原典講読『神の愛と知恵』 395, 396

 

(1) 原文


395.  Quoniam anima, quoad ipsum Esse ejus, est amor et sapientia, et haec duo a Domino apud hominem sunt, ideo apud hominem creata sunt duo receptacula, quae etiam sunt habitacula Domini apud hominem; unum pro amore, et alterum pro sapientia: illud quod pro amore est, vocatur voluntas, et alterum quod pro sapientia vocatur intellectus. Nunc quia Amor et Sapientia in Domino distincte unum sunt (videatur supra n. 17-22); ac Divinus Amor est Divinae Sapientiae Ipsius, et Divina Sapientia est Divini Amoris Ipsius (n. 34-39); et illa similiter procedunt a Deo Homine, hoc est, Domino; ideo in homine duo illa receptacula et habitacula, quae vocantur voluntas et intellectus, a Domino ita creata sunt, ut distincte duo sint, sed usque ut unum faciant in omni operatione et in omni sensatione, non enim potest voluntas et intellectus separari in illis. Verum ut homo possit receptaculum et habitaculum fieri, ex necessitate finis, factum est, quod intellectus hominis possit supra proprium amorem ejus elevari in quandam lucem sapientiae, in cujus amore non est, et per id videre et doceri, quomodo victurus est, ut quoque in illum amorem veniat, et sic fruiturus beatitudine in aeternum. Nunc quia homo facultate elevandi intellectum supra amorem suum proprium abusus est, ideo destruxit id apud se, quod potuit esse receptaculum et habitaculum Domini, hoc est, amoris et sapientiae a Domino, faciendo voluntatem habitaculum amoris sui et mundi, ac intellectum habitaculum confirmationum amorum illorum. Haec origo est, quod bina illa habitacula, voluntas et intellectus, facta sint habitacula amoris infernalis, et per confirmationes pro illis, cogitationis infernalis, quam in inferno reputant pro sapientia.


 


(2) 直訳


Quoniam anima, quoad ipsum Esse ejus, est amor et sapientia, et haec duo a Domino apud hominem sunt, ideo apud hominem creata sunt duo receptacula, quae etiam sunt habitacula Domini apud hominem; 霊魂は、そのエッセそのものに関して、愛と知恵である、またこれら二つは主から人間のもとにあるので、それゆえ、人間のもとに二つの容器が創造された、それらはまた人間のもとの主の住まいである。


unum pro amore, et alterum pro sapientia: 一つは愛のため、またもう一つは知恵のため。


illud quod pro amore est, vocatur voluntas, et alterum quod pro sapientia vocatur intellectus. それは、それは愛のためのものである、意志と呼ばれる、また別のもの(もう一つのもの)は、それは知恵のため、理解力と呼ばれる。


Nunc quia Amor et Sapientia in Domino distincte unum sunt (videatur supra n. 17-22); そこで、主の中の愛と知恵は区別された一つのものであるので(上の17-22番に見られる)


ac Divinus Amor est Divinae Sapientiae Ipsius, et Divina Sapientia est Divini Amoris Ipsius (n. 34-39); そして神的な愛はその方の神的な知恵のものである、また神的な知恵はその方の神的な愛のものである(34-39)


et illa similiter procedunt a Deo Homine, hoc est, Domino; またそれらは同様に神人間から発出している、すなわち、主。


ideo in homine duo illa receptacula et habitacula, quae vocantur voluntas et intellectus, a Domino ita creata sunt, ut distincte duo sint, sed usque ut unum faciant in omni operatione et in omni sensatione, non enim potest voluntas et intellectus separari in illis. それゆえ、人間の中のそれら二つの容器と住まいは、それらは意志と理解力と呼ばれる、主によりこのように創造された、区別された二つであるように、しかし、それでも、すべての働きとすべての感覚の中で一つとなるように〔創造された〕、というのはそれらの中で意志と理解力は分離されることができないから。


