原典講読『神の愛と知恵』 377, 378

 

(1) 原文


377.  Quoniam in nunc sequentibus agitur de correspondentia cordis et pulmonis cum voluntate et intellectu, et super hac fundatur correspondentia omnium corporis, quae vocantur membra totius, organa sensuum, et viscera corporis; et quoniam correspondentia naturalium cum spiritualibus hactenus ignota fuerat, et usque ample ostensa est in binis operibus, quorum unum agit De Caelo et Inferno, et alterum de sensu spirituali Verbi in Genesi et in Exodo, quae vocantur Arcana Caelestia, velim hic indicare, quid in illis binis operibus de correspondentia scriptum et ostensum est. In opere De Caelo et Inferbi: De correspondentia omnium caeli cum omnibus hominis (n. 87-102). De correspondentia omnium caeli cum omnibus telluris (n. 103-115). In opere de sensu spirituali Verbi in Genesi et Exodo, quae vocantur Arcana Caelestia: De correspondentia faciei et ejus vultuum cum affectionibus mentis (n. 1568, 2988, 2989, 3631, 4796, 4797, 4880[?4800], 5195[?5165], 5168, 5695, 9306). De correspondentia corporis quoad ejus gestus et actiones cum intellectualibus et voluntariis (n. 2988, 3632, 4215). De correspondentia sensuum in communi (n. 4318-4330). De correspondentia oculorum et eorum visus (n. 4403-4420). De correspondentia narium et odoris (n. 4624-4634). De correspondentia aurium et auditus (n. 4652-4634[4659]). De correspondentia linguae et gustus (n. 4791-4805). De correspondentia manuum, brachiorum, humerorum et pedum (n. 4931-4953). De correspondentia lumborum et membrorum generationis (n. 5050-5062). De correspondentia viscerum interiorum corporis, in specie ventriculi, thymi, cisternae et ductuum chyli, mesenterii (n. 5171-5180, 5189[?5181]). De correspondentia lienis (n. 9698). De correspondentia peritonei, renum et vesicae (n. 5377-5396[?5385]). De correspondentia hepatis, tum ductus hepatici, cystici, et pancreatici (n. 5183-5185). De correspondentia intestinorum (n. 5392-5395, 5379). De correspondentia ossium (n. 5560-5564). De correspondentia cutis (n. 5552-5573[?5559]). De correspondentia caeli cum homine (n. 911, 1900, 1982[1928], 2996 [ad] 2998, 3624 -3649, 3741-3745, 3884, 4091[?4051], 4279, 4423[?4403], 4524, 4525, 6013, 6057, 9279, 9632). Quod omnia, quae in mundo naturali et in tribus ejus regnis sunt, correspondeant omnibus quae in mundo spirituali apparent (n. 1632, 1881[?1831], 2758, 2990-2993, 2997-3003, 3213-3227, 3483, 3624- 3649, 4044, 4053, 4116, 4366, 4939, 5116, 5377, 5428, 5477, 8211, 9280). Quod omnia quae in caelis apparent, sint correspondentiae (n. 1521, 1532, 1619-1625, 1807, 1808, 1971, 1974, 1977, 1980, 1981, 2299, 2601, 3213-3226, 3348, 3350, 3457[?3475] ad 3485, 3748, 9481, 9570, 9576, 9577). De Correspondentia sensus literae Verbi et sensus spiritualis ejus ubivis ibi actum est, de qua etiam videatur in Doctirina Novae Hierosolymae de [1]Scriptura Sacra, (n. 5-26, 27-69[?65]).


[1] Scriptura Sacra proDomino


 


(2) 直訳


Quoniam in nunc sequentibus agitur de correspondentia cordis et pulmonis cum voluntate et intellectu, et super hac fundatur correspondentia omnium corporis, quae vocantur membra totius, organa sensuum, et viscera corporis; 今や、続くものの中で心臓と肺の、意志と理解力との対応が扱われるので、そのことの理由で☆身体のすべてのものの対応が基礎づけられる(基づく)、それらは全部の四肢、感覚器官、また身体の内臓と呼ばれる。


