原典講読『神の愛と知恵』 321, 322, 323

 

(1) 原文


321.  Sciendum est, quod mundus spiritualis in externa apparentia sit prorsus similis mundo naturali. Apparent ibi terrae, montes, colles, valles, planities, campi, lacus, fluvii, fontes, sicut in mundo naturali; ita omnia quae regni mineralis sunt. Apparent etiam paradisi, horti, luci, sylvae, in quibus arbores et virgulta omnis generis cum fructibus et seminibus; tum plantae, flores, herbae et gramina; ita omnia quae sunt regni vegetabilis. Apparent animalia, volatilia, ac pisces omnis generis, ita omnia quae sunt regni animalis. Homo ibi est angelus et spiritus. Hoc praemissum est, ut sciatur, quod universum mundi spiritualis sit prorsus simile universo mundi naturalis, cum sola differentia, quod illa, quae ibi sunt, non sint fixa et stata sicut quae in mundo naturali, quia ibi non est aliquid naturale, sed omne spirituale.


 


(2) 直訳


Sciendum est, quod mundus spiritualis in externa apparentia sit prorsus similis mundo naturali. 知らなくてはならない、霊界は外なる外観(見かけ)の中で自然界とまったく同様であること。


Apparent ibi terrae, montes, colles, valles, planities, campi, lacus, fluvii, fontes, sicut in mundo naturali; そこに、土地、山、丘、谷、平野(平原)、野原、湖、川、泉が見える、自然界の中のように。


ita omnia quae regni mineralis sunt. このようにすべてのものが〔見える〕、それらは鉱物界のものである。


Apparent etiam paradisi, horti, luci, sylvae, in quibus arbores et virgulta omnis generis cum fructibus et seminibus; さらにまた、楽園、庭園、木立ち、森が見える、それらの中のすべての種類の樹木や灌木、実と種とともに。


tum plantae, flores, herbae et gramina; さらに、草()、花、草本と草。


plantaは草木の総称と見なして、(わずらわしくなるので)訳出しないでおきましょう。


ita omnia quae sunt regni vegetabilis.  このようにすべてのものが〔見える〕、それらは植物界のものである。


Apparent animalia, volatilia, ac pisces omnis generis, ita omnia quae sunt regni animalis. すべての種類の獣(動物)、飛ぶ動物、魚が見える、このようにすべてのものが〔見える〕、それらは動物界のものである。


Homo ibi est angelus et spiritus. 人間は、そこに天使と霊である。


Hoc praemissum est, ut sciatur, quod universum mundi spiritualis sit prorsus simile universo mundi naturalis, cum sola differentia, quod illa, quae ibi sunt, non sint fixa et stata sicut quae in mundo naturali, quia ibi non est aliquid naturale, sed omne spirituale. このことがあらかじめ言われる、知らなくてはならないために、霊界のすべてのもの☆は自然界のすべてのものとまったく同様であること、単なる相違をもって、それらが、それらはそこ〔霊界〕にある、自然界の中のもののように固定した、不変なものでないこと、そこに自然的なものは何もないので、しかし、すべては霊的なもの。


中性名詞universumは「全世界、宇宙」の意味です。形容詞universusは「全体の、すべての」という意味です。universumの場合、どちらの意味かは文脈から判断するしかないでしょう。


なお、柳瀬訳「霊界の宇宙は……」では混乱するでしょう。


 


(3) 訳文


321. 外なる見かけでは、霊界は自然界とまったく同様であることを知らなくてはならない。そこには、自然界の中のように土地、山、丘、谷、平野、野原、湖、川、泉が、このように鉱物界のすべてのものが見える。さらにまた、楽園、庭園、木立ち、森が、それらのすべての種類の樹木や灌木、果実や種とともに、さらに、花、草本、草が、このように植物界のすべてのものが見える。すべての種類の獣、飛ぶ動物、魚が、このように動物界のすべてのものが見える。そこの人間は天使や霊である。このことがあらかじめ言われるのは、霊界のすべてのものは、そこに自然的なものは何もなく、すべてが霊的なものなので、そこにあるものは自然界の中のもののように固定した、不変なものでないことだけが相違して、自然界のすべてのものとまったく同様であることを知らなくてはならないためである。


 


(1) 原文


322.  Quod universum illius mundi referat in imagine hominem, manifeste constare potest ex eo, quod omnia illa quae nunc (n. 321) memorata sunt, ad vivum appareant et existant circum angelum, et circum societates angelicas, sicut producta aut creata ab illis; manent circum illos et non recedunt. Quod sint sicut producta aut creata ab illis, constat ex eo, quod cum angelus abit, aut cum societas transit alio, non amplius appareant; tum quando alii angeli loco illorum veniunt, quod mutetur facies omnium circum illos, mutantur paradisiaca quoad arbores et fructus, mutantur floreta quoad rosas et semina, tum campestria quoad herbas et gramina, et quoque mutantur species animalium et volatilium. Quod talia existant et quod ita mutentur, est quia omnia illa existunt secundum affectiones et inde cogitationes angelorum; sunt enim correspondentiae; et quia illa quae correspondent, unum faciunt cum illo cui correspondent, ideo sunt illa imago repraesentativa ejus. Ipsa imago non apparet, quando illa omnia spectantur in formis suis, sed apparet quando illa spectantur in usibus. Datum est videre, quod angeli, quando oculi illorum a Domino aperti sunt, et viderunt illa ex correspondentia usuum, semet in illis agnoverint et viderint.


