(1) 原文
342. Num talia existant ex ovis illuc translatis vel per aerem, vel per pluvias, vel per meatus cum aquis, vel num existant ex ipsis humoribus et putoribus ibi, erit nunc quaestionis. Quod talia noxia animalcula et insecta, quae supra memorata sunt, ex ovis illuc advectis, vel usque a creatione in terra ubivis reconditis, excludantur, non suffragatur omnis experientia, quoniam vermes existunt in seminulis, in nucleis, in lignis, in saxis, immo ex foliis; tum super herbis et in illis pediculi et tineae, quae cum illis concordant; tum ex muscis quae in domibus, campis et silvis aestate ex nulla materia oviformi in tanta copia exorta apparent similiter; illa quae corrodunt prata et vireta, ac in quibusdam locis calidis implent aerem ac infestant, praeter quae in aquis fetidis, vinis acetosis, et in aere pestifero, invisibiliter natant et volant. Hae experientiae suffragantur illis, qui dicunt quod ipsi odores, nidores et halitus ex herbis, terris et stagnis exspirati dent quoque initiamenta talibus. Quod postea cum exorta sunt, propagentur vel per ova vel per egestiones, non tollit exortus eorum immediatos; quoniam omne animal cum suis viscerulis, etiam generationis organa et propagationis media recipit, de qua re infra (n. 347). His adstipulatur experientia non prius nota, quod similia etiam in infernis sint.
(2) 直訳
Num talia existant ex ovis illuc translatis vel per aerem, vel per pluvias, vel per meatus cum aquis, vel num existant ex ipsis humoribus et putoribus ibi, erit nunc quaestionis. このようなものがそこに移動の卵から存在するようになるのかどうか、あるいは空気によって、あるいは雨によって、あるいは水とともに管(道、通路)によって、あるいは湿気と腐臭そのものによってそこに存在するようになるのかどうか、今や、質問となるだろう。
Quod talia noxia animalcula et insecta, quae supra memorata sunt, ex ovis illuc advectis, vel usque a creatione in terra ubivis reconditis, excludantur, non suffragatur omnis experientia, quoniam vermes existunt in seminulis, in nucleis, in lignis, in saxis, immo ex foliis; このような有害な小さい動物と昆虫が、それらは上に言及されている、そこに運ばれた卵から、あるいはやはり創造から地の中にどこにでも深く隠された〔卵から〕、孵化されることは、すべての経験が賛成(支持)しない、虫は小さな種の中に存在するようになるので、仁(種)の中に、木材の中に、(小)石の中に、実に葉から。
tum super herbis et in illis pediculi et tineae, quae cum illis concordant; さらに草本の上とそれらの中に、シラミや地虫(ウジ)、それらはそれらに調和する。
tum ex muscis quae in domibus, campis et silvis aestate ex nulla materia oviformi in tanta copia exorta apparent similiter; さらにハエから、それらは家の中、夏の野原や森、卵形の☆物質の何もないものからこれほどに多くの出現が同様に見える(現われる)。
☆ oviformiは『レキシコン』にありませんが、形からしてこの訳語で正しいでしょう。
illa quae corrodunt prata et vireta, ac in quibusdam locis calidis implent aerem ac infestant, praeter quae in aquis fetidis, vinis acetosis, et in aere pestifero, invisibiliter natant et volant. 草地と芝生をかじるものそれらは、そして熱いある場所では空気を満たす(全面的に広がる)、そして悩ます(攻撃する)、その他に、それらは悪臭を放つ水の中で、腐敗したぶどう酒(の中で)、有害な空気の中で☆、目に見えないで泳ぐ、また飛ぶ。