☆ 前置詞superは奪格支配で「~のために、~の理由で」という意味です、しかし「このことの上に」でもここでは意味が通じます。


et quoniam correspondentia naturalium cum spiritualibus hactenus ignota fuerat, et usque ample ostensa est in binis operibus, quorum unum agit De Caelo et Inferno, et alterum de sensu spirituali Verbi in Genesi et in Exodo, quae vocantur Arcana Caelestia, velim hic indicare, quid in illis binis operibus de correspondentia scriptum et ostensum est. また、自然的なものと霊的なものとの対応が今まで知られていなかったので、またそれでも二つの著作の中に大いに示されている〔ので〕、それらの一つは『天界と地獄について』扱う、またもう一つは「創世記」と「出エジプト記」の中のみことばの霊的な意味について、それは『天界の秘義』と呼ばれる、私はここにはっきり示すことを欲する、それらの二つの著作の中に対応について書かれ、示されているものを。


In opere De Caelo et Inferbi: 著作『天界の地獄について』の中に―


De correspondentia omnium caeli cum omnibus hominis (n. 87-102). 天界のすべてのものと人間のすべてのものとの対応について(87-102)


De correspondentia omnium caeli cum omnibus telluris (n. 103-115). 天界のすべてのものと地球のすべてのものとの対応について(103-115)


In opere de sensu spirituali Verbi in Genesi et Exodo, quae vocantur Arcana Caelestia:- 「創世記」と「出エジプト記」の中のみことばの霊的な意味についての著作の中に、それは『天界の秘義』と呼ばれる―


De correspondentia faciei et ejus vultuum cum affectionibus mentis (n. 1568, 2988, 2989, 3631, 4796, 4797, 4880[?4800], 5195[?5165], 5168, 5695, 9306). 顔とその容貌の、心の情愛との対応について(1568, 2988, 2989, 3631, 4796, 4797, 4880[?4800], 5195[?5165], 5168, 5695, 9306)


De correspondentia corporis quoad ejus gestus et actiones cum intellectualibus et voluntariis (n. 2988, 3632, 4215). 身体の対応について、その振る舞いと動作に関して、理解力のものと意志のものとの( 2988, 3632, 4215)


De correspondentia sensuum in communi (n. 4318-4330). 感覚の対応について、一般に(4318-4330)


De correspondentia oculorum et eorum visus (n. 4403-4420). 目またその視覚の対応について(4403-4420)


De correspondentia narium et odoris (n. 4624-4634). 鼻また嗅覚の対応について(4624-4634)


De correspondentia aurium et auditus (n. 4652-4634[4659]). 耳また聴覚の対応について(4652-4634[4659])


De correspondentia linguae et gustus (n. 4791-4805). 舌また味覚の対応について(4791-4805)


De correspondentia manuum, brachiorum, humerorum et pedum (n. 4931-4953). 手、腕、肩また足の対応について(4931-4953)


De correspondentia lumborum et membrorum generationis (n. 5050-5062). 腰また生殖の四肢(身体の一部)対応について(5050-5062)


De correspondentia viscerum interiorum corporis, in specie ventriculi, thymi, cisternae et ductuum chyli, mesenterii (n. 5171-5180, 5189[?5181]). 身体の内的な(内側の)内臓の対応について、特に、胃、胸腺、乳糜槽と乳糜管、腸間膜の対応について(5171-5180, 5189[?5181])


De correspondentia lienis (n. 9698). 脾臓の対応について(9698)


De correspondentia peritonei, renum et vesicae (n. 5377-5396[?5385]). 腹膜、腎臓と囊(のう)(膀胱)の対応について(5377-5396[?5385])


De correspondentia hepatis, tum ductus hepatici, cystici, et pancreatici (n. 5183-5185). 肝臓の、さらに肝臓の、囊(のう)(膀胱)の、また膵臓の導管の対応について(5183-5185)


De correspondentia intestinorum (n. 5392-5395, 5379). 腸の対応について(5392-5395, 5379)


De correspondentia ossium (n. 5560-5564). 骨の対応について(5560-5564)


De correspondentia cutis (n. 5552-5573[?5559]).  皮膚の対応について(5552-5573[?5559])


De correspondentia caeli cum homine (n. 911, 1900, 1982[1928], 2996 [ad] 2998, 3624 -3649, 3741-3745, 3884, 4091[?4051], 4279, 4423[?4403], 4524, 4525, 6013, 6057, 9279, 9632). 天界の人間との対応について(911, 1900, 1982[1928], 2996 [ad] 2998, 3624 -3649, 3741-3745, 3884, 4091[?4051], 4279, 4423[?4403], 4524, 4525, 6013, 6057, 9279, 9632)


