原典講読『神の愛と知恵』 387, 388

 

(1) 原文


387.  Quod mens hominis sit ejus spiritus, et quod spiritus sit homo, est quia per mentem intelliguntur omnia voluntatis et intellectus hominis, et haec sunt in principiis in cerebris et in principiatis in corpore; ita sunt omnia hominis, quoad formas eorum: et quia ita est, ideo mens, hoc est, voluntas et intellectus, agit corpus et omnia ejus ad nutum. Annon corpus, quodcunque mens cogitat et vult, agit? mens arrigit aurem ad audiendum, ac intendit oculum ad videndum? mens movet linguam et labra ad loquendum, agit manus et digitos ad faciendum quicquid lubet, et pedes ad ambulandum quo vult? Annon sic corpus aliud est quam obedientia suae mentis? Num corpus potest tale esse, nisi mens in principiatis suis sit in corpore? Num congruum est cum ratione cogitare, quod corpus ex obedientia faciat quia mens ita vult? sic duo forent, unum supra et alterum infra, ac unum jubebit et alterum auscultabit. Hoc quia non cum aliqua ratione congruit, sequitur, quod vita hominis sit in principiis in cerebris, et in principiatis in corpore, secundum illa quae supra (n. 365), dicta sunt: tum, quod qualis vita est in principiis, talis sit in toto et in qualibet parte (n. 366): et quod vita per principia illa sit ex qualibet parte in toto, et ex toto in qualibet parte (n. 367). Quod omnia mentis se referant ad voluntatem et intellectum, et quod voluntas et intellectus sint receptacula amoris et sapientiae a Domino, et quod haec duo faciant vitam hominis, in praecedentibus ostensum est.


 


(2) 直訳


Quod mens hominis sit ejus spiritus, et quod spiritus sit homo, est quia per mentem intelliguntur omnia voluntatis et intellectus hominis, et haec sunt in principiis in cerebris et in principiatis in corpore;  人間の心は彼の霊であること、また霊は人間であることは、心によって人間の意志と理解力のすべてのものが意味されるからである、またこれらは脳の中に源(原理)の中で、また身体の中に派生物の中で。


ita sunt omnia hominis, quoad formas eorum: このように人間のすべてのものである、彼の形に関して。


et quia ita est, ideo mens, hoc est, voluntas et intellectus, agit corpus et omnia ejus ad nutum. またこのようであるので、それゆえ、心は、すなわち、意志と理解力は、身体とそのすべてのものを意向に向けて動かす。


Annon corpus, quodcunque mens cogitat et vult, agit? 身体は、心が考え、意志するどんなものでも、行なわないか?


mens arrigit aurem ad audiendum, ac intendit oculum ad videndum? 心は耳を聞くことへ(耳を)立てる、そして目を見ることへ向ける〔ないか〕?


mens movet linguam et labra ad loquendum, agit manus et digitos ad faciendum quicquid lubet, et pedes ad ambulandum quo vult? 心は舌と唇を話すことへ動かす、手と指を行なうことへ動かす、好むどんなことでも、また足を歩くことへ〔動かす〕、欲するところへ〔ないか〕?


Annon sic corpus aliud est quam obedientia suae mentis? このように身体はその心の服従(従順なもの)以外の何かではないのか?


Num corpus potest tale esse, nisi mens in principiatis suis sit in corpore? 身体はこのようであることができるか、心がその派生物の中に、身体の中にあるのでないなら?


Num congruum est cum ratione cogitare, quod corpus ex obedientia faciat quia mens ita vult? 考えることは理性と調和するか、身体は服従から行なうこと、心がこのように欲するので?


sic duo forent, unum supra et alterum infra, ac unum jubebit et alterum auscultabit. このように二つある(あった)こと、一つは上に、またもう一つは下に、そして一つは命令する、またもう一つは聞く。


Hoc quia non cum aliqua ratione congruit, sequitur, quod vita hominis sit in principiis in cerebris, et in principiatis in corpore, secundum illa quae supra (n. 365), dicta sunt: このことは何らかの理性と調和しないので、ことになる、人間のいのちは源(原理)中で、脳の中にある、また派生物の中で、身体の中に〔ある〕こと、それらにしたがってそれらは上に(365)、言われた。


tum, quod qualis vita est in principiis, talis sit in toto et in qualibet parte (n. 366): さらに、源(原理)の中でいのちがどのようなものであるか〔によって〕、全体の中で、またそれぞれの部分の中でそのようなものであること(366)


et quod vita per principia illa sit ex qualibet parte in toto, et ex toto in qualibet parte (n. 367). また、いのちはその源(原理)を通してそれぞれの部分から全体の中に、また全体からそれぞれの部分の中にあること(367)


Quod omnia mentis se referant ad voluntatem et intellectum, et quod voluntas et intellectus sint receptacula amoris et sapientiae a Domino, et quod haec duo faciant vitam hominis, in praecedentibus ostensum est. 心のすべてのものは意志と理解力に関係すること、また意志と理解力は主からの愛と知恵の容器であること、またこれらの二つは人間のいのちをつくることは、先立つ個所に示されている。


 