☆ 柳瀬訳のこの個所は「ぶどう酒を酸性の空気に変えてしまう物もいる」と、どんでもない誤訳となっています。
Hae experientiae suffragantur illis, qui dicunt quod ipsi odores, nidores et halitus ex herbis, terris et stagnis exspirati dent quoque initiamenta talibus. これらの経験は彼らを☆支持する、草本、地、また池から発散する臭い、悪臭、気体の発散物そのものがこのような初期のものもまた与える(つくる)ことを言う者。
☆ suffragorは与格をとることがあります。
Quod postea cum exorta sunt, propagentur vel per ova vel per egestiones, non tollit exortus eorum immediatos; 存在するようになった(発生した)ときの後、あるいは卵によって、あるいは発出(出すこと)によって繁殖させられることは、それらの直接の出現を取り除かない。
quoniam omne animal cum suis viscerulis, etiam generationis organa et propagationis media recipit, de qua re infra (n. 347). すべての動物は自分の小さい内部器官(内臓)とともに、生殖器官と繁殖の手段もまた受け取っているからである、それらの事柄について、下に(347番)。
His adstipulatur experientia non prius nota, quod similia etiam in infernis sint. これらに経験は一致する☆〔ことは〕以前に知られていない、同様のものが地獄の中にもまたあること。
☆ adstipulor「英訳agree」は『レキシコン』にありませんでした(ポッツの『コンコーダンス』には載っています)、製作中の『レキシコン』に「追加」が見つかりました。
(3) 訳文
342. このようなものがそこに空気によって、あるいは雨によって、あるいは水路によって移動してきた卵から存在するようになるのか、あるいは、湿気と腐臭そのものによってそこに存在するようになるのか、今や、質問することになるだろう。
前に言及されたこのような有害な小さい動物と昆虫が、そこに運ばれた卵から、あるいは創造から地の中のどこにでも深く隠されたやはり卵から孵化した、とすることは、虫は穀物、種、木材、石、実に葉の中に、さらに草本の上とそれらの中に、それらに調和するシラミや地虫が存在するようになり、さらに家の中や夏の野原や森のハエは、卵形の物質が何もないのに、同様にこれほどに多く出現するので、そのすべての経験から支持されない。それらには草地と芝生をかじるものがあり、熱い所では空気中に広がり、悩ます。その他に、悪臭を放つ水、腐敗したぶどう酒、有害な空気の中で、目に見えないで泳ぐ、また飛ぶものがある。
これらの経験によって、草本、地、また池から発散する臭い、悪臭、気体の発散物そのものが、このような初期のものもまた与えると主張する者たちが支持される。存在するようになった後で、卵、あるいは産み出すことによって繁殖することは、それらが直接に出現することを排除しない。すべての動物は自分の小さい内臓とともに、生殖器官と繁殖の手段もまた受けているからであり、それらの事柄については、後で扱う(347番)。
同様のものが地獄の中にもまたあることは、経験と一致するが、これは以前に知られていないことである。
(1) 原文
343. Quod inferna supradicta habeant non modo communicationem sed etiam conjunctionem cum talibus in terris, concludi potest ex eo, quod inferna non remota sint ab hominibus, sed quod sint circum illos, immo in illis qui mali sunt, ita sunt contigua terris. Homo enim quoad suas affectiones et cupiditates, et inde cogitationes, et ex his et illis quoad suos actus, qui sunt boni aut mali usus, est vel in medio angelorum caeli, vel in medio spirituum inferni; et quia talia quae super terris etiam in caelis et infernis sunt, sequitur quod influxus inde immediate producat talia, quando temperies adspirat. Sunt enim omnia, quae in mundo spirituali, tam in caelo quam in inferno, apparent, correspondentiae affectionum et cupiditatum, nam ibi secundum illas existunt. Quare cum affectiones ac cupiditates, quae in se spirituales sunt, offendunt homogenea seu correspondentia in terris, adest spirituale quod dat animam, et materiale quod dat corpus: inest etiam omni spirituali conatus induendi se corpore. Quod Inferna sint circum hominem, et inde contigua terris, est quia mundus spiritualis non est in spatio, sed est ubi affectio correspondens.
