原典講読『神の愛と知恵』 406, 407

 

(1) 原文


406.  (ix.) Quod amor seu voluntas per tres illas conjunctiones in sua vita sensitiva, et in sua vita activa sit. Quod amor absque intellectu, seu affectio quae amoris absque cogitatione quae intellectus, in corpore non possit sentire, nec agere, est quia amor absque intellectu est sicut caecus, seu affectio absque cogitatione est sicut in caligine, intellectus enim est lux e qua amor videt: sapientia intellectus etiam est e luce quae procedit a Domino ut Sole: cum itaque amor voluntatis, absque luce intellectus nihil videt, et est caecus, sequitur quod absque luce intellectus etiam sensus corporis in caecitate et obesitate forent, non solum visus et auditus, sed etiam reliqui. Quod etiam reliqui sensus, est quia omnis perceptio veri est amori in intellectu, ut supra ostensum est, et omnes sensus corporis trahunt perceptionem suam ex perceptione mentis suae. Simile est cum omni actu corporis; nam actus ex amore absque intellectu, est sicut actus hominis in nocte; nescit enim tunc homo quid agit; inde in actu nihil ex intelligentia ac sapientia foret, qui actus non potest vocari actus vivus; actus etiam trahit suum esse ab amore, et suum quale ab intelligentia. Praeterea omnis potentia boni est per verum; quare bonum in vero et sic per illud agit, ac bonum est amoris, et verum est intellectus. Ex his constare potest, quod amor seu voluntas per tres illas conjunctiones, de quibus supra (n. 404), in sua vita sensitiva, et in sua vita activa sit.


 


(2) 直訳


(ix.) Quod amor seu voluntas per tres illas conjunctiones in sua vita sensitiva, et in sua vita activa sit.- (ix.) 愛または意志は三つのそれらの結合を通してその感覚的ないのち中に、またその活動的ないのちの中にあること。


Quod amor absque intellectu, seu affectio quae amoris absque cogitatione quae intellectus, in corpore non possit sentire, nec agere, est quia amor absque intellectu est sicut caecus, seu affectio absque cogitatione est sicut in caligine, intellectus enim est lux e qua amor videt: 理解力なしに愛は、すなわち、理解力のものである思考なしに愛のものである情愛は、身体の中で感じることができない、活動することも、理解力なしの愛は盲目のようであるからである、すなわち、思考なしの情愛は暗黒の中にあるようである、というのは、理解力は光であるから、それ〔光〕から愛は見る。


sapientia intellectus etiam est e luce quae procedit a Domino ut Sole: 理解力の知恵もまた光からである、それは太陽としての主から発出する。


cum itaque amor voluntatis, absque luce intellectus nihil videt, et est caecus, sequitur quod absque luce intellectus etiam sensus corporis in caecitate et obesitate forent, non solum visus et auditus, sed etiam reliqui. そのとき、そこで、意志の愛は、理解力の光なしに何も見ない、また盲目である、いえる、理解力の光なしに身体の感覚もまた、盲目と愚鈍の中にあった☆こと、視覚と聴覚だけでなく、しかしまた他のもの〔感覚〕も。


接続法未完了forentが使われているのは、「事実と反する現在の時」を意味しているからです。述べているのはあくまでも「現在の時」であり、表現上「未完了形」を使うわけです。「~となってしまうだろう」というニュアンスです。


Quod etiam reliqui sensus, est quia omnis perceptio veri est amori in intellectu, ut supra ostensum est, et omnes sensus corporis trahunt perceptionem suam ex perceptione mentis suae. さらにまた他の感覚〔とは〕、真理のすべての知覚は理解力の中の愛のものであるからである、上に示されたように、また身体のすべての感覚はそのすべての知覚をその心の知覚から得る〔からである〕。


Simile est cum omni actu corporis; 同様である、身体のすべての活動に。


nam actus ex amore absque intellectu, est sicut actus hominis in nocte; なぜなら、理解力なしの愛からの活動は、夜の中の人間の活動のようであるから。


nescit enim tunc homo quid agit; というのは、その時、人間は何を働いている(行動する)か知らないから。


inde in actu nihil ex intelligentia ac sapientia foret, qui actus non potest vocari actus vivus; ここから、活動の中に知性と知恵は何もなくなった、この活動は活きている活動と呼ぶことはできない。


actus etiam trahit suum esse ab amore, et suum quale ab intelligentia. というのは、活動は自分のエッセ(存在)を愛から得るから、また自分の性質(どんなものか)知性から。


Praeterea omnis potentia boni est per verum; さらに、善のすべての力は真理によって存在する。


quare bonum in vero et sic per illud agit, ac bonum est amoris, et verum est intellectus. それゆえ、善は真理の中で、こうしてそれ〔真理〕によって働く、そして善は愛のものである、また真理は理解力のものである。


