QUOD SCRIPTURA SACRA SEU VERBUM SIT IPSUM DIVINUM VERUM.
聖書、すなわち、みことばは神的な真理そのものであること
(1) 原文
1. In omnium ore est, quod Verbum sit a Deo, Divinitus inspiratum, et inde Sanctum; sed usque hactenus nescitum est, ubinam in eo Divinum est: nam Verbum in littera apparet sicut scriptum vulgare, stilo peregrino, non sublimi nec lucente, sicut ad apparentiam sunt scripta saeculi. Ex eo est quod homo, qui naturam pro Deo, aut qui illam prae Deo, colit, et inde ex se et suo proprio, et non e caelo a Domino, cogitat, facile in errorem de Verbo, et in contemptum ejus, possit cadere, et secum dicere cum id legit, Quid hoc? quid illud? an hoc est Divinum? an Deus, cui infinita sapientia est, ita loqui potest? ubi et unde sanctum ejus, nisi ex religioso, et inde persuasione?
(2) 直訳〔ここは『真のキリスト教』189番に引用されている〕
In omnium ore est, quod Verbum sit a Deo, Divinitus inspiratum, et inde Sanctum; すべての者の口の中にある、みことばは神からであること、神性を(息を)吹きかけられた(霊感を与えられた)、またここから聖なるもの。
sed usque hactenus nescitum est, ubinam in eo Divinum est: しかしそれでも、今まで知られていない、どこにその中に神性がある〔のか〕。
nam Verbum in littera apparet sicut scriptum vulgare, stilo peregrino, non sublimi nec lucente, sicut a apparentiam sunt scripta saeculi. なぜなら、みことばは、文字の中で普通の文書に見えるから、見なれない(奇妙な)文体で、崇高でも輝いてもいない、外見上では現代の文書のように。
Ex eo est quod homo, qui naturam pro Deo, aut qui illam prae Deo, colit, et inde ex se et suo proprio, et non e caelo a Domino, cogitat, facile in errorem de Verbo, et in contemptum ejus, possit cadere, et secum dicere cum id legit, Quid hoc? そのことからである、人間は、神の代わりに自然を〔礼拝する〕者、または神よりもそれを〔礼拝する〕者、礼拝する、またここから自分自身から、また自分のプロプリウム(固有のもの)から、また主により天界からでなく、考える、容易にみことばについて誤りの中に、また彼の軽蔑の中に、陥ることができる、またそれを読むとき自分自身に言うこと〔ができる〕、これは何か?
quid illud? それは何か?
an hoc est Divinum? これは神的なものなのか?
an Deus, cui infinita sapientia est, ita loqui potest? 神なのか、その者に無限の知恵がある、このように語ることができる〔のか〕?
ubi et unde sanctum ejus, nisi ex religioso, et inde persuasione? どこに、またどこからその聖なるもの(神聖さ)は? 宗教的なもの(信心深さ)からでないなら、またここから信念。
(3) 訳文
1. すべての者は、みことばは神からであり、神的な霊感を与えられたもの、ここから聖なるものである、との口にする。しかしそれでも、その中のどこに神的なものがあるのか、今まで知られていない。なぜなら、文字面からは、みことばは奇妙な文体で、崇高でも輝いてもいないで、外見上では現代の文書のような普通の文書に見えるから。そのことから、神の代わりに自然を、または神よりも自然を礼拝する者は、ここから主により天界からでなく、自分自身から、また自分のプロプリウムから考える者は、みことばについて容易に誤りの中に、また軽蔑の中に陥ってしまわざるえず、それを読むときつぶやかざるをえないのである。これは何か? それは何か? これが神的なものなのか? 無限の知恵をもたれる神がこのように語るのか? 宗教的なものから、またここからの信念からでないなら、その聖なるものはどこに、またどこからなのか?