Verum ut homo possit receptaculum et habitaculum fieri, ex necessitate finis, factum est, quod intellectus hominis possit supra proprium amorem ejus elevari in quandam lucem sapientiae, in cujus amore non est, et per id videre et doceri, quomodo victurus est, ut quoque in illum amorem veniat, et sic fruiturus beatitudine in aeternum. けれども(とはいえ)、人間が容器と住まいになれることができるように、目的の必要から、された、人間の理解力が彼の愛のプロプリウムの上へ、知恵のある種の光の中へ上げられることができること、その愛の中にいないで、またそのことによって見ることと教えられること、どのように生きるべきであるか、その愛の中にもやって来るように、またこうして永遠に幸福の状態にある〔ように〕。


Nunc quia homo facultate elevandi intellectum supra amorem suum proprium abusus est, ideo destruxit id apud se, quod potuit esse receptaculum et habitaculum Domini, hoc est, amoris et sapientiae a Domino, faciendo voluntatem habitaculum amoris sui et mundi, ac intellectum habitaculum confirmationum amorum illorum. それで、人間は理解力を自分のプロプリウムの愛の上に高揚する能力を悪用(濫用)たので、それゆえ、それを自分のもとで破壊した、主の容器と住まいであることができること、すなわち、主からの愛と知恵の、意志を自己と世への愛の住まいとすること、そして理解力をそれらの愛の確信の住まい〔とすること〕。


Haec origo est, quod bina illa habitacula, voluntas et intellectus, facta sint habitacula amoris infernalis, et per confirmationes pro illis, cogitationis infernalis, quam in inferno reputant pro sapientia. これが起源である、それらの二つの住まい、意志と理解力が、地獄の愛の住まいとなったこと、またそれらのための確信によって、地獄の思考の〔住まいに〕、それを地獄の中では知恵として見なす(評価する)


 


(3) 訳文


395. 霊魂は、そのエッセそのものに関して愛と知恵であり、これら二つのものは主から人間のもとにあるので、それゆえ、人間のもとに一つは愛のため、またもう一つは知恵のための二つの容器が創造され、それらはまた人間のもとの主の住まいである。愛のためのものは意志と呼ばれ、またもう一つの知恵のためおものは理解力と呼ばれる。


 さて、(前の17-22番に見られるように)主の中の愛と知恵は区別された一つのものであり、神的な愛はその方の神的な知恵のもの、また神的な知恵はその方の神的な愛のものであり(34-39)、またそれらは同様に神人間から、すなわち、主から発出しているので、それゆえ、人間の中の意志と理解力と呼ばれるそれら二つの容器と住まいは、主により、区別された二つのものであるように創造されたが、しかし、それでも、すべての働きとすべての感覚の中で一つとなるように創造された、というのはそれらの中で意志と理解力は分離されることができないから。それでも、人間が容器と住まいになれることができるようにとの目的の必要から、人間の理解力が彼の愛のプロプリウムの中にいないで、その愛の上方へ、知恵のある種の光の中へ上げられ、またそのことによって、どのように生きるべきであるか知り、教えられることができ、その愛の中にもやって来るように、またこうして永遠に幸福の状態にあるようにされた。


 さて、人間は理解力を自分のプロプリウムの愛の上に高揚する能力を悪用たので、それゆえ、主の容器と住まい、すなわち、主からの愛と知恵の容器と住まいとできること、意志を自己と世への愛の住まいとし、て理解力をそれらの愛の確信の住まいとできることを自分のもとで破壊した。これが、それらの二つの住まいである意志と理解力が、地獄の愛の住まいとなり、またその愛を確信することで、地獄の思考の住まいとなった起源である。その思考を地獄の中では知恵として見なしている。


 


(1) 原文


396.  Quod amor sui et amor mundi sint amores infernales, et quod homo in illos potuerit venire, et sic destruere voluntatem et intellectum apud se, est causa, quia amor sui et amor mundi ex creatione sunt caelestes; sunt enim amores naturalis hominis inservientes amoribus spiritualibus, sicut fundamenta inserviunt pro domibus: nam homo ex amore sui et mundi vult bene suo corpori, vult nutriri, vestiri, habitare, consulere suae domui, ambire functiones usus causa, immo honorari secundum dignitatem rei quam administrat, propter obedientiam, et quoque ex jucundis mundi delectari et recreari; sed haec omnia propter finem, qui erit usus: per illa enim in statu est servire Domino, et servire proximo; at cum amor serviendi Domino et serviendi proximo est nullus, et amor serviendi sibi ex mundo solus, tunc amor ille a caelesti fit infernalis, nam facit ut homo immergat suam mentem et suum animum suo proprio, quod in se est omne malum.