(2) 直訳
Quod inferna supradicta habeant non modo communicationem sed etiam conjunctionem cum talibus in terris, concludi potest ex eo, quod inferna non remota sint ab hominibus, sed quod sint circum illos, immo in illis qui mali sunt, ita sunt contigua terris. 上述の地獄は伝達(手段)を持つだけでなく、しかしまた地のそれらのものとの結合を〔持つ〕ことが、それらから結論されることができる、地獄は人間から遠く離れていないこと、しかし、彼らのまわりにあること、実に、彼らの中にある、悪である者、このように地に隣接するものである。
Homo enim quoad suas affectiones et cupiditates, et inde cogitationes, et ex his et illis quoad suos actus, qui sunt boni aut mali usus, est vel in medio angelorum caeli, vel in medio spirituum inferni; なぜなら、人間は自分の情愛と欲望に関して、またここから思考に、またこれらとそれらから自分の行動に〔関して〕、それは善または悪の役立ちである、あるいは天界の天使たちの中間にいるから、あるいは地獄の霊らの中間に。
et quia talia quae super terris etiam in caelis et infernis sunt, sequitur quod influxus inde immediate producat talia, quando temperies adspirat. またそのようなものは、それらは地の上に、天界の中と地獄の中にもまたあるので、そこからの流入が直接にこのようなものを生み出すことになる、釣り合い(均衡)☆が影響をはたらかせる時。
☆ もちろん、天界からと地獄からの流入のバランスです。
Sunt enim omnia, quae in mundo spirituali, tam in caelo quam in inferno, apparent, correspondentiae affectionum et cupiditatum, nam ibi secundum illas existunt. というのは、すべてのものは、それらは霊界の中に、天界の中と同様に地獄の中に、見える(現われる)、情愛と欲望に対応するものである、なぜなら、そこにそれらにしたがって存在するようになるから。
Quare cum affectiones ac cupiditates, quae in se spirituales sunt, offendunt homogenea seu correspondentia in terris, adest spirituale quod dat animam, et materiale quod dat corpus: それゆえ、情愛と欲望が、それらは本質的に霊的である、地の中の同質なもの、すなわち、対応するものに会うとき、霊的なものが現存する、それは霊魂を与える、また物質が〔現存する〕それは身体を与える。
inest etiam omni spirituali conatus induendi se corpore. さらにまたすべての霊的なものにそれ自体に身体を着せようとするコナトュスが内在する。
Quod Inferna sint circum hominem, et inde contigua terris, est quia mundus spiritualis non est in spatio, sed est ubi affectio correspondens. 地獄が人間のまわりにあることは、またここから地に隣接する、霊界は空間の中になく、しかし、情愛が対応するそこにあるからである。
(3) 訳文
343. 前述の地獄は伝達手段があるだけでなく、地のそれらのものと結合していることが、、地獄は人間から遠く離れていないで彼らのまわりにあること、実に、悪である者らの中にあり、このように地と隣接するものであることから結論することができる。なぜなら、人間は、自分の情愛と欲望に、ここから思考に、またそれらから善または悪の役立ちである自分の行動に関して、天界の天使たちの間に、あるいは地獄の霊らの間にいるからである。またそのようなものは、地上に、天界と地獄にもまたあるので、釣り合いが影響を受けるとき、そこからの流入が直接にこのようなものを生み出すことになる。
霊界に、天界と地獄も同様に、そこに見られるすべてのものは、対応するものであるからである、なぜなら、情愛と欲望にしたがってそこに存在するようになるから。
それゆえ、本質的に霊的なものである情愛と欲望が、地の同質なもの、すなわち、対応するものに会うとき、霊魂となる霊的なものと、身体となる物質が現存するようになり、また、すべての霊的なものにはそれ自体に身体を着せようとするコナトュスが内在する。地獄が人間のまわりにあり、またここから地に隣接するのは、霊界は空間の中になく、そこに対応する情愛があるからである。