(1) 原文
2. Sed qui ita cogitat, ille non considerat, quod Ipse Jehovah, qui est Deus caeli et terrae, locutus sit Verbum per Mosen et Prophetas; et quod inde non possit esse quam ipsum Divinum Verum; nam quod Ipse Jehovah loquitur, hoc illud est: nec considerat, quod Dominus, qui est idem cum Jehovah, locutus sit Verbum apud Evangelistas, multa ex suo ore, et reliqua ex spiritu oris sui, qui est Spiritus Sanctus: inde est, quod Ipse dicat, quod in verbis suis sit Vita, et quod Ipse sit Lux quae illustrat, et quod sit Veritas. Quod Ipse Jehovah locutus sit Verbum per Prophetas, ostensum est in Doctrina Novae Hierosolymae de Domino (n. 52, 53). Quod verba, quae Ipse Dominus apud Evangelistas locutus est, Vita sint, apud Johannem,
“Verba quae Ego loquor vobis, Spiritus sunt, et Vita sunt” (vi. 63).
Apud eundem,
Jesus dixit mulieri ad fontem Jacobi, “Si scires donum Dei, et quis sit, qui dicit tibi, Da Mihi bibere, tu peteres ab Eo, et daret tibi aquam viventem. ….Qui bibit ex aqua quam Ego dabo.., non sitiet in aeternum; sed aqua quam Ego dabo ei, fiet in eo fons aquae salientis in vitam aeternam” (iv. 6, 10, {1}14):
per “fontem Jacobi” significatur Verbum; ut quoque Deutr. xxxiii. 28; quare etiam Dominus ibi sedit, et locutus est cum muliere: et per “aquam” significatur verum Verbi. Apud eundem,
Jesus dixit, “Si quis sitiverit, venito ad Me et bibito: quisquis credit in Me, sicut dicit Scriptura, flumina e ventre illius fluent aquae viventis” (vii. 37, 38).
Apud eundem,
Petrus dixit ad Jesum, “Verba vitae aeternae habes” (vi. 68).
Quare Dominus dicit apud Marcum,
“Caelum et terra transibunt, Verba..mea non transibunt” (xiii. 31).
Quod Verba Domini sint Vita, est quia Ipse est Vita et Veritas: ut docet apud Johannem,
“Ego sum Via, Veritas et Vita” (xiv. 6);
et apud eundem,
“In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. ….In Illo Vita erat, et Vita erat Lux hominum” (i. 1, {2}4);
per “Verbum” ibi intelligitur Dominus quoad Divinum Verum, in quo solo Vita est et Lux est. Ex eo est, quod Verbum quod a Domino, et quod est Dominus, dicatur
“Fons aquarum vivarum” (Jerem. ii. 13; cap. xvii. 13; cap. xxxi. 9):
“Fons salutis” (Esai. {3}xii. 3):
“Fons” (Sachar. xiii. 1):
Ac “Fluvius aquae vitae” (Apoc. xxii. 1):
et dicitur quod
“Agnus, qui in medio throni, pascet illos, et deducet illos ad vivos fontes aquarum” (Apoc. vii. 17).
Praeter aliis in locis, ubi Verbum etiam vocatur “sanctuarium” et “tabernaculum,” in quo Dominus habitat cum homine.
@1 14 pro “11” @2 4 pro “2, 3” @3 xii. 3 pro “XI. 1, 3”
(2) 直訳〔ここは『真のキリスト教』190番に引用されている〕