 


(2) 直訳


Quod amor sui et amor mundi sint amores infernales, et quod homo in illos potuerit venire, et sic destruere voluntatem et intellectum apud se, est causa, quia amor sui et amor mundi ex creatione sunt caelestes; 自己愛と世俗愛は地獄の愛であること、また人間がそれらの中にやって来ることができること、またこうして自分のもとの意志と理解力を破壊する〔ことができた〕、理由である、自己愛と世俗愛は創造から天界的なものであるからである。


sunt enim amores naturalis hominis inservientes amoribus spiritualibus, sicut fundamenta inserviunt pro domibus: というのは、〔それらの愛は〕霊的な愛に仕える自然的な人間の愛であるから、土台が家のために仕えるように。


nam homo ex amore sui et mundi vult bene suo corpori, vult nutriri, vestiri, habitare, consulere suae domui, ambire functiones usus causa, immo honorari secundum dignitatem rei quam administrat, propter obedientiam, et quoque ex jucundis mundi delectari et recreari; なぜなら、人間は自己と世への愛から、自分の身体によく〔=よいように〕欲するから、食物を与えられること、着せられること、住むことを欲する、自分の家族(家庭)を思いやること(世話をすること)、職務(役目)を役立ちのために求めること、実に、事柄の地位(要職)にしたがって尊敬されること、それを執行する、従順のために、また世の楽しみから楽しむことと元気づけられることを〔欲する〕。


sed haec omnia propter finem, qui erit usus: しかし、これらすべてのものを目的のために〔欲する〕、それ〔目的〕は役立ちでなくてはならなかった。


per illa enim in statu est servire Domino, et servire proximo; というのは、それらによって主に仕えることの状態の中にいるから、また隣人に仕えること。


at cum amor serviendi Domino et serviendi proximo est nullus, et amor serviendi sibi ex mundo solus, tunc amor ille a caelesti fit infernalis, nam facit ut homo immergat suam mentem et suum animum suo proprio, quod in se est omne malum. しかし、主に仕え、隣人に仕えなくてはならない愛が何もないとき、また世から自分自身に仕えなくてなくてはならない愛だけ〔であるとき〕、その時、その愛は天界的なものから地獄的なものになる、なぜなら、〔その愛は〕人間が自分の心と自分の愛を自分のプロプリウム(自己固有のもの)沈めるようにするから、それ〔プロプリウム〕は本質的にすべての悪である。


 


(3) 訳文


396. 自己愛と世俗愛は地獄の愛であり、人間がそれらの中に入り、こうして自分のもとの意志と理解力を破壊することができた理由は、自己愛と世俗愛は創造から天界的なものであるからである。というのは、家のために土台が仕えるように、それらの愛は霊的な愛に仕える自然的な人間の愛であるから。なぜなら、人間は自己と世への愛から、自分の身体によいようにと、食物を与えられ、着せられ、住むことを欲し、自分の家族を世話をすること、役立ちのために職を求め、実に、執行する事柄の地位にしたがって尊敬されること、従順のために、また世の楽しみを享受し、元気づけられることを欲するが、しかし、これらすべてのものを役立ちであるべき目的のために欲するからである。というのは、それらによって主に仕え、隣人に仕えることの状態の中にいるから。しかし、主に仕え、隣人に仕えなくてはならない愛が何もなく、自分自身に仕える世からの愛だけであるとき、その愛は天界的なものから地獄的なものになる。なぜなら、その愛により、人間は自分の心と自分の愛を自分のプロプリウム(自己固有のもの)沈めるようにするから、そのプロプリウムは本質的にすべての悪である。