Ex his constare potest, quod amor seu voluntas per tres illas conjunctiones, de quibus supra (n. 404), in sua vita sensitiva, et in sua vita activa sit. これらから明らかにすることができる、愛は、すなわち、意志は、それらの三つの結合を通して、それらについては上に(404)、その感覚的ないのちの中に、またその活動的ないのちの中に存在すること。


 


(3) 訳文


406. (ix.) 愛または意志は、これらの三つの結合を通して、その感覚的ないのち中に、またその活動的ないのちの中にあること―


 理解力のない愛は、すなわち、理解力に属する思考のない愛に属する情愛は、身体の中で感じることも活動することもができない、理解力のない愛は盲目のようであり、すなわち、思考のない情愛は暗黒の中にあるようであるからである。それというのも、理解力は光であり、愛は光から見るから。理解力の知恵もまた太陽としての主から発出する光からである。そこで、意志の愛が理解力の光なしに何も見ず、また盲目であるとき、理解力の光のない身体の感覚もまた、視覚と聴覚だけでなく他の感覚もまた盲目と愚鈍の中にあることがいえる。他の感覚もそうであるのは、前に示されたように、真理のすべての知覚は理解力の中の愛に属し、また身体のすべての感覚はそのすべての知覚をその心の知覚から得るからである。身体のすべての活動も同様である。なぜなら、理解力のない愛からの活動は、夜間の人間の活動のようであるから。というのは、その時、人間は何をしてのか知らないから。ここから、活動の中に知性と知恵が何もない、その活動は活きている活動と呼ぶことはできない。というのは、活動はそのエッセ(存在)を愛から、またその性質知性から得るから。さらに、善のすべての力は真理によって存在する。それゆえ、善は真理の中で、こうして真理によって働き、また善は愛のもの、真理は理解力のものである。これらから、愛は、すなわち、意志は、それらの三つの結合を通して(それらについては前の404)、その感覚的ないのちの中に、またその活動的ないのちの中に存在することを明らかにすることができる。


 


(1) 原文


407.  Quod ita sit, ad vivum confirmari potest ex conjunctione cordis cum pulmone, quia talis correspondentia est inter voluntatem et cor, ac inter intellectum et pulmonem, ut sicut amor cum intellectu spiritualiter agit, ita cor cum pulmone naturaliter; inde possunt supradicta sicut in imagine oblata oculo videri. Quod homo non in aliqua vita sensitiva sit, nec in aliqua vita activa sit, dum cor et pulmo non simul agunt, constat ex statu embryonis seu infantis in utero, et ex statu ejus post partum. Quamdiu homo est embryo, seu in utero, pulmones clausi sunt; inde ei non est aliquis sensus, nec aliquis actus, sensoria sunt occlusa, manus sunt ligatae, similiter pedes; at post partum aperiuntur pulmones, et sicut hi aperiuntur, ita homo sentit et agit; aperiuntur pulmones per immissum e corde sanguinem. Quod homo non in aliqua vita sensitiva, nec in aliqua vita activa sit, absque cooperatione cordis et pulmonis, patet quoque a deliquiis; in illis solum cor agit, et non pulmo, est enim tunc respiratio adempta: quod in illis nulla sensatio sit, nec ulla actio, notum est. Simile est cum homine qui suffocatur, sive sit per aquam, sive per [1]aliquid quod obstipat laryngem, et claudit viam pro respiratione pulmonis, quod homo tunc appareat sicut mortuus, nihil sentiat et nihil agat, et quod usque vivat corde, notum est; redit enim in utramque vitam, sensitivam et activam, ut primum obstipationes pulmonis remotae sunt. Sanguis quidem interea agit circulum per pulmonem, sed per arterias et venas pulmonares, sed non per arterias et venas bronchiales, et hae dant homini facultatem respirandi. Simile est cum influxu amoris in intellectum.


[1] aliquid pro “aliquod”


 


(2) 直訳


Quod ita sit, ad vivum confirmari potest ex conjunctione cordis cum pulmone, quia talis correspondentia est inter voluntatem et cor, ac inter intellectum et pulmonem, ut sicut amor cum intellectu spiritualiter agit, ita cor cum pulmone naturaliter; このようであることは、生きいきと確認されることができる、肺との心臓の結合から、このような対応が意志と心臓の間にあるので、そして理解力と肺の間に、愛が理解力と霊的に行なうように、そのように心臓は肺に自然的に〔行なう〕ような。


inde possunt supradicta sicut in imagine oblata oculo videri. ここから、上述のことは目に示された☆映像の中のように見られることができる。


oblataの辞書形はoffero「差し出す」です。


Quod homo non in aliqua vita sensitiva sit, nec in aliqua vita activa sit, dum cor et pulmo non simul agunt, constat ex statu embryonis seu infantis in utero, et ex statu ejus post partum. 人間は何らかの感覚的ないのちの中にないこと、何らかの活動的ないのちの中にも、心臓と肺が同時に働かない時、胎児、すなわち、子宮の中の幼児の状態から、また出産後のその状態から明らかである。