Sed qui ita cogitat, ille non considerat, quod Ipse Jehovah, qui est Deus caeli et terrae, locutus sit Verbum per Mosen et Prophetas; しかし、このように考える者は、彼は熟慮しない(考えない)、エホバそのものが、その方が天と地の神である、モーセと預言者を通してみことばを語られたこと。
et quod inde non possit esse quam ipsum Divinum Verum; またここから、神的な真理そのもの以外のものであることができないこと。
nam quod Ipse Jehovah loquitur, hoc illud est: なぜなら、エホバそのものが語られること、これ☆がそれ☆であるから。
☆ 代名詞ばかりです。文脈からわかると思いますが、これ「エホバの語ること」がそれ「神的な真理そのもの」です。
nec considerat, quod Dominus, qui est idem cum Jehovah, locutus sit Verbum apud Evangelistas, multa ex suo ore, et reliqua ex spiritu oris sui, qui est Spiritus Sanctus: 熟慮もしない(考えない)、主は、その方はエホバと同一であられる、福音書でみことばを語られた、多くのものを自分の口から、また残りの(他の)ものを自分の口の霊から、それは聖霊である。
inde est, quod Ipse dicat, quod in verbis suis sit Vita, et quod Ipse sit Lux quae illustrat, et quod sit Veritas. ここからである、その方が言われたこと、自分のことばの中にいのちがあること、またその方は光であること、それは照らす、また真理であること。
Quod Ipse Jehovah locutus sit Verbum per Prophetas, ostensum est in Doctrina Novae Hierosolymae de Domino (n. 52, 53). エホバそのものが預言者を通してみことばを語られたことは、『主についての新しいエルサレムの』教えの中に示されている(52, 53番)。
Quod verba, quae Ipse Dominus apud Evangelistas locutus est, Vita sint, apud Johannem, ことばが、それは主ご自身が福音書で語られている、いのちであること、「ヨハネ福音書」に、
“Verba quae Ego loquor vobis, Spiritus sunt, et Vita sunt” (vi. 63). 「ことばは、それはわたしがあなたがたに話す、霊である、またいのちである」(6:63)。
Apud eundem, 同書に、
Jesus dixit mulieri ad fontem Jacobi, “Si scires donum Dei, et quis sit, qui dicit tibi, Da Mihi bibere, tu peteres ab Eo, et daret tibi aquam viventem. イエスはヤコブの泉で女に言った、「もし、あなたが神の賜物を知るなら、まただれであるか〔知るなら〕あなたに言う者、わたしに飲むことを与えよ、あなたはわたしから求める、また〔その者は〕あなたに生きる水を与える。
….Qui bibit ex aqua quam Ego dabo.., non sitiet in aeternum; …水から飲む者は、それをわたしは与える…、永遠に渇かない。
sed aqua quam Ego dabo ei, fiet in eo fons aquae salientis in vitam aeternam” (iv. 6, 10, {1}14): しかし、水は、それをわたしは彼に与える、彼の中で水の泉となる、永遠のいのちの中にわき出る」(4:6, 10, 14)。
per “fontem Jacobi” significatur Verbum; 「ヤコブの泉」によって、みことばが意味される。
ut quoque Deutr. xxxiii. 28; 例えばまた「申命記」33:28。
quare etiam Dominus ibi sedit, et locutus est cum muliere: それゆえ、主はまたそこに座られた、また女と話された。
et per “aquam” significatur verum Verbi. また「水」によって、みことばの真理が意味される。
Apud eundem, 同書に、
Jesus dixit, “Si quis sitiverit, venito ad Me et bibito: イエスは言われた、「もし、だれかが渇いた(渇く)なら、わたしに来い、また飲め。
quisquis credit in Me, sicut dicit Scriptura, flumina e ventre illius fluent aquae viventis” (vii. 37, 38).
Apud eundem, わたしを信じるそれぞれの者は、聖書が言うように、川が彼の腹から流れ出る、生きる水の」(7:37, 38)。
Petrus dixit ad Jesum, “Verba vitae aeternae habes” (vi. 68). ペテロはイエスに言った、「永遠のいのちのことばをあなたは持っている」(6:68)。
Quare Dominus dicit apud Marcum, それゆえ、主は「マルコ福音書」で言われた、