Quod omnia, quae in mundo naturali et in tribus ejus regnis sunt, correspondeant omnibus quae in mundo spirituali apparent (n. 1632, 1881[?1831], 2758, 2990-2993, 2997-3003,3213-3227, 3483, 3624- 3649, 4044, 4053, 4116, 4366, 4939, 5116, 5377, 5428, 5477, 8211, 9280). すべてのものは、それらは自然界の中に、またその三つの界の中にある、すべてのものに対応すること、それらは霊界の中に見られる(1632, 1881[?1831], 2758, 2990-2993, 2997-3003,3213-3227, 3483, 3624- 3649, 4044, 4053, 4116, 4366, 4939, 5116, 5377, 5428, 5477, 8211, 9280)


Quod omnia quae in caelis apparent, sint correspondentiae (n. 1521, 1532, 1619-1625, 1807, 1808, 1971, 1974, 1977, 1980, 1981, 2299, 2601, 3213-3226, 3348, 3350, 3457[?3475] ad 3485, 3748, 9481, 9570, 9576, 9577). すべてのものは、それらは天界の中に見られる、対応(するもの)であること(1521, 1532, 1619-1625, 1807, 1808, 1971, 1974, 1977, 1980, 1981, 2299, 2601, 3213-3226, 3348, 3350, 3457[?3475] ad 3485, 3748, 9481, 9570, 9576, 9577)


De Correspondentia sensus literae Verbi et sensus spiritualis ejus ubivis ibi actum est, de qua etiam videatur in Doctirina Novae Hierosolymae de [1]Scriptura Sacra, (n. 5-26, 27-69[?65]). みことばの文字どおりの意味とその霊的な意味の対応について、どこでもそこに扱われている、それらについて『聖書についての新しいエルサレムの教え』の中にもまた見られる(5-26, 27-69[?65])


[1] Scriptura Sacra proDomino 原注[1] Domino」の代わりにScriputra Sacra


 


(3) 訳文


377. 今や、続くものの中で、意志と理解力との心臓と肺の対応が扱われ、そのことに全部の四肢、感覚器官、身体の内臓と呼ばれる身体のすべてのものの対応が基づくので、また、自然的なものと霊的なものとの対応は今まで知られていなかったけれども、それでも一つは『天界と地獄』、またもう一つは『天界の秘義』と呼ばれる「創世記」と「出エジプト記」の中の、みことばの霊的な意味について扱った二つの著作の中に、大いに示されているので、それらの二つの著作の中で対応について書かれ、示されているものをここにはっきりと示そう。


 著作『天界の地獄について』の中に―


 天界のすべてのものと人間のすべてのものとの対応について(87-102)。天界のすべてのものと地球のすべてのものとの対応について(103-115)


 『天界の秘義』と呼ばれる「創世記」と「出エジプト記」の中のみことばの霊的な意味についての著作の中に―


心の情愛との顔とその容貌の対応について(1568, 2988, 2989, 3631, 4796, 4797, 4800, 5165, 5168, 5695, 9306)


 身体の振る舞いと動作に関して、理解力と意志のものとの身体の対応について( 2988, 3632, 4215)


 一般に、感覚の対応について(4318-4330)


 目、その視覚の対応について(4403-4420)


 鼻、嗅覚の対応について(4624-4634)


 耳、聴覚の対応について(4652-4659)


 舌、味覚の対応について(4791-4805)


 手、腕、肩、足の対応について(4931-4953)


 腰、生殖器対応について(5050-5062)


 身体の内側の内臓の対応について、特に、胃、胸腺、乳糜槽、乳糜管、腸間膜の対応について(5171-5181)


 脾臓の対応について(9698)


 腹膜、腎臓と膀胱の対応について(5377-5385)


 肝臓の対応、さらに肝臓、膀胱、膵臓の導管の対応について(5183-5185)


 腸の対応について(5392-5395, 5379)

原典講読『神の愛と知恵』 377, 378(続き)

 

 骨の対応について(5560-5564)


 皮膚の対応について(5552-5559)


 人間との天界の対応について(911, 1900, 1928, 2996-2998, 3624 -3649, 3741-3745, 3884, 4051, 4279, 4403, 4524, 4525, 6013, 6057, 9279, 9632)


 それらは自然界の中に、またその三つの界の中にあるすべてのものは、霊界の中に見られるすべてのものと対応すること(1632, 1831, 2758, 2990-2993, 2997-3003, 3213-3227, 3483, 3624- 3649, 4044, 4053, 4116, 4366, 4939, 5116, 5377, 5428, 5477, 8211, 9280)


 天界の中に見られるすべてのものは、対応するものであること(1521, 1532, 1619-1625, 1807, 1808, 1971, 1974, 1977, 1980, 1981, 2299, 2601, 3213-3226, 3348, 3350, 3475- 3485, 3748, 9481, 9570, 9576, 9577)


