原典講読『神の愛と知恵』 258, 259

 

(1) 原文


258.  Omnis homo nascitur in facultatem intelligendi vera usque ad intimum gradum, in quo sunt angeli tertii caeli; intellectus enim humanus assurgens per continuum circum binos superiores gradus recipit lucem sapientiae illorum graduum, eo modo quo supra (n. 256) dictum est. Inde est, quod homo possit rationalis fieri secundum elevationem; si elevatur ad gradum tertium, fit ille rationalis ex tertio gradu; si elevatur ad gradum secundum, fit ille rationalis ex secundo gradu; et si non elevatur, est ille rationalis in primo gradu. Dicitur quod fiat rationalis ex illis gradibus, quia naturalis gradus est commune receptaculum lucis illorum. Quod homo non fiat rationalis usque ad summum, sicut potest fieri, est quia amor, qui est voluntatis, non similiter ut sapientia quae est intellectus, potest elevari. Amor qui est voluntatis elevatur solum per fugere mala ut peccata, et tunc per bona charitatis, quae sunt usus, quae homo ex Domino dein praestat. Quare si amor qui est voluntatis non simul elevatur, sapientia quae est intellectus, utcunque ascenderit, usque ad amorem suum relabitur. Inde est, quod homo, si non amor ejus in gradum spiritualem simul elevatur, usque non sit rationalis nisi in ultimo gradu. Ex his constare potest, quod rationale hominis sit in apparentia sicut trium graduum; rationale ex coelesti, rationale ex spirituali, et rationale ex naturali; tum quod rationalitas, quae est facultas quod possit elevari, sive elevetur sive non, usque apud hominem sit.


 


(2) 直訳


Omnis homo nascitur in facultatem intelligendi vera usque ad intimum gradum, in quo sunt angeli tertii caeli; すべての人間は最内部の段階にまで真理を理解する能力の中に生まれている、その中に第三の天界の天使たちがいる。


intellectus enim humanus assurgens per continuum circum binos superiores gradus recipit lucem sapientiae illorum graduum, eo modo quo supra (n. 256) dictum est. なぜなら、連続によってさらに高い段階のまわりに上がっている人間の理解力は、それらの段階の知恵の光を受けるから、上に(256)言われたような、そのような方法で。


Inde est, quod homo possit rationalis fieri secundum elevationem; ここからである、人間は高揚にしたがって理性的になることができること。


si elevatur ad gradum tertium, fit ille rationalis ex tertio gradu; もし第三の段階に高揚されるなら、彼は第三の段階から理性的になる。


si elevatur ad gradum secundum, fit ille rationalis ex secundo gradu;  もし第二の段階に高揚されるなら、彼は第二の段階から理性的になる。


et si non elevatur, est ille rationalis in primo gradu. もし高揚されないなら、彼は第一の段階の中で理性的である。


Dicitur quod fiat rationalis ex illis gradibus, quia naturalis gradus est commune receptaculum lucis illorum. それらの段階から理性的になることが言われる、自然的な段階はそれらの光の共通の容器であるので。


Quod homo non fiat rationalis usque ad summum, sicut potest fieri, est quia amor, qui est voluntatis, non similiter ut sapientia quae est intellectus, potest elevari. 人間が最高点にまでも理性的にならないことは、なることができるかぎり、愛が、それは意志のものである、理解力のものである知恵のように同様に、高揚されることができないからである。


Amor qui est voluntatis elevatur solum per fugere mala ut peccata, et tunc per bona charitatis, quae sunt usus, quae homo ex Domino dein praestat. 意志のものである愛は、悪を罪として避けることによってだけ高揚される、またその時、仁愛の善によって、それは役立ちである、それを人間は主から、その後、実行する(果たす)


Quare si amor qui est voluntatis non simul elevatur, sapientia quae est intellectus, utcunque ascenderit, usque ad amorem suum relabitur. それゆえ、意志のものである愛が同時に(一緒に)高揚されないなら、理解力のものである知恵は、どれほど上っても、その愛にまで戻る。


Inde est, quod homo, si non amor ejus in gradum spiritualem simul elevatur, usque non sit rationalis nisi in ultimo gradu. ここからである、人間は、もし彼の愛が霊的な段階の中に同時に(一緒に)高揚されないなら、やはり最も低い段階の中でないなら理性的でないこと。


Ex his constare potest, quod rationale hominis sit in apparentia sicut trium graduum; これらから明らかにすることができる、人間の理性的なものは、外観の中で三つの段階のようであること。


rationale ex coelesti, rationale ex spirituali, et rationale ex naturali; 天的なものから理性的、霊的なものから理性的、自然的なものから理性的。


tum quod rationalitas, quae est facultas quod possit elevari, sive elevetur sive non, usque apud hominem sit. さらに、推理力は、それは高揚されることができる能力である、あるいは高揚され、あるいは〔高揚され〕ない、それでも人間のもとにある。