“Caelum et terra transibunt, Verba..mea non transibunt” (xiii. 31). 「天と地は過ぎ去る☆、…わたしのことばは過ぎ去らない」(13:31)。
☆ マタイ24:35もそうですが、新改訳聖書は「滅びる」と訳していますが、うなずけません。原語は「パルエルコマイ」であり、これは「通り過ぎる」です。
Quod Verba Domini sint Vita, est quia Ipse est Vita et Veritas: 主のことばがいのちであることは、その方がいのちと真理であるからである。
ut docet apud Johannem, 「ヨハネ福音書」で言うように、
“Ego sum Via, Veritas et Vita” (xiv. 6); 「わたしは道である、真理またいのち」(14:6)。
et apud eundem, また同書に、
“In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. 「初めに、みことばがあった、またみことばは神のもとにあった、またみことばは神であった☆。
☆ ラテン語には冠詞・定冠詞がありません、またここのDeusとVerbumはどちらも主格です。このままでは「神はみことばであった」の訳が普通です。しかし、ギリシア語原典では(語順はこのまままですが)テオス(神)に冠詞はなく、ホ・ロゴス(ことば)と、みことばに定冠詞ホがついています。すなわち、「…そのみことばは~」と、みことばを主語とすべきであるとわかります。
….In Illo Vita erat, et Vita erat Lux hominum” (i. 1, {2}4); …この方の中にいのちがあった、またいのちは人間の光であった」(ヨハネ1:1, 4)。
per “Verbum” ibi intelligitur Dominus quoad Divinum Verum, in quo solo Vita est et Lux est. 「ことば」によってそこに神的な真理に関する主が意味される、その中にだけ、いのちがあり、光がある。
Ex eo est, quod Verbum quod a Domino, et quod est Dominus, dicatur そのことからである、みことばが主からであること、また主であること、言われる、
“Fons aquarum vivarum” (Jerem. ii. 13; cap. xvii. 13; cap. xxxi. 9): 「生きた水の泉」(エレミヤ2:13, 第17章13, 第21章9)。
“Fons salutis” (Esai. {3}xii. 3): 「救いの泉」(イザヤ12:3)。
“Fons” (Sachar. xiii. 1): 「泉」(ゼカリヤ13:1)。
Ac “Fluvius aquae vitae” (Apoc. xxii. 1): そして「いのちの水の川」(黙示録21:1)。 et dicitur quod またこのことが言われている、 “Agnus, qui in medio throni, pascet illos, et deducet illos ad vivos fontes aquarum” (Apoc. vii. 17). 「小羊、その方は王座の真ん中に、彼らを飼う(牧する)、また彼らを導く、生きた水の泉へ」(黙示録7:17)。 Praeter aliis in locis, ubi Verbum etiam vocatur “sanctuarium” et “tabernaculum,” in quo Dominus habitat cum homine. 他に他の場所の中に、そこに、みことばがさらにまた「聖所」また「幕屋」呼ばれる、その中に主は人間とともに住む。 @1 14 pro “11” 注1 「11」の代わりに14 @2 4 pro “2, 3” 注2 「2, 3」の代わりに4 @3 xii. 3 pro “xi. 1, 3” 注3 「xi. 1, 3」の代わりにxii. 3 (3) 訳文 2. しかし、このように考える者は、天と地の神であられるエホバご自身が、モーセと預言者を通してみことばを語られた、またここから、神的な真理そのものでしかありえない、なぜなら、エホバご自身が語られるは神的な真理そのものであるから、とは考えない。福音書で、みことばの多くのものをご自分の口から、また残りのものを聖霊である自分の口の霊から語られた主はエホバと同一の方であられる、とも考えない。ここから、自分のことばの中にいのちがあり、また照らす光であり、真理である、とその方は言われたのである。エホバご自身が預言者を通してみことばを語られたことは、『主についての新しいエルサレムの教え』の中に示されている(52, 53番)。主ご自身が福音書で語られていることばがいのちであることは、「ヨハネ福音書」に、 「わたしがあなたがたに話すことばは、霊であり、またいのちです」(6:63)。 同書に、 イエスはヤコブの泉で女に言った、「もし、あなたが神の賜物を知り、またわたしに飲ませてくれ、とあなたに言う者だれであるか知っている、あなたはわたしから求め、またあなたに生きる水を与えます。…わたしが与える水から飲む者は、永遠に渇きません。しかし、わたしが与える水は、その人の中で水の泉となり、永遠のいのちの中にわき出ます」(4:6, 10, 14)。 「ヤコブの泉」によって、また「申命記」33:28のように、みことばが意味される。 それゆえ、主はまたそこに座られた、女と話された。また「水」によって、みことばの真理が意味される。同書に、 イエスは言われた、「もし、だれかが渇くなら、わたしのもとに来て、飲みなさい。わたしを信じる者は、聖書が言っているように、生きる水の川がその人の腹から流れ出ます」(7:37, 38)。 ペテロはイエスに言った、「永遠のいのちのことばをあなたは持っています」(6:68)。 