原典講読『神の愛と知恵』 414, 415

 

(1) 原文


414.  (xiv.) Quod amor seu voluntas possit similiter elevari, ac recipere illa quae caloris sunt e caelo, si amat suam conjugem sapientiam, in eo gradu. Quod intellectus possit elevari in lucem caeli, et ex illa haurire sapientiam, in articulo antecedente et supra passim ostensum est: quod autem amor seu voluntas aeque possit elevari, si amet illa quae lucis caeli, seu quae sapientiae sunt, etiam passim ostensum est; at amor seu voluntas non per aliquid honoris, gloriae aut lucri ut finem, sed per amorem usus; non ita propter se, sed propter proximum; et quia hic amor non datur nisi quam e coelo a Domino, et datur a Domino cum homo fugit mala ut peccata, ideo per haec media potest amor seu voluntas etiam elevari, et absque his mediis non potest. At amor seu voluntas elevatur in calorem caeli, intellectus autem in lucem caeli; et si uterque elevatur, fit conjugium eorum ibi, quod conjugium coeleste vocatur, quia est amoris caelestis et sapientiae: quare dicitur, quod amor etiam elevetur, si amat sapientiam conjugem suam in eo gradu. Amor erga proximum a Domino, est amor sapientiae, seu genuinus amor intellectus humani. Est hoc simile cum luce et calore in mundo. Datur lux absque calore, et datur cum calore; absque calore datur tempore hiemis, et cum calore tempore aestatis; et cum calor cum luce est, tunc florent omnia. Lux apud hominem correspondens luci hiemis est sapientia absque amore ejus, et lux apud hominem correspondens luci aestatis est sapientia cum ejus amore.


 


(2) 直訳


(xiv.) Quod amor seu voluntas possit similiter elevari, ac recipere illa quae caloris sunt e caelo, si amat suam conjugem sapientiam, in eo gradu.- (xiv.) 愛または意志は同様に高揚されることができること、そしてそれらを知覚すること、それらは天界からの熱のものである、もしその配偶者を愛するなら、その段階の中で。


Quod intellectus possit elevari in lucem caeli, et ex illa haurire sapientiam, in articulo antecedente et supra passim ostensum est: 理解力が天界の光の中に高揚されることができることは、またそれ〔光〕から知恵を吸収することが〔できる〕、先行する章の中と上にしばしば示された。


quod autem amor seu voluntas aeque possit elevari, si amet illa quae lucis caeli, seu quae sapientiae sunt, etiam passim ostensum est; しかしながら、愛または意志も等しく高揚されることができること、もし、それら愛するなら、天界の光のもの、すなわち、知恵のものである、さらにまたしばしば示された。


at amor seu voluntas non per aliquid honoris, gloriae aut lucri ut finem, sed per amorem usus; しかし、愛または意志は目的として名誉の、称賛の、または利益の何らかのものによって〔高揚されることができ〕ない、しかし、役立ちの愛によって。


non ita propter se, sed propter proximum; このように自分自身のためでなく、しかし隣人のために。


et quia hic amor non datur nisi quam e coelo a Domino, et datur a Domino cum homo fugit mala ut peccata, ideo per haec media potest amor seu voluntas etiam elevari, et absque his mediis non potest. 


また、この愛は主により天界からでないなら存在しないので、また主から、人間が悪を罪として避けるとき存在する、それゆえ、この手段によって愛または意志もまた高揚されることができる、またこの手段なしにできない。


At amor seu voluntas elevatur in calorem caeli, intellectus autem in lucem caeli; しかし、愛または意志は天界の熱の中に高揚される、しかしながら、理解力は天界の光の中に。


et si uterque elevatur, fit conjugium eorum ibi, quod conjugium coeleste vocatur, quia est amoris caelestis et sapientiae: また、もし両方が高揚されるなら、そこに彼らの結婚が生じる、天界の結婚と呼ばれる、天界の愛と知恵とのものであるので。


quare dicitur, quod amor etiam elevetur, si amat sapientiam conjugem suam in eo gradu. それゆえ、言われる、愛もまた高揚されること、もし、自分の配偶者の知恵をその段階の中で愛するなら。