Quamdiu homo est embryo, seu in utero, pulmones clausi sunt; 人間は胎児であるかぎり、すなわち子宮の中に、肺は閉ざされている。


inde ei non est aliquis sensus, nec aliquis actus, sensoria sunt occlusa, manus sunt ligatae, similiter pedes; ここから、彼に何らかの感覚はない、何らかの活動もない、感覚器官は閉ざされている、手は結ばれている(縛られている)、同様に足。


at post partum aperiuntur pulmones, et sicut hi aperiuntur, ita homo sentit et agit; しかし、出産後、肺は開かれる、またこれらが開かれるように、このように人間は感じる、また行動する。


aperiuntur pulmones per immissum e corde sanguinem. 肺は心臓から送り込まれた血によって開かれる。


Quod homo non in aliqua vita sensitiva, nec in aliqua vita activa sit, absque cooperatione cordis et pulmonis, patet quoque a deliquiis; 人間は何らかの感覚的ないのちの中にないこと、何らかの活動的ないのちの中にも、心臓と肺の協力なしに、気絶からもまた明らかである。


in illis solum cor agit, et non pulmo, est enim tunc respiratio adempta: それらの中で、心臓だけが働く、また肺は〔働か〕ない、というのは、その時、呼吸は取り去られている☆から。


ademptaの辞書形はadimoです。


quod in illis nulla sensatio sit, nec ulla actio, notum est. それらの中で何も感覚はないこと、どの活動もない、よく知られている。


Simile est cum homine qui suffocatur, sive sit per aquam, sive per [1]aliquid quod obstipat laryngem, et claudit viam pro respiratione pulmonis, quod homo tunc appareat sicut mortuus, nihil sentiat et nihil agat, et quod usque vivat corde, notum est; 人間に同様である、その者は窒息させられる、あるいは水によってである、あるいは何らかのもの☆によってそれは咽頭をふさぐ、また肺の呼吸のための道を閉ざす、人間はその時、死んでいるように見えること、何も感じない、また何も行動しない、またそれでも心臓で生きていることは、よく知られている。


redit enim in utramque vitam, sensitivam et activam, ut primum obstipationes pulmonis remotae sunt. というのは、両方のいのちに戻るから、感覚的なと活動的な、肺の閉塞が取り除かれるとすぐに。


Sanguis quidem interea agit circulum per pulmonem, sed per arterias et venas pulmonares, sed non per arterias et venas bronchiales, et hae dant homini facultatem respirandi. 確かにその間に血は肺を通って循環を行なう、しかし、肺の動脈と静脈によって、しかし気管支の動脈と静脈によってではなく、またこれらが人間に呼吸する能力を与える。


Simile est cum influxu amoris in intellectum. 同様である、理解力の中への愛の流入に。


[1] aliquid pro “aliquod” 原注[1] aliquod」の代わりにaliquid〔☆ 動詞に合わせて複数形を単数形に変えています〕


 


(3) 訳文


407. このようであることは、肺との心臓の結合から生きいきと確認することができる。そこには、意志と心臓の間に、また理解力と肺の間に、愛が理解力に対して霊的に行なうように、そのように心臓が肺に対して自然的に行なう、このような対応があるからである。ここから、前述のことは目に示される映像のように見ることができる。心臓と肺が同時に働かない時、人間は何らかの感覚的ないのちの中にも、何らかの活動的ないのちの中にもないことは、胎児、すなわち、子宮の中の幼児の状態から、また出生後のその状態から明らかである。人間は、胎児であるかぎり、すなわち、子宮の中にいるかぎり、肺が閉ざされている。ここから、人間に何の感覚も、何の活動もなく、感覚器官は閉ざされ、手は結ばれ、同様に足も結ばれている。しかし、出生後、肺は開かれ、また開かれるしたがって人間は感じ、行動する。肺は心臓から送り込まれた血によって開かれる。心臓と肺の一緒の働きがなくては、人間に何ら感覚的ないのちがなく、何ら活動的ないのちもないことは、気絶からもまた明らかである。気絶中は、心臓だけが働き、その時、呼吸は取り去られているので肺は働かない。気絶中に、何も感覚はなく、活動もないことはよく知られている。水または何らかのものによって咽頭をふされ、肺の呼吸のための通路を閉ざされ、窒息する者も同様である。その時、その者は、何も感じず、何も行動しないので死んでいるように見えるが、それでも心臓が動いていて生きていることは、よく知られている。というのは、肺の閉塞が取り除かれるとすぐに、感覚的ないのちと活動的ないのちの両方のいのちに戻るから。確かに、その間に血は肺を通って循環している、しかし、肺の動脈と静脈を通してであり、人間に呼吸する能力を与える気管支の動脈と静脈を通してではない。理解力の中への愛の流入も同様である。

コメントを残す