原典講読『神の愛と知恵』 266

 

(1) 原文


266.  (i.) Quod malus homo aeque ac bonus duabus illis facultatibus gaudeat. Quod mens naturalis possit quoad intellectum elevari usque ad lucem in qua sunt angeli tertii caeli, ac videre vera, agnoscere illa, et dein loqui illa, in praecedente articulo ostensum est. Ex quo patet, quod quia mens naturalis ita potest elevari, aeque malus homo quam bonus homo facultate illa, quae vocatur rationalitas, gaudeat: et quia mens naturalis potest in tantum elevari, sequitur, quod etiam possit cogitare et loqui illa. Quod autem possit velle et facere illa, tametsi non vult et facit, hoc testatur ratio et experientia. Ratio: quis non potest velle et facere quae cogitat? Sed quod non velit et faciat, sit quod non amet illa velle et facere. Quod possit velle et facere est libertas, quae cuivis homini a Domino est; sed quod non velit et faciat bonum, cum potest, est ex amore mali, qui repugnat; cui tamen potest resistere, et quoque plures resistunt. Hoc ab experientia in mundo spirituali aliquoties confirmatum est. Audivi spiritus malos, qui intus diaboli erant, et qui vera caeli et ecclesiae in mundo rejecerunt; illi, dum affectio sciendi, in qua est omnis homo a pueritia, per gloriam, quae quemvis amorem sicut splendor ignis ambit, excitata fuit, tunc illi perceperunt arcana sapientiae angelicae, aeque bene ac perceperunt illa spiritus boni qui intus angeli erant. Immo spiritus illi diabolici dixerunt, quod quidem possint velle et facere secundum illa, sed quod non velint. Cum dictum est illis, quod velint illa, modo fugiant mala ut peccata, dixerunt quod etiam id possint, sed quod non velint. Ex quo patuit, quod malis aeque ac bonis sit facultas quae vocatur libertas: consulat quisque se, et animadvertet quod ita sit. Quod homo possit velle, est quia Dominus, a quo est facultas illa, continue dat ut possit; nam supra dictum est, Dominus in binis illis facultatibus apud unumquemvis hominem habitat, ita in facultate seu in potentia quod possit velle. Quod facultatem intelligendi, quae vocatur rationalitas, concernit, illa non datur apud hominem, priusquam mens ejus naturalis venit ad suam aetatem; interea est sicut semen in fructu immaturo, quod non potest in terra aperiri, et in virgultum excrescere. Facultas illa nec datur apud illos, de quibus supra (n. 259).


 


(2) 直訳


(i.) Quod malus homo aeque ac bonus duabus illis facultatibus gaudeat.― (i.) 悪い人間は善い(人間)と等しく、それらの二つの能力を授けられている(恵まれている)こと


Quod mens naturalis possit quoad intellectum elevari usque ad lucem in qua sunt angeli tertii caeli, ac videre vera, agnoscere illa, et dein loqui illa, in praecedente articulo ostensum est. 自然的な心は理解力に関して光にまで高揚されることができること、その中に第三の天界の天使たちがいる、そして真理を見ること、それらを認めること、またその後、それらを話すこと〔ができる〕、先行する節の中で示された。


Ex quo patet, quod quia mens naturalis ita potest elevari, aeque malus homo quam bonus homo facultate illa, quae vocatur rationalitas, gaudeat: そのことから明らかである、自然的な心はこのように高揚されることができるので、悪い人間は善い人間と等しく☆その能力に、それは推理力と呼ばれる、授けられていること。


aequeと一緒のここのquam(~よりも)に、その意味は薄れます。


et quia mens naturalis potest in tantum elevari, sequitur, quod etiam possit cogitare et loqui illa. また自然的な心はそれほどに高揚されることができるので、ことになる、さらにまたそれらを考えることと話すことができること。


Quod autem possit velle et facere illa, tametsi non vult et facit, hoc testatur ratio et experientia. しかしながら、それらを欲することと行なうことができ、それでも欲しない、また行なわないこと、このことは理性と経験から証言される。


Ratio: quis non potest velle et facere quae cogitat? 理性:だれが考えるものを欲し、行なうことができないか?


Sed quod non velit et faciat, sit quod non amet illa velle et facere. しかし、欲しない、また行なわないことは、それらを欲することと行なうことを愛さない☆ことである。


柳瀬訳も長島訳もここを「愛さないから」と原文にない「から」を付加しています。ニュアンスが変わってしまいます。


Quod possit velle et facere est libertas, quae cuivis homini a Domino est; 欲することと行なうことは自由であること、それは人間のそれぞれに主からある。


sed quod non velit et faciat bonum, cum potest, est ex amore mali, qui repugnat; しかし、善を欲しない、また行なわないこと、できるとき、悪の愛からである、それは反感を抱く。


cui tamen potest resistere, et quoque plures resistunt. それにそれでも抵抗できる、また多くの者も抵抗している。


Hoc ab experientia in mundo spirituali aliquoties confirmatum est. このことは霊界での経験から数回、確認された。


Audivi spiritus malos, qui intus diaboli erant, et qui vera caeli et ecclesiae in mundo rejecerunt; 私は悪い霊らに聞いた、その者らは内部に悪魔であった、またその者らは天界と教会の真理を世で退けた。


lli, dum affectio sciendi, in qua est omnis homo a pueritia, per gloriam, quae quemvis amorem sicut splendor ignis ambit, excitata fuit, tunc illi perceperunt arcana sapientiae angelicae, aeque bene ac perceperunt illa spiritus boni qui intus angeli erant. 彼らは、知る情愛〔にいる〕時、その中にすべての人間は少年期からいる、栄光(称賛)によって、それはそれぞれの愛を火の輝きのように囲む、かきたてられた(刺激された)、その時、彼らは天使の知恵の秘儀を知覚した、等しくよく、それらを知覚した、内部に天使であった善い霊。


Immo spiritus illi diabolici dixerunt, quod quidem possint velle et facere secundum illa, sed quod non velint. 実に、悪魔的な霊であった彼らは言った、確かにそれらにしたがって欲することと行なうことができること、しかし、欲しないこと。


Cum dictum est illis, quod velint illa, modo fugiant mala ut peccata, dixerunt quod etiam id possint, sed quod non velint. 彼らに言われたとき、それらを欲すること、ただ悪を罪として避ける(なら)、彼らは言った、そのこともまた可能であること、しかし、欲しないこと。


Ex quo patuit, quod malis aeque ac bonis sit facultas quae vocatur libertas: そのことから明らかである、悪い者らに善い者たちと等しく能力があること、それは自由と呼ばれる。


consulat quisque se, et animadvertet quod ita sit. だれでも自分自身を思いめぐらす(なら)、そしてそのようであることを認めるであろう。


Quod homo possit velle, est quia Dominus, a quo est facultas illa, continue dat ut possit; 人間が欲することができること、主が、その方からその能力がある、絶えずできるようにと与えられているからである。


nam supra dictum est, Dominus in binis illis facultatibus apud unumquemvis hominem habitat, ita in facultate seu in potentia quod possit velle. なぜなら、上に言われたように、主は二つのそれら能力の中に、それぞれの人間のもとに住まわれるから、このように(したがって)欲することができることの能力の中に、すなわち力の中に。


Quod facultatem intelligendi, quae vocatur rationalitas, concernit, illa non datur apud hominem, priusquam mens ejus naturalis venit ad suam aetatem; 理解する能力は、それは推理力と呼ばれる、人間のもとに存在しない、彼の自然的な心がその適当な年齢にやって来るより前に。


interea est sicut semen in fructu immaturo, quod non potest in terra aperiri, et in virgultum excrescere. その間は、未熟な果実の中の種のようである、それは地の中で開かれ、また灌木に生長することができない。


Facultas illa nec datur apud illos, de quibus supra (n. 259). それらの能力は彼らのもとにもまた存在しない、そのことについては上に(259)


 


(3) 訳文


266.  (i.) 善い人間と等しく、悪い人間にも、それらの二つの能力が授けられていること


 自然的な心が、理解力に関して、その中に第三の天界の天使たちがいる光にまで高揚され、真理を見て、認め、またその後、それらを話すことができることは、前節の中で示された。そのことから、自然的な心は、このように高揚されることができるので、悪い人間は善い人間と等しく、推理力と呼ばれる能力を授けられていること、また自然的な心はそれほどに高揚されることができるので、またそれらを考え、話すこともできることになることが明らかである。しかし、それらを欲し、行なうことができるのに、それでも欲せず、なわないことが、理性と経験から証明される。


 理性からは:だれが考えるものを欲し、行なうことができないか? しかし、欲せず、行なわないことは、それらを欲し、行なうことを愛さないことである。欲することと行なうことが自由であることは、主から人間のそれぞれにある。しかし、できるときに、善を欲せず、行なわないのは、〔それに〕反感を抱く悪の愛からである。それでもその愛に抵抗でき、また多くの者も抵抗している。


 経験からは:このことは数回、霊界で確認された。私は、内部で悪魔であり、また世で天界と教会の真理を退けた悪い霊らから聞いたことがある。彼らは、知る情愛にいて、その中にすべての人間は少年期からいるが、それぞれ者の愛を火の輝きのように囲む称賛によって、かきたてられた時、彼らは天使の知恵の秘儀を知覚し、内部で天使であった善い霊と等しくほど良く、それらを知覚した。実に、悪魔的な霊であった彼らは、確かにそれらにしたがって欲し、行なうことができが、しかし、欲しない、と言った。彼らに、ただ悪を罪として避けるなら、それらを欲するであろう、と言われたとき、彼らは、そのこともまた可能である、しかし、欲しない、と言った。そのことから、善い者たちと等しく悪い者らに自由と呼ばれる能力があることが明らかである。だれでも、自分自身を思いめぐらすなら、そのようであることを認めるであろう。人間が欲することができるのは、主からその能力があり、主が絶えずできるようにと与えられているからである。なぜなら、前に述べたように、主はそれぞれの人間のもとのそれら二つの能力の中に、したがって欲することができることの能力の中に、すなわち力の中に住まわれれるから。推理力と呼ばれる理解する能力は、人間の自然的な心がその適当な年齢にやって来るより前に、彼のもとに存在しない。それまでは、未熟な果実の中の種のようであり、それは地の中で開かれ、灌木に生長することができない。それらの能力は、前に述べた者たち(259)のもとにもまた存在しない。


 


(4) 同じものを二度訳すことは、これまでもよくやった


 やるきにはならず、おもしろいものではないが、無駄でもない。やはり、二度目には早いし、内容的にもやや上回るものとなる。


保存し損なったり、いろいろなことで、丸1日分の翻訳を失ってしまうことが、これまでにもよくあったが、やったことのだいたいの内容は覚えているので、その回復はそれほど大変ではなかった。しかし、これが1週間以上も前のことだと、思い出せないで、やり直しとなり、最初と同じくらいの労力・時間がかかってしまうだろう。


 マウスを机の端から落としてしまったのであるが、そんなことで普通は文書が失われることはない。キーボード操作中であったからなのか? 不測の事態に備えて、パソコンには自動的に保存しておくような機能があり、作成途中のものであっても、どこかに保存されている。それで、いろいろ探してみたが見つからない。新調したパソコンの頭が良すぎるのかもしれない(ウインドウズ7)。私が機能を知らないせいもあるかもしれないが、どうやら完全に失われたらしい。これからは(操作中に)誤ってマウスを落とさないようしないといけない。

コメントを残す