Amor erga proximum a Domino, est amor sapientiae, seu genuinus amor intellectus humani. 主からの、隣人に対する愛は、知恵の愛である、すなわち、人間の理解力の純粋な愛。


Est hoc simile cum luce et calore in mundo. このことは世の中の光と熱と同様である。


Datur lux absque calore, et datur cum calore; 熱なしの光が存在する、また熱とともに存在する。


absque calore datur tempore hiemis, et cum calore tempore aestatis; 熱なしの光は冬の時に存在する、また夏の時に、熱とともに。


et cum calor cum luce est, tunc florent omnia. また、熱とともに、光とともにのとき、その時、すべてのものは栄える(花が咲く)


Lux apud hominem correspondens luci hiemis est sapientia absque amore ejus, et lux apud hominem correspondens luci aestatis est sapientia cum ejus amore. 冬の光に対応する人間のもとの光は、彼の愛なしの知恵である、また夏の光に対応する人間のもとの光は彼の愛と一緒の知恵である。


 


(3) 訳文


414. (xiv.) 愛または意志も、その配偶者を、その段階の中で愛するなら、同様に高揚され、そして天界からの熱に属するものを知覚することができること―


 理解力が天界の光の中に高揚され、その光から知恵を吸収することができることは、これまでの章の中に、また前にしばしば示された。しかし、愛または意志も天界の光に属するもの、すなわち、知恵に属するものを愛するなら、等しく高揚されることができることもまたしばしば示された。しかし、愛または意志は、名誉、称賛、または利益の何らかのものを目的としてでなく、役立ちへの愛によって、したがって自分自身のためでなく、しかし隣人のために高揚されることができる。また、この愛は主により天界からしか存在せず、また人間が悪を罪として避けるとき主から存在するので、それゆえ、このことによって愛または意志もまた高揚されることができ、またこのことよってでなければできない。しかし、愛または意志は天界の熱の中に高揚されるが、理解力は天界の光の中に高揚される。また、もし両者が高揚されるなら、天界の愛と知恵に属するものなので、そこに天界の結婚と呼ばれる彼らの結婚が生じる。それゆえ、愛もまた、もし自分の配偶者である知恵をその段階の中で愛するなら、高揚されることが言える。隣人に対する主からの愛は、知恵の愛、すなわち、人間の理解力の純粋な愛である。このことは世の中の光と熱と同様である。熱のない光が存在し、また熱のある光が存在する。熱のない光は冬の時に存在し、熱のある光は夏の時に存在する。熱と光がとともにある時、すべてのものが花咲く。人間のもとで、冬の光に対応する光は、愛のないの知恵であり、人間のもとで夏の光に対応するの光は、愛と一緒となっている知恵である。


 


(1) 原文


415.  Haec conjunctio et disjunctio sapientiae et amoris in pulmonis conjunctione cum corde quasi effigiata spectari potest: cor enim potest ex sanguine a se emisso conjungi vesiculis racemosis bronchiorum, et potest ex sanguine non a se sed a vena cava et aorta; per hoc potest respiratio corporis separari a respiratione spiritus; at cum sanguis solum a corde agit, tunc non possunt respirationes separari. Nunc quia cogitationes unum agunt cum respirationibus per correspondentiam, patet etiam ex duplici pulmonis statu quoad respirationem, quod homo possit aliter cogitare, et ex cogitatione loqui et agere in consortio cum aliis, ac aliter cogitare et ex cogitatione loqui et agere cum non in consortio est, hoc est, cum non timet aliquam jacturam famae. Tunc enim potest cogitare et loqui contra Deum, proximum, spiritualia ecclesiae, et contra moralia et civilia; et quoque agere contra illa, furando, vindicando, blasphemando, adulterando: at in consortiis ubi timet jacturam famae potest loqui, praedicare et agere prorsus sicut homo spiritualis, moralis et civilis. Ex his constare potest, quod amor seu voluntas possit similiter ac intellectus, elevari ac recipere illa quae caloris seu amoris caeli sunt, modo amet sapientiam in eo gradu; et si non amat illam, quod possit sicut separari.


