(1) 原文
399. (i.) Quod amor seu voluntas sit ipsa vita hominis, sequitur a correspondentia cordis cum voluntate, (de qua supra n. 378-381,) nam sicut cor agit in corpore, ita voluntas in mente; et sicut omnia corporis pendent quoad existentiam et quoad motum a corde, ita omnia mentis quoad existentiam et quoad vitam a voluntate. Dicitur a voluntate, sed intelligitur ab amore, quia voluntas est receptaculum amoris, et amor est ipsa vita (videatur supra n. 1-3); et amor qui est ipsa vita, est a solo Domino. Quod ex corde et ejus expansione in corpus per arterias et venas, sciri possit quod amor seu voluntas sit vita hominis, est quia illa quae sibi correspondent similiter agunt, cum discrimine quod unum sit naturale et alterum spirituale. Quomodo cor agit in corpore, patet ex anatomia, ut quod omne id vivat, aut in vitae obsequio sit, ubi cor per vasa a se emissa agit, et quod omne id non vivat, ubi cor per vasa sua non agit. Et praeterea cor est primum et ultimum, quod in corpore agit: quod sit primum, constat ex embryonibus, et quod sit ultimum, constat ex morientibus; et quod absque cooperatione pulmonis agat, constat ex suffocatis, et ex deliquiis: inde videri potest, quod sicut vita corporis succenturiata pendet a solo corde, ita similiter vita mentis a sola voluntate, et quod voluntas similiter vivat cessante cogitatione, sicut cor cessante respiratione, ut quoque patet ex embryonibus, morientibus, suffocatis et deliquiis. Ex quibus sequitur, quod amor seu voluntas sit ipsa vita hominis.
(2) 直訳
(i.) Quod amor seu voluntas sit ipsa vita hominis, sequitur a correspondentia cordis cum voluntate, (de qua supra n. 378-381,) nam sicut cor agit in corpore, ita voluntas in mente; (i.) 愛または意志は人間のいのちそのものであることは、意志との心臓の対応からいえる、(そのことについて上の378-381番)、なぜなら、心臓が身体の中で働くように、このように意志は心の中で〔働く〕から。
et sicut omnia corporis pendent quoad existentiam et quoad motum a corde, ita omnia mentis quoad existentiam et quoad vitam a voluntate. また身体のすべてのものが存在に関して、また運動に関して、心臓によるように、このように心のすべてのものは存在に関して、またいのちに関して意志による。
☆ pendeoはab, ex, inを伴って「依存する、~による、~によって決まる、~しだいである」という意味になります。
Dicitur a voluntate, sed intelligitur ab amore, quia voluntas est receptaculum amoris, et amor est ipsa vita (videatur supra n. 1-3); 「意志による」と言われる、しかし「愛による」が意味される、意志は愛の容器であるので、また愛はいのちそのものである(上の1-3番に見られる)。
et amor qui est ipsa vita, est a solo Domino. また愛は、それはいのちそのものである、主おひとりからである。
Quod ex corde et ejus expansione in corpus per arterias et venas, sciri possit quod amor seu voluntas sit vita hominis, est quia illa quae sibi correspondent similiter agunt, cum discrimine quod unum sit naturale et alterum spirituale. 心臓と身体の中へのその拡張から、動脈と静脈を通って、知られることができる、愛または意志は人間のいのちであること、それらは、それらは互いに☆対応する、同様に働くからである、相違とともに、一つは自然的である、またもう一つは霊的であること。
☆ 再帰代名詞seは、動詞の複数形を伴って「互いに」の意味を持ちます。
Quomodo cor agit in corpore, patet ex anatomia, ut quod omne id vivat, aut in vitae obsequio sit, ubi cor per vasa a se emissa agit, et quod omne id non vivat, ubi cor per vasa sua non agit. どのように心臓が身体の中で働くか、解剖学から明らかである、例えば、すべてのもの、それは生きる、またはいのちに従っている、そこに血管を通ってそれ自体から送り出された心臓が働くこと、また、すべてのもの、それは生きない、そこに心臓がその血管を通って働かないこと。
Et praeterea cor est primum et ultimum, quod in corpore agit: またさらに、心臓は最初のものと最後のものである、それは身体の中で働く。
quod sit primum, constat ex embryonibus, et quod sit ultimum, constat ex morientibus; 最初のものであることは、胎児から明らかである、また最後のものでることは、死につつある者から明らかである。
et quod absque cooperatione pulmonis agat, constat ex suffocatis, et ex deliquiis: また、肺の協力(いっしょに働くこと)なしに働くことは、窒息から明らかである、また気絶から。
inde videri potest, quod sicut vita corporis succenturiata pendet a solo corde, ita similiter vita mentis a sola voluntate, et quod voluntas similiter vivat cessante cogitatione, sicut cor cessante respiratione, ut quoque patet ex embryonibus, morientibus, suffocatis et deliquiis. ここから見られることができる、身体の従属的な(副次的な)☆いのちは心臓だけによること、このように同様に、心のいのちは意志だけによる、また意志は同様に思考が止まって〔も〕生きること、心臓は呼吸が止まって〔も働く〕ように、胎児、死につつある者、窒息や気絶からもまた明らかであるように。
☆ 形容詞succentuariatus「補助の、従属的な、副次的な」を実詞として用いています。さて、何に対して「従属的」なのでしょうか。これが「心臓だけによる」と述べられているので、心臓に対して従属的いのちでしょう。
Ex quibus sequitur, quod amor seu voluntas sit ipsa vita hominis. それらからいえる、愛または意志は人間のいのちそのものであること。
(3) 訳文
399. (i.) 愛または意志が人間のいのちそのものであることは、意志と心臓の対応からいえる(そのことについて前の378-381番)、なぜなら、心臓が身体の中で働くように意志は心の中で働き、身体のすべてのものが、存在と運動に関して、心臓によるように、心のすべてのものは、存在といのちに関して、意志によるからである。「意志による」と言われるが、意志は愛の容器であり、愛はいのちそのものであるので(前の1-3番に見られる)、しかし「愛による」ことが意味され、いのちそのものである愛は、主おひとりからのものである。
心臓から、また心臓が動脈と静脈を通って身体の中へ拡張することから、愛または意志は人間のいのちであることを知ることができる。互いに対応するものは、一つは自然的であり、もう一つは霊的であるという相違とともに、それらは同様に働くからである。心臓が身体の中でどのように働くかは解剖学から明らかである。例えば、生きているかまたはいのちに従っているすべてのものは、そこに血管を通って送り出された心臓が働き、生きないすべてのものは、そこに心臓がその血管を通って働いていないことである。さらに、心臓は身体の中で働く最初のものと最後のものである。最初のものであることは胎児から明らかであり、最後のものでることは死につつある者から明らかである。また、肺の協力なしに働くことは、窒息から、また気絶から明らかである。ここから、身体の従属的ないのちは心臓だけによるのと同様に、心のいのちは意志だけによること、また胎児、死につつある者、窒息や気絶からも明らかであるように、心臓は呼吸が止まっても働くのと同様に、意志は思考が止まっても生きていることを知ることができる。これらから、愛または意志は人間のいのちそのものであることがいえる。