 みことばの文字どおりの意味とその霊的な意味の対応について、『天界の秘義』のどこにでも扱われており、それらについては『聖書についての新しいエルサレムの教え』の中にもまた見られる(5-26, 27-65)


 


(1) 原文


378.  (iii.) Quod voluntas correspondeat cordi, non ita clare singillatim, sicut ex voluntate lustrata in effectibus, ut supra [n. 375] dictum est, constare potest. Singillatim constare potest ex eo, quod omnes affectiones quae sunt amoris inducant mutationes cordi quoad motitationes ejus, ut patet a pulsu arteriarum, quae cum corde synchrone agunt. Mutationes et motitationes ejus secundum affectiones amoris sunt innumerae. Illae quae per digitum sentiuntur sunt modo, quod pulset lente vel celeriter, alte vel humiliter, molliter vel duriter, aequaliter vel inaequaliter, et sic porro; ita aliter in laetitia quam in tristitia, aliter in tranquillitate animi quam in iracundia, aliter in intrepiditate quam in timore, aliter in morbis calidis quam in frigidis, et sic porro. Quoniam cordis motus, qui vocantur systole et diastole, secundum affectiones amoris cujusvis ita mutantur et variantur, ideo plures ex antiquis, et ex illis aliqui hodierni, adscripserunt cordi affectiones, et quoque domicilium illarum ibi statuerunt. Ex eo in communem sermonem venit dicere cor magnanimum et timidum, cor laetum et triste, cor molle et durum, cor magnum et pusillum, cor integrum et fractum, cor carneum et lapideum; pinguis, mollis, mitis corde, dare cor ad faciendum, dare cor unum, dare cor novum, reponere corde, recipere corde, non ascendit super cor, obfirmare se corde, amicus cordis; inde dicitur concordia, discordia, vecordia, et similia plura quae amoris et ejus affectionum sunt. Similiter loquitur Verbum, ex causa quia Verbum per correspondentias conscriptum est. Sive dicas amorem sive voluntatem, idem est, quoniam amoris receptaculum est voluntas, ut supra dictum est.


 


(2) 直訳


(iii.) Quod voluntas correspondeat cordi, non ita clare singillatim, sicut ex voluntate lustrata in effectibus, ut supra [n. 375] dictum est, constare potest.  (iii.) 意志が心臓と対応することは、このように個々に(個別的に、単独に)☆はっきりと、意志が結果から熟考されたように、上に(375)言われたように、   明らかにすることはできない。


柳瀬訳は、この個所の英訳by itselfを直訳し「そのこと自身により」としていて、やや意味不明となっています。by itselfには「それだけで、単独で」という意味があり、これでなければならないことは辞書を引けばすぐにわかります。


Singillatim constare potest ex eo, quod omnes affectiones quae sunt amoris inducant mutationes cordi quoad motitationes ejus, ut patet a pulsu arteriarum, quae cum corde synchrone agunt. 個々に(個別的に、単独に)このことから明らかにすることができる、すべての情愛は、それらは愛のものである、心臓の変化を引き起こす、その揺れ動くことに関して、動脈の鼓動から明らかであるように、それらは心臓と同時に動く。


Mutationes et motitationes ejus secundum affectiones amoris sunt innumerae. その変化と揺れ動くことは愛の情愛にしたがって無数である。


Illae quae per digitum sentiuntur sunt modo, quod pulset lente vel celeriter, alte vel humiliter, molliter vel duriter, aequaliter vel inaequaliter, et sic porro; それらは、それらは指で感じられる、単に、遅くあるいは速く打つことだけである、高くあるいは低く、穏やかにあるいは手荒く、規則正しくあるいは不均質に、等々。


ita aliter in laetitia quam in tristitia, aliter in tranquillitate animi quam in iracundia, aliter in intrepiditate quam in timore, aliter in morbis calidis quam in frigidis, et sic porro. このようにさもなければ☆喜びの中に、悲しみの中よりも(と比べて)、さもなければ心の平静の中に、怒りの状態の中よりも(と比べて)さもなければ大胆(勇敢)の中に、恐れの中よりも(と比べて)さもなければ熱い病気の中に、  冷たさの中よりも(と比べて)


☆ 副詞aliterは「異なって、さもなければ、そうでなければ」という意味であり、「異なって」を訳語とすれば、喜びと、悲しみのように「異なっている」となります。しかし、「そうでなければ」の意味がここではふさわしいでしょう。


