原典講読『神の愛と知恵』 346, 347, 348

 

(1) 原文


346.  (vi.) Quod binae formae sint, in quas operatio per influxum fit; forma vegetabilis et forma animalis. Quod non nisi quam binae formae universales producantur ex tellure, notum est ex binis regnis naturae, quae vocantur regnum animale et regnum vegetabile; et quod omnia unius regni multa communia habeant; ut regnum animale, quod in ejus subjectis sint organa sensuum et organa motuum, tum membra et viscera, quae a cerebris, cordibus et pulmonibus actuantur; ac regnum vegetabile, quod ejus subjecta radicem in terra agant, producant caulem, ramos, folia, flores, fructus, semina. Utrumque regnum tam animale quam vegetabile, quoad productiones in suas formas ab influxu et operatione spirituali e Sole caeli, ubi est Dominus, trahunt suum ortum, et non ex influxu et operatione naturae e sole ejus, praeter fixationem eorum, ut supra dictum est. Omnia animalia, majora et minora, trahunt ortum ex spirituali in ultimo gradu, qui naturalis vocatur; solus homo ab omnibus gradibus, qui tres sunt, et vocantur caelestis, spiritualis et naturalis. Quia unusquisque gradus altitudinis seu discretus a suo perfecto ad suum imperfectum decrescit sicut lux ad umbram, per continuum, ita quoque animalia, quare ex illis dantur perfecta, minus perfecta et imperfecta. Animalia perfecta sunt elephantes, cameli, equi, muli, boves, oves, caprae, et reliqua quae sunt vel armenti vel gregis: minus perfecta sunt volatilia; et imperfecta sunt pisces, conchilia, quae quia sunt infima illius gradus, sunt sicut in umbra, cum illa in luce. Sed usque quia solum vivunt ex ultimo gradu spirituali, qui naturalis vocatur, non spectare possunt aliorsum quam ad terram, et ad victum ibi, et ad consocios propter propagationem; anima omnium illorum est affectio naturalis, et appetitus. Simile est cum subjectis regni vegetabilis, quod sint perfecta, minus perfecta et imperfecta; perfecta sunt arbores fructus, minus perfecta sunt arbores vini et virgulta, ac imperfecta sunt gramina: sed vegetabilia trahunt ex spirituali ex quo, quod sint usus, et animalia ex spirituali ex quo, quod sint affectiones et appetitus, ut dictum est.


 


(2) 直訳


(vi.) Quod binae formae sint, in quas operatio per influxum fit; forma vegetabilis et forma animalis.― (vi.) 二つの形がある、その中へ働き(作用)流入によって生じる、植物の形と動物の形。


Quod non nisi quam binae formae universales producantur ex tellure, notum est ex binis regnis naturae, quae vocantur regnum animale et regnum vegetabile; 二つの普遍的な形でないなら地球から生み出されないことは、自然界の二つのものからよく知られている、それらは動物界と植物界と呼ばれる。


et quod omnia unius regni multa communia habeant; また一つ(一方の)界のすべてのものは多くの共通のものを持つこと。


ut regnum animale, quod in ejus subjectis sint organa sensuum et organa motuum, tum membra et viscera, quae a cerebris, cordibus et pulmonibus actuantur; 例えば、動物界は、その主体(対象)の中に感覚器官と運動器官があること、さらに四肢や内臓、それらは脳、心臓と肺から、活動させられる。


ac regnum vegetabile, quod ejus subjecta radicem in terra agant, producant caulem, ramos, folia, flores, fructus, semina. そして植物界は、その主体(対象)は根を地の中に行なう、茎()、枝、葉、花、果実、種を生み出す。


Utrumque regnum tam animale quam vegetabile, quoad productiones in suas formas ab influxu et operatione spirituali e Sole caeli, ubi est Dominus, trahunt suum ortum, et non ex influxu et operatione naturae e sole ejus, praeter fixationem eorum, ut supra dictum est. 両方の界は、動物と同様に植物、その形の産出に関して天界の太陽からの霊的な流入と働(作用)ら、そこに主がいる、その起源を得ている、またその(自然の)太陽からの自然的な流入と働(作用)らでない、それらの固定すること以外に、上に言われたように。


Omnia animalia, majora et minora, trahunt ortum ex spirituali in ultimo gradu, qui naturalis vocatur;  すべての動物は、大きいものと小さいもの、最も低い段階の中の霊的なものから起源を得ている、それは自然的なものと呼ばれる。


solus homo ab omnibus gradibus, qui tres sunt, et vocantur caelestis, spiritualis et naturalis. 人間だけがすべての段階から〔得ている〕、それは三つある、また天的な、霊的な、また自然的なと呼ばれる。