(3) 訳文


387. 人間の心は霊であり、また霊は人間であることは、心によって人間の意志と理解力のすべてのものが意味されるからであり、またこれらのものは源の中では脳の中に、また派生物の中では身体の中にある。このように形に関して人間のすべてのものである。またこのようであるので、それゆえ、心は、すなわち、意志と理解力は、身体とそのすべてのものを意のままに動かす。身体は、心が考え、意志するどんなものでも行なわないか? 心は耳を聞くことへ、目を見ることへ向けるないか? 心は舌と唇を話すように、手と指を好むどんなことでも行なうことように動かし、足を欲するところへと歩かせないか? このように身体はその心に従順なものでないなら何なのか? 心がその派生物の中に、身体の中にないなら、身体はこのようであることができるか? 心がこのように欲するので身体は服従から行なう、このように、一つは上に、またもう一つは下にあり、一つは命令し、もう一つは聞く、といった二つのものが、と考えることは理性と調和するか? このことは何らかの理性と調和しないので、前に言われたことにしたがって、人間のいのちは、その源では脳の中にあり、また生したものの中では身体の中にあること(365)、さらに、いのちが源でどのようなものであるかによって、全体の中でも、またそれぞれの部分の中でも、そのようなものであること(366)、いのちは、その源を通して、それぞれの部分から全体の中に、また全体からそれぞれの部分の中にあること(367)がいえる


 心のすべてのものは意志と理解力に関係すること、また意志と理解力は主からの愛と知恵の容器であること、またこれら二つのものが人間のいのちをつくることは、これまでの個所に示されている。


 


 


(1) 原文


388.  Ex nunc dictis etiam videri potest, quod mens hominis sit ipse homo; prima enim tela formae humanae, seu ipsa forma humana cum omnibus et singulis ejus est ex principiis e cerebro per nervos continuatis, secundum illa quae etiam supra ostensa sunt. Haec forma est, in quam homo post mortem venit, et [1]qui tunc vocatur spiritus et angelus, et [2]qui est in omni perfectione homo, sed spiritualis: forma materialis, quae addita et superinducta est in mundo, non est humana forma ex se, sed est ex illa; addita et superinducta, ut homo possit usus facere in naturali mundo, et quoque aliquod fixum continens spiritualium ex purioribus substantiis mundi secum ducere, et sic continuare et perpetuare vitam. Ex sapientia angelica est, quod mens hominis non solum in communi, sed etiam in omni particulari, sit in perpetuo conatu in formam humanam, quia Deus est Homo.


[1] “qui :” sic nisi cum Doctore Im. Tafel, legeris quae [2] “qui :” sic nisi legeris quae


 


(2) 直訳


Ex nunc dictis etiam videri potest, quod mens hominis sit ipse homo; 今や言われたことからも見られることができる、人間の心は人間そのものであること。


prima enim tela formae humanae, seu ipsa forma humana cum omnibus et singulis ejus est ex principiis e cerebro per nervos continuatis, secundum illa quae etiam supra ostensa sunt. というのは、人間の形の最初の組織(織物)は、すなわち、そのすべてと個々のものとともに人間の形そのものは、脳から神経を通って連続する源(原理)から(のもの)あるから、それらにしたがって、それらもまた上に示された。


Haec forma est, in quam homo post mortem venit, et [1]qui tunc vocatur spiritus et angelus, et [2]qui est in omni perfectione homo, sed spiritualis: この形である、その中へ人間は死後、やって来る、またその時、その者は霊や天使と呼ばれる、またその者はすべての完全性の中で人間である、しかし、霊的〔な人間である〕。


forma materialis, quae addita et superinducta est in mundo, non est humana forma ex se, sed est ex illa; 物質的な形は、それは世の中で付加され、またかぶせられた(着せられた)、それ自体から人間ではない、しかし、それ〔霊的な形☆〕からである。


このillaの指すものは女性なのでformaです、そして物質的な形のもととなる「形」なので「霊的な形」と意訳するのがよいでしょう。


addita et superinducta, ut homo possit usus facere in naturali mundo, et quoque aliquod fixum continens spiritualium ex purioribus substantiis mundi secum ducere, et sic continuare et perpetuare vitam. 付加され、またかぶせられた(着せられた)、人間が自然界の中で役立ちを果たすことができるために、また世のさらに純粋な物質から霊的なものの何らかの固定した容器(として役立つもの)それ自体に導く(得る)こともまた、またこうしていのちを続けさせること、また永続させる〔ことができるために〕。


Ex sapientia angelica est, quod mens hominis non solum in communi, sed etiam in omni particulari, sit in perpetuo conatu in formam humanam, quia Deus est Homo. 天使たちの知恵からである、人間の心が全般的にだけでなく、しかしまたすべての個々のものの中で絶え間ない努力の中で人間の形であること、神は人間であるので。


[1] “qui :” sic nisi cum Doctore Im. Tafel, legeris quae 原注[1] qui」― このように、Im.ターフェル博士の場合〔のように〕quaeと読まれないなら


[2] “qui :” sic nisi legeris quae 原注[2] qui」― このように、quaeと読まれないなら


 


(3) 訳文


388. いま述べたことからも、人間の心は人間そのものであることを知ることができる。というのは、前に示したことであるが、それらによれば、人間の形の最初の組織は、すなわち、そのすべてと個々のものとともに人間の形そのものは、脳から神経を通って連続する源からのものであるから。人間は死後、この形の中へやって来る、またその時、霊や天使と呼ばれ、またすべてに完全な人間であるが、しかし、霊的な人間である。 世の中で付加され、着せられた物質的な形は、それ自体からではなく、その霊的な形から人間である。付加され、着せられたのは、人間が自然界の中で役立ちを果たし、また世の純粋な物質から霊的なものに何らかの固定した容器として役立つもの得て、こうしていのちを続け、永続させることができるためである。神は人間であられるので、人間の心が、全般的にだけでなく、個々のすべてのものの中で、絶え間なく人間の形であろうとする努力の中にあることは、天使たちの知恵からのものである。

コメントを残す