原典講読『神の愛と知恵』 381, 382

 

(1) 原文


381.  Sunt Coeli in duo Regna distincti, quorum unum vocatur Coeleste, alterum Spirituale; in Regno Coelesti regnat amor in Dominum, et in Regno Spirituali regnat sapientia ex illo amore; illud Regnum, ubi regnat amor, vocatur Cardiacum Coeli, et illud Regnum, ubi regnat sapientia, vocatur Pulmonicum Coeli. Sciendum est, quod universum Coelum angelicum in suo complexu referat unum Hominem, et coram Domino appareat sicut unus homo; quare cor ejus facit unum regnum, et pulmo ejus facit alterum: est enim motus cardiacus et pulmonicus in communi in toto Coelo, et inde in particulari in quovis angelo; et communis motus cardiacus et pulmonicus est a Solo Domino, quia ab Ipso Solo est amor et sapientia: in Sole enim ubi est Dominus et qui est a Domino, sunt duo illi motus, et inde in Coelo angelico et in universo: quod ita sit, abstrahe spatia, et cogita Omnipraesentiam, et confirmaberis. Quod Coeli distincti sint in duo Regna, Coeleste et Spirituale, videatur in opere De Caelo et Inferno (n. 26-28): et quod universum caelum angelicum in complexu referat unum hominem, (n. 59-87 ibi).


 


(2) 直訳


Sunt Coeli in duo Regna distincti, quorum unum vocatur Coeleste, alterum Spirituale; 天界は二つの王国に分かれている、それらの一つは天的なものと呼ばれる、もう一つは霊的なもの。


in Regno Coelesti regnat amor in Dominum, et in Regno Spirituali regnat sapientia ex illo amore; 天的な王国の中で主への愛が支配する、また霊的な王国の中でその愛からの知恵が支配する。


illud Regnum, ubi regnat amor, vocatur Cardiacum Coeli, et illud Regnum, ubi regnat sapientia, vocatur Pulmonicum Coeli. その王国は、そこに愛が支配する、心臓の王国と呼ばれる、またその王国は、そこに知恵が支配する、肺の王国と呼ばれる。


Sciendum est, quod universum Coelum angelicum in suo complexu referat unum Hominem, et coram Domino appareat sicut unus homo; 知らなくてはならない、全天界が一つの統一体として一人の人間を表わすこと、また主の前に一人の人間のように見えること。


quare cor ejus facit unum regnum, et pulmo ejus facit alterum: それゆえ、その心臓は一つの王国をつくる、またその肺はもう一つのものをつくる。


est enim motus cardiacus et pulmonicus in communi in toto Coelo, et inde in particulari in quovis angelo; というのは、心臓と肺の運動が一般に(全般的に)全天界の中にあるから、またここから詳細に(個別的に)それぞれの天使たちの中に。


et communis motus cardiacus et pulmonicus est a Solo Domino, quia ab Ipso Solo est amor et sapientia:  また、心臓と肺の(みんなに)共通の運動が主だけからある、その方だけから愛と知恵があるので。


in Sole enim ubi est Dominus et qui est a Domino, sunt duo illi motus, et inde in Coelo angelico et in universo: というのは、太陽の中に、そこに主がいる、またそれは主からである、二つのその運動がある、またここから天使の天界の中と全世界の中に。


quod ita sit, abstrahe spatia, et cogita Omnipraesentiam, et confirmaberis. このようであることは、空間を引き離せ、また遍在を考えよ、するとあなたは確信させられるであろう。


Quod Coeli distincti sint in duo Regna, Coeleste et Spirituale, videatur in opere De Caelo et Inferno (n. 26-28): 天界が二つの王国に分かれていることは、天的なものと霊的なもの、著作『天界と地獄について』の中に見られる(26-28)


et quod universum caelum angelicum in complexu referat unum hominem, (n. 59-87 ibi). また天使の全天界が一つの統一体として一人の人間を表わすことは(59-87番、そこに)


 


(3) 訳文


381. 天界は一つは天的、もう一つは霊的と呼ばれる、二つの王国に分かれている。天的な王国の中では主への愛が支配し、霊的な王国の中ではその愛からの知恵が支配する。愛が支配する王国は心臓の王国と呼ばれ、知恵が支配する王国は肺の王国と呼ばれる。全天界が一つの統一体として一人の人間を表わすこと、また主の前に一人の人間のように見えることを知らなくてはならない。それゆえ、その心臓は一つの王国をつくり、またその肺はもう一つの王国をつくる。というのは、心臓と肺の運動が全般的に全天界にあり、またここから個別的にそれぞれの天使たちにあるから。また、主おひとりから愛と知恵があるので、その方だけから心臓と肺の共通の運動がある。というのは、その二つの運動が、主がおられ、主からのものである太陽の中にあり、またここから天使の天界と全世界の中にあるから。空間から離れ、遍在を考えてみよ、するとあなたはこのようであることを確信するであろう。