Quia unusquisque gradus altitudinis seu discretus a suo perfecto ad suum imperfectum decrescit sicut lux ad umbram, per continuum, ita quoque animalia, quare ex illis dantur perfecta, minus perfecta et imperfecta. 高さのまたは分離したそれぞれの段階はその完全なものからその不完全なものへ減少(低下)るので、光から陰へのように、連続によって、このように動物もまた〔そうしたものであり〕、それゆえ、それらから☆、完全な(完成された)もの、より劣る(少ない)完全なもの、不完全なものが存在する。


これは何を指すのでしょうか? 普通は直前の「動物もそうしたものであること」でしょう。


Animalia perfecta sunt elephantes, cameli, equi, muli, boves, oves, caprae, et reliqua quae sunt vel armenti vel gregis: 完全な(完成された)動物は、ゾウ、ラクダ、馬、()ラバ、牛、羊、()ギ、またその他、それらはあるいは大きな群れ()あるいは群れ()ある。


minus perfecta sunt volatilia; より劣る(少ない)完全なものは飛ぶ動物である。


et imperfecta sunt pisces, conchilia, quae quia sunt infima illius gradus, sunt sicut in umbra, cum illa in luce. また不完全なものは、魚、貝である、それらはそれらの段階の最も低いものであるので、陰の中にいるかのようである、それら☆が光の中に〔いる〕とき。


この「それら」は「前のもの」と訳すようでしょう。


Sed usque quia solum vivunt ex ultimo gradu spirituali, qui naturalis vocatur, non spectare possunt aliorsum quam ad terram, et ad victum ibi, et ad consocios propter propagationem; しかしそれでも、ただ霊的な段階の最も低いものだけから生きるので、それは自然的なものと呼ばれる、地に向かって、またそこに食物に向かって、また繁殖のために仲間に向かって以外に他のところへ目を向けることができない。


anima omnium illorum est affectio naturalis, et appetitus. それらすべての〔動物の〕魂は自然的な情愛である、また欲望☆。


特に肉体的満足(食欲、性欲など)のための欲望です。


Simile est cum subjectis regni vegetabilis, quod sint perfecta, minus perfecta et imperfecta; 植物界の主体も同様である、完全なもの、より劣る(少ない)完全なもの、不完全なものがあること。


perfecta sunt arbores fructus, minus perfecta sunt arbores vini et virgulta, ac imperfecta sunt gramina: 完全なものは果樹である、より劣る(少ない)完全なものはぶどうの木と灌木である、不完全なものは草である。


sed vegetabilia trahunt ex spirituali ex quo, quod sint usus, et animalia ex spirituali ex quo, quod sint affectiones et appetitus, ut dictum est. しかし、植物は霊的なものから〔植物は〕それから、役立ちであること、動物は霊的なものから〔動物は〕それから、情愛と欲望を得ている、言われたように。


 


(3) 訳文


346. 二つの形、植物の形と動物の形があり、流入によってそれらの中への働き生じる。


 二つの普遍的な形しか地から生み出されないことは、動物界と植物界と呼ばれる自然界の二つのものから、また一方の界のすべてのものは多くの共通のものを持つことも、よく知られている。例えば、動物界では、その主体の中に感覚器官と運動器官があり、さらに脳、心臓と肺から活動する四肢や内臓がある。そして植物界では、その主体は根を地の中に伸ばし、茎()、枝、葉、花、果実、種を生み出す。


 動物と植物の両方の界は、その形を産み出すことに関して、そこに主がいる天界の太陽からの霊的な流入と働きからその起源を得ており、自然の太陽からは、前に言われたように、それらを固定することだけであって、その自然的な流入と働きからではない。大小のすべての動物は、自然的なものと呼ばれる最も低い段階の中の霊的なものから起源を得ている。人間だけが、天的、霊的、自然的と呼ばれる三つあるすべての段階から起源を得ている。


