitis, cedrus, populus, quercus; [3] みことばの中に見る時、同様である、そこにこんなにしばしば名前が挙げられていること、庭園の、木立ち()の、森の、さらにそれらの木の、(例えば)オリーブの木、ぶどうの木、杉、ポプラの木、柏の木のような。


ut et quod toties agnus, ovis, hircus, vitulu, bos;  (例えば)また、こんなにしばしば子羊、羊、雄山羊、子牛、牛のような。


et quoque montes, colles, valles, et ibi fontes, fluvii, aquae, et plura similia: また、山、丘、谷もまた、またそこに泉、川、水、また多くの同様のもの。


ille, qui nihil scit de sensu spirituali Verbi, non potest aliter credere, quam quod solum illa sint quae intelliguntur; 彼は、みことばの霊的な意味について何も知らない者、異なって信じることができない、単にこれらのものであること以外に、意味されているものは。


non scit enim quod per “hortum,” “lucum” et “silvam” intelligantur sapientia, intelligentia et scientia; というのは、知らないから、「庭園」、「木立ち()」、また「森」によって知恵、知性、知識が意味されること。


quod per “oleam,” “vitem,” “cedrum,” “populum” et “quercum” intelligantur ecclesiae bonum et verum caeleste, spirituale, rationale, naturale et sensuale; 「オリーブの木」、「ぶどうの木」、「杉」、「ポプラの木」また「柏の木」によって、天的な、霊的な、理性的な、自然的な、感覚的な、教会の善と真理が意味されること。


quod per “agnum,” “ovem,” “hircum,” “vitulum,” “bovem,” intelligantur innocentia, charitas, et affectio naturalis; 「子羊」、「羊」、「雄山羊」、「子牛」、「牛」によって、無垢、仁愛、また自然的な情愛が意味されること。


quod per “montes,” “colles,” et “valles” intelligantur superiora, inferiora et infima ecclesiae; 「山」、「丘」また「谷」によって、教会の高いもの、低いもの、最も低い者ものが意味される。


tum quod per “Aegyptum” significetur scientia, per “Aschurem” ratio, per “Edomum” naturale, per “Moabum” adulteratio boni, per “filios Ammonis” adulteratio veri, per “Tyrum et Zidonem” cognitiones veri et boni, per “Gogum” cultus externus absque interno: さらに、「エジプト」によって知識が意味されること、「アッシリア」によって理性が、「エドム」によって自然的なものが、「モアブ」によって善の不純化が、「アンモンの子孫」によって真理の不純化が、「ツロとシドン」によって善と真理の知識が、「ゴグ」によって内なるもののない外なる礼拝が。


cum autem haec scit, tunc potest cogitare quod Verbum non agat nisi quam de caelestibus, et quod terrestria illa modo sint subjecta, in quibus illa sunt. しかしながら、これらのことを知るとき、その時、考えることができる、みことばは天界のものについて以外でないなら扱わないこと、また地のもの、それらは単なる対象であること、その中にそれらがある。


[4] Sed exemplum ex Verbo hoc etiam illustret. [4] しかし、みことばからの例がこのこともまた説明する。 


Legitur apud Davidem, 「ダビデ」に読まれる、


“Vox Jehovae super aquis, Deus gloriae tonare facit, Jehovah super aquis magnis: 「エホバの声は水の上にある、栄光の神は雷鳴(すること)をさせる、エホバは大水の上におられる。


…vox Jehovae frangens cedros,.. confringit Jehovah cedros Libani, et saltare facit eos sicut vitulum, Libanum et Schirionem sicut filium monocerotum: ……エホバの声は杉を砕いている、……エホバはレバノンの杉を粉砕される、またそれらを子牛のように踊ること(跳ぶこと)をさせる、レバノンとシルヨンを一角獣の子のように。


vox Jehovae incidens ut flamma ignis: エホバの声は火の炎のように打っている。


vox Jehovae trepidare facit desertum, trepidare facit desertum Kadesh. エホバの声は荒野を震えることをさせる、カデシュの荒野を震えることをさせる。


Vox Jehovae parturire facit cervas, et denudat silvas; エホバの声は雌鹿を産みの苦しみすることをさせる、森を裸にする。


sed in templo Ipsius quivis dicit gloriam” (Ps. xxix. 3-9). しかし、その方の神殿の中で、それぞれの者が栄光と言う」(詩篇29:3-9)


Qui non scit quod singula ibi quoad unamquamvis vocem Sancta Divina sint, ille potest, si mere naturalis est, secum dicere, Quid hoc, –quod Jehovah sedeat super aquis, quod per vocem suam frangat cedros, saltare faciat illos sicut vitulum, et Libanum sicut filium monocerotum, quod parturire faciat cervas et plura: そこに個々のものはどの言葉に関しても神的な聖なるものであることを知らない者は、彼はできる、もし単に自然的であるなら、自分自身に言うことが〔できる〕、これは何か―エホバが水の上に座ること、自分の声によって杉を砕くこと、それらを子牛のように踊ること(跳ぶこと)をさせる、またレバノンを一角獣の子のように、雌鹿を産みの苦しみすることをさせること、また多くのもの。


nescit enim quod potentia Divini Veri seu Verbi per illa in sensu spirituali descripta sit. というのは、神的な真理のまたはみことばの力が、それらによって霊的な意味の中に述べられていることを知らないから。