それゆえ、主は「マルコ福音書」で言われた、 「天と地は過ぎ去ります…わたしのことばは過ぎ去りません」(13:31)。 主のことばが、いのちであることは、「ヨハネ福音書」で言われるように、主がいのちと真理であられるからである。 「わたしは、道、真理、いのちです」(14:6)。 また同書に、 「初めに、ことばがあった。ことばは神のもとにあった。ことばは神であった。…この方にいのちがあった。このいのちは人の光であった」(ヨハネ1:1, 4)。 そこの「ことば」によって神的な真理に関する主が意味され、その方の中にだけ、いのちがあり、光がある。そのことから、みことばが主からであり、また主であることが言われる、 「生きた水の泉」(エレミヤ2:13, 第17章13, 第21章9)。 「救いの泉」(イザヤ12:3)。 「泉」(ゼカリヤ13:1)。 そして「いのちの水の川」(黙示録21:1)。 また次のことが言われている、 「王座の真ん中の小羊は、彼らを牧し、彼らを生きた水の泉へ導く」(黙示録7:17)。 他にもみことばがさらに、主が人間とともに住まわれる、「聖所」また「幕屋」呼ばれる個所にもある。 (1) 原文 3. Sed homo naturalis ex his usque non persuaderi potest, quod Verbum sit ipsum Divinum Verum, in quo Divina Sapientia est et Divina Vita; spectat enim illud a stilo, in quo non videt illa. Sed stilus Verbi eat ipse stilus Divinus, cum quo omnis alius stilus, utcunque sublimis et excellens apparet, non comparari potest, est enim sicut caligo ad lucem. Stilus Verbi talis est, ut Sanctum sit in omni sensu, inque omni voce, immo alicubi in ipsis litteris; inde Verbum conjungit hominem Domino, et aperit caelum. [2] Sunt duo quae procedunt a Domino, Divinus Amor et Divina Sapientia; seu, quod idem, Divinum Bonum et Divinum Verum, nam Divinum Bonum est Divini Amoris Ipsius, et Divinum Verum est Divinae Sapientiae Ipsius: Verbum in sua essentia est utrumque hoc; et quia illud conjungit hominem Domino, et aperit caelum, ut dictum est, ideo Verbum implet hominem, qui illud a Domino, et non a semet solo, legit, bono amoris et veris sapientiae; voluntatem ejus bono amoris, et intellectum ejus veris sapientiae; inde homini est vita per Verbum. (2) 直訳〔ここは『真のキリスト教』191番に引用されている〕 Sed homo naturalis ex his usque non persuaderi potest, quod Verbum sit ipsum Divinum Verum, in quo Divina Sapientia est et Divina Vita; しかし、自然的な人間はこれら☆からそれでも説得されることはできない、みことばは神的な真理そのものであること、その中に神的な知恵を神的ないのちがあること。 ☆ 直前の2番で引証されたみことばと、その説明ですね。 spectat enim illud a stilo, in quo non videt illa. というのは、それを文体から眺めるから、 その〔文体〕の中にそれを見ない。 Sed stilus Verbi eat ipse stilus Divinus, cum quo omnis alius stilus, utcunque sublimis et excellens apparet, non comparari potest, est enim sicut caligo ad lucem. しかし、みことばの文体は神的な文体そのものである、それとは、他のすべての文体は、いかに高尚に優秀に見えても、比較されることはできない、というのは光と比べて暗黒のようであるから。 Stilus Verbi talis est, ut Sanctum sit in omni sensu, inque omni voce, immo alicubi in ipsis litteris; みことばの文体はこのようなものである、聖なるものがすべての意味(文☆)の中にある、またすべての語の中に、それどころか(実に)、あるところでは文字そのものの中に。 ☆ sensusの意味は通常「感覚、意味」ですが、「文、語句」の意味があり、ここではそれです。 inde Verbum conjungit hominem Domino, et aperit caelum. ここから、みことばは人間を主と結合させる、また天界を開く。 [2] Sunt duo quae procedunt a Domino, Divinus Amor et Divina Sapientia; [2] 二つ(のものが)ある、それらは主から発出する、神的な愛と神的な知恵。 