 


(2) 直訳


Quod universum illius mundi referat in imagine hominem, manifeste constare potest ex eo, quod omnia illa quae nunc (n. 321) memorata sunt, ad vivum appareant et existant circum angelum, et circum societates angelicas, sicut producta aut creata ab illis; その世界のすべてのもの☆が映像の中に人間を映し出していることは、それからはっきりと明らかにすることができる、それらすべてのものが、それらは今(321)は話しに出された、生き生きと見られる、また天使のまわりに存在するようになる(生じる)、また天使の社会の周囲に、彼らから生み出され、創造されたように。


この「すべてのもの」については、直前参照。


manent circum illos et non recedunt. 彼らのまわりにとどまり、去らない。


Quod sint sicut producta aut creata ab illis, constat ex eo, quod cum angelus abit, aut cum societas transit alio, non amplius appareant; 彼らから生み出されるか創造されたように存在することは、そのことから明らかである、天使が立ち去るとき、または社会が他に移るとき、もはや見えない。


tum quando alii angeli loco illorum veniunt, quod mutetur facies omnium circum illos, mutantur paradisiaca quoad arbores et fructus, mutantur floreta quoad rosas et semina, tum campestria quoad herbas et gramina, et quoque mutantur species animalium et volatilium. さらに他の天使たちが彼らの場所にやって来る時、彼らのまわりのすべてのものの顔(外観)は変えられる、楽園は樹木と果実に関して変えられる、花園(花壇)はバラと種に関して変えられる、さらに平原は草本と草に関して、また獣と飛ぶ動物の種類もまた変えられる。


Quod talia existant et quod ita mutentur, est quia omnia illa existunt secundum affectiones et inde cogitationes angelorum; このようなものが存在するようになる(生ずる)こととこのように変えられることは、それらのすべてのものは天使たちの情愛とそこからの思考にしたがって存在するようになる(生ずる)からである。


sunt enim correspondentiae; なぜなら、〔それらは〕対応()あるから。


et quia illa quae correspondent, unum faciunt cum illo cui correspondent, ideo sunt illa imago repraesentativa ejus. また、それら対応するものは、それの対応するものと一つとなっているので、それゆえ、それらはその表象する映像である。


Ipsa imago non apparet, quando illa omnia spectantur in formis suis, sed apparet quando illa spectantur in usibus. 〔その〕映像そのものは見えない、それらすべてのものがその形の中で眺められる時、しかし、見られる、それらが役立ちの中で眺められる時。


Datum est videre, quod angeli, quando oculi illorum a Domino aperti sunt, et viderunt illa ex correspondentia usuum, semet in illis agnoverint et viderint. 見ることが〔私に〕与えられた、天使たちは、彼らの目が主により開かれている時、またそれらを役立ちの対応から見る〔時〕、自分たち自身をそれらの中に認め、見ること。


 


(3) 訳文


322. その世界のすべてのものが映像の中に人間を映し出していることは、今(321)言及されたそれらすべてのものが、天使のまわりに、また天使の社会の周囲に、彼らから生み出され、創造されたかのように生き生きと見られ、存在するようになり、彼らのまわりにとどまり、去らないことから、はっきりと明らかにすることができる。彼らから生み出されるか、創造されたかのようなものであることは、天使が立ち去るとき、または社会が他に移るとき、もはや見られないことから明らかである。さらに他の天使たちが彼らの場所にやって来る時、彼らのまわりのすべてのものの外観は変わる。楽園は樹木と果実が、花壇はバラ〔種が、さらに平原は草本と草が、獣と飛ぶ動物の種類もまた変わる。このようなものが存在するようになることと、このように変わることは、それらのすべてのものは天使たちの情愛とそこからの思考にしたがって存在するようになるからである。ぜなら、それらは対応あるから。また、それら対応するものは、対応するものと一つとなっているので、それゆえ、それらは表象する映像である。その映像そのものは、それらすべてのものがその形の中で眺められる時には見えないが、それらが役立ちの中で眺められる時に見られる。天使たちは、自分たちの目が主により開かれている時、またそれらを役立ちの対応から見る時、自分たち自身がそれら〔対応物〕の中いることを認め、それらを見るのであるが、私にそのことを見ることが与えられた。


 


(1) 原文


323.  Nunc quia illa quae circum angelos secundum eorum affectiones et cogitationes existunt, quoddam universum referunt in eo, quod sint terrae, vegetabilia et animalia, et haec faciunt imaginem repraesentativam angeli, patet unde est, quod antiqui vocaverint hominem microcosmum.


 


(2) 直訳


Nunc quia illa quae circum angelos secundum eorum affectiones et cogitationes existunt, quoddam universum referunt in eo, quod sint terrae, vegetabilia et animalia, et haec faciunt imaginem repraesentativam angeli, patet unde est, quod antiqui vocaverint hominem microcosmum. それでそれらは、天使たちのまわりのそれらは彼らの情愛と思考にしたがって存在するようになる(生ずる)ので、ある種の()世界がそのeo☆中に映し出される、それらquod☆は、地、植物と動物である、またこれらが天使たちの表象する映像をつくる、どこからであるか明らかである、古代人たちが人間を小宇宙と呼んだこと。


eo(それ)quod節を指します。直訳上は「数」が合わないので、念のために述べておきます。


 


(3) 訳文


323.  それで、天使たちのまわりのものは彼らの情愛と思考にしたがって存在するようになり、ある種の世界が、その土地、植物、動物の中に映し出され、またこれらが天使たちが表象する映像をつくるので、古代人たちが人間を小宇宙と呼んだことがどこからであるか明らかである。