 


(2) 直訳


Haec conjunctio et disjunctio sapientiae et amoris in pulmonis conjunctione cum corde quasi effigiata spectari potest: 知恵と愛のこの結合と分離は、心臓との肺の結合の中にあたかも映し出されたもののように見られることができる。


cor enim potest ex sanguine a se emisso conjungi vesiculis racemosis bronchiorum, et potest ex sanguine non a se sed a vena cava et aorta; というのは、心臓はそれ自体から送られる血から気管支の房状の小(しょうのう)結合されることができるから、またそれ自体からでなく大静脈と大動脈からの血から〔結合されることが〕できる。


per hoc potest respiratio corporis separari a respiratione spiritus; このことによって身体の呼吸は霊の呼吸から分離されることができる。


at cum sanguis solum a corde agit, tunc non possunt respirationes separari. しかし、心臓だけからの血が働くとき、その時、呼吸は分離されることができない。


Nunc quia cogitationes unum agunt cum respirationibus per correspondentiam, patet etiam ex duplici pulmonis statu quoad respirationem, quod homo possit aliter cogitare, et ex cogitatione loqui et agere in consortio cum aliis, ac aliter cogitare et ex cogitatione loqui et agere cum non in consortio est, hoc est, cum non timet aliquam jacturam famae. 今や、思考は対応によって呼吸と一つとして働くので、呼吸に関する肺の二重の状態からもまた明らかである、人間は異なって考えることできること、また思考(考え)から話すことと行動すること、他の者との交わりの中で、そして異なって考えること、また思考(考え)から話すことと行動すること、交わりの中にいないとき、すなわち、名声を失う何らかのものを恐れないとき。


Tunc enim potest cogitare et loqui contra Deum, proximum, spiritualia ecclesiae, et contra moralia et civilia; というのは、その時、神、隣人、教会の霊的なものに反して考えること、また話すことができるから、また道徳と市民の事柄に反して。


et quoque agere contra illa, furando, vindicando, blasphemando, adulterando: またそれらに反して行動することも〔できる〕、盗んで、復讐して、冒涜して、姦淫して。


at in consortiis ubi timet jacturam famae potest loqui, praedicare et agere prorsus sicut homo spiritualis, moralis et civilis. しかし、交わりの中で、そこに名声を失うことを恐れる、まったく霊的な人間のように話すこと、語ること(説教すること)、行動することができる。


Ex his constare potest, quod amor seu voluntas possit similiter ac intellectus, elevari ac recipere illa quae caloris seu amoris caeli sunt, modo amet sapientiam in eo gradu; これらから明らかにすることができる、愛または意志は同様にそして理解力は、高揚されること、そしてそれらを知覚することができること、それらは天界の熱のもの、すなわち愛のものである、知恵を愛するかぎり☆、その段階の中で。


(副詞でなく)接続詞modoは接続法(ここではamet)を伴って「~する間は、~するかぎり、もし~とすれば」の意味があります。


et si non amat illam, quod possit sicut separari. また、もしそれらを愛さないなら、分離されることのようにできること。


 


(3) 訳文


415. 知恵と愛のこの結合と分離は、心臓との肺の結合の中に、あたかも映し出されたもののように見ることができる。というのは、心臓はそれ自体から送られる血から気管支の房状の小(しょうのう)結合されることができ、またそれ自体からでなく大静脈と大動脈からの血から結合されることができるから。このことによって身体の呼吸は霊の呼吸から分離されることができる。しかし、心臓だけからの血が働く時、呼吸は分離されることができない。そこで、思考は対応によって呼吸と一つとして働くので、呼吸に関する肺の二重の状態からもまた、人間は他の者との交わりの中で考え、また考えから話し、行動することができることと、交わりの中にいないとき、すなわち、名声を失う恐れがないときに、考え、また考えから話し、行動することが異なっていることが明らかである。というのは、その時、神、隣人、教会の霊的なものに反して、また道徳と市民の事柄に反して考え、話すことができ、また、盗み、復讐し、冒涜し、姦淫して、それらに反して行動することもできるから。しかし、名声を失う恐れのある交わりの中では、まったく霊的な人間のように話し、語り、行動することができる。これらから、愛または意志は、そして理解力は、その段階の中で知恵を愛するかぎり、同様に高揚され、天界の熱に属するもの、すなわち愛に属するものを知覚することができ、また、もしそれらを愛さないなら、分離されるようにできることを明らかにすることができる。

コメントを残す