Nam in illo sensu, per “vocem Jehovae,” quae ibi est tonitru, intelligitur Divinum Verum seu Verbum in sua potentia; なぜなら、その意味の中で、「エホバの声」によって、それはそこに雷鳴である、神的な真理またはその力の中のみことばが意味されるから。


per “aquas magnas,” super quibus Jehovah sedet, intelliguntur vera ejus; 「大水」によって、その上にエホバが座られる、その真理が意味される。


per “cedros” et per “Libanum,” quos frangit et confringit, intelliguntur falsa rationalis hominis; 「杉」によって、また「レバノン」によって、それを砕く、また粉砕する、理性的な人間の虚偽が意味される。


per “vitulum” et “filium monocerotum,” falsa naturalis et sensualis hominis; 「子牛」と「一角獣の子」によって、自然的なまた感覚的な人間の虚偽が。


per “flammam ignis,” affectio falsi; 「火の炎」によって、虚偽の情愛が。


per “desertum” et “desertum Kadesh,” ecclesia ubi non aliquod verum et bonum; 「荒野」と「カデシュの荒野」によって、教会が、そこに何らかの真理と善のない。


per “cervas,” quas vox Jehovae parturire facit, intelliguntur gentes quae in bono naturali sunt; 「雌鹿」によって、それをエホバの声は産みの苦しみすることをさせる、国民が意味される、彼らは自然的な善の中にいる。


et per “silvas” quas denudat, intelliguntur scientiae et cognitiones, quas Verbum illis aperit: また「森」によって、それを裸にする、知識と知識(認識)☆が意味される、それらをみことばは彼らに開く。


scientiacognitioも通常は「知識」と訳しますが、その意味はやや異なります。(4) scientiacognitioについて、を参照。


quare sequitur, “In templo Ipsius quivis dicit gloriam;” それゆえ、いえる、「その方の神殿の中で、それぞれの者が栄光と言う」。


per quod intelligitur, quod in singulis Verbi sint Divina vera; そのことによって意味される、みことばの個々のものの中に神的な真理があること。


“templum” enim significat Dominum, et inde Verbum, tum caelum et ecclesiam; というのは、「神殿」は主を意味するから、またここからみことばを、さらに天界と教会を。


et “gloria” significat Divinum Verum. また「栄光」は神的な真理を意味する。


Ex his patet quod nulla vox ibi sit, quae non Divinam potentiam Verbi contra falsa omnis generis apud naturales homines, ac Divinam potentiam reformandi gentes, describit. これらから明らかである、そこに言葉()何もないこと、それらは自然的な人間のもとのすべての種類の虚偽に対抗するみことばの神的な力(でないもの)、そして国民を改心させる神的な力、〔それを〕述べ(ないもの)


 


(3) 訳文


18.  (iii.) みことばが神的な霊感を与えられており、そしてすべての語の中に聖なるものがあるのは、その意味からであること。―教会の中では、みことばは聖なるものであると言われているが、しかし、このことは神エホバがそれを言われたからである。しかし、その聖なるものは文字だけからでは見られないので、それゆえ、そのためにその聖なるものについていったん疑う者は、その後、彼がみことばを読むとき、そこの多くのものによって〔その疑いを〕確信する。というのは、その時、「これは聖なるものなのか? これは神的なものなのかどうか?」と考えるから。そこで、このような考えが多くの者のもとに流入し、またその後、強くなり、そのことによってみことばがある教会と主の結合が滅びないように、その聖なるものがみことばの中のどこに隠れているか知られるために、霊的な意味を啓示することが、今や、主の喜ばれるところであった。しかし、このこともまた例によって説明される。


[2] みことばの中に、時にはエジプトについて扱われ、時にはアッシリアについて、時にはエドムについて、モアブについて、アンモンの子孫について、ツロとシドンについて、ゴグについて扱われている。それらの名前によって天界と教会の事柄が意味されることを知らない者は、みことばは国民と民族について多くのものを扱い、天界と教会についてはわずかなものしか、このように地のものについて多くのものを、天界のものについてはわずかなものしか扱っていないという誤りの中に連れ去られることができる。しかし、彼が、それらによってあるいはそれらの名前によって何が意味されるか知るとき、誤りから真理の中に来ることができる。


