原典講読『神の愛と知恵』 379, 380

 

(1) 原文


379.  Quod in homine, et in quovis animali, sit calor vitalis, notum est; sed unde ejus origo, non notum est: quisque de eo ex conjectura loquitur; quare qui non sciverunt aliquid de correspondentia naturalium cum spiritualibus, originem ejus adscripserunt calori solis, quidam activitati partium, quidam ipsi vitae; sed quia non sciverunt quid vita, solum in dicendo id substiterunt. Qui autem scit, quod correspondentia sit amoris et ejus affectionum cum corde et ejus derivationibus, scire potest quod amor sit origo caloris vitalis: amor enim procedit a Sole spirituali ubi Dominus, ut calor, et quoque ab angelis sentitur ut calor; hic calor spiritualis, qui in sua essentia est amor, est qui per correspondentiam influit in cor et ejus sanguinem, et indit ei calorem, et simul vivificat. Quod homo secundum amorem suum et ejus gradum incalescat et quasi ignescat, et quod secundum decrescentiam ejus torpescat et frigescat, notum est; nam sentitur et videtur; sentitur ex calore totius corporis, et videtur ex rubore faciei; ac vicissim exstinctio ejus sentitur ex frigore corporis, et videtur ex pallore faciei. Quia amor est vita hominis, ideo cor est primum et ultimum vitae ejus. Et quia amor est vita hominis, et anima vitam suam agit in corpore per sanguinem, ideo sanguis in Verbo vocatur anima (Genes. ix. 4; Levit. xvii. 14). Quid per “animam” in vario sensu intelligitur, dicetur in sequentibus.


 


(2) 直訳


Quod in homine, et in quovis animali, sit calor vitalis, notum est; 人間の中に、またそれぞれの動物の中に、生命の熱があることが、よく知られている。


sed unde ejus origo, non notum est: しかし、その起源がどこからか、よく知られていない。


quisque de eo ex conjectura loquitur; だれもがそのことについて推測から話す。


quare qui non sciverunt aliquid de correspondentia naturalium cum spiritualibus, originem ejus adscripserunt calori solis, quidam activitati partium, quidam ipsi vitae; それゆえ、霊的なものとの自然的なものの対応について何らかのものを知らなかった(知らない)者は、その起源を太陽の熱に帰した、ある者は〔各〕部分の活動に、ある者は生命そのものに〔帰した〕。


sed quia non sciverunt quid vita, solum in dicendo id substiterunt. しかし、何が生命か知らなかった(知らない)ので、単に言うことの中でそれを取り換えた(置き換えた、代理させた)


この個所の柳瀬訳「たんなる言葉で満足していた」は誤訳に近い意訳です。「言うこと」とは熱の起源をいろいろなものに帰すことです。また「それ」とは対応の知識であり、熱の起源が、愛(または霊界の太陽)あることです。すなわち、「対応の知識」にかえて熱の起源を「他のものに帰す」ことを言って、それで済ます(これだと長島訳に近い)、満足する(これだと柳瀬訳)わけです。


Qui autem scit, quod correspondentia sit amoris et ejus affectionum cum corde et ejus derivationibus, scire potest quod amor sit origo caloris vitalis: しかしながら、知っている者は、心臓とその派生物〔それら〕との愛とその情愛の対応があること、知ることができる、愛が生命の熱の起源であること。


amor enim procedit a Sole spirituali ubi Dominus, ut calor, et quoque ab angelis sentitur ut calor; というのは、愛は霊界の太陽から発出するから、そこに主、熱として、また天使たちによって熱として感じられる〔から〕。


hic calor spiritualis, qui in sua essentia est amor, est qui per correspondentiam influit in cor et ejus sanguinem, et indit ei calorem, et simul vivificat. この霊的な熱は、それはその本質では愛である、対応によって心臓とその血の中に流入するものである、またそれに熱を注ぐ(与える)、また同時に生かす(生命を与える)


Quod homo secundum amorem suum et ejus gradum incalescat et quasi ignescat, et quod secundum decrescentiam ejus torpescat et frigescat, notum est; 人間が自分自身の愛とその段階にしたがって熱くなる(興奮する)、またいわば火がつく(燃え立つ)と、またその減少にしたがって不活発になる、また冷たくなることは、よく知られている。


nam sentitur et videtur; なぜなら、感じられる、また見られるから。


sentitur ex calore totius corporis, et videtur ex rubore faciei; 身体の全体の熱から感じられる、また顔の赤色から見られる。


ac vicissim exstinctio ejus sentitur ex frigore corporis, et videtur ex pallore faciei. そして逆に、その消滅は身体の冷たさから感じられる、また顔の青白いことから見られる。


Quia amor est vita hominis, ideo cor est primum et ultimum vitae ejus. 愛は人間のいのちであるので、それゆえ、心臓は彼のいのちの最初のものと最後のものである。


Et quia amor est vita hominis, et anima vitam suam agit in corpore per sanguinem, ideo sanguis in Verbo vocatur anima (Genes. ix. 4; Levit. xvii. 14). また、愛は人間のいのちであるので、また霊魂はそのいのち(生命)を身体の中で血によって働かせるので、それゆえ、血は、みことばの中で「霊魂(いのち)☆」と呼ばれている(創世記9:4;レビ記17:14)


創世記9:4を直訳すれば「しかし、肉をネフェシュの中で、その血、あなたがたは食べるな」です。すなわち、新改訳聖書で「いのち」と訳されている言葉はへブル語でネフェシュです。これは普通「たましい」と訳される言葉であり、身体と結びついている「いのち」を表わす場合が多いです(創世記2:7)