 天界が天的なものと霊的なものの二つの王国に分かれていることは、著作『天界と地獄について』の中に (26-28)、また天使の全天界が一つの統一体として一人の人間を表わすこともそこに見られる(59-87)


 


(1) 原文


382.  (iv.) Quod intellectus correspondeat pulmoni, hoc sequitur ex dictis de correspondentia voluntatis cum corde; sunt enim duo quae regnant in spirituali homine seu in mente, voluntas et intellectus; et sunt duo quae regnant in naturali homine seu in corpore, cor et pulmo; et correspondentia est omnium mentis cum omnibus corporis, ut supra dictum est; inde sequitur, dum voluntas correspondet cordi, intellectus correspondeat pulmoni. Quisque etiam apud se potest animadvertere, quod intellectus correspondeat pulmoni, tam ex cogitatione sua, quam ex loquela sua.  Ex cogitatione: non potest quisquam cogitare nisi pulmonaris spiritus concurrat et concordet; quare cum tacite cogitat, tacite respirat, si alte cogitat, alte respirat; retrahit et remittit, comprimit et elevat pulmonem secundum cogitationem, ita secundum influxum affectionis ex amore, lente, festine, cupide, clementer, attente; immo si prorsus continet spiritum, non potest cogitare, nisi in suo spiritu ex ejus respiratione, quod non manifeste appercipitur. Ex loquela: non enim effluit ex ore minimum vocis absque adjutrice ope pulmonis; sonus enim, qui articulatur in voces, omnis existit e pulmone per tracheam et epiglottidem: quare loquela secundum inflationem follis istius, et aperitionem meatus ejus, exaltatur usque in clamorem, et secundum contractionem diminuitur, et si meatus obstipatur, cessat loquela cum cogitatione.


 


(2) 直訳


(iv.) Quod intellectus correspondeat pulmoni, hoc sequitur ex dictis de correspondentia voluntatis cum corde;  (iv.) 理解力が肺と対応することは、これは心臓との意志の対応について言われたことから結果として生ずる。


sunt enim duo quae regnant in spirituali homine seu in mente, voluntas et intellectus; というのは、二つのものがあるから、それらは霊的な人間の中で、すなわち心の中で支配する、意志と理解力。


et sunt duo quae regnant in naturali homine seu in corpore, cor et pulmo; また二つのものがある、それらは自然的な人間の中で、すなわち身体の中で支配する、心臓と肺。


et correspondentia est omnium mentis cum omnibus corporis, ut supra dictum est; また身体のすべてのものとの心のすべてのものの対応がある、上に言われたように。


inde sequitur, dum voluntas correspondet cordi, intellectus correspondeat pulmoni. ここから結果として生ずる、意志が心臓に対応する時、理解力は肺に対応する。


Quisque etiam apud se potest animadvertere, quod intellectus correspondeat pulmoni, tam ex cogitatione sua, quam ex loquela sua. だれもがまた、自分自身のもとに認められることができる、理解力が肺に対応すること、自分の思考(考えること)からと同様に自分の話すことから。


Ex cogitatione: 思考(考えること)から―


non potest quisquam cogitare nisi pulmonaris spiritus concurrat et concordet; だれも考えることができない、もし肺の息が一緒に行動し、一致しないなら。


quare cum tacite cogitat, tacite respirat, si alte cogitat, alte respirat; それゆえ、静かに考えるとき、静かに呼吸する、もし深く考えるなら、深く呼吸する。


retrahit et remittit, comprimit et elevat pulmonem secundum cogitationem, ita secundum influxum affectionis ex amore, lente, festine, cupide, clementer, attente; 思考(考えること)にしたがって肺を引き戻し、ゆるめる、押さえつけ、持ち上げる☆1、このように愛からの情愛の流入にしたがって、遅く、速く、しきりに、柔らかく(穏やかに)、注意深く☆2