seu, quod idem, Divinum Bonum et Divinum Verum, nam Divinum Bonum est Divini Amoris Ipsius, et Divinum Verum est Divinae Sapientiae Ipsius: すなわち、同じもの〔である〕こと、神的な善と神的な真理、なぜなら、神的な善はその方の神的な愛に属する、また神的な真理はその方の神的な知恵に属するから。 Verbum in sua essentia est utrumque hoc; みことばはその本質ではこの両方のものである。 et quia illud conjungit hominem Domino, et aperit caelum, ut dictum est, ideo Verbum implet hominem, qui illud a Domino, et non a semet solo, legit, bono amoris et veris sapientiae; またそれは人間を主と結合させる、また天界を開くので、言われたように、それゆえ、みことばは人間を満たす、その者はそれを主から、また自分自身だけからでなく、読む、愛の善で、また知恵の真理で。 voluntatem ejus bono amoris, et intellectum ejus veris sapientiae; 彼の意志を愛の善で、また彼の理解力を知恵の真理で。 inde homini est vita per Verbum. ここから、人間に、みことばによっていのちがある。 (3) 訳文 3. しかし、自然的な人間は、それらのものから、それでも、みことばは神的な真理そのものであり、その中に神的な知恵を神的ないのちがあることを説得されることはできない。というのは、それを文体から眺め、 その文体の中にあるものを見ないから。しかし、みことばの文体は神的な文体そのものであり、他のすべての文体はいかに高尚に優秀に見えても、それとは、光と比べて暗黒のようであって、比較されることはできない。みことばの文体は、すべての文の中に、またすべての語の中に、それどころか、あるところでは文字そのものの中に、聖なるものがあるようなものである。ここから、みことばは人間を主と結合させ、天界を開く。 [2] 主から発出する二つのもの、神的な愛と神的な知恵が、すなわち、同じことであるが、神的な善と神的な真理がある。なぜなら、神的な善は主の神的な愛に属し、神的な真理は主の神的な知恵に属するから。みことばは、その本質ではこの両方のものである。またそれは述べられたように、人間を主と結合させ、天界を開くので、それゆえ、みことばは、それを自分自身だけからでなく、主から読む者を、愛の善と知恵の真理で、彼の意志を愛の善で、彼の理解力を知恵の真理で満たす。ここから、みことばによって人間にいのちがある。 (1) 原文 4. Ne itaque homo in dubio esset, quin Verbum tale sit, revelatus mihi est a Domino sensus internus Verbi, qui in sua essentia est spiritualis, qui sensui externo, qui est naturalis, inest, sicut anima corpori; ille sensus est spiritus qui vivificat litteram: quare ille sensus potest de Verbi Divinitate et Sanctitate testari, et convincere etiam hominem naturalem, si vult convinci. (2) 直訳〔ここは『真のキリスト教』192番に引用されている〕 Ne itaque homo in dubio esset, quin Verbum tale sit, revelatus mihi est a Domino sensus internus Verbi, qui in sua essentia est spiritualis, qui sensui externo, qui est naturalis, inest, sicut anima corpori; そこで人間が疑いの中にいないように、むしろ☆、みことばはそのようなものである、主により私にみことばの内意が啓示された、それはその本質では霊的である、それは外なる意味に、それは自然的である、内在する、身体の霊魂のように。 ☆ quinは接続法とともに前言を退ける副詞です。ここは意を汲んで訳してみます。 ille sensus est spiritus qui vivificat litteram: その意味は霊である、それは文字を生かす(生命を与える)。 quare ille sensus potest de Verbi Divinitate et Sanctitate testari, et convincere etiam hominem naturalem, si vult convinci. それゆえ、その意味はみことばの神性と神聖さについて証言することができる、また自然的な人間もまた納得させること〔ができる〕、もし納得させられることを欲するなら。 (3) 訳文 4. みことばはそのようなものであって、このことを人間が疑わないように、主により私は、みことばの内意を啓示された。その内意とは、本質では霊的ものであり、自然的である外なる意味に、身体に対する霊魂のように内在する。その意味は、文字を生かす霊である。それゆえ、その意味は、みことばの神性と神聖さについて証言することができ、また自然的な人間でも、本人が納得したいなら、納得させることができる。
原典講読『聖書』 1, 2(続き)
原典講読『聖書』 3, 4