 高さまたは分離したそれぞれの段階は、その完全なものからその不完全なものへ、光から陰へのように連続によって、低下するので、動物もまたこのようなものであり、それゆえ、そのことから、完全なもの、完全さの劣るもの、不完全なものが存在する。完全な動物は、ゾウ、ラクダ、馬、ラバ、牛、羊、ギ、また大きい群れあるいは小さい群れのその他のものある。完全さの劣るものは飛ぶ動物である。また不完全なものは、魚、貝であり、それらは段階の最も低いものであるので、前のものが光の中にあるとき、陰の中にあるかのようである。しかしそれでも、自然的なものと呼ばれる霊的な段階の最も低いものだけから生きるので、地に向けて、またそこの食物に向けて、また繁殖のために仲間に向て目を向けるだけで、他のところへ目を向けることができない。それらすべての〔動物の〕魂は自然的な情愛と欲望である。植物界の主体も同様であり、完全なもの、完全さの劣るもの、不完全なものがある。完全なものは果樹であり、完全さの劣るものはぶどうの木と灌木である、不完全なものは草である。しかし、述べられたように、植物はもととなる霊的なものから役立ちであることを、動物はもととなる霊的なものから情愛と欲望を得ている。


 


(1) 原文


347.  [(vii.)] Quod utraque forma, dum existit, propagationis media accipiat. Quod in omnibus productis ex tellure, quae ut dictum est, vel ad regnum vegetabile vel ad regnum animale pertinent, sit aliqua imago creationis, tum aliqua imago hominis, et quoque aliqua imago Infiniti ac Aeterni, supra (n. 313-318) ostensum est; et quod imago Infiniti et Aeterni eluceat ex eo, quod propagari possint in infinitum et in aeternum. Inde est quod omnia propagationis media accipiant, subjecta regni animalis per semina in ovo, vel in utero, vel per egestiones; et subjecta regni vegetabilis per semina in terris. Ex his constare potest, quod tametsi animalia et vegetabilia imperfectiora et noxia exoriuntur per influxum immediatum ex inferno, usque postea mediate per semina, ova aut traducem propagentur: quare posito uno non tollitur alterum.


 


(2) 直訳


[(vii.)] Quod utraque forma, dum existit, propagationis media accipiat.― [(vii.)] 両方の形は、存在するようになる時、繁殖の手段を受け取ること。


Quod in omnibus productis ex tellure, quae ut dictum est, vel ad regnum vegetabile vel ad regnum animale pertinent, sit aliqua imago creationis, tum aliqua imago hominis, et quoque aliqua imago Infiniti ac Aeterni, supra (n. 313-318) ostensum est; 地球からの産出のすべてのものの中に、それらは言われたように、あるいは植物界に、あるいは動物界に属する(関係する)、創造の何らかの映像であるさらに人間の何らかの映像、また「無限なる者」と「永遠なる者」の何らかの映像でもまた〔ある〕、ことは、上に示された(313-318)


et quod imago Infiniti et Aeterni eluceat ex eo, quod propagari possint in infinitum et in aeternum. また「無限なる者」と「永遠なる者」の映像はこのことから明らかになること、無限にまた永遠に繁殖させれることができること。


Inde est quod omnia propagationis media accipiant, subjecta regni animalis per semina in ovo, vel in utero, vel per egestiones; ここからである、繁殖のすべての手段を受け取ること、動物界の主体(対象)は卵の中の種(精子)を通して、あるいは子宮の中の、あるいは〔産み〕出すことを通して。


et subjecta regni vegetabilis per semina in terris. また植物界の主体(対象)は地の中の種から。


Ex his constare potest, quod tametsi animalia et vegetabilia imperfectiora et noxia exoriuntur per influxum immediatum ex inferno, usque postea mediate per semina, ova aut traducem propagentur:  これらから明らかにすることができる、さらに不完全な、また有害な動物と植物は地獄からの直接の流入を通して発生する(存在するようになる)とはいえ、それでもその後、間接的に、種(精子)卵または接ぎ木によって繁殖させられること。


quare posito uno non tollitur alterum. それゆえ、一つの位置(姿勢)で他のものは 取り除かれない☆。☆ このままではあまりに直訳なので、解説が必要でしょう。positioは「立場」(立脚点)と読み替えます。ここは直前の相反する二つのものを指しているはずです。すなわち「(直接の)流入」と「(間接的な)生殖」です。これが、反するものではないことを結論しています。


 


(3) 訳文


347.  [(vii.)] 両方の形は、存在するようになる時、繁殖の手段を受けこと。


 前に言われたように、植物界かあるいは動物界に属する地から産出されたのべてのものの中には、創造の何らかの映像が、さらに人間の何らかの映像が、また「無限なる者」と「永遠なる者」の何らかの映像もまたあり、このことは前に示された(313-318)。また「無限なる者」と「永遠なる者」の映像であることは、無限にまた永遠に繁殖することができることから明らかとになる。ここから、動物界の主体は、卵あるいは子宮の中の精子を通して、あるいは産み出すことを通して、また植物界の主体は地の中の種から、繁殖のすべての手段を受ける。これらから、さらに不完全な、有害な動物と植物は、地獄からの直接の流入を通して発生するとはいえ、それでもその発生の後は、間接的に、種(精子)卵または接ぎ木によって繁殖することを明らかにすることができる。それゆえ、(直接の)流入の立場から、(間接的な)繁殖は排除されない。