1 これらの動詞は肺の呼吸活動に関する言葉に意訳してよいでしょう。


2 注意深い呼吸から何を思い浮かべますか? 「そっと呼吸する」が近いでしょうか。


immo si prorsus continet spiritum, non potest cogitare, nisi in suo spiritu ex ejus respiratione, quod non manifeste appercipitur. 実に、もし完全に息を押し止める(抑える)なら、考えることができない、自分の霊の中でないなら、その〔霊の自体の〕呼吸から、そのことは明らかに認められない☆。


ここには重要なことが書かれていると思います。これは呼吸を押し止めても、そこには、自然的な呼吸の代わりに、明らかには認められない霊の呼吸があることになります。このことを、(4) 深く考えるとき呼吸を止めること、で述べます。それでここの長島訳「もちろん、はっきりは感じられませんが、いったん呼吸した息の中で小さく呼吸しているときは別です」は、この個所の薄っぺらな解釈に基づく、どうしようもない誤訳です。


Ex loquela: 話すことから―


non enim effluit ex ore minimum vocis absque adjutrice ope pulmonis; というのは口から言葉の最小のもの〔ですら〕やっと言う〔ことも〕ないから、肺の働きの助けなしに。


sonus enim, qui articulatur in voces, omnis existit e pulmone per tracheam et epiglottidem: というのは音声は、それらは言葉の中に音節に分けられる(はっきり発音される)、すべてのものは肺から気管と喉頭蓋☆を通って存在するようになるから。


この言葉epiglottisは『レキシコン』にありませんでした。こうして補充していくと、いつになったら完成するのでしょうか? なおglottis「声門」はもちろんエントリーされています。


quare loquela secundum inflationem follis istius, et aperitionem meatus ejus, exaltatur usque in clamorem, et secundum contractionem diminuitur, et si meatus obstipatur, cessat loquela cum cogitatione. それゆえ、話すことはそのふいごの吹き込むこと☆に、またその通路(気管)の開けることにしたがって、叫びの中にまでも上げられる、また収縮にしたがって少なくされる、またもし通路(気管)がふさがれるなら、話すことは思考(考えること)とともに終わりになる。


この言葉inflatioも『レキシコン』にありませんでした。


 


(3) 訳文


382. (iv.) 理解力が肺と対応することは、心臓との意志の対応について言われたことからいえる。というのは、霊的な人間の中で、すなわち心の中で支配する二つのもの、意志と理解力があり、自然的な人間の中で、すなわち身体の中で支配する二つのもの心臓と肺があり、また前に言われたように、身体のすべてのものと心のすべてのものが対応するからである。ここから、意志が心臓に対応するとき、理解力は肺に対応するといえる。さらにまた、理解力が肺に対応することを、考えることと同じく話すことからだれもが自分自身のもとに認めることができる。


 考えることから―


 もし肺の呼吸が一緒に行動し、一致しないなら、だれも考えることができない。それゆえ、静かに考えるとき、静かに呼吸し、深く考えるなら、深く呼吸する。考えることにしたがって、このように愛からの情愛の流入にしたがって、遅く、速く、しきりに、穏やかに、そっと、肺を引きしめ、ゆるめ、収縮させ、拡張させる。実に、もし完全に息を押し止めるなら、自分の霊の中で、その〔霊の自体の〕呼吸からでないなら、考えることができないが、そのことは明らかには認められない。


 話すことから―


 口からは、肺の働きの助けなしに、少しの言葉も言うことはないからである。というのは言葉の中で音節に分けられるすべての音声は、肺から気管と喉頭蓋を通って存在するようになるから。それゆえ、話すことはそのふいごが吹き込むことに、またその通路が開くことにしたがって、叫びにまでも上げられ、また収縮にしたがって小さくなり、もし通路がふさがれるなら、話すことは考えることとともにやんでしまう。


 


(4) 深く考えるとき呼吸を止めること


 あることを深く考えるとき、そのときの呼吸はどうなっているでしょうか? ほとんど止まっているかのように静かではないでしょうか。このように自然的な呼吸が止まる時、霊的な呼吸が始まる、というよりも、もともと霊的な呼吸をしていたのですが、その呼吸が優位になる、すなわち、霊的な思考が優位になるのです。


はっとして息をのみます、そのとき呼吸をしていません、すなわち、自然的な思考は停止し、そのとき霊的に考えているのです。でも通常、その霊的な考えは意識されることはありません。スヴェーデンボリは若いころ、意識的に自分の呼吸を止めて、深い思考に入っていく習慣を持っていました。


思考と呼吸活動については『夢日記』111112にもあります。

コメントを残す