なお、へブル語には「生きる」に由来する「いのち」を意味する別の言葉があります。


Quid per “animam” in vario sensu intelligitur, dicetur in sequentibus. 何が「霊魂」によっていろいろ意味で意味されるか、続くものの中で言われる。


 


(3) 訳文


379. 人間の中に、また動物の中に、生命の熱があることは、よく知られている。しかし、その起源がどこからか、よく知られていない。だれもがそのことについて推測から話している。それゆえ、霊的なものと自然的なものが対応することについて何らかのものを知らない者は、その起源を太陽の熱に帰し、ある者は各部分の活動に、ある者は生命そのものに帰した。生命とは何か知らなかったので、その代わりに、ただそのように言ったのである。しかし、愛とその情愛が心臓とその派生物と対応すること知っている者は、愛が生命の熱の起源であることを知ることができる。というのは、愛はそこに主のいる霊界の太陽から熱として発出し、天使たちによって熱として感じられるからである。この霊的な熱は、その本質では愛であって、対応によって心臓とその血の中に流入し、それに熱を注ぎ、同時に生命を与えるものである。


 人間が自分自身の愛とその段階にしたがって熱くなり、いわば火がつくこと、またその減少にしたがって不活発になり、冷たくなることは、よく知られている。なぜなら、感じられる、また見られるから。全身の熱から感じられ、顔の赤色から見られる。また逆に、その消滅は、身体の冷たさから感じられ、青白い顔のこと見られる。愛は人間のいのちであるので、それゆえ、心臓は彼のいのちの最初のものと最後のものである。また、愛は人間のいのちであり、霊魂はそのいのちを身体の中で血によって働かせるので、それゆえ、血は、みことばの中で「霊魂(いのち)」と呼ばれている(創世記9:4;レビ記17:14)。「霊魂」によって、いろいろ意味で何が意味されるかは、続くものの中で述べよう。


 


(1) 原文


380.  Quod sanguis rubeat, est quoque ex correspondentia cordis et sanguinis cum amore et ejus affectionibus: in spirituali enim mundo sunt colores omnis generis; color ruber et albus sunt illorum fundamentales, ac reliqui ex illis et ex oppositis illorum, quae sunt igneum furvum et nigrum, trahunt suas varietates; color ruber ibi correspondet amori, et color albus correspondet sapientiae. Quod color ruber correspondeat amori, est quia ex igne Solis ibi ducit originem; et quod [1]color albus correspondeat sapientiae, est quia a luce Solis ibi ducit originem; et quia correspondentia est amoris cum corde, inde sanguis non potest non rubere, et indicare originem suam. Inde est quod in caelis ubi amor in Dominum regnat, lux flammea sit, et angeli ibi induti sunt vestibus purpureis; et in caelis ubi sapientia regnat, lux candida sit, et angeli ibi induti sunt vestibus albis byssinis.


[1] color pro “calor”


 


(2) 直訳


Quod sanguis rubeat, est quoque ex correspondentia cordis et sanguinis cum amore et ejus affectionibus: 血は赤いこと、もまた心臓と血の対応からである、愛とその情愛との。


in spirituali enim mundo sunt colores omnis generis; というのは、霊界の中にすべての種類の色があるから。


color ruber et albus sunt illorum fundamentales, ac reliqui ex illis et ex oppositis illorum, quae sunt igneum furvum et nigrum, trahunt suas varietates; 赤い色と白い〔色〕はそれらの基本的なものである、そして、残りの(その他の)ものはそれらから、またそれらの反対のものから、それらはうす暗い火〔の色〕と黒である。


color ruber ibi correspondet amori, et color albus correspondet sapientiae. 赤い色はそこに愛に対応する、また白い色は知恵に対応する。


Quod color ruber correspondeat amori, est quia ex igne Solis ibi ducit originem; 赤い色は愛に対応する、そこに太陽の火から起源を導くので。


et quod [1]color albus correspondeat sapientiae, est quia a luce Solis ibi ducit originem; また白い色は知恵に対応する、そこに太陽の光から起源を〔導く〕ので。


et quia correspondentia est amoris cum corde, inde sanguis non potest non rubere, et indicare originem suam. また愛の対応があるので、心臓と、ここから血は赤いでないことはできない、またその起源をはっきり示すこと〔でないことはできない〕。


Inde est quod in caelis ubi amor in Dominum regnat, lux flammea sit, et angeli ibi induti sunt vestibus purpureis; ここからである、そこに主の中の(への)が支配する天界の中で、光は炎のようである、またそこに天使たちは紫色の着物でである。


et in caelis ubi sapientia regnat, lux candida sit, et angeli ibi induti sunt vestibus albis byssinis. そこに知恵が支配する天界の中で、光は白く輝く(白光りする)、またそこに天使たちは白い亜麻布の着物でである。


[1] color pro “calor” 原注[1] calor」の代わりにcolor


 


(3) 訳文


380. 血が赤いこともまた、愛とその情愛とに心臓と血の対応があるからである。というのは、霊界の中にすべての種類の色があるから。それらの色の基本的なものは赤と白であり、その他の色はそれらから、またそれらの反対のもの、うす暗い火の色と黒からである。赤い色はそこの愛に対応し、白い色は知恵に対応する。赤い色は、起源をそこの太陽の火から導くので、愛に対応し、また白い色は、そこの太陽の光から起源を導くので、知恵に対応する。また愛は心臓と対応するので、ここから血は赤でないなら、その起源をはっきり示すことができない。ここから、主への愛が支配する天界の中で、光は炎のようであり、そこの天使たちの衣服は紫色であり、知恵が支配する天界の中で、光は白く輝き、そこの天使たちの衣類は白い亜麻布である。

コメントを残す