[3] みことばの中に、そこにしばしば庭園、木立ち、森がでてきて、さらにそれらの木の名前が挙げられていること、例えば、オリーブの木、ぶどうの木、杉、ポプラの木、柏の木、また、しばしば子羊、羊、雄山羊、子牛、牛、さらにまた、山、丘、谷、またそこに泉、川、水、また多くの同様のものがでてきるのを見る時も同様である。みことばの霊的な意味について何も知らない者は、単に意味されているものはこれらのものである、としか信じることができない。というのは、「庭園」、「木立ち」、「森」によって知恵、知性、知識が意味されることを、「オリーブの木」、「ぶどうの木」、「杉」、「ポプラの木」、「柏の木」によって、教会の、天的な、霊的な、理性的な、自然的な、感覚的な善と真理が意味されることを、「子羊」、「羊」、「雄山羊」、「子牛」、「牛」によって、無垢、仁愛、また自然的な情愛が意味されることを、「山」、「丘」また「谷」によって、教会の高いもの、低いもの、最も低い者ものが意味されるを、さらに、「エジプト」によって知識が、「アッシリア」によって理性が、「エドム」によって自然的なものが、「モアブ」によって善の不純化が、「アンモンの子孫」によって真理の不純化が、「ツロとシドン」によって善と真理の知識が、「ゴグ」によって内なるもののない外なる礼拝が意味されることを知らないからである。しかし、これらのことを知るとき、その時、みことばは天界のものについてしか扱わないこと、また地のものはその中に天界のものがある単なる対象であることを考えることができる。


[4] しかし、このこともまた、みことばからの例により説明される。「ダビデの詩篇」にある、


 


 「エホバの声は水の上にあり、栄光の神は雷鳴を響かせるをさせる、エホバは大水の上におられる。……エホバの声は杉を砕き……エホバはレバノンの杉を粉砕される。また、それらを子牛のように跳ねさせ、レバノンとシルヨンを一角獣の子のように。エホバの声は火の炎のように打つ。エホバの声は荒野を震えさせ、カデシュの荒野を震えさせる。エホバの声は雌鹿に産みの苦しみをさせ、森を裸にする。しかし、その方の神殿の中で、それぞれの者が栄光と言う」(詩篇29:3-9)


 


 そこの個々のものは、どの言葉に関しても神的な聖なるものであることを知らない者は、もし単に自然的である者なら、エホバが水の上に座ること、自分の声によって杉を砕くこと、それらを子牛のように跳ねさせ、またレバノンを一角獣の子のように跳ねさせること、雌鹿に産みの苦しみをさせること、また多くのものいついて、自分自身に、「これは何なのか」と言うことができる。


 というのは、霊的な意味では、それらによって神的な真理の力またはみことばの力が述べられていることを知らないから。なぜなら、その意味では、そこの雷鳴である「エホバの声」によって、力の中にある神的な真理またはみことばが意味されるから。エホバが座られる「大水」によって、その真理が意味される。砕き、また粉砕する「杉」や「レバノン」によって理性的な人間の虚偽が、「子牛」と「一角獣の子」によって自然的なまた感覚的な人間の虚偽が、「火の炎」によって虚偽の情愛が、「荒野」と「カデシュの荒野」によって何らかの真理と善もない教会が、意味される。エホバの声が産みの苦しみさせる「雌鹿」によって、自然的な善の中にいる国民が意味される。また「森」によって、みことばによって彼らに開かれる知識と認識が意味される。それゆえ、「その方の神殿の中で、それぞれの者が栄光と言う」のであって、そのことによって、みことばの個々のものの中に神的な真理があることが意味される。というのは、「神殿」は主を意味し、またここからみことばを、さらに天界と教会を意味するから。また「栄光」は神的な真理を意味する。これらから、そこの言葉に、自然的な人間のもとのすべての種類の虚偽に対抗する、みことばの神的な力を、そして国民を改心させる神的な力を述べていないものは何もないことが明らかである。

原典講読『聖書』 18続き、(4) scientiaとcognitioについて

 

(4) scientiacognitioについて


 最初に雑談(全部雑談かもしれない)。「知る」にも段階があると思う。東京(京都その他何でもよい)を例にとれば、本や、映像、また聞いたりして「東京を知った」。これは「聞いて」知っている。単なる知識として知っている段階。


 次に東京に実際に出かけて行って「見た」。「百聞は一見にしかず」であり、体験である。単なる知識とは格段に違う(しかし、観察力の差はある。ボケっとしていて見れば、たいした発見も、感動もない


 もう一つ上の段階が考えられる。そこである程度過ごし(生活し)、その地の人と交流することである。「あ、これが東京流ね。こういう考え方、こういう生き方をするんだね」といった、外面からの印象だけでなく、ある程度、内面を知る、底流にあるものを感じることである。ざっと、この3段階が頭に浮かぶ。


 さて「知識」にも3段階あるようである。スヴェーデンボリの言葉ではscienfitica, scientia, cognitoであると思う。scientificaは「事実」という意味もあるが、おもに「記憶知」と訳す。(実はこの記憶知にも三種ある、知的、理性的、感覚的なものである「天界の秘義991)。「単に知っている」だけの知識である。


 scientiascio「知る」と関連があるようだ。やはり知識であるが、これが体系化されれば「学問」「科学」である(この意味もある、英語サイエンスの語源である)


 一方、cognitiocogito「考える」、cognosco「知る、認める」と関連があるようだ。scientiacognitioは同じ「知識」ではあっても、cognitioは内的なものに関する知識を指すことが多い。


 私は、sicientiacognitioの差は「知識」の中の「知」にウエイトを置いたものがscientia、「識」を強く意識したものがcognitioかなと思っている。