 


(1) 原文


348.  Quod omnes usus tam boni quam mali sint ex origine spirituali, ita a Sole ubi Dominus, illustrari potest per hanc experientiam. Audivi quod bona et vera demissa sint per caelos a Domino ad inferna, et quod eadem illa recepta per gradus ad profundum ibi versa sint in mala et falsa bonis et veris demissis opposita. Quod ita factum sit, fuit causa, quia subjecta recipientia vertunt omnia quae influunt in talia quae congruunt formis suis, prorsus sicut candida lux solis vertitur in colores tetros, et in nigrum, in objectis quorum substantiae interius in tali forma sunt, ut lucem suffocent et exstinguant; et quod stagna, stercora et cadavera vertant calorem solis in putores. Ex his constare potest, quod etiam mali usus sint a Sole spirituali, sed quod boni usus in malos in inferno convertantur. Inde patet, quod Dominus non creaverit et creet nisi quam bonos usus, sed quod infernum producat malos.


 


(2) 直訳


Quod omnes usus tam boni quam mali sint ex origine spirituali, ita a Sole ubi Dominus, illustrari potest per hanc experientiam. すべての役立ちは、善のと同様に悪の、霊的な起源からであることは、このようにそこに主〔がいる〕太陽から、この経験によって説明される(明らかにされる)ことができる。


Audivi quod bona et vera demissa sint per caelos a Domino ad inferna, et quod eadem illa recepta per gradus ad profundum ibi versa sint in mala et falsa bonis et veris demissis opposita. 私は聞いた、善と真理は主から天界を通って地獄へ降ろされること、また受け入れられた同じそれらのものが段階を通して深淵まで〔降ろされ〕そこで悪と虚偽の中に変えられる(ひっくり返される、曲げられる)、降ろされた善と真理の反対のもの。


Quod ita factum sit, fuit causa, quia subjecta recipientia vertunt omnia quae influunt in talia quae congruunt formis suis, prorsus sicut candida lux solis vertitur in colores tetros, et in nigrum, in objectis quorum substantiae interius in tali forma sunt, ut lucem suffocent et exstinguant; このように行なわれること、原因があった、受け入れる主体がすべてのものを変える(ひっくり返す、曲げる)から、それらはこのようなものに流入する、それらはその形に一致す(調和する)まったく、太陽の白く輝く光が汚れた色に変えられるように、また黒に、対象の中に、それらの内的な実体がこのような形の中にある、光をふさぐ、また消すような。


et quod stagna, stercora et cadavera vertant calorem solis in putores. また、池、糞、屍が太陽の熱を腐臭(悪臭)に変えること。


Ex his constare potest, quod etiam mali usus sint a Sole spirituali, sed quod boni usus in malos in inferno convertantur. これらから明らかにすることができる、悪の役立ちもまた霊的な太陽からであること、しかし、善の役立ちは地獄の中で悪〔の役立ち〕に変えられること。


Inde patet, quod Dominus non creaverit et creet nisi quam bonos usus, sed quod infernum producat malos. ここから明らかである、主は善の役立ち以外に創造しなかった、また創造しないこと、しかし、地獄が悪〔の役立ち〕を生み出すこと。


 


(3) 訳文


348.  善と悪のすべての役立ちが、霊的な起源から、このように主がいる太陽からであることは、次の経験によって明らかにできる。


 私は、善と真理が主から天界を通って地獄へ降ろされ、段階を通して受け入れられた同じそれらのものが深淵まで降ろされ、そこでは、降ろされた善と真理の反対のものである悪と虚偽に変えられることを聞いた。このようなことが行なわれる原因は、受け入れる主体がこのようなものに流入するすべてのものを、それらに調和する形に変えるからである。太陽の白く輝く光が、対象の中の内的な実体が光をふさぎ、消すようような形をしているとき、その中で、汚れた色にまた黒色に変えられ、池、糞、屍が太陽の熱を腐臭に変えるが、まったくそのように行なわれる。


これらから、悪の役立ちもまた霊的な太陽からであるが、しかし、善の役立ち