Quoniam cordis motus, qui vocantur systole et diastole, secundum affectiones amoris cujusvis ita mutantur et variantur, ideo plures ex antiquis, et ex illis aliqui hodierni, adscripserunt cordi affectiones, et quoque domicilium illarum ibi statuerunt. 心臓の運動は、それらは収縮と拡張と呼ばれる、それぞれの者の愛の情愛にしたがってこのように変えられ、また変化(多様に)されるので、それゆえ、古代()から多くの者は、また現代()のある者たち、彼らから、情愛は心()割り当てられた、またそれら〔情愛〕の居場所をそこに定めた。


Ex eo in communem sermonem venit dicere cor magnanimum et timidum, cor laetum et triste, cor molle et durum, cor magnum et pusillum, cor integrum et fractum, cor carneum et lapideum; そのことから普通の談話の中で(一般に言われていることの中で)、言われることが起こる(生ずる)、心が寛大(度量がある)と臆病な、心が喜ばしい(機嫌がよい)と悲しい(ふさぎこんだ)、心が柔らかい(優しい)と固い(きびしい)、心が大きい(偉大)と小さい(ちっぽけ)、心が完全の(正しい)と壊れた(傷ついた)心が肉のようなと石の。


pinguis, mollis, mitis corde, dare cor ad faciendum, dare cor unum, dare cor novum, reponere corde, recipere corde, non ascendit super cor, obfirmare se corde, amicus cordis; 肥えた、柔らかい、おとなしい心、行なうことへ心を与えること、一つの心を与えること、新しい心を与えること、心で戻すこと(残すこと、置くこと)、心で受け入れること、心の上にのぼらないこと、自分自身を心で固くすること、心の友。


inde dicitur concordia, discordia, vecordia, et similia plura quae amoris et ejus affectionum sunt. ここから言われる、一致(同意)〔心が一緒☆1〕、不一致〔心が分離☆2〕、狂乱(精神障害)〔心がない☆3〕、また同様の多くのもの〔言葉〕、それらは愛と情愛のものである。


1 con-cum-と同じでありcum「~とともに、一致して」に由来します。


2 dis-は分離を意味します。


3 ve-はおそらく「~がない」を意味します。


Similiter loquitur Verbum, ex causa quia Verbum per correspondentias conscriptum est. 同様にみことばの中で語られている、理由から、みことばは対応によって書かれているから。


Sive dicas amorem sive voluntatem, idem est, quoniam amoris receptaculum est voluntas, ut supra dictum est. あなたが愛かあるいは意志と言う〔としても〕、同じである、愛の容器が意志であるので、上に言われたように。


 


(3) 訳文


378. (iii.) 意志が心臓と対応することは、前に述べたように(375)、意志が結果から熟考されたように、個々に、はっきりと明らかにすることはできない。愛のものであるすべての情愛は、心臓と同時に動く動脈の鼓動から明らかであるように、心臓の動くことに関して変化を引き起こすことから、個々に明らかにすることができる。その変化と動くことは愛の情愛にしたがって無数である。指で感じられるものは、単に、遅くか速く、高くかは低く、穏やかにか荒々しく、規則正しくか不規則に打つことなどであり、このように喜びの中に、さもなければ悲しみの中に、心の平静の中に、さもなければ怒りの状態の中に大胆の中に、さもなければ恐れの中に熱病の中に、さもなければ冷たさの中にあるだけである。収縮や拡張と呼ばれる心臓の運動は、それぞれの者の愛の情愛にしたがってこのように変化し、多様なものなので、それゆえ、古代人の多くの者は、また現代人のある者たちは、情愛を心蔵に割り当て、また情愛の居場所をそこに定めた。そのことから普通の談話の中で、心の寛大さと臆病さ、心の喜ばしさと悲しさ、心の柔らかいさと固さ、心の大きいさと狭さ、完全な心と壊れた心、肉のような心と石の心、豊かな、柔らかい、おとなしい心、行なうことへ心を定め、一つの心を与えること、新しい心を与えること、心を残すこと、心で受け入れること、心に上らないこと、心を固くすること、心の友と言われることが起こっている。ここから、一致〔心が一緒〕、不一致〔心が分離〕、狂乱〔心がない〕、また同様の多くのことが言われ、それらは愛と情愛のものである。同様に、みことばの中で語られており、その理由は、みことばが対応によって書かれているからである。あなたが愛あるいは意志と言っても、同じことである、前に述べた愛の容器が意志であるからである。