(3) 訳文


258. すべての人間は、第三の天界の天使たちがその中にいる最内部の段階にまで真理を理解する能力の中に生まれている。なぜなら、連続によってさらに高い段階のまわりに上がっている人間の理解力は、前に言われたような(256)方法で、それらの段階の知恵の光を受けるから。ここから、人間は高揚にしたがって理性的になることができる。もし第三の段階に高揚されるなら、第三の段階から理性的になり、もし第二の段階に高揚されるなら、第二の段階から理性的になり、もし高揚されないなら、第一の段階の中で理性的である。それらの段階から理性的になると言われるのは、自然的な段階はそれらの光の共通の容器であるからである。人間が最高点にまでも理性的になれるようには、理性的になれないのは、意志のものである愛が、理解力のものである知恵と同様に高揚されることができないからである。意志のものである愛は、悪を罪として避けることによってだけ、またその時、役立ちである仁愛の善によって高揚され、それを人間は主から、その後、実行する。それゆえ、意志のものである愛が同時に高揚されないなら、理解力のものである知恵は、どれほど上っても、その愛にまで戻ってしまう。ここから、人間は、もし彼の愛が同時に霊的な段階の中へと高揚されないなら、やはり最も低い段階の中でしか理性的でない。これらから、人間の理性的なものは、外観では三つの段階の中にあるように、すなわち、天的、霊的、自然的なものから理性的であるように見えること、さらに、高揚されることのできる能力である推理力は、高揚されるにしろ高揚されないにしろ、それでも人間のもとにあることを明らかにすることができる。


 


(1) 原文


259.  Dictum est quod omnis homo nascatur in facultatem illam, seu in rationalitatem; sed intelligitur omnis homo apud quem externa, per aliqua contingentia, vel in utero, vel post nativitatem ex morbo, vel ex inflicto capiti vulnere, vel ex vesano amore erumpente et relaxante repagula, non laesa sunt; apud hos rationale non potest elevari; vita enim, quae est voluntatis et intellectus, apud hos non habet terminos, in quos desinat, ita dispositos, ut secundum ordinem possit ultimos actus agere; agit enim secundum determinationes ultimas, sed non ex illis. Quod nec dari possit apud infantes et pueros, videatur infra (n. 266 fin.).


 


(2) 直訳


Dictum est quod omnis homo nascatur in facultatem illam, seu in rationalitatem; すべての人間は、その能力の中に、すなわち推理力の中に生まれていることが言われた。


sed intelligitur omnis homo apud quem externa, per aliqua contingentia, vel in utero, vel post nativitatem ex morbo, vel ex inflicto capiti vulnere, vel ex vesano amore erumpente et relaxante repagula, non laesa sunt;  しかし、すべての人間が意味される、彼のもとで外なるものが、何らかの偶発的なものによって、あるいは子宮の中で、あるいは出生後の病気から、あるいは頭に加えられた傷つけることから、あるいは突発して、かんぬき(抑制)を解く狂気の愛から、害われていない。


apud hos rationale non potest elevari; これらの者のもとで理性的なものは高揚されることができない。


vita enim, quae est voluntatis et intellectus, apud hos non habet terminos, in quos desinat, ita dispositos, ut secundum ordinem possit ultimos actus agere; なぜなら、いのちは、それは意志と理解力のものである、これらの者のもとで限界(境界)を持たないから、その中に終わる、したがって配列を〔もたない〕、秩序にしたがって最外部の行動を遂行することのできるような。


agit enim secundum determinationes ultimas, sed non ex illis. なぜなら、最外部の決定にしたがって行動するから、しかし〔ほんとうは〕それらからではない。


Quod nec dari possit apud infantes et pueros, videatur infra (n. 266 fin.). 幼児や子供たちのもとでもまた与えられる(存在する)とができなことは、下に(266番末尾)見られる。


 


(3) 訳文


259. すべての人間は、その能力の中に、すなわち推理力の中に生まれていることが言われた。しかし、その人間のもとで外なるものが、何らかの偶発的なものによって、あるいは子宮の中で、あるいは出生後の病気から、あるいは頭に加えられた傷から、あるいは突発して、抑制を解いてしまう狂気の愛から害われていないすべての人間が意味される。これらの者のもとで理性的なものは高揚されることができない。なぜなら、意志と理解力のものであるいのちは、これらの者のもとで秩序にしたがって最外部の行動を遂行することのでき、その中で終結するような境界を、したがって配列をもたないから。なぜなら、最外部の決めるものにしたがって、〔ほんとうは〕それらからではないけれども、行動するからである。幼児や子供たちのもとでもまた与存在することができなことは、以下に(266番末尾